ประเด็น

ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

มี 6 คำสัญญา จาก

*ฐานข้อมูลมีทั้งหมด 13 พรรค โดยเลือกเฉพาะพรรคที่มีข้อมูลนโยบายในเว็บไซต์ทางการ อ่านเกณฑ์การคัดเลือกพรรคการเมือง

คำชี้แจง

ข้อมูลในหน้านี้มาจากข้อความบนเว็บไซต์ทางการของพรรคการเมือง ซึ่งถูกจัดลงตารางตามหัวข้อต่างๆ ด้วยระบบปัญญาประดิษฐ์ (LLM) โดยพยายามคงข้อความตามต้นฉบับให้มากที่สุด
หากจำเป็นต้องเพิ่มข้อความเพื่อให้ได้ใจความที่สมบูรณ์ จะถูกแสดงด้วยตัวอักษรสีเทา
แม้มีการตรวจสอบโดยทีมงานในระดับหนึ่ง แต่อาจมีความคลาดเคลื่อนเกิดขึ้นได้
ผู้ใช้สามารถตรวจสอบเพิ่มเติมกับข้อความต้นฉบับตามลิงก์ด้านล่าง
หลังจาก กกต. เปิดเผยเอกสารนโยบาย (ณ วันที่ 26 ม.ค. 2569) ทีมงานได้อัปเดตข้อมูลงบประมาณและแหล่งที่มาของงบประมาณที่ตรงกันระหว่างเอกสารนโยบายและเว็บไซต์พรรค โดยแสดงด้วยตัวอักษรสีเขียว

อ่านที่มาและข้อจำกัดข้อมูล

ประชาชน

ปัญหาคืออะไร (Problem)

ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ "แร่หายาก" กลายเป็นหัวใจสำคัญของเศรษฐกิจและการเมืองโลก
โลกแบ่งขั้วห่วงโซ่อุปทาน สหรัฐฯ และจีนต่างแข่งขันกันครอบครองแร่หายากเพื่อความได้เปรียบทั้งด้านเศรษฐกิจและความมั่นคง
ไทยไม่มียุทธศาสตร์ที่ชัดเจน อาจทำให้เรา เสียเปรียบทั้งในเชิงเศรษฐกิจและความมั่นคงระหว่างประเทศ
ไทยอาจมีแร่หายากมูลค่าสูงถึง 5.69 ล้านล้านบาท จากปริมาณ 8.65 ล้านตัน แต่ไม่มีแผนรองรับที่ชัดเจน ทำให้ เสียโอกาสในการพัฒนาอุตสาหกรรมสมัยใหม่และการจัดการแร่ในประเทศ
กระบวนการสกัดแยกแร่หายากมักเกิดธาตุกัมมันตรังสี ซึ่งเสี่ยงต่อการสะสมกากนิวเคลียร์ หากไม่มีระบบจัดการที่ดี แหล่งน้ำใต้ดินและพื้นที่เกษตรกรรมอาจปนเปื้อนจนแก้คืนไม่ได้
กรมทรัพยากรธรณีสำรวจพื้นที่แหล่งแร่ที่มีศักยภาพได้เพียง 30%
ไทยยังขาดเทคโนโลยีการสกัดแยก ทำให้ต้อง ส่งออกในรูปสินแร่ราคาถูก แต่นำเข้าผลิตภัณฑ์สำเร็จในราคาแพง

จะทำอะไร (Action)

