กระบวนการยุติธรรม

• บทบาทของพนักงานอัยการที่เข้ามามีส่วนร่วมในคดีเฉพาะช่วงปลาย ทั้งที่เป็นผู้มีอำนาจตัดสินใจว่าจะสั่งฟ้องหรือไม่ฟ้องคดีต่อศาล
• การแยกบทบาทระหว่างตำรวจในชั้นสอบสวนกับอัยการในชั้นพิจารณาสำนวน ทำให้การคัดกรองคดีขาดความรอบคอบและขาดกลไกถ่วงดุลอำนาจตั้งแต่ต้นทาง
• ตำรวจใช้เวลาทำสำนวนเฉลี่ย 61.8 วัน ก่อนส่งให้อัยการ มักอยู่ใกล้ครบกำหนดฝากขังครั้งสุดท้าย ส่งผลให้อัยการมีเวลาพิจารณาสำนวนจำกัด เฉลี่ยเพียง 11.7 วัน จึงเกิดแนวโน้ม “สั่งฟ้องไว้ก่อน” แล้วให้การพิสูจน์ข้อเท็จจริงไปตัดสินในชั้นศาล มากกว่าการพิจารณาความหนักแน่นของพยานหลักฐานตั้งแต่ต้น
• อัยการไทยมีอัตราการสั่งฟ้องสูงถึง ร้อยละ 97.2 แต่มีอัตราชนะคดีเพียง ร้อยละ 72
• ระบบปัจจุบันยังขาดกลไกกลั่นกรองก่อนการจับกุมและคุมขัง ตำรวจสามารถยื่นขอหมายจับ หมายขัง และหมายค้นต่อศาลได้โดยตรง ทำให้มีกรณีที่ประชาชนถูกค้น จับ และขัง ทั้งที่พยานหลักฐานยังไม่ชัดเจน
• ความเสียหายต่อเสรีภาพ ชื่อเสียง และชีวิตของผู้ถูกกล่าวหาก็เกิดขึ้นไปแล้ว แม้ท้ายที่สุดอัยการจะสั่งไม่ฟ้อง

• กำกับดูแลการสอบสวนโดยอัยการ
• พนักงานสอบสวนต้องรายงานความคืบหน้าของคดีให้พนักงานอัยการรับทราบ
• พนักงานอัยการสามารถเข้าไปตรวจสอบหรือให้ข้อเสนอแนะในการสอบสวนได้
• การขอหมายจับ หมายค้น หรือหมายขัง ต้องได้รับความเห็นชอบจากพนักงานอัยการเสียก่อน ก่อนที่จะนำไปยื่นต่อศาล
• ผู้ต้องหาหรือผู้เสียหายในคดีอาญามีสิทธิที่จะได้รับทราบพยานหลักฐานในชั้นการสอบสวน
• แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ป.วิ.อาญา) มาตรา 17, 18, 19, 57, 121 และมาตรา 131
• รองรับการมีส่วนร่วมของพนักงานอัยการตั้งแต่ขั้นตอนการสอบสวน
• กำหนดให้ความเห็นชอบของอัยการเป็นเงื่อนไขก่อนการขอหมายจากศาล

• เพิ่มประสิทธิภาพ กระบวนการสอบสวนคดีอาญาของไทย
• คุ้มครองสิทธิประชาชน
• สร้าง Checks and Balances ในกระบวนการยุติธรรม
• อัยการ สามารถประเมินความเพียงพอของพยานหลักฐานตั้งแต่ต้น
• อัยการ สามารถไม่เห็นชอบต่อการออกหมายจับหรือหมายขังหากรูปคดียังไม่ชัดเจน
• ช่วยคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชน
• ลดคดีที่อ่อนหลักฐาน
• ทำให้การฟ้องคดีตั้งอยู่บนความจริง มากกว่าความเร่งรีบของกระบวนการ
• ผู้ต้องหาหรือผู้เสียหาย ใช้สิทธิในการต่อสู้คดีอย่างเป็นธรรม

• พนักงานอัยการ
• พนักงานสอบสวน
• ผู้ต้องหา
• ผู้เสียหายในคดีอาญา

• ผู้ต้องหาถูกละเมิดสิทธิในชั้นจับกุม: ผู้ถูกจับกุมและผู้ต้องหาจำนวนมากไม่ได้รับความคุ้มครองตามสิทธิขั้นพื้นฐาน เช่น สิทธิในการพบและปรึกษาทนายความทันทีภายหลังถูกจับกุม ซึ่งอาจนำไปสู่การบังคับให้ยอมรับสารภาพ หรือการถูกละเมิดสิทธิอื่น ๆ โดยเจ้าพนักงาน
• การคุมขังเกินความจำเป็น: ระบบการปล่อยตัวชั่วคราวที่ยังไม่สอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชน ทำให้มีการนำผู้ต้องหาหรือจำเลยที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดเข้าไปควบคุมในเรือนจำเป็นเวลานาน ทั้งที่ท้ายที่สุดอาจมีคำสั่งไม่ฟ้อง หรือศาลอาจพิพากษายกฟ้องได้
• ความเสียหายที่ไม่อาจเยียวยา: การคุมขังที่ยืดเยื้อสร้างความเสียหายรุนแรงต่อสุขภาพอนามัย หน้าที่การงาน ความสัมพันธ์ในครอบครัว และทรัพย์สินของผู้ต้องหาหรือจำเลย ซึ่งเป็นความเสียหายที่ไม่อาจเยียวยาให้กลับคืนสู่ภาวะปกติได้

• ให้ผู้ต้องหามีสิทธิพบและปรึกษาทนายความก่อนทำบันทึกการจับกุม
• ให้เจ้าหน้าที่ตำรวจจัดหาทนายความให้ก่อนที่จะดำเนินการใด ๆ ต่อไป หากผู้ต้องหาประสงค์จะมีทนายความแต่ไม่สามารถจัดหาได้เอง
• ให้ศาลต้องดำเนินการไต่สวนก่อนจะมีคำสั่งขังจำเลย
• กำหนดหลักเกณฑ์เพื่อเปิดช่องให้มีการยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอให้มีการควบคุมผู้ต้องหาหรือผู้กระทำผิดด้วยวิธีอื่นนอกเหนือจากการจำคุกในเรือนจำ (เช่น การกักบริเวณ หรือใช้กำไล EM) สำหรับฐานความผิดที่ไม่ร้ายแรงหรือไม่กระทบความสงบสุขของส่วนรวม
• กำหนดหลักเกณฑ์ให้นำ เทคโนโลยีการประชุมผ่านจอภาพ มาใช้กับกรณีที่จำเลยถูกคุมขังและถูกดำเนินคดีในหลายศาล (การพิจารณาคดีพร้อมกันได้) โดยไม่ต้องรอให้ถูกปล่อยในคดีแรกก่อน จึงจะสามารถเริ่มกระบวนพิจารณาของคดีหลังได้
• กำหนดบทลงโทษเป็นการเฉพาะ สำหรับเจ้าพนักงานในกระบวนการยุติธรรมที่ละเมิดสิทธิของผู้ต้องหาหรือฝ่าฝืนบทกฎหมายที่มุ่งคุ้มครองผู้ต้องหาอย่างร้ายแรง
• แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ป.วิ.อาญา): มาตรา 88 (สิทธิในการมีทนายความ), มาตรา 106 (หลักการไต่สวนก่อนขัง), มาตรา 108, มาตรา 108/1 (การปล่อยตัวชั่วคราวและวิธีการควบคุมอื่น) และ มาตรา 172 วรรคห้า (การใช้เทคโนโลยีในการพิจารณาคดี)

• ลดผลกระทบต่อหน้าที่การงานและครอบครัวจากการคุมขังที่เกินความจำเป็น
• สร้างความยุติธรรมที่ไม่อาจย้อนคืนได้
• คุ้มครองสิทธิเสรีภาพ และเพิ่มประสิทธิภาพในกระบวนการยุติธรรม
• ศาลจะไม่สามารถรับฟังถ้อยคำใด ๆ ของผู้ต้องหาที่ไม่ได้รับโอกาสให้มีทนายความได้
• เกิดความรอบคอบในการจำกัดเสรีภาพ
• ลดความหนาแน่นของผู้ต้องขังในเรือนจำ
• ลดความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับผู้บริสุทธิ์ในกรณีมีคำพิพากษายกฟ้องในภายหลัง
• ช่วยให้การพิจารณาคดีพร้อมกันได้ โดยไม่ต้องรอให้ถูกปล่อยในคดีแรกก่อน จึงจะสามารถเริ่มกระบวนพิจารณาของคดีหลังได้

• ผู้ต้องหา
• ผู้ถูกจับกุม
• จำเลย
• ผู้กระทำผิด
• ผู้ต้องขัง

• กฎหมายหลักที่ใช้กำกับดูแลวิชาชีพคือ พระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ. 2528 ไม่ได้มีการแก้ไขให้สอดคล้องกับยุคสมัยมาเกือบ 40 ปี
• ประชาชนขาดความเชื่อมั่นต่อทนายความในด้านความสามารถ มาตรฐานจริยธรรม และความไม่โปร่งใส
• มีช่องว่างทางกฎหมายที่เปิดให้ใช้คำว่า "ที่ปรึกษากฎหมาย" หลีกเลี่ยงการขึ้นทะเบียนกับสภาทนายความ เพื่อใช้ประกอบธุรกิจสีเทาหรือหาประโยชน์โดยชาวต่างชาติ
• ผู้มีรายได้น้อยหรือด้อยโอกาสประสบปัญหาในการว่าจ้างทนายความที่มีคุณภาพ
• ระบบทนายความอาสา (Pro Bono) ในปัจจุบันยังคงพึ่งพา "ความเสียสละ" ขาดแรงจูงใจ ทำให้ทนายความต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายและเวลาส่วนตัว
• ทนายความใหม่ขาดทักษะปฏิบัติงานที่จำเป็น
• ทนายความที่มีประสบการณ์ไม่ได้เพิ่มพูนความรู้ใหม่ ๆ ทำให้วิชาชีพขาดการยกระดับมาตรฐาน

• ออกมาตรการจูงใจเพิ่มทนายอาสา
• สร้างระบบจูงใจให้ทนายความและสำนักงานกฎหมายทำคดีอาสา (Pro Bono) โดยนำชั่วโมงทำงานมาหักลดหย่อนภาษีได้
• รัฐบาลจะส่งเสริมให้นักกฎหมายและสำนักงานกฎหมาย ให้บริการทางกฎหมายแก่ประชาชนโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย ครอบคลุมทั้งการให้คำปรึกษา การระงับข้อพิพาท (ทั้งในศาลและวิธีการทางเลือก) การดำเนินคดี และการบังคับคดี โดยไม่จำกัดว่าเป็นฝ่ายโจทก์ จำเลย ผู้กล่าวหา หรือผู้ถูกกล่าวหา
• สำหรับทนายความหรือที่ปรึกษากฎหมาย (ส่วนบุคคล): สามารถนำค่าบริการดังกล่าวมาใช้เป็น "ค่าลดหย่อนภาษีเงินได้"
• สำหรับนิติบุคคล (สำนักงานกฎหมาย): ได้รับ สิทธิประโยชน์ทางภาษีในลักษณะเดียวกับทนายความบุคคลธรรมดา
• สำหรับสิทธิในการเป็นคู่สัญญากับภาครัฐ: มีสิทธิเข้าเป็นคู่สัญญากับหน่วยงานรัฐ เพื่อเป็นที่ปรึกษาทางกฎหมายหรือช่วยรัฐดำเนินคดี
• จัดทำระบบบริหารจัดการ: กระทรวงยุติธรรม และ/หรือ สภาทนายความ จะร่วมกันสร้างระบบลงทะเบียน ระบบบันทึกชั่วโมงการทำงาน (Pro Bono) ระบบประเมินความพึงพอใจ และระบบตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล
• ปรับปรุงกฎหมายภาษี: แก้ไขปรับปรุงพระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร (ฉบับที่ 774) พ.ศ. 2566 เพื่อรองรับการให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีแก่ "นิติบุคคล" ให้สอดคล้องกับเงื่อนไขใหม่
• กำชับแนวทางปฏิบัติของเจ้าหน้าที่สรรพากร: กรมสรรพากรจะสื่อสารไปยังสำนักงานสรรพากรทุกพื้นที่ เพื่อให้ข้อมูลและกำชับเจ้าหน้าที่ให้ปฏิบัติตามกฎหมายภาษีฉบับปรับปรุงใหม่ได้อย่างถูกต้อง
• กำหนดเงื่อนไขการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ: คณะรัฐมนตรีจะมีมติให้หน่วยงานรัฐสามารถว่าจ้างนักกฎหมายหรือสำนักงานกฎหมายได้ "เฉพาะ" ผู้ที่ให้บริการ Pro Bono ตามเกณฑ์ที่กำหนดเท่านั้น