กำหนด ยุทธศาสตร์แรร์เอิร์ธ เปลี่ยนจาก "การขุดแร่ไปขายราคาถูก" เป็น "การจัดการทรัพยากรเชิงยุทธศาสตร์"
รัฐบาล เร่งจัดทำยุทธศาสตร์ด้านนี้ เพื่อ กำหนดว่าจะดำเนินนโยบายแร่หายากอย่างไร ไทยจะมุ่งเน้นอุตสาหกรรมใด สินค้าใด สัมพันธ์กับห่วงโซ่อุตสาหกรรมของประเทศใดบ้าง
ปรับโครงสร้างคณะกรรมการนโยบายบริหารจัดการแร่แห่งชาติ (กนร.)
เพิ่มสัดส่วนกรรมการ "สายเศรษฐกิจ-อุตสาหกรรม-ต่างประเทศ"
คณะกรรมการฯ ทำหน้าที่วางยุทธศาสตร์แร่หายากของไทยโดยพิจารณาอย่างรอบด้าน คำนึงถึงประโยชน์ด้านเศรษฐกิจ ความมั่นคง และการต่างประเทศของไทยในระยะยาว
รัฐบาลตั้งต้นจัดการข้อมูลแร่หายากในปัจจุบันอย่างเป็นระบบ
รัฐบาล มีนโยบายสำรวจและจัดการแร่หายาก
ตรวจสอบข้อมูลนำเข้า-ส่งออกที่คลุมเครือ
กนร. พิจารณาประกาศให้แร่หายากเป็น "สินค้าควบคุม"
ออกประกาศกระทรวงและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องเพื่อกำหนดให้ต้องมีการขออนุญาต ครอบครอง-ขนย้าย-ส่งออก อย่างเข้มงวด
กนร. อาจ ประกาศ “เขตห้ามทำเหมือง” ในบางพื้นที่
ผนวกแร่หายากเข้ากับยุทธศาสตร์อุตสาหกรรมและการต่างประเทศ
เพิ่มเรื่องแร่หายากในแผนการพัฒนาอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสมัยใหม่ของประเทศ
รัฐจัดสรรงบประมาณและทรัพยากรอย่างเพียงพอ เพื่อให้กรมทรัพยากรธรณีดำเนินการสำรวจพื้นที่ที่มีศักยภาพให้ครบถ้วนโดยเร็ว
สามารถ แบ่งพื้นที่ที่มีศักยภาพออกเป็นระดับต่างๆ เพื่อจัดลำดับความสำคัญในการดำเนินงาน
รัฐ ควรมีแผนหรือนโยบายสำหรับแร่รายชนิด ที่เป็นแร่ยุทธศาสตร์ ทั้งด้านการจัดหาแร่จากต่างประเทศ ศักยภาพของแหล่งแร่ในประเทศที่คุ้มค่าต่อการพัฒนา โดยประเมินทั้งด้านเศรษฐกิจ (เช่น เทคโนโลยีสำหรับแร่แต่ละประเภท การพัฒนาอุตสาหกรรมต่อเนื่อง) และด้านสิ่งแวดล้อม (ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและการจัดการ)
รัฐมีมาตรการจูงใจให้นักลงทุนทั้งไทยและต่างประเทศ สนับสนุนการพัฒนาแร่หายากในประเทศไทย โดยลงทุนในเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง
ผลักดันให้เทคโนโลยีแร่ของไทยได้มาตรฐานสากล

ผลลัพธ์คืออะไร (Outcome)

เพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์
ประเทศ รักษาผลประโยชน์ ในระยะยาว
ไทยมี ข้อมูลที่ครบถ้วน (เช่น มีแร่ชนิดไหน เกรดอะไร มีความคุ้มค่าเชิงพาณิชย์หรือไม่)
ระบุตำแหน่งของไทยในซัพพลายเชนโลก
สร้างความมั่นคงในห่วงโซ่อุปทาน
รองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมแห่งอนาคต
ลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาประเทศใดประเทศหนึ่ง
ประธานกรรมการ มีความเข้าใจเรื่องแร่หายากและความสำคัญของการกำหนดยุทธศาสตร์
คณะกรรมการฯ วางยุทธศาสตร์แร่หายากของไทยโดยพิจารณาอย่างรอบด้าน คำนึงถึงประโยชน์ด้านเศรษฐกิจ ความมั่นคง และการต่างประเทศของไทยในระยะยาว
ข้อมูลแร่หายาก ในปัจจุบัน ถูกจัดการ อย่างเป็นระบบ
ข้อมูลนำเข้า-ส่งออกที่คลุมเครือ เกิดความชัดเจน
ป้องกันการลักลอบส่งออกและการค้าแร่ผิดกฎหมาย
รอ ผลการศึกษาที่ชัดเจนทั้งด้านความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม จาก กนร.
การพัฒนาอุตสาหกรรมสอดคล้องกับการจัดหาแร่หายาก
กรมทรัพยากรธรณี ดำเนินการสำรวจพื้นที่ที่มีศักยภาพให้ครบถ้วน 100%
สามารถกำหนดนโยบายและวางยุทธศาสตร์ได้ถูกต้อง
นักลงทุนทั้งไทยและต่างประเทศ ลงทุนในเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง
ผู้ผลิตสินค้าอิเล็กทรอนิกส์หรือยานยนต๋ไฟฟ้า ใช้วัตถุดิบแร่หายากที่มีในไทย
เพิ่มมูลค่าอุตสาหกรรมไทยในซัพพลายเชนโลก
ลดความเสี่ยงจากปัญหาด้านภูมิรัฐศาสตร์และสงครามการค้า ในระยะยาว

ใครได้ประโยชน์ (Target)

ประเทศ
นักลงทุนทั้งไทยและต่างประเทศ
ผู้ผลิตสินค้าอิเล็กทรอนิกส์
ผู้ผลิตยานยนต๋ไฟฟ้า

ภายในเมื่อไหร่ (Timeframe)

ระยะเร่งด่วน (6 เดือน) วางระบบและสังคายนาข้อมูล
ดำเนินการสำรวจพื้นที่ที่มีศักยภาพให้ครบถ้วน โดยเร็ว
ระยะกลาง (1-4 ปี) วางแผนและสำรวจแหล่งแร่
ระยะยาว (4 ปีขึ้นไป) สร้างมูลค่าเพิ่มสู่ระดับโลก
ลดความเสี่ยงจากปัญหาด้านภูมิรัฐศาสตร์และสงครามการค้าใน ระยะยาว

ใช้งบเท่าไหร่ (Budget)

ระบุในเอกสารที่ส่ง กกต.(ลำดับ 9.2) ว่า '3,000 ล้านบาท/ปี' แต่จำนวนนี้อาจครอบคลุมมากกว่า 1 คำสัญญา

งบมาจากไหน (Budget Source)

ระบุในเอกสารที่ส่ง กกต.(ลำดับ 9.2) ว่า 'การบริหารงบประมาณแผ่นดินปกติ'

ประชาชน

ปัญหาคืออะไร (Problem)

วิกฤตแม่น้ำสายหลักปนเปื้อนโลหะหนัก: ตลอดปี 2567-2568 มีการตรวจพบสารหนู ตะกั่ว และปรอทเกินมาตรฐานในแม่น้ำกก สาย รวก โขง และสาละวิน กระทบระบบประปา การเกษตร คุณภาพชีวิต และการทำประมงอย่างรุนแรง
ข้อมูลการตรวจพบสารพิษสะสมในร่างกายประชาชนสะท้อนถึงความล้มเหลวอย่างสิ้นเชิงทั้งด้านการสื่อสารความเสี่ยง การแจ้งเตือนภัย การรับมือปัญหาภายในประเทศ รวมถึงการแก้ไขปัญหาที่ต้นตอกับประเทศเพื่อนบ้านของภาครัฐ
มลพิษจากห่วงโซ่เหมืองแร่ข้ามแดน: มลพิษเชื่อมโยงโดยตรงกับกิจกรรมเหมืองแร่ในประเทศเพื่อนบ้านที่ไหลผ่านลำน้ำสาขามาสะสมในไทย
การเฝ้าระวังคุณภาพน้ำของรัฐไม่ต่อเนื่องจากข้อจำกัดด้านงบประมาณและบุคลากร
ประชาชนไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลที่จำเป็นในการป้องกันตนเอง ส่งผลให้ขาดความเชื่อมั่นต่อการจัดการทรัพยากรน้ำของรัฐ
การขาดกฎหมายภายในถึงการตรวจสอบที่มาของการนำเข้าแร่ที่สำคัญต่าง ๆ มายังประเทศไทย
การบริหารจัดการที่ไร้บูรณาการ: รัฐบาลยังขาดการใช้กลไกทางการทูตและพหุภาคี (เช่น ความร่วมมือระหว่างไทย จีน เมียนมา ลาว หรือกลไกลุ่มน้ำโขง) อย่างมีประสิทธิภาพในการจัดการต้นตอของมลพิษ
ผลลัพธ์คือประชาชนต้องแบกรับต้นทุนความเสี่ยงเพียงลำพัง โดยที่รัฐไม่มีการจัดการปัญหาทั้งที่ต้นเหตุในต่างประเทศและปลายเหตุภายในประเทศด้วย

จะทำอะไร (Action)