• เพิ่มการเข้าถึงความยุติธรรมของประชาชนอย่างมีคุณภาพ
• ทนายความและสำนักงานกฎหมาย ได้รับ ลดหย่อนภาษีได้
• ประชาชน ได้รับ บริการทางกฎหมายโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย
• นิติบุคคล ได้รับ สิทธิประโยชน์ทางภาษี
• นักกฎหมายหรือสำนักงานกฎหมาย ได้รับ สิทธิเข้าเป็นคู่สัญญากับหน่วยงานรัฐ

• ทนายอาสา
• ทนายความ
• สำนักงานกฎหมาย
• ประชาชน
• นักกฎหมาย
• ที่ปรึกษากฎหมาย (ส่วนบุคคล)
• นิติบุคคล
• ผู้มีรายได้น้อยหรือด้อยโอกาส
• สภาทนายความ

• ประเทศไทยมีปัญหา "โทษอาญาเฟ้อ" (Overcriminalization) หรือการกำหนดโทษทางอาญาเกินความจำเป็นในคดีที่มีความผิดเล็กน้อย
• ส่งผลให้มีคดีความเข้าสู่ศาลจำนวนมาก และประชาชนต้องมีประวัติอาชญากรรมติดตัวจากความผิดเล็กน้อยเหล่านั้น
• กฎหมายก็ยังมีปัญหาที่ส่งผลซ้ำเติมความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจในสังคม นั่นคือการกำหนดอัตราค่าปรับแบบ “อัตราคงที่” (Fixed Rate)
• อัตราค่าปรับแบบ "อัตราคงที่" (Fixed Rate) ขัดต่อหลักความได้สัดส่วนของการลงโทษ
• ผู้มีรายได้น้อยต้องแบกรับภาระที่หนักอึ้งเกินสัดส่วนรายได้ของตนเองอย่างรุนแรง
• การใช้ระบบอัตราค่าปรับคงที่ ทำให้ต้องแก้ไขกฎหมายเพื่อปรับปรุงอัตราโทษอยู่เรื่อย ๆ เพื่อให้ทันกับภาวะเศรษฐกิจและเงินเฟ้อ จึงขาดความคล่องตัวในการบังคับใช้กฎหมาย

• แก้ไขกฎหมาย เปลี่ยนโทษปรับจากคงที่เป็นพิจารณาโทษใหม่ที่คำนึงถึงรายได้ผู้กระทำผิด
• ปรับเปลี่ยน "โทษอาญา" สำหรับความผิดเล็กน้อย (เช่น ทะเลาะกันหรือส่งเสียงดังในที่สาธารณะ จอดรถกีดขวา่งการจราจร) ให้เป็น "โทษพินัย"
• เปลี่ยนระบบโทษปรับทางพินัยจากแบบ "อัตราคงที่" (Fixed Rate Fine) เป็นระบบ “ค่าปรับตามรายได้” (Day-Fine) โดยคิดค่าปรับแปรผันตรงกับความหนักเบาของความผิดและรายได้ของผู้กระทำผิด
• แก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565 โดย ยกเลิก การใช้ระบบอัตราค่าปรับคงที่ (Fixed Rate Fine) และเปลี่ยนแปลงหลักเกณฑ์การพิจารณาโทษทางพินัยใหม่
• แก้ไขประมวลกฎหมายอาญา นำเอา ความผิดลหุโทษ (ความผิดเล็กน้อย) ออกจากการเป็นโทษทางอาญา โดยปรับเปลี่ยนให้เป็นโทษทางพินัย หรือ มาตรการบังคับทางปกครองแทน
• เพิ่มมาตรการบังคับทางปกครอง ในบทบัญญัติของกฎหมายปกครองฉบับต่าง ๆ

• มุ่งยกระดับกระบวนการยุติธรรมทางแพ่งให้มีความยุติธรรมและทันสมัย
• ลดความเหลื่อมล้ำระหว่างผู้กระทำผิดที่เป็นคนรวยและคนจน
• การปฏิรูปการกำหนดโทษปรับให้มีความยุติธรรมมากขึ้น

• ผู้กระทำผิด
• ผู้มีรายได้น้อย

• การฟ้องปิดปากคือการใช้กระบวนการทางกฎหมายเป็นเครื่องมือในการสร้างความยุ่งยากและจำกัดสิทธิเสรีภาพของประชาชนที่ออกมาวิพากษ์วิจารณ์หรือตรวจสอบประเด็นที่เกี่ยวข้องกับประโยชน์สาธารณะ
• สถานการณ์การฟ้องปิดปากมีความรุนแรงมากขึ้น
• การฟ้องปิดปากทำลายเสรีภาพในการแสดงออก: การฟ้องปิดปาก ไม่ได้มุ่งหวังที่ผลของคดีว่าจะชนะหรือแพ้ แต่ต้องการใช้กระบวนการทางกฎหมายสร้างภาระแก่ผู้ถูกฟ้อง ทั้งภาระค่าใช้จ่ายและความเครียด เพื่อให้ผู้ถูกฟ้องหยุดตรวจสอบประเด็นสาธารณะ ซึ่งปลายทางเป็นการจำกัดเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นของสังคม
• สังคมตกอยู่ใน "ภาวะหวาดกลัว" (Chilling Effect): เมื่อเห็นตัวอย่างผู้ที่ถูกฟ้อง ประชาชน สื่อมวลชน และนักวิชาการ อาจเลือกที่จะเซ็นเซอร์ตัวเอง และเพิกเฉยต่อการตรวจสอบอำนาจรัฐและภาคธุรกิจที่อาจส่งผลกระทบต่อสังคม
• การฟ้องปิดปากบั่นทอนหลักการตรวจสอบและถ่วงดุลในระบอบประชาธิปไตย: เมื่อกลไกการตรวจสอบโดยประชาชนถูกปิดกั้น ผู้มีอำนาจหรือผู้มีอิทธิพลก็ลอยนวลพ้นผิดได้ง่ายขึ้น
• การใช้คดีอาญาคุกคามประชาชน สื่อ และนักกิจกรรมที่วิพากษ์วิจารณ์ตรวจสอบประเด็นที่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะอย่างสุจริต

ผลักดันชุดร่างกฎหมายป้องกันการฟ้องปิดปาก (Anti-SLAPP) โดยการแก้ไขกฎหมายหลัก 4 ฉบับ:

1. ประมวลกฎหมายอาญา [มาตรา 1, 326, 329(5), 330, 393]

• ยกเลิกโทษจำคุก ฐานหมิ่นประมาท (ม.326) และดูหมิ่นซึ่งหน้าหรือด้วยการโฆษณา (ม.393) โดยเปลี่ยนไปใช้โทษ ปรับทางพินัย แทน (หมิ่นประมาทไม่เกิน 10,000 บาท และดูหมิ่นไม่เกิน 5,000 บาท)
• เพิ่มเหตุยกเว้นความผิด (ม.329(5), ม.330) กรณีแสดงความคิดเห็นหรือข้อความโดยสุจริตเพื่อ ประโยชน์สาธารณะ และอนุญาตให้พิสูจน์ความจริงได้ (เว้นแต่เป็นเรื่องส่วนตัว) โดยมีการ เพิ่มบทนิยาม "การมีส่วนร่วมเพื่อประโยชน์สาธารณะ" ใน ม.1

2. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ป.วิ.อาญา) (มาตรา 2, 133 จัตวา, 143/1, 161/1, 165/3)

• หยุดยั้งคดีตั้งแต่เริ่มต้น: สร้างกลไกยุติคดีปิดปากในชั้นศาล (ม.161/1, ม.165/3) โดยให้จำเลยขอให้ศาลยกฟ้องคดีอาญาที่เข้าข่าย SLAPP ได้ภายใน 30 วันนับจากวันที่ศาลรับคำแถลง
• อำนาจอัยการในการยุติคดี: ให้อำนาจพนักงานอัยการในการยุติคดี (ม.143/1) ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อปิดกั้นการมีส่วนร่วมเพื่อประโยชน์สาธารณะ และให้ความคุ้มครองการสั่งคดีโดยสุจริต
• ป้องกันในชั้นสอบสวน: กำหนดกลไกป้องกันในชั้นสอบสวน (ม.133 จัตวา, ม.2) ให้พนักงานสอบสวนเร่งรวบรวมพยานหลักฐาน และกำหนดข้อสันนิษฐานเกี่ยวกับการร้องทุกข์หรือกล่าวโทษในหลายท้องที่หรือไม่เกี่ยวข้อง

3. ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (มาตรา 423 วรรคสาม และสี่)

• ยกเว้นความรับผิดทางแพ่ง (ม.423 วรรคสามและสี่) กรณีการเผยแพร่ข้อมูลโดยไม่รู้ว่าเป็นความเท็จ หากการเผยแพร่นั้นเป็นเรื่อง ประโยชน์สาธารณะ และได้ใช้ความระมัดระวังอย่างเพียงพอตามภาวะ วิสัย และพฤติการณ์แล้ว

4. ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.แพ่ง) (มาตรา 1(15), 24/1, 24/2, 24/3)

• ให้อำนาจศาลยกฟ้องคดีแพ่งที่เข้าข่าย SLAPP (ม.24/1) โดยจำเลยสามารถยื่นคำร้องได้ภายใน 15 วันนับจากวันที่ได้รับหมายเรียกและสำเนาคำฟ้อง และกำหนดให้ ชะลอกระบวนพิจารณาคดี ทั้งหมดระหว่างการพิจารณาคำร้อง (ม.24/1)
• ให้อำนาจศาลสั่งให้โจทก์ชดใช้ ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดี และจ่ายค่าสินไหมทดแทนเพื่อการลงโทษ (ม.24/2, ม.24/3) ได้ หากปรากฏความจริงว่าเป็นการฟ้องคดีเพื่อปิดกั้นการมีส่วนร่วมเพื่อประโยชน์สาธารณะ

• ป้องกันการใช้คดีอาญาคุกคามประชาชน สื่อ และนักกิจกรรมที่วิพากษ์วิจารณ์ตรวจสอบประเด็นที่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะอย่างสุจริต
• คุ้มครองสิทธิเสรีภาพในการแสดงออก
• สร้างพื้นที่ปลอดภัยให้ประชาชนในการตั้งคำถาม ตรวจสอบ วิพากษ์วิจารณ์ หรือแสดงความเห็นในเรื่องที่เกี่ยวกับประโยชน์สาธารณะ

• ประชาชน
• นักกิจกรรม
• ชาวบ้านที่ได้รับผลกระทบจากโครงการใหญ่
• สื่อมวลชน
• นักการเมือง
• นักวิชาการ