จัดทำระบบฐานข้อมูล รวบรวมข้อมูลจากทุกภาคส่วน และเปิดเผยต่อประชาชน
จัดทำฐานข้อมูลกลาง ด้านมลพิษทางน้ำ เปิดเผยผลการตรวจคุณภาพน้ำ ดิน พืช สัตว์น้ำ และสุขภาพประชาชน ต่อสาธารณะในรูปแบบที่เข้าถึงและเข้าใจได้
จัดให้มีการตรวจคุณภาพ น้ำดิบ ตะกอนดิน น้ำประปา พืช สัตว์น้ำ และสุขภาพประชาชน อย่างต่อเนื่องและครอบคลุม
เพิ่มจุดตรวจในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ
เพิ่มอุปกรณ์การตรวจที่ได้รับมาตรฐานอย่างแท้จริง
กำหนดเกณฑ์การแจ้งเตือน และมาตรการป้องกันเชิงรุกอย่างชัดเจน เช่น ค่ามาตรฐานคุณภาพน้ำที่ปลอดภัยและไม่ปลอดภัย ค่ามาตรฐานการบริโภคพืชและสัตว์น้ำ โดยระบุปริมาณและความถี่ที่เหมาะสมตามน้ำหนักตัวของผู้บริโภค เพื่อเป็นแนวปฏิบัติในการป้องกันตนเองจากสารปนเปื้อน
จัดหาแหล่งน้ำทดแทนที่ปลอดภัย สำหรับการอุปโภค บริโภค และการเกษตร
จัดทำหลักเกณฑ์การเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ
จัดการบทบาทไทยในห่วงโซ่อุปทานแร่สำคัญ
ทบทวนการนำเข้า-แปรรูป-ส่งออกแร่ที่มีความเสี่ยงสูง ต่อการก่อมลพิษข้ามพรมแดน
กำหนดให้ระบุพิกัดเหมืองต้นทางที่ต้องการนำเข้า พร้อมกำหนดมาตรฐานสิ่งแวดล้อมและความรับผิดชอบตลอดสายการผลิต
สร้างระบบตรวจสอบย้อนกลับ สำหรับบริษัทผู้นำเข้าและส่งออกแร่ทั้งในและต่างประเทศ เพื่อสกัดกั้นแร่ที่ได้จากกระบวนการผลิตที่ไม่รับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม
บูรณาการข้อมูลมลพิษเข้ากับนโยบายศุลกากรและการส่งเสริมอุตสาหกรรม
ใช้ความร่วมมือพหุภาคี เช่น ไทย จีน เมียนมา ลาว และกรอบความร่วมมือแม่โขง-ล้านช้าง (LMC) เป็นกลไกหลักในการเจรจาแก้ปัญหามลพิษจากเหมืองแร่และอุตสาหกรรมต้นน้ำ
กำหนดแผนปฏิบัติการ (Action Plan) ที่มีกรอบเวลา ตัวชี้วัด และกลไกติดตามผลอย่างจริงจัง
สร้างต้นแบบฐานข้อมูล: พัฒนาระบบฐานข้อมูลของไทยให้เป็นโมเดลสำหรับอาเซียน ตามข้อตกลงอาเซียนว่าด้วยการจัดการภัยพิบัติและภาวะฉุกเฉิน (AADMER) และกรอบความร่วมมือแม่โขง-ล้านช้างด้านสิ่งแวดล้อม (LMEC)
ใช้หลักฐานจริงเรียกร้องความรับผิดชอบ: นำผลตรวจคุณภาพน้ำ ดิน ผลผลิตทางการเกษตร และสถิติด้านสุขภาพของประชาชน มาใช้เป็นหลักฐานยืนยันเพื่อเรียกร้องความรับผิดจากประเทศต้นตอ
ดำเนินการกำหนดค่ามาตรฐานสารโลหะหนักร่วม
ดำเนินการตรวจคุณภาพน้ำ ดิน ผลผลิตในต่างประเทศร่วมด้วยวิธีอ้างอิงเดียวกัน
สร้างอำนาจต่อรองผ่านห่วงโซ่เศรษฐกิจ: เชื่อมโยงมลพิษข้ามแดนเข้ากับข้อตกลงด้านแร่ พลังงาน และการค้า
ปักหมุดจุดยืนไม่แลกสุขภาพกับตัวเลขเศรษฐกิจ: กำหนดนโยบายความร่วมมือระหว่างประเทศที่ชัดเจนว่า การพัฒนาเศรษฐกิจต้องไม่แลกด้วยความเสื่อมโทรมของทรัพยากร สิ่งแวดล้อม หรือสุขภาพของประชาชน
ยกระดับไทยสู่ผู้นำการจัดการมลพิษ: ผลักดันให้ประเทศไทยเป็นผู้นำด้านการจัดการมลพิษข้ามแดนของภูมิภาค
ผลักดันวาระสู่สากล: ยกระดับปัญหาเข้าสู่การพิจารณาขององค์การอนามัยโลก (WHO)

ผลลัพธ์คืออะไร (Outcome)

ยุติมลพิษผ่านสายน้ำข้ามแดน
ไม่ให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจเหล่านี้กลายเป็นการซ้ำเติมปัญหามลพิษที่ประชาชนต้องแบกรับ
ไม่ปล่อยให้การทูตเชิงสิ่งแวดล้อมเป็นเพียงถ้อยแถลงที่ไร้ผลในทางปฏิบัติ
ไม่ปล่อยให้การเจรจาจบลงที่แผ่นกระดาษแถลงการณ์ที่ไร้ซึ่งผลลัพธ์
สร้างน้ำหนักในการเจรจาให้เกิดผลในทางปฏิบัติ
ประเทศไทยเป็นผู้นำด้านการจัดการมลพิษข้ามแดนของภูมิภาค ไม่ใช่เพียงผู้รับผลกระทบที่ไร้เสียงต่อรอง
สร้างมาตรฐานสากลในการปกป้องสุขภาพประชาชนจากมลพิษทางน้ำข้ามแดน

ใครได้ประโยชน์ (Target)

ประชาชน ในพื้นที่เสี่ยง
เกษตรกร
ผู้บริโภค
บริษัทผู้นำเข้าและส่งออกแร่ทั้งในและต่างประเทศ
ประเทศในลุ่มน้ำและห่วงโซ่เหมืองแร่

ภายในเมื่อไหร่ (Timeframe)

ไม่ระบุ

ใช้งบเท่าไหร่ (Budget)

งบมาจากไหน (Budget Source)

ระบุในเอกสารที่ส่ง กกต.(ลำดับ 9.2) ว่า 'การบริหารงบประมาณแผ่นดินปกติ'

ประชาชาติ

ปัญหาคืออะไร (Problem)

ไม่ระบุ

จะทำอะไร (Action)

ส่งเสริมสัมพันธไมตรีและความร่วมมือกับนานาประเทศ
ส่งเสริมการค้า การลงทุน สังคม การศึกษา วัฒนธรรม การท่องเที่ยว และแรงงานกับนานาประเทศ
ให้ความคุ้มครองและดูแลผลประโยชน์ของคนไทยในต่างประเทศ
สร้างความร่วมมือกันอย่างใกล้ชิดกับประเทศในเขตวัฒนธรรมเดียวกัน
เร่งฟื้นฟูและปรับความสัมพันธ์ทวิภาคีของไทยกับบางประเทศให้กลับสู่ภาวะปกติ เช่น ความสัมพันธ์กับราชอาณาจักรซาอุดิอาระเบีย เป็นต้น

ผลลัพธ์คืออะไร (Outcome)

ไทยได้รับการยอมรับ
มีเกียรติและศักดิ์ศรีในสายตานานาชาติ

ใครได้ประโยชน์ (Target)

ไม่ระบุ

ภายในเมื่อไหร่ (Timeframe)

ไม่ระบุ

ใช้งบเท่าไหร่ (Budget)

ไม่ระบุ

งบมาจากไหน (Budget Source)

ไม่ระบุ

ประชาธิปัตย์

ปัญหาคืออะไร (Problem)

โอกาสทางการค้าของไทยตามหลังคู่แข่ง: ในเวทีการค้าโลก ประเทศคู่แข่งของไทยได้ทำข้อตกลงการค้าเสรี (FTA) ล่วงหน้า ทำให้ผู้ส่งออกไทยเสียเปรียบด้านภาษีและการเข้าถึงตลาด โดยเฉพาะกับตลาดสำคัญอย่างสหภาพยุโรปและสหราชอาณาจักร
ผลกระทบจากการเปิดการค้าที่ไม่ถูกเตรียมรับมือ: เกษตรกรและผู้ประกอบการรายย่อยจำนวนหนึ่งได้รับผลกระทบจาก FTA แต่ขาดมาตรการช่วยเหลือเชิงรุก ทำให้การปรับตัวเกิดความเสี่ยงต่อรายได้และอาชีพ
การทำงานด้านการค้าและการลงทุนกระจัดกระจาย: หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการค้าและการลงทุนระหว่างประเทศทำงานแยกส่วน ขาดเอกภาพ ส่งผลให้การดึงดูดการลงทุนและการยกระดับบทบาทไทยในภูมิภาคทำได้ไม่เต็มศักยภาพ