• วัฒนธรรม “ลอยนวลพ้นผิด” เป็นปัญหาที่ฝังรากลึกในสังคมไทยมายาวนาน ไม่เพียงแต่ทำลายความเชื่อมั่นต่อระบบยุติธรรมและการเยียวยาต่อผู้เสียหาย แต่ยังเป็นการทำลาย หลักนิติธรรม (Rule of Law) ของสังคม
• ระบบกฎหมายปัจจุบันมี ช่องโหว่ ที่ถูกใช้เป็น “เกราะคุ้มกันทางกฎหมาย” เอื้อให้ผู้กระทำความผิด โดยเฉพาะ เจ้าหน้าที่รัฐ และ ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ที่ได้กระทำการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรงต่อประชาชน สามารถหลบหนี/ประวิงเวลา เพื่อรอให้ คดีอาญาขาดอายุความ ตามกฎหมาย

• แก้ไขประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 95 เพื่อกำหนดให้ อายุความสะดุดหยุดลง นับแต่วันที่ผู้ต้องหาหรือจำเลยหลบหนีหรือวันที่ศาลสั่งงดการพิจารณา
• แก้ไข พ.ร.ป.ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2560 เพิ่มบทบัญญัติ ยกเว้น ไม่ให้นำ พ.ร.ป. นี้มาใช้บังคับกับ คดีที่มีประชาชนหรือผู้เสียหายเป็นโจทก์ร่วมหรือเป็นผู้เสียหายโดยตรง แต่ให้คดีเหล่านี้โอนกลับสู่กระบวนการยุติธรรมปกติ
• แก้ไข พ.ร.บ.ธรรมนูญศาลทหาร เพิ่มข้อยกเว้นว่า คดีอาญาที่ผู้เสียหายเป็นพลเรือน จะต้องไม่อยู่ในอำนาจของศาลทหาร แต่ให้โอนไปพิจารณาในศาลยุติธรรมพลเรือน

• หยุดพฤติกรรมลอยนวลพ้นผิด
• สังคมไทยต้องไม่มีใครอยู่เหนือกฎหมาย
• เจ้าหน้าที่รัฐที่ใช้อำนาจโดยมิชอบจะต้องถูกติดตามเพื่อนำมาสู่การรับผิดชอบตลอดไป
• ป้องกันมิให้เจ้าหน้าที่รัฐที่ก่ออาชญากรรมโดยรัฐอาศัยข้อจำกัดด้านเขตอำนาจศาลในการหลบเลี่ยงจากการถูกดำเนินคดีอาญาโดยกระบวนการยุติธรรมพลเรือน
• ป้องกันไม่ให้ผู้ต้องหาใช้การหลบหนีเพื่อให้คดีขาดอายุความ
• ประชาชนและญาติมีสิทธิฟ้องผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองต่อศาลยุติธรรมชั้นต้นได้ทันที โดยไม่ต้องผ่าน ป.ป.ช.
• เจ้าหน้าที่รัฐที่ก่อเหตุต้องรับผิดชอบภายใต้กระบวนการยุติธรรมปกติ

• ผู้เสียหาย

• ประเทศไทยตกอยู่ภายใต้วงจรความขัดแย้งทางการเมืองที่ยาวนานเกือบสองทศวรรษ
• มีประชาชนถูกกล่าวหาและดำเนินคดีทางการเมืองนับพันคดี
• กระบวนการยุติธรรมที่เกี่ยวข้องมีการตีความและบังคับใช้กฎหมายที่แตกต่างหลากหลาย รวมถึงการลงโทษที่หนักและรุนแรงโดยไม่ได้พิจารณาถึง "มูลเหตุจูงใจทางการเมือง"
• ปัญหาเหล่านี้สั่นคลอนความเชื่อมั่นศรัทธาที่มีต่อกระบวนการยุติธรรมและเป็นอุปสรรคที่ขัดขวางไม่ให้สังคมไทยก้าวพ้นจากปัญหาความขัดแย้งที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่องยาวนานนี้ได้

ยื่นร่าง พ.ร.บ. นิรโทษกรรมแก่บุคคลซึ่งได้กระทำความผิด อันเนื่องมาจากเหตุการณ์ความขัดแย้งทางการเมือง ที่ให้มีคณะกรรมการวินิจฉัยชี้ขาดการกระทำความผิดเพื่อนิรโทษกรรม โดยคณะกรรมการดังกล่าวมีสัดส่วนจากสภาผู้แทนราษฎร คณะรัฐมนตรี ศาล และอัยการ โดยให้วินิจฉัยภายใน 60 วันนับตั้งแต่ พ.ร.บ. นี้ใช้บังคับ

• คืนสิทธิให้ผู้เห็นต่าง
• สังคมไทยก้าวพ้นจากปัญหาความขัดแย้งที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่องยาวนานนี้ได้

• ประชาชนทุกคนที่ถูกดำเนินคดีจากการแสดงออกและแสดงความคิดเห็นทางการเมือง โดยครอบคลุมระยะเวลาตั้งแต่การชุมนุมเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ ปี 2549 จนถึงปัจจุบัน โดยไม่รวมถึงเจ้าหน้าที่รัฐที่เป็นผู้ปฏิบัติและผู้สั่งการที่ใช้อำนาจเกินสมควรกว่าเหตุ และการทำรัฐประหารยึดอำนาจ

• คณะกรรมการ วินิจฉัยภายใน 60 วันนับตั้งแต่ พ.ร.บ. นี้ใช้บังคับ

• ศาลทหาร ถูกวิพากษ์วิจารณ์มายาวนานว่าเป็นเครื่องมือทางการเมืองและแหล่งฟอกขาวความผิดสำหรับนายทหารระดับสูง โดยมีปัญหาเชิงโครงสร้างที่ขัดต่อหลักนิติธรรมสากล
• เครื่องมือทางการเมือง: ในช่วงรัฐประหาร ศาลทหารมักถูกใช้เพื่อดำเนินคดีกับพลเรือนและผู้เห็นต่างทางการเมือง แทนที่จะทำหน้าที่พิจารณาคดีวินัยทหารตามปกติ
• การฟอกขาวและวัฒนธรรมลอยนวลพ้นผิด: คดีทุจริตสำคัญในกองทัพ เช่น คดีเครื่องตรวจจับวัตถุระเบิด GT200 และ คดี Alpha 6 มักไม่มีความคืบหน้าเมื่อเข้าสู่กระบวนการของศาลทหาร รวมถึงคดีซ้อมทรมานพลทหารจนเสียชีวิต และเหตุการณ์ใช้อาวุธสงครามสลายการชุมนุม (เช่น กรณีวัดปทุมวนาราม) ที่ผู้กระทำผิดมักรอดพ้นการตรวจสอบ
• โครงสร้างไม่เป็นอิสระ: ศาลทหารสังกัด กรมพระธรรมนูญซึ่งอยู่ภายใต้ สำนักปลัดกระทรวงกลาโหมทำให้ขาดการถ่วงดุลอำนาจเพราะเป็นการ "ตรวจสอบกันเอง" ภายในสายบังคับบัญชา เปิดช่องให้ระบบอุปถัมภ์ช่วยเหลือพวกพ้อง

• ปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมของกองทัพ (ศาลทหาร)
• เลิกศาลทหารสำหรับพลเรือนและคดีทุจริต
• โอนอำนาจสู่ศาลยุติธรรม
• ปฏิรูปเขตอำนาจศาลทหารผ่านการแก้ไขกฎหมายระดับพระราชบัญญัติ 3 ฉบับ ได้แก่ พ.ร.บ.ธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498, พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ พ.ศ. 2559, พ.ร.ป.ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561
• ปรับปรุง พ.ร.บ. ธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498
  • แยกคดีออกจากศาลทหาร: คดีทุจริต: ให้ขึ้นศาลอาญาคดีทุจริตฯ เหมือนข้าราชการอื่น
  • แยกคดีออกจากศาลทหาร: คดีซ้อมทรมาน/อุ้มหาย: ให้ขึ้นศาลอาญาคดีทุจริตฯ
  • แยกคดีออกจากศาลทหาร: คดีอาญาต่อพลเรือน: (เช่น ทำร้ายร่างกาย ฆ่าผู้อื่น) ให้ขึ้นศาลยุติธรรม
  • แยกคดีออกจากศาลทหาร: คดีชำนาญพิเศษ: ให้ขึ้นศาลเฉพาะทาง เช่น ศาลเยาวชนและครอบครัว, ศาลแรงงาน ฯลฯ
  • ปฏิรูปโครงสร้างศาล: ตั้งคณะกรรมการตุลาการทหาร (กตท.): ดึงผู้เชี่ยวชาญ หรือนักวิชาการนิติศาสตร์ภายนอกเข้าร่วม
  • ปฏิรูปโครงสร้างศาล: เปลี่ยนประธานพิจารณาคดี: ต้องเป็นตุลาการพระธรรมนูญผู้มีอาวุโสสูงสุด
  • คุ้มครองสิทธิ: กำหนดให้ผู้เสียหาย ที่มิได้เป็นบุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหาร มีอำนาจเป็นโจทก์ฟ้องคดีอาญาเองได้ทั้งในเวลาปกติและไม่ปกติ
  • คุ้มครองสิทธิ: กำหนดให้ห้ามอุทธรณ์ฎีกาคำพิพากษา หรือคำสั่งของศาลทหารในเวลาไม่ปกติ เฉพาะในเวลาที่มีการรบ หรือสถานะสงคราม และศาลอาญาศึกเท่านั้น
  • คุ้มครองสิทธิ: แก้ไขให้การพิจารณา และการสืบพยานในศาลทหาร จะต้องดำเนินการอย่างเปิดเผยต่อหน้าจำเลย
• ปรับปรุง พ.ร.บ. วิธีพิจารณาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ พ.ศ. 2559
  • กำหนดให้คดีทุจริตและประพฤติมิชอบภายในกองทัพ ที่แต่เดิมอยู่ในอำนาจของศาลทหาร ให้มาอยู่ในอำนาจของศาลคดีอาญาทุจริตและประพฤติมิชอบ
  • โอนบรรดาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ ซึ่งค้างพิจารณาอยู่ที่ศาลทหาร หากล่วงเลยจากระยะเวลาที่กำหนด ให้โอนไปพิจารณาคดีที่ศาลคดีอาญาทุจริตและประพฤติมิชอบแทน
• ปรับปรุง พ.ร.ป. ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561
  • ยกเลิกมาตรา 96 ที่ให้อำนาจ อัยการทหาร เป็นผู้ฟ้องคดีทุจริตแทนอัยการสูงสุด

• ยุติวัฒนธรรมลอยนวลพ้นผิด
• สร้างกองทัพที่มีเกียรติภูมิ
• คดีที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับวินัยทหารโดยตรง ต้องเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมปกติที่เป็นกลาง
• ความโปร่งใสและคุ้มค่าของงบประมาณ ในการพิจารณาคดีทุจริต
• ป้องกันการประวิงเวลาผ่านคณะกรรมการวินิจฉัยชี้ขาดอำนาจหน้าที่ระหว่างศาล ในคดีซ้อมทรมาน/อุ้มหาย
• ยกระดับมาตรฐาน ของคณะกรรมการตุลาการทหาร ให้เท่าเทียมมาตรฐานศาลยุติธรรม
• การพิจารณา และการสืบพยานในศาลทหาร ดำเนินการอย่างเปิดเผยต่อหน้าจำเลย สอดคล้องกับการพิจารณา และการสืบพยานในศาลยุติธรรม
• ขั้นตอนการฟ้องร้องทหารทุจริตเป็นมาตรฐานเดียวกับข้าราชการอื่นทั่วประเทศ

• พลเรือน
• ผู้เห็นต่างทางการเมือง
• พลทหาร
• ประชาชน
• ข้าราชการอื่น
• ผู้เสียหาย ที่มิได้เป็นบุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหาร
• จำเลย

• ระยะสั้น: แก้ไขกฎหมายวิธีพิจารณาความและธรรมนูญศาล
• ระยะกลาง: แก้ไขกฎหมาย ป.ป.ช.

• ระบบ “ตั๋ว” ตำรวจ
• การซื้อขายตำแหน่ง
• อำนาจในการจัดสรรบัญชีแต่งตั้งโยกย้ายถูกรวมศูนย์อยู่ที่ ผบ.ตร. เพียงผู้เดียว ทำให้ขาดกลไกการถ่วงดุลอำนาจ
• ระบบตรวจสอบขาดความเป็นอิสระ มักขึ้นอยู่กับผู้บังคับบัญชาโดยตรง
• กลไกที่มีอยู่ (กร.ตร., ก.พ.ค.ตร.) มีอำนาจหน้าที่ไม่ชัดเจน และขาดหน่วยงานกำกับดูแลจากภายนอก ทำให้ขาดความโปร่งใส
• วัฒนธรรมอุปถัมภ์และการขาดจิตสำนึกต่อหน้าที่ ทำให้การตรวจสอบการทุจริตเป็นไปได้ยาก
• สวัสดิการย่ำแย่ (เช่น ที่พักอาศัยไม่เพียงพอหรือไม่ได้รับการสำรวจจริง ระบบสวัสดิการการรักษาพยาบาลมีข้อจำกัด)
• ขาดแคลนงบประมาณจัดซื้อวัสดุครุภัณฑ์ และอาวุธยุทโธปกรณ์/เทคโนโลยีที่ไม่ทันสมัย
• ทั้งหมดนี้ส่งผลต่อขวัญกำลังใจและประสิทธิภาพการทำงาน ที่ลดลง

• ใช้อำนาจนายกฯ ออกระเบียบภายในสกัดการซื้อขายตำแหน่ง
• สร้างระบบประเมินผลงานที่วัดผลได้จริง
• ดำเนินการปฏิรูปตำรวจอย่างเป็นระบบใน 3 ด้านหลัก
• สร้างระบบ ประเมิน 360 องศา ที่เน้นผลสัมฤทธิ์ของงาน (KPIs)
• ลดการประเมินเชิงพฤติกรรมหรือความเห็นส่วนตัว
• สร้างระบบ รับเรื่องร้องเรียน ที่ครอบคลุมทั้งช่องทางออนไลน์และออฟไลน์
• ปรับโครงสร้างเงินเดือน
• จัดสรรงบประมาณสำหรับเทคโนโลยีที่ทันสมัย
• จัดสรรงบประมาณพื้นฐานที่จำเป็นในสถานีตำรวจ (เช่น อุปกรณ์สำนักงาน ฯลฯ)
• จัดระบบบ้านพักอาศัยอย่างเป็นธรรม
• ให้เบิกค่าเช่าบ้านได้ตามจริง
• ขยายสิทธิ รักษาพยาบาล
• นายกรัฐมนตรี ในฐานะประธาน ก.ต.ช. และ ก.ตร. ใช้อำนาจในการออก ระเบียบภายใน เพื่อบังคับใช้มาตรการแก้ไขปัญหาการทุจริตคอร์รัปชันและการซื้อขายตำแหน่งบางส่วน
• สร้าง แอปพลิเคชันหรือแพลตฟอร์มออนไลน์ สำหรับการร้องเรียนและรับฟังความเห็น

• กระจายอำนาจและลดการใช้ดุลพินิจส่วนบุคคล
• สร้างความเป็นธรรม (ในการปฏิรูปตำรวจ)
• เพิ่มประสิทธิภาพ (ในการปฏิรูปตำรวจ)
• ยกระดับคุณภาพชีวิตของเจ้าหน้าที่
• การก่ออาชญากรรมลดลง
• จำนวนคดีที่ทำสำเร็จ เพิ่มขึ้น
• คุณภาพของสำนวน ดีขึ้น
• ผลงานด้านบริการประชาชน ดีขึ้น
• ลดการใช้ดุลพินิจของผู้บังคับบัญชา
• ประชาชนสามารถร้องเรียนและส่งความเห็นเกี่ยวกับการทำงานของตำรวจได้อย่างรวดเร็วและสะดวกสบาย
• เงินเดือน ให้เหมาะสม
• เบิกจ่ายตรงกับโรงพยาบาลในพื้นที่ได้ (จากสิทธิรักษาพยาบาล)
• สิทธิประโยชน์ครอบคลุมทุกโรค รวมถึงบริการด้านสุขภาพจิตและทันตกรรม (จากสิทธิรักษาพยาบาล)
• ได้ผลเร็วที่สุด (ในการแก้ไขปัญหาการทุจริตคอร์รัปชันและการซื้อขายตำแหน่ง)
• มีระบบการติดตามความคืบหน้าในการดำเนินการที่รวดเร็วและตรวจสอบได้โดยสาธารณะ

• ตำรวจ (เจ้าหน้าที่)
• ประชาชน
• สาธารณะ

• ทันที (สำหรับสกัดการซื้อขายตำแหน่ง)
• เร็วที่สุด (สำหรับบังคับใช้มาตรการแก้ไขปัญหาการทุจริตคอร์รัปชันและการซื้อขายตำแหน่ง โดยไม่ต้องรอการแก้ไข พ.ร.บ.)

• ภารกิจที่กว้างขวางเกินขอบเขตมาตรฐานสากล
• เจ้าหน้าที่ตำรวจต้องรับผิดชอบงานที่หลากหลายเกินไป ทำให้ขาดความเชี่ยวชาญเฉพาะทางในหลายด้าน
• ทรัพยากรที่มีอยู่ถูกกระจายออกจาก ภารกิจหลักที่แท้จริง คือการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรม
• ตัวชี้วัดความสำเร็จไม่ตรงจุด
• ความไม่เชื่อมั่นในคดีสำคัญ

• ปฏิรูปภารกิจตำรวจ
• โอนงานเฉพาะทางออกจากตำรวจไปยังหน่วยงานที่เชี่ยวชาญตรงจุด
• ปรับโครงสร้างภารกิจให้เป็นไปตามหลักสากล
• เสริมสร้างระบบถ่วงดุลในกระบวนการยุติธรรม
• โอนภารกิจเฉพาะทาง ออกจากสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ไปยังหน่วยงานที่มีความเชี่ยวชาญโดยเฉพาะ หรือมีความเกี่ยวข้องกับงานนั้นโดยตรง
• โอนงานนิติเวชและพิสูจน์หลักฐานให้กระทรวงยุติธรรม
• โอนงานป้องกันปราบปรามการทุจริต (บก.ปปป.) ให้ ป.ป.ช.
• โอนงานจราจรให้กรุงเทพมหานคร หรือท้องถิ่น
• โอนงานตรวจคนเข้าเมืองให้กระทรวงมหาดไทย
• โอนงานตำรวจตระเวนชายแดนไปสังกัดหน่วยบัญชาการพิทักษ์ชายแดนไทย
• จัดตั้งหน่วยบัญชาการพิทักษ์ชายแดนไทย ภายใต้กระทรวงมหาดไทย
• โอนงานเฉพาะทางอื่นๆ (เช่น ปอศ., ปทส., คุ้มครองผู้บริโภค) ให้กระทรวงที่เกี่ยวข้องโดยตรง (เช่น กระทรวงพาณิชย์, กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯ, สคบ.)
• ดำเนินการโอนอำนาจหน้าที่และหน่วยงานภายใน สตช. ไปยังหน่วยงานที่รับผิดชอบใหม่ผ่านกระบวนการทางกฎหมาย
• ร่างพระราชกฤษฎีกา สำหรับการโอนหน่วยงานภายในของ สตช. ไปยังส่วนราชการอื่นที่มีฐานะเป็น กระทรวง ทบวง กรม
• โอนงานกองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเศรษฐกิจ (บก.ปอศ.) ไปยังกระทรวงพาณิชย์
• โอนงานกองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (บก.ปทส.) ไปยังกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯ
• โอนงานกองบังคับการตำรวจทางหลวง (บก.ทล.) ไปยังกระทรวงคมนาคม
• ร่างพระราชบัญญัติ สำหรับการโอนหน่วยงานไปสู่การจัดตั้งหน่วยงานใหม่ หรือโอนไปยังองค์กรอิสระ
• โอนงาน บก.ปปป. ไปยัง ป.ป.ช.
• โอนงานตำรวจตระเวนชายแดน ไปจัดตั้งหน่วยบัญชาการพิทักษ์ชายแดนไทย
• ออกระเบียบและแนวทางปฏิบัติเพื่อรองรับการถ่ายโอนบุคลากรและทรัพย์สิน
• ปรับปรุงตัวชี้วัด (KPIs)

• ตำรวจมุ่งเน้นภารกิจหลักด้านป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมได้อย่างเต็มที่และมีประสิทธิภาพสูงสุดตามมาตรฐานสากล
• เสริมสร้างระบบถ่วงดุลในกระบวนการยุติธรรม
• ลดโอกาสการใช้อำนาจโดยมิชอบ
• สร้างความเป็นกลางและความน่าเชื่อถือในการตรวจพิสูจน์
• เพิ่มความเป็นอิสระในการตรวจสอบและปราบปรามการคอร์รัปชัน
• คนในพื้นที่จัดการปัญหาจราจรได้ตรงจุดและรวดเร็วขึ้น
• ผู้เชี่ยวชาญมุ่งเน้นการบริหารจัดการพลเมืองและการเข้าออกประเทศ
• ระบบบังคับบัญชาเฉพาะด้านในการจัดการอาชญากรรมข้ามชาติและความมั่นคงชายแดน
• การป้องกันเหตุร้ายและมาตรวัดความสงบสุขของสังคม ควบคู่ไปกับตัวเลขการจับกุม

• ตำรวจ
• คนในพื้นที่
• พลเมือง
• ประชาชน
• สังคม

• รากฐานของปัญหาตำรวจไทยมาจาก การรวมศูนย์อำนาจ การบริหาร การแต่งตั้งโยกย้าย และการจัดสรรงบประมาณไว้ที่ส่วนกลางเกือบทั้งหมด
• การรวมศูนย์อำนาจทำให้ขาดความยืดหยุ่นในการแก้ปัญหาในพื้นที่
• นโยบายจากส่วนกลางมักไม่สอดคล้องกับสภาพปัญหาที่แตกต่างกันในแต่ละจังหวัด
• การแยกตำรวจออกจากกระทรวงมหาดไทย ทำให้ผู้ว่าราชการจังหวัดขาดอำนาจในการตรวจสอบควบคุมตำรวจ แม้จะต้องรับผิดชอบการรักษาความสงบเรียบร้อยตามกฎหมายก็ตาม

• ปฏิรูปตำรวจ
• ยกเลิกรวมศูนย์อำนาจส่วนกลาง
• กระจายการบริหารสู่ตำรวจระดับจังหวัดโดยมีคณะกรรมการท้องถิ่นร่วมตรวจสอบ
• เปลี่ยนแปลงโครงสร้างอำนาจไปสู่ การกระจายอำนาจไปยังจังหวัด
• ปฏิรูประบบการศึกษาเพื่อสร้างตำรวจยุคใหม่ที่มี Service Mind และยึดโยงประชาชน
• ปฏิรูปโครงสร้างอำนาจหลัก (ยกเลิก พ.ร.บ. เดิม)
• เปลี่ยนสำนักงานตำรวจแห่งชาติในรูปแบบปัจจุบันไปเป็น คณะกรรมการนโยบายและการบริหารงานตำรวจ ซึ่งประกอบด้วย 4 ภารกิจหลักภายใต้โครงสร้างการบริหารเดียวกัน โดยมีนายกรัฐมนตรีหรือรองนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน
• กระจายอำนาจสู่ระดับจังหวัด โดยมีคณะกรรมการในจังหวัดทำหน้าที่กำกับดูแลและตรวจสอบ (สำหรับตำรวจส่วนพื้นที่)
• ดูแลงานป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมที่มีความเฉพาะทางหรือซับซ้อน (สำหรับตำรวจส่วนกลาง)
• ทำหน้าที่ถ่วงดุลการทำงานของตำรวจส่วนอื่น ๆ (สำหรับตำรวจส่วนกลาง)
• ตรวจสอบการทำงานของตำรวจด้วยกันเองอย่างเป็นธรรมและเด็ดขาด โดยเป็นเจ้าหน้าที่ที่รับบรรจุมาเพื่อภารกิจนี้โดยเฉพาะ (สำหรับตำรวจส่วนตรวจสอบ)
• อยู่ภายใต้สำนักงานคณะกรรมการนโยบายฯ (สำหรับส่วนบริหารงบประมาณและงานอำนวยการ)
• บริหารจัดการงานในภาพรวม (สำหรับส่วนบริหารงบประมาณและงานอำนวยการ)
• ดูแลด้านงบประมาณทั้งหมด (สำหรับส่วนบริหารงบประมาณและงานอำนวยการ)
• ปฏิรูปสถาบันการศึกษาตำรวจ
• ยกเลิกระบอบทหาร
• ปฏิรูประบบการศึกษาเพื่อลดการขัดเกลาในระบอบทหารที่เน้นการรับคำสั่ง
• ยกระดับวิชาการ
• เปลี่ยนรูปแบบโรงเรียนนายร้อยตำรวจ (สามพราน) ไปสู่การเป็น สถาบันวิชาการตำรวจหรือสถาบันการบังคับใช้กฎหมาย
• จัดตั้งสถาบันใหม่นี้โดย พ.ร.บ. เฉพาะ
• ให้สถาบันใหม่นี้อยู่นอกสำนักงานตำรวจแห่งชาติและได้รับความเป็นอิสระทางวิชาการ
• ยกระดับคุณวุฒิ
• เปิดหลักสูตรจนถึงระดับปริญญาโทและปริญญาเอก
• ยกเลิกการแบ่งชั้นยศ
• กำหนดคุณวุฒิการศึกษาสูงสุดถึงระดับปริญญาเอก
• จัดตั้งคณะกรรมการขับเคลื่อนการปฏิรูป
• ตั้งคณะกรรมการที่มีผู้บริหารภาครัฐ, ผู้แทนจากภาคประชาชน, และผู้เชี่ยวชาญ เพื่อทำการศึกษาวิจัยและจัดทำแผนงาน
• คณะกรรมการนี้จะทำหน้าที่ติดตามตรวจสอบการจัดสรรงบประมาณ, การพัฒนากฎระเบียบ และตรวจสอบประสิทธิภาพของตำรวจในทุกระดับ
• ตรากฎหมายหลักเพื่อเปลี่ยนโครงสร้าง
• ยกเลิก พ.ร.บ. ตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2565
• เสนอร่างกฎหมายใหม่ คือ พ.ร.บ. คณะกรรมการนโยบายและการบริหารงานตำรวจ พ.ศ. ... เพื่อแยกอำนาจตำรวจออกเป็น 4 ภารกิจหลัก (ตำรวจส่วนพื้นที่, ส่วนกลาง, ส่วนตรวจสอบ, ส่วนบริหาร)
• พัฒนาระบบฝึกอบรมและสถาบันวิชาการ
• พัฒนาเนื้อหาการฝึกอบรม
• ปรับเปลี่ยนเนื้อหาให้มุ่งเน้นการเข้าใจประชาชน, การให้บริการ, การสร้างจิตสำนึกในการรักษาสิทธิมนุษยชน และการใช้เทคโนโลยีในการปฏิบัติงาน
• จัดตั้งสถาบันวิชาการตำรวจ
• เปิดหลักสูตรที่เกี่ยวข้องกับระบบไต่สวนและพัฒนาทักษะผู้บริหารหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายอื่นในประเทศ

• ตำรวจยึดโยงประชาชน
• เข้าใจปัญหาในพื้นที่อย่างแท้จริงและยั่งยืน
• ยกระดับมาตรฐานการให้บริการ
• สร้างความเชื่อมั่นจากประชาชน
• ทำให้ตำรวจกลับมาเป็นหน่วยงานที่ยึดโยงกับหลักการประชาธิปไตยและการเคารพสิทธิมนุษยชน
• สร้างตำรวจยุคใหม่ที่มี Service Mind และยึดโยงประชาชน
• ตำรวจเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน
• ทำหน้าที่ถ่วงดุลการทำงานของตำรวจส่วนอื่น ๆ
• ตัดขาดจากการแทรกแซงในระบบผู้บังคับบัญชาแบบเดิม
• ลดการขัดเกลาในระบอบทหารที่เน้นการรับคำสั่ง
• ได้รับความเป็นอิสระทางวิชาการ
• เสริมสร้างความรู้ความสามารถตามหลักนิติธรรมอย่างแท้จริง

• ตำรวจ
• ประชาชน
• คณะกรรมการท้องถิ่น
• ผู้ว่าราชการจังหวัด
• ผู้บริหารภาครัฐ
• ผู้แทนจากภาคประชาชน
• ผู้เชี่ยวชาญ
• ผู้บริหารหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายอื่นในประเทศ

• ระเบียบและข้อกำหนดภายในของศาลยุติธรรมหลายฉบับ ซึ่งมีสถานะเป็นเพียงกฎหมายลำดับรอง กลับเป็นช่องทางให้ผู้บริหารศาลสามารถแทรกแซงการใช้ดุลพินิจโดยอิสระของผู้พิพากษาที่ทำหน้าที่ตัดสินคดีได้

• จำกัดขอบเขตการตรวจแก้ร่างคำพิพากษา กำหนดรูปแบบและวิธีการในการตรวจแก้ร่างคำสั่งหรือคำพิพากษาของศาลไว้อย่างชัดเจนใน พ.ร.บ. พระธรรมนูญศาลยุติธรรม โดยให้จำกัดเฉพาะการตรวจสอบในเชิงรูปแบบเท่านั้น คือ การตรวจสอบข้อผิดพลาดในการพิมพ์ การสะกดคำ รูปแบบการให้เหตุผล รวมถึงการอ้างอิงข้อเท็จจริงและหลักกฎหมาย
• กำหนดเงื่อนไขเเละหลักเกณฑ์ที่เคร่งครัดในการเรียกคืนและโอนสำนวนคดีไว้ใน พ.ร.บ. พระธรรมนูญศาลยุติธรรมให้มีการโอนสำนวนได้เฉพาะในกรณีที่จำเป็นอย่างยิ่งยวดเท่านั้น เช่น ผู้พิพากษาเจ้าของสำนวนมีพฤติกรรมที่ไม่สุจริตและฝ่าฝืนกฎหมาย
• แก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ. พระธรรมนูญศาลยุติธรรมโดยเฉพาะ มาตรา 5 และมาตรา 33 เพื่อจำกัดขอบเขตการตรวจแก้ร่างคำพิพากษาและการเรียกคืนและโอนสำนวนคดี
• แก้ไขปรับปรุงระเบียบ/ข้อกำหนดภายในของศาล ที่มอบอำนาจแก่ผู้บริหารและกระทบต่อความเป็นอิสระของศาลและผู้พิพากษาโดยตรง

• คืนความเป็นอิสระให้ผู้พิพากษา
• คุ้มครองความเป็นอิสระของผู้พิพากษา
• ป้องกันอคติและการครอบงำกระบวนการยุติธรรม
• จำกัดอำนาจของผู้บริหารศาล
• การตัดสิน เป็นไปอย่างเที่ยงธรรมและปราศจากอคติ
• มีการโอนสำนวนได้เฉพาะในกรณีที่จำเป็นอย่างยิ่งยวดเท่านั้น

• ผู้พิพากษา
• ศาล
• กระบวนการยุติธรรม

• การออกกฎ ระเบียบ และข้อกำหนดภายในที่เกินขอบเขตการจำกัดสิทธิของประชาชนโดยผิดหลักการ
• กำหนดความผิดโดยกฎหมายลำดับรอง: ตัวอย่างที่ชัดเจนคือ ความผิดฐานละเมิดอำนาจศาล ซึ่งรายละเอียดและพฤติการณ์ที่ถือเป็นความผิดไม่ได้ถูกกำหนดไว้อย่างละเอียดชัดเจนในกฎหมายแม่บท (เช่น ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 30-33) แต่กลับถูกกำหนดโดยประกาศหรือระเบียบของแต่ละศาล ซึ่งอาจมีความแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่
• ขาดความเป็นเอกภาพทางกฎหมาย: การกำหนดความผิดและโทษโดยระเบียบภายในศาล ทำให้เกิดความไม่แน่นอนและขาดความเป็นเอกภาพทางกฎหมาย เช่น กรณีประกาศของอธิบดีผู้พิพากษาศาลแพ่งที่เกี่ยวข้องกับการละเมิดอำนาจศาลในกรณีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งเป็นการจำกัดสิทธิของประชาชนโดยกฎหมายลำดับรอง

• จำกัดการกำหนดความผิด/ความรับผิด ผ่านกฎหมายลำดับชั้นพระราชบัญญัติหรือกฎหมายแม่บทเท่านั้น ไม่อนุญาตให้กฎหมายลำดับรองของศาลมากำหนดความผิดและโทษที่ไม่มีฐานอำนาจชัดเจน
• กำหนดแนวทางให้การออกกฎ ระเบียบ และข้อบังคับต่าง ๆ ของศาลต้องเป็นไปในระบบเดียวกัน
• แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.แพ่ง) มาตรา 30 - 33 (ส่วนที่เกี่ยวกับอำนาจของศาลในการดำเนินคดีเกี่ยวกับการละเมิดอำนาจศาล) เพื่อกำหนดขอบเขตความผิดให้ชัดเจนในกฎหมายแม่บท
• ยกเลิกกฎ ระเบียบ และข้อกำหนดภายในของศาล ที่มีเนื้อหาเป็นการจำกัดสิทธิเสรีภาพของประชาชนอย่างไม่ถูกต้องตามหลักการว่าด้วยการจำกัดสิทธิโดยกฎหมายลำดับชั้นพระราชบัญญัติ

• กำหนดขอบเขตความผิดให้ชัดเจนในกฎหมายแม่บท สร้างความแน่นอนทางกฎหมาย
• คุ้มครองเสรีภาพตามหลักนิติธรรม
• มีความเป็นเอกภาพและมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ

• ประชาชน

• ความล่าช้าและสิ้นเปลืองทรัพยากร: ในการพิจารณาคดี โดยเฉพาะการสืบพยาน ผู้พิพากษายังคงต้อง บันทึกคำเบิกความพยานด้วยการสรุปความ และบันทึกเสียงไว้ หลังจากนั้นต้องให้พยานตรวจสอบและลงลายมือชื่อรับรองอีกชั้นหนึ่ง ซึ่งเป็นการ สิ้นเปลืองเวลาและทรัพยากร เป็นอย่างมาก
• ความเสี่ยงในการคลาดเคลื่อนของข้อมูล: การบันทึกคำเบิกความโดยการสรุปความของผู้พิพากษา อาจเกิดข้อผิดพลาดคลาดเคลื่อน ของข้อมูลที่ไม่ตรงกับคำเบิกความจริงของพยานได้

• ตราพระราชบัญญัติเฉพาะ เพื่อใช้เป็น กฎหมายกลาง ในการนำระบบอิเล็กทรอนิกส์และเทคโนโลยีสารสนเทศ มาปรับใช้ในกระบวนการยุติธรรมทั้งระบบ
• ปฏิรูปการทำงานของศาลสู่ระบบอิเล็กทรอนิกส์เต็มรูปแบบ
• แก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายโดยให้มีการเสนอคดีต่อศาลผ่านระบบ e-Filing เป็นหลัก (Digital-First) และให้การใช้กระดาษเป็นเพียงข้อยกเว้นเท่านั้น
• กำหนดให้ฝ่ายบริหาร (เช่น กระทรวงที่เกี่ยวข้องด้านเทคโนโลยี) เป็นผู้จัดทำและสนับสนุนระบบ e-Filing แทนฝ่ายตุลาการ
• นำระบบ e-Hearing รวมถึงเทคโนโลยี Speech-to-Text (Live Transcription) หรือการถอดเสียงแบบทันท่วงที มาปรับใช้ในกระบวนการสืบพยาน
• นำคำพิพากษาฉบับเต็มเข้าสู่ระบบ Public Online Database สร้างความโปร่งใสด้วยฐานข้อมูลออนไลน์

• กระบวนการยุติธรรมสะดวก รวดเร็ว โปร่งใส
• พลเมือง มีความสะดวก
• การพัฒนาระบบมีประสิทธิภาพและเป็นมาตรฐานสากล
• ผู้พิพากษาไม่ต้องเสียเวลาบันทึกคำเบิกความด้วยการสรุปความ
• ลดความคลาดเคลื่อนของข้อมูล
• เพิ่มความรวดเร็วในการพิจารณาคดี
• สาธารณชนสามารถเข้าถึงคำพิพากษาได้
• สร้างความโปร่งใสและตรวจสอบได้ในกระบวนการตัดสินคดีของศาล
• ส่งเสริมการวิจัยทางกฎหมาย

• พลเมือง
• ผู้พิพากษา

• การศึกษาในเรือนจำไม่ทั่วถึงและจำกัด
• ระบบการศึกษาในเรือนจำปัจจุบันจำกัดอยู่เฉพาะหลักสูตรพื้นฐาน หรือโครงการเฉพาะจากสถาบันบางแห่ง (เช่น กศน. หรือมหาวิทยาลัยบางแห่ง) เท่านั้น ทำให้ผู้ต้องขังจำนวนมาก ขาดโอกาสในการพัฒนาทักษะอาชีพ หรือเรียนต่อในสาขาใหม่ ๆ อย่างทั่วถึง
• ทักษะผู้ต้องขังไม่สอดคล้องกับตลาดแรงงานยุคใหม่
• ผู้ต้องขังที่ขาดโอกาสในการเรียนรู้ทักษะเหล่านี้มักประสบปัญหา ไม่สามารถหางานได้เมื่อพ้นโทษ หรือมีโอกาสกลับไปอยู่ในวงจรเดิม นำไปสู่การ “กระทำผิดซ้ำ” สูง

• สร้างห้องเรียนออนไลน์เพื่อคืนคนสู่สังคมในเรือนจำทุกแห่ง
• จัดซื้ออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ (โทรทัศน์ และคอมพิวเตอร์) ของส่วนกลางในแต่ละเรือนจำให้เพียงพอ
• ระบบการเรียนออนไลน์ต้องปลอดภัย โดยไม่เปิดให้เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตภายนอก เพื่อรักษาความปลอดภัยของข้อมูลและการควบคุม
• แก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ. ราชทัณฑ์ พ.ศ. 2560 มาตรา 43 (สิทธิในการได้รับการศึกษา) โดยเพิ่มข้อความ “การเรียนรู้ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์และเทคโนโลยีสารสนเทศภายใต้การควบคุมของเจ้าหน้าที่”
• จัดทำ แพลตฟอร์มการเรียนออนไลน์ของประเทศ ที่เชื่อมต่อระบบ e-Learning ของกรมราชทัณฑ์ (ซึ่งมีระบบความปลอดภัย) เข้ากับ Thai MOOC ภายใต้กระทรวง อว. เพื่อให้ผู้ต้องขังเข้าถึงหลักสูตรจากมหาวิทยาลัย และ กศน. ที่หลากหลายขึ้น
• จัดให้มีแพลตฟอร์มออนไลน์ และออกแบบหลักสูตรร่วมกับเครือข่ายสถาบันการศึกษา รวมถึงออกใบรับรอง โดย Thai MOOC สังกัด กระทรวง อว.
• พัฒนาและรับรองการเรียนเพื่อ เทียบโอนผลการเรียนสู่การจ้างงานจริง โดย สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ
• จัดทำ ระบบล็อกอินเฉพาะรายบุคคล เพื่อเก็บข้อมูลการเรียนรู้ของผู้ต้องขังแบบต่อเนื่อง
• ยกระดับระบบ e-Learning เดิมให้สามารถรองรับวิดีโอสตรีมมิ่ง, การทดสอบออนไลน์ และระบบสะสมผลการเรียน (Credit Bank) เป็นต้น

• ผู้ต้องขัง เข้าถึงหลักสูตรมหาวิทยาลัยและทักษะดิจิทัล
• ยกระดับความรู้ให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงานยุคปัจจุบัน
• ส่งเสริมการลดการกระทำผิดซ้ำ
• ผู้ต้องขังมี ทางเลือกใหม่ ๆ ในการดำเนินชีวิตเมื่อกลับคืนสู่สังคมได้อย่างมีคุณภาพ
• ผู้ต้องขัง เข้าถึงหลักสูตรจากมหาวิทยาลัย และ กศน. ที่หลากหลายขึ้น
• เรือนจำสามารถใช้เครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย
• ผลการเรียน เทียบโอนสู่การจ้างงานจริง

• ผู้ต้องขัง

• ขาดการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงาน: หน่วยงานหลักในกระบวนการยุติธรรม (ตำรวจ, อัยการ, ศาล, และกรมราชทัณฑ์) ต่างมีระบบฐานข้อมูลของตนเองที่แยกออกจากกัน ทำให้ไม่สามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• ไม่สามารถติดตามเส้นทางผู้กระทำผิดได้ครบวงจร: เนื่องจากข้อมูลไม่เชื่อมต่อกัน ภาครัฐจึงขาดเครื่องมือในการติดตามเส้นทางของผู้กระทำผิด ตั้งแต่ก้าวแรกที่เข้าสู่กระบวนการจนถึงวันที่พ้นโทษและกลับคืนสู่สังคม
• ขาดข้อมูลเพื่อการป้องกัน: การขาดฐานข้อมูลที่บูรณาการกัน ทำให้ไม่มีข้อมูลเชิงประจักษ์เพียงพอในการออกแบบมาตรการเพื่อป้องกันการกระทำผิดซ้ำ
• ปัญหาข้อมูลแยกส่วนภายในกรมราชทัณฑ์: แม้แต่ในหน่วยงานเดียวอย่างกรมราชทัณฑ์ ยังมีระบบฐานข้อมูลย่อยถึง 17 ระบบ ที่ไม่เชื่อมโยงกันเอง ทำให้การเห็นภาพรวมของผู้ต้องขังทำได้ยาก
• อุปสรรคต่อการคืนคนดีสู่สังคม: ความไม่เป็นเอกภาพของข้อมูลส่งผลโดยตรงต่อการวิเคราะห์ ประเมิน และการพัฒนาระบบราชทัณฑ์เพื่อลดการกระทำผิดซ้ำอย่างเป็นระบบ

• การดำเนินการจะเน้นที่การบูรณาการข้อมูล (Integration) การสร้างโปรไฟล์ (Profiling) และการจับคู่ (Matching)
• จัดตั้ง "ระบบฐานข้อมูลกลางกรมราชทัณฑ์" เพื่อบูรณาการข้อมูลทั้งหมดของผู้ต้องขังในแต่ละเรือนจำเข้าด้วยกัน
• รวบรวมและเชื่อมโยงข้อมูลจากทุกหน่วยงานภายในกรมราชทัณฑ์ เรือนจำและทัณฑสถานทั่วประเทศไว้ในฐานข้อมูลเดียว
• จัดทำโปรไฟล์ดิจิทัลผู้ต้องขังรายบุคคลเพื่อวิเคราะห์ความต้องการฟื้นฟูเฉพาะด้าน ทั้งประวัติคดี สุขภาพ พฤติกรรมในเรือนจำ ไปจนถึงข้อมูลการศึกษา, การฝึกอาชีพ และหลักสูตรฟื้นฟูพฤตินิสัยที่เข้าร่วม เพื่อเตรียมความพร้อมคืนคนสู่สังคม
• วิเคราะห์และประเมินความต้องการฟื้นฟูเฉพาะบุคคล
• เชื่อมข้อมูลทักษะและหลักสูตรที่ผู้ต้องขังผ่าน กับระบบจัดหางานของกระทรวงแรงงาน
• จัดเก็บใบรับรองดิจิทัล: สำหรับหลักสูตรฝึกอาชีพ และการเรียนในเรือนจำ เพื่อใช้ยืนยันทักษะเมื่อสมัครงาน
• จัดให้มีระบบติดตามและประเมินผลการฟื้นฟูผู้ต้องขังอย่างต่อเนื่องหลังพ้นโทษ
• ติดตามสถานะของผู้พ้นโทษ: เช่น การมีงานทำ, การมีที่อยู่อาศัย, การกระทำผิดซ้ำ
• บูรณาการข้อมูลร่วมกับกรมคุมประพฤติและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

• ลดการกระทำผิดซ้ำ
• ผู้ต้องขัง สามารถคืนสู่ตลาดแรงงานได้อย่างมีคุณภาพ
• ลดอัตราการกระทำผิดซ้ำ
• อำนวยความสะดวกในการหางาน
• ได้ ประเมินประสิทธิผลของการฟื้นฟูอย่างต่อเนื่อง

• ผู้ต้องขัง
• ผู้พ้นโทษ

• ความกังวลหลักของผู้ต้องขังเมื่อพ้นโทษคือการขาดโอกาสทางอาชีพและการเงิน ซึ่งอาจนำไปสู่การกระทำผิดซ้ำและกลับเข้าสู่วงจรเดิม
• รัฐยังคงต้องแบกรับภาระงบประมาณในการบริหารจัดการเรือนจำต่อไป
• กฎหมายไม่ครอบคลุมการฝึกอบรม: บทบัญญัติเดิม ยังไม่ครอบคลุมการฝึกอบรมอาชีพแก่ผู้ต้องขังที่ยังอยู่ในเรือนจำ ทำให้ผู้ต้องขังขาดการเตรียมความพร้อมก่อนปล่อยตัว
• ปัญหาการบังคับใช้จริง: บุคลากรและเจ้าหน้าที่สรรพากรในแต่ละพื้นที่ ขาดความรู้ความเข้าใจในบทบัญญัติของกฎหมายฉบับนี้ ส่งผลให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลไม่ได้รับสิทธิประโยชน์จริงตามกฎหมาย
• ขาดแรงจูงใจทางเศรษฐกิจ: เมื่อนิติบุคคลไม่ได้รับสิทธิประโยชน์ที่ชัดเจนและปฏิบัติได้จริง จึง ขาดแรงจูงใจ ในการเข้ามาฝึกอบรมอาชีพ ฝึกงาน และจ้างงานผู้ต้องขัง/ผู้พ้นโทษอย่างต่อเนื่อง

• สร้างแรงจูงใจให้ภาคเอกชนร่วม "คืนคนสู่สังคม" ผ่านมาตรการภาษีและเงินอุดหนุนจ้างงาน
• พรรคประชาชนจะสร้างแรงจูงใจทางเศรษฐกิจแก่ภาคเอกชน บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ให้เข้ามาฝึกอบรมอาชีพ ฝึกงาน และจ้างงานผู้ต้องขังและผู้พ้นโทษ
• ให้สิทธิในการลงรายจ่ายทางภาษีได้ 2 เท่า (สำหรับนิติบุคคล) หากมีการฝึกอบรมอาชีพให้กับ ผู้ต้องขัง (ที่อยู่ในเรือนจำ) ไม่น้อยกว่า 120 ชั่วโมง/ปี
• รัฐจะอุดหนุนเงินเดือนให้ครึ่งหนึ่ง โดยสูงสุดไม่เกิน 8,000 บาท/เดือน ให้กับการจ้างผู้พ้นโทษ
• ปรับปรุงพระราชกฤษฎีกา ออกตามความในประมวลรัษฎากรว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (ฉบับที่ 774) พ.ศ. 2566
• ขยายขอบเขตสิทธิประโยชน์ทางภาษีสำหรับนิติบุคคลให้ครอบคลุมเงื่อนไขตามกรณีข้างต้น
• กรมสรรพากรออกหนังสือไปยังสำนักงานสรรพากรในทุกพื้นที่ เพื่อให้ข้อมูลและกำชับเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานให้ปฏิบัติตามพระราชกฤษฎีกาฉบับปรับปรุงใหม่อย่างถูกต้อง
• กรมราชทัณฑ์จัดทำระบบเก็บข้อมูลชั่วโมงการฝึกอบรมอาชีพของนิติบุคคล ให้แก่ผู้ต้องขัง
• กรมราชทัณฑ์รับรองเอกสาร สำหรับให้นิติบุคคลสามารถใช้สิทธิประโยชน์มาตรการภาษีกับสำนักงานสรรพากรในแต่ละพื้นที่ได้
• กรมราชทัณฑ์ จัดทำกฎหมายอนุบัญญัติ เพื่อรับรองสิทธิประโยชน์มาตรการภาษีสำหรับนิติบุคคล
• กรมราชทัณฑ์ กำหนดหลักเกณฑ์และคุณสมบัติของผู้ต้องขังที่สอดคล้องกับเงื่อนไขข้างต้น
• กรมราชทัณฑ์ ทำ MOU ร่วมกับภาคเอกชน

• ผู้พ้นโทษมีรายได้เลี้ยงชีพ
• ผู้พ้นโทษ ไม่กลับไปกระทำผิดซ้ำ / ลดอัตราการกระทำผิดซ้ำ
• รัฐ ไม่ต้องแบกรับภาระงบประมาณในการบริหารจัดการเรือนจำต่อไป
• บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลจะได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษี
• ผู้พ้นโทษได้รับการจ้างงาน

• ผู้พ้นโทษ
• นายจ้าง
• บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล
• ผู้ต้องขัง

• การดำเนินงานด้านราชทัณฑ์ในปัจจุบันขาดการมีส่วนร่วมจากภาคส่วนอื่นในสังคม
• นโยบายขาดความโปร่งใสและไม่สามารถบรรลุเป้าหมายการคืนคนสู่สังคมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• เรือนจำเป็นสถานที่คุมขังที่มีความเสี่ยงสูงเรื่องการกระทำทรมาน และการละเมิดสิทธิมนุษยชน
• เรือนจำไม่ได้รับการตรวจสอบจากองค์กรภายนอกอย่างสม่ำเสมอ
• ในการเข้าตรวจมักต้องมีการแจ้งล่วงหน้า ทำให้มีความเป็นไปได้ที่จะเกิดการ "ผักชีโรยหน้า" หรือการเตรียมการให้เรือนจำอยู่ในสภาพที่ดีเพียงชั่วคราว ก่อนมีการเข้าตรวจเยี่ยมตามวันเวลาที่กำหนด
• กลไกการร้องเรียนของเรือนจำ มีความเสี่ยงต่อความปลอดภัยของผู้ร้องเรียน ขาดความเป็นอิสระ และไม่สามารถติดตามสถานะของเรื่องร้องเรียนได้
• ไม่สามารถแก้ไขปัญหาหรือพัฒนาระบบราชทัณฑ์เพื่อดูแลสิทธิของผู้ต้องขังและเจ้าหน้าที่ได้อย่างตรงจุด

• สร้างกลไกตรวจสอบเรือนจำที่โปร่งใส เป็นอิสระ
• เสนอให้มีการตรวจเยี่ยมเรือนจำโดยไม่ต้องแจ้งล่วงหน้า
• ลงนามเป็นภาคี พิธีสารเลือกรับของอนุสัญญาว่าด้วยการต่อต้านการทรมานฯ (Optional Protocol to the Convention against Torture : OPCAT)
• จัดตั้งกลไกป้องกันการทรมานระดับชาติ (National Preventive Mechanism : NPM)
• คณะกรรมการว่าด้วยการป้องกันการทรมาน (SPT) สามารถเข้าตรวจเยี่ยมสถานที่คุมขังทุกประเภทในประเทศไทยได้
• คณะกรรมการ SPT จะจัดทำ ข้อเสนอเชิงนโยบาย เพื่อให้ประเทศไทยนำไปยกระดับมาตรฐานสถานที่คุมขัง
• NPM จะเป็น องค์กรอิสระ
• NPM สามารถเข้าตรวจเยี่ยมสถานที่คุมขังได้ โดยไม่ต้องแจ้งล่วงหน้า หรือแจ้งเป็นช่วงเวลากว้าง ๆ (semi-announced)
• NPM มีอำนาจในการ เข้าถึงข้อมูล เอกสาร รวมถึง การสัมภาษณ์บุคคล (ผู้ต้องขังและเจ้าหน้าที่) หรือแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
• NPM นำข้อมูลที่ได้มาใช้เป็น ข้อเสนอในการปรับปรุง สถานที่คุมขังและระบบราชทัณฑ์

• เรือนจำโปร่งใส
• สิทธิของผู้ต้องขังและสวัสดิภาพของเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ได้รับการดูแลอย่างเท่าเทียม
• ป้องกันการทุจริตคอร์รัปชัน การทรมาน หรือการกระทำที่ย่ำยีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
• ผู้ตรวจเยี่ยมเห็นถึงสภาพเรือนจำและคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังและเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ได้โดยแท้จริง
• คุณภาพชีวิตได้รับการดูแลตามมาตรฐานสากลและหลักสิทธิมนุษยชน
• มาตรฐานสถานที่คุมขังให้สอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชนและมาตรฐานสากล
• แสดง เจตจำนงทางการเมือง ที่จะป้องกันการกระทำทรมาน
• ช่วยยกระดับภาพลักษณ์ที่ดีของประเทศไทยในเวทีโลกด้านสิทธิมนุษยชน

• ผู้ต้องขัง

• การเลือกปฏิบัติเชิงโครงสร้าง
• ประชาชนบางกลุ่มถูกปฏิเสธโอกาสในการทำงาน
• ถูกกีดกันจากบริการสาธารณะ
• ถูกลดทอนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ในชีวิตประจำวัน
• กฎหมายกระจัดกระจาย
• ขาดบรรทัดฐานที่ชัดเจน ยังไม่มีกลไกกลางที่ทำหน้าที่วินิจฉัยอย่างเป็นระบบว่า "การกระทำใดเข้าข่ายการเลือกปฏิบัติ"
• ขาดมาตรการเยียวยา

• เสนอกฎหมายขจัดการเลือกปฏิบัติ
• จัดตั้ง คณะกรรมการขจัดการเลือกปฏิบัติ เพื่อ วินิจฉัยว่าการกระทำใดที่ถือเป็นการเลือกปฏิบัติ และ เป็นผู้แทนของบุคคลผู้ถูกเลือกปฏิบัติในการดำเนินคดีตามกฎหมาย
• กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพเป็นหน่วยงานเลขานุการ

• คุ้มครองสิทธิให้ครอบคลุมและเป็นระบบ
• คำวินิจฉัยของคณะกรรมการขจัดการเลือกปฏิบัติมีผลผูกพันตามกฎหมาย

• แก้ไขรัฐธรรมนูญ กฎหมาย และกฎเกณฑ์ต่างๆ ให้เป็นประชาธิปไตย
• อํานวยการให้ การปฏิบัติหน้าที่ของรัฐสภา คณะรัฐมนตรี ศาล องค์กรอิสระ และหน่วยงานอื่นๆ ของรัฐ เป็นไปด้วย ความยุติธรรม เสมอภาค

• สิทธิเสรีภาพของประชาชน
• ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
• ความผาสุกของประชาชน

ประชาชน

• กฎหมายที่ไม่จําเป็น ไม่สอดคล้องกับสภาพการณ์ หรือเป็นอุปสรรคต่อการดำรงชีวิตและการประกอบอาชีพของประชาชน
• กฎหมายที่บัญญัติขึ้นในขณะที่ประเทศไม่ได้ปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตย
• ระบบที่ให้อำนาจคณะกรรมการในการใช้ดุลพินิจพิจารณาอนุญาต อนุมัติ หรือสั่งการ ซึ่งเป็นต้นเหตุหนึ่งของความไม่เป็นธรรมและเป็นช่องทางในการทุจริต
• ประชาชน ที่ได้รับความเดือดร้อนจากการที่ไม่ได้รับความเป็นธรรมในทางอาญา
• การแทรกแซงที่ไม่เป็นธรรม (ในการสั่งฟ้องหรือไม่ฟ้อง)
• การตายที่เกิดจากการวิสามัญฆาตกรรม หรือ การตายที่เกิดจากการกระทำของเจ้าหน้าที่รัฐ (ซึ่งยังขาดกระบวนการสอบสวนที่เป็นกลางและรวดเร็ว)
• ผู้ต้องขังแออัดและสุขอนามัยขัดหลักสิทธิมนุษยชน
• ปฏิบัติต่อผู้ต้องหาหรือจำเลยก่อนคำพิพากษาคดีถึงที่สุด...เหมือนนักโทษเด็ดขาด (ซึ่งถือว่ายังไม่ใช่ผู้กระทำผิด)

• ผลักดันให้มีการยกเลิกและปรับปรุงแก้ไขกฎหมายที่ไม่จําเป็น ไม่สอดคล้องกับสภาพการณ์ หรือเป็นอุปสรรคต่อการดำรงชีวิตและการประกอบอาชีพของประชาชน
• มีการบัญญัติหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวกับระบบอนุญาตไว้ในกฎหมาย
• ยกเลิกระบบที่ให้อำนาจคณะกรรมการในการใช้ดุลพินิจพิจารณาอนุญาต อนุมัติ หรือสั่งการ
• ส่งเสริมให้ทนายความ นักกฎหมาย และนักวิชาการ รวมทั้งสถาบันการศึกษา ให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายแก่ประชาชนอย่างทั่วถึง
• การร่างกฎหมายขึ้นมาใหม่ต้องให้ประชาชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย มีส่วนร่วม
• มีการรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนและให้นำผลการรับฟังความคิดเห็นมาแสดงให้สาธารณะ ได้ทราบและมีสิทธิโต้แย้งคัดค้านได้ด้วย
• จัดตั้งองค์กรเพื่อการปฏิรูปกฎหมายทั้งในส่วนกลางและภูมิภาคที่เป็นอิสระในจำนวนที่เหมาะสม ซึ่งมาจากการเลือกกันเองของบุคคลที่มีความรู้ ความเชี่ยวชาญ ประสบการณ์ และหลากหลายอาชีพ
• ส่งเสริมให้มีหน่วยงานคณะกรรมการกฤษฎีกาประจำจังหวัดหรือท้องถิ่นบางแห่งที่มีความจำเป็น
• ปฏิรูปองค์กรอิสระและศาลรัฐธรรมนูญ (ให้มีที่มาจากตัวแทนสหวิชาชีพและมีความยึดโยงกับประชาชน ตลอดจนมีกลไกในการตรวจสอบและถ่วงดุลคำสั่งหรือคำพิพากษา)
• ปรับปรุงและพัฒนากระบวนการยุติธรรม ได้แก่ งานตำรวจ อัยการ ศาล ราชทัณฑ์ กรมบังคับคดี และกระทรวงยุติธรรม รวมถึงหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายอื่นๆ โดยให้ประชาชนมีส่วนร่วมและมีการตรวจสอบถ่วงดุล
• มีการช่วยเหลือประชาชน ที่ได้รับความเดือดร้อนจากการที่ไม่ได้รับความเป็นธรรมในทางอาญาเพื่อให้ได้มาซึ่งสิทธิพื้นฐานในกระบวนพิจารณา เช่น สิทธิในการปล่อยตัวชั่วคราว
• ขั้นตอนการสั่งฟ้องหรือไม่ฟ้องของพนักงานสอบสวน พนักงานอัยการ หรือองค์กรที่มีหน้าที่สอบสวนในทางอาญา ต้องเป็นไปตามพยานหลักฐานและมาตรฐานการสอบสวน
• กระทำ (การสั่งฟ้องหรือไม่ฟ้อง) ในรูปขององค์คณะเพื่อป้องกันการแทรกแซงที่ไม่เป็นธรรมและให้ถือมติเสียงข้างมากในการ มีความเห็นทางคดี
• มีการแก้ไขกฎหมายเพื่อให้ศาลเป็นผู้แต่งตั้งคณะกรรมการที่เป็นกลางและต้องไม่ใช่หน่วยงานของเจ้าหน้าที่รัฐที่ทำให้ตาย ร่วมเป็นผู้สอบสวนสาเหตุการตายที่เกิดจากการวิสามัญฆาตกรรม หรือ การตายที่เกิดจากการกระทำของเจ้าหน้าที่รัฐ
• ดำเนินการไต่สวนอย่างรวดเร็วและเป็นธรรม (สำหรับสาเหตุการตายที่เกิดจากการวิสามัญฆาตกรรม หรือ การตายที่เกิดจากการกระทำของเจ้าหน้าที่รัฐ)
• ปฏิรูประบบราชทัณฑ์
• ปฏิบัติต่อผู้ต้องหาหรือจำเลยก่อนคำพิพากษาคดีถึงที่สุดตามรัฐธรรมนูญซึ่งถือว่ายังไม่ใช่ผู้กระทำผิด จะปฏิบัติเหมือนนักโทษเด็ดขาดไม่ได้
• ส่งเสริมการนำเทคโนโลยีด้านการจัดการข้อมูล ได้แก่ ระบบข้อมูลขนาดใหญ่ อินเทอร์เน็ตของสรรพสิ่ง ระบบคลาวด์ และปัญญาประดิษฐ์ มาใช้ในงานด้านกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม
• ตรวจสอบทบทวนสัญญา รวบรวม คัดกรองข้อมูลเกี่ยวกับคดี รวมถึงการใช้คลังข้อมูลที่จัดเก็บในรูปแบบที่สามารถนำไปวิเคราะห์ช่วยเหลือประชาชนด้านกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม

• ไม่ให้กฎหมายที่ไม่จําเป็นเป็นภาระแก่ประชาชน
• ประชาชนได้รับ ความช่วยเหลือทางกฎหมายอย่างทั่วถึง
• ประชาชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย มีส่วนร่วม (ในการร่างกฎหมาย)
• สาธารณะ ได้ทราบและมีสิทธิโต้แย้งคัดค้านได้ด้วย (ผลการรับฟังความคิดเห็น)
• มีองค์กรเพื่อการปฏิรูปกฎหมายทั้งในส่วนกลางและภูมิภาคที่เป็นอิสระ
• มีหน่วยงานคณะกรรมการกฤษฎีกาประจำจังหวัดหรือท้องถิ่นบางแห่งที่มีความจำเป็น
• องค์กรอิสระและศาลรัฐธรรมนูญ มีที่มาจากตัวแทนสหวิชาชีพและมีความยึดโยงกับประชาชน
• มีกลไกในการตรวจสอบและถ่วงดุลคำสั่งหรือคำพิพากษา (จากองค์กรอิสระและศาลรัฐธรรมนูญ)
• เป็นหลักประกันในการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพ (จากการพัฒนากระบวนการยุติธรรม)
• ประชาชน ได้มาซึ่งสิทธิพื้นฐานในกระบวนพิจารณา เช่น สิทธิในการปล่อยตัวชั่วคราว
• ป้องกันการแทรกแซงที่ไม่เป็นธรรม (ในกระบวนการสั่งฟ้องหรือไม่ฟ้อง)
• ศาลเป็นผู้แต่งตั้งคณะกรรมการที่เป็นกลางและต้องไม่ใช่หน่วยงานของเจ้าหน้าที่รัฐที่ทำให้ตาย ร่วมเป็นผู้สอบสวนสาเหตุการตาย
• ปฏิบัติต่อผู้ต้องหาหรือจำเลยก่อนคำพิพากษาคดีถึงที่สุดตามรัฐธรรมนูญซึ่งถือว่ายังไม่ใช่ผู้กระทำผิด
• อำนวยความยุติธรรมให้กับประชาชน (โดยใช้เทคโนโลยี)
• ป้องกันการละเมิดสิทธิเสรีภาพของบุคคล (โดยใช้เทคโนโลยี)
• สนับสนุนการดำเนินการ การตรวจสอบถ่วงดุลเจ้าพนักงานในกระบวนการยุติธรรม และผู้บังคับใช้กฎหมายอื่น (โดยใช้เทคโนโลยี)
• ประชาชนได้รับบริการด้านกฎหมายอย่างถูกต้อง รวดเร็ว และเป็นธรรม (โดยใช้เทคโนโลยีและคลังข้อมูล)

• ประชาชน
• ผู้ต้องขัง
• ผู้ต้องหาหรือจำเลยก่อนคำพิพากษาคดีถึงที่สุด

• ปัญหาอาชญากรรมที่เพิ่มสูง แต่ไทยขาดระบบวิเคราะห์เชิงรุก
• เจ้าหน้าที่ต้องใช้แรงคนตรวจสอบภาพจำนวนมาก ทำให้ล่าช้า
• การตอบสนองเหตุฉุกเฉินยังขาดการประสานงานแบบเรียลไทม์
• ประชาชนขาดช่องทางตรวจสอบและมีส่วนร่วมด้านความปลอดภัย
• เมืองใหญ่และแหล่งท่องเที่ยวยังไม่มีระบบสั่งการกลางแบบ Smart City

• จัดตั้งระบบกลางเชื่อมโยงข้อมูลจากกล้อง CCTV ทุกหน่วยงาน
• พัฒนา AI Surveillance & Crime Detection System ใช้ Computer Vision และ Deep Learning วิเคราะห์ภาพแบบเรียลไทม์ เพื่อตรวจจับพฤติกรรมผิดปกติ (anomaly detection), ใบหน้า (face recognition), หมายเลขทะเบียน (plate recognition), และเหตุการณ์ฉุกเฉิน
• ใช้ AI สำหรับ Traffic & Crowd Management วิเคราะห์ความหนาแน่นของจราจรและฝูงชนแบบ real-time พร้อมระบบ Dynamic Signal Control และ Emergency Routing สำหรับหน่วยกู้ภัย
• พัฒนา “National Crime Analytics Platform” รวมข้อมูลคดี เหตุอาชญากรรม และการแจ้งเหตุจากหลายแหล่ง เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มและจุดเสี่ยงล่วงหน้า
• เสริมความปลอดภัยไซเบอร์: ใช้ AI Threat Detection & Network Monitoring ป้องกันการโจมตีโครงสร้างพื้นฐาน เช่น โรงไฟฟ้า สนามบิน ศูนย์ข้อมูล กล้อง และระบบจราจร

• ลดอัตราอาชญากรรมในเมืองหลักและพื้นที่ท่องเที่ยว
• ทำให้ประชาชนรู้สึกปลอดภัยขึ้นในชีวิตประจำวัน

• ประชาชน

• ส่งเสริมและสนับสนุนการดำเนินการของรัฐ
• (ในการ) แก้ไขรัฐธรรมนูญ
• (ในการ) ปฏิรูปประเทศ
• ภายใต้ยุทธศาสตร์ ประเทศชาติมั่นคง ประชาชนมั่งคั่ง หยุดยั้งการทุจริต สร้างเศรษฐกิจทันสมัย กระจายรายได้อย่างเป็นธรรม ลดเหลื่อมล้ำทางสังคม สร้างอุดมคติรัฐสวัสดิการ พัฒนาฐานรากประชาธิปไตย
• ส่งเสริมการตีความกฎหมายและการบังคับใช้กฎหมาย ตามหลักของกฎหมายมีความเสมอภาคเท่าเทียมกัน
• ให้มีการพัฒนากฎหมายเพื่อแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืน

• ประโยชน์ของปวงชนชาวไทย
• ความเสมอภาคเท่าเทียมกัน

• บริหารงานในกระบวนการยุติธรรมให้มีประสิทธิภาพ เป็นธรรม เพื่อบ้านเมือง และไม่เลือกปฏิบัติ
• ทำให้ประชาชนเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้โดยสะดวก รวดเร็ว และไม่เสียค่าใช้จ่ายสูงเกินสมควร
• ให้มีมาตรการคุ้มครองเจ้าหน้าที่ของรัฐในกระบวนการยุติธรรม ให้สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้โดยเคร่งครัด ปราศจากการแทรกแซงหรือครอบงำใด ๆ
• ให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายที่จำเป็นและเหมาะสมแก่ผู้ยากไร้หรือผู้ด้อยโอกาส

• กระบวนการยุติธรรมมีประสิทธิภาพ
• ประชาชนเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้รวดเร็ว
• ค่าใช้จ่ายในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมลดลง
• เจ้าหน้าที่ของรัฐสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้โดยเคร่งครัด ปราศจากการแทรกแซงหรือครอบงำใด ๆ

• ประชาชน
• ผู้ยากไร้
• ผู้ด้อยโอกาส

• ให้ มีการบังคับใช้กฎหมายโดยเคร่งครัด
• ปรับปรุงแก้ไขรัฐธรรมนูญให้เป็นประชาธิปไตยอย่างแท้จริงภายใต้การปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
• พัฒนากฎหมายทุกฉบับ ให้สอดคล้องและเหมาะสมกับสถานะการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป
• ให้มีกฎหมายเพียงเท่าที่จำเป็น
• ยกเลิกหรือปรับปรุงกฎหมายที่หมดความจำเป็น
• ดำเนินการให้ประชาชนเข้าถึงตัวบทกฎหมายต่าง ๆ ได้โดยสะดวก

• กฎหมายมีความสอดคล้องและเหมาะสมกับสถานการณ์
• ไม่เป็นภาระแก่ประชาชน
• ประชาชน สามารถเข้าใจกฎหมายได้ง่าย

• ลดค่าใช้จ่ายในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม
• ทำให้กระบวนการยุติธรรมและการดำเนินการทางการปกครองรวดเร็ว โปร่งใส ตรวจสอบและวัดผลได้

• ค่าใช้จ่ายในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม ลดลง
• กระบวนการยุติธรรมและการดำเนินการทางการปกครองรวดเร็ว โปร่งใส ตรวจสอบและวัดผลได้