จะทำอะไร (Action)

เร่งเจรจาข้อตกลงการค้าเสรี (FTA): เพิ่มจำนวน FTA กับประเทศและกลุ่มประเทศสำคัญที่คู่แข่งของไทยทำไว้ล่วงหน้า
กำหนดท่าทีการเจรจาที่เปิดให้ผู้ได้รับผลกระทบมีส่วนร่วม
จัดตั้งกองทุนเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบจาก FTA
จัดตั้งคณะทูตเศรษฐกิจเพื่อการค้าและการลงทุน ทำงานภายใต้การกำกับเดียว เพื่อเจรจา ประสานงาน และดึงดูดนักลงทุนและธุรกิจขนาดใหญ่โดยตรง
เชื่อมการทำงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งหมดให้มีเป้าหมายร่วมและขับเคลื่อนไปในทิศทางเดียวกัน
เตรียมความพร้อมก่อนการเป็นประธานอาเซียน
ผลักดันความร่วมมือทางเศรษฐกิจ
ลดอุปสรรคทางการค้า
เชื่อมอาเซียนเข้าห่วงโซ่อุปทานโลก
ปรับแนวทาง BOI ให้เน้นธุรกิจที่สร้างมูลค่า การจ้างงานคุณภาพ และประโยชน์ต่อคนไทย

ผลลัพธ์คืออะไร (Outcome)

เพิ่มอำนาจต่อรอง ยกระดับการค้า ปกป้องผู้ได้รับผลกระทบจากการเปิดตลาด
เพิ่มจำนวน FTA ไม่น้อยกว่า 20 ประเทศ
แก้ความเสียเปรียบด้านภาษีและการเข้าถึงตลาด
เพิ่มประสิทธิภาพการดึงดูดการลงทุน
ลดอุปสรรคทางการค้า
เชื่อมอาเซียนเข้าห่วงโซ่อุปทานโลก

ใครได้ประโยชน์ (Target)

ผู้ส่งออกไทย
ผู้ได้รับผลกระทบจาก FTA
เกษตรกร
ผู้ประกอบการรายย่อย

ภายในเมื่อไหร่ (Timeframe)

ใน 4 ปี (สำหรับการเพิ่มจำนวน FTA ไม่น้อยกว่า 20 ประเทศ)

ใช้งบเท่าไหร่ (Budget)

ระบุในเอกสารที่ส่ง กกต.(ลำดับ 8) ว่า 'ไม่ใช้เงินงบประมาณ'

งบมาจากไหน (Budget Source)

ระบุในเอกสารที่ส่ง กกต.(ลำดับ 8) ว่า 'ไม่ใช้เงินงบประมาณ'

รักชาติ

ปัญหาคืออะไร (Problem)

การเจรจาการค้าเชิงรับ
การเติบโตที่พึ่งพาปริมาณมากกว่าคุณค่า
การส่งออกของไทยจำนวนมากกระจุกตัวอยู่ในอุตสาหกรรมที่ประเทศไทยทำหน้าที่เป็นฐานการผลิตขั้นกลาง (intermediate production hub) โดยพึ่งพาการนำเข้าชิ้นส่วน เทคโนโลยี และองค์ความรู้จากต่างประเทศในสัดส่วนสูง
สัดส่วนมูลค่าเพิ่มภายในประเทศต่อมูลค่าส่งออก (Domestic Value Added in Exports) อยู่เพียงประมาณ 55–60 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งต่ำกว่าประเทศอุตสาหกรรมใหม่ในเอเชียตะวันออก (เกาหลีใต้และไต้หวันซึ่งมี 65–70 เปอร์เซ็นต์)
ช่องว่างราว 10 จุดเปอร์เซ็นต์นี้สะท้อนถึงข้อจำกัดเชิงโครงสร้างของโมเดลการพัฒนาแบบเปิดตลาดที่เน้นปริมาณการผลิตมากกว่าการสร้างคุณค่าเชิงเทคโนโลยี
รายได้ที่หายไปจากระบบเศรษฐกิจไทยหลายแสนล้านบาทต่อปีในเชิงโครงสร้าง
การดึงดูดการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศในอดีต ซึ่งมุ่งเน้นการเป็นฐานการผลิตที่ต้นทุนแข่งขันได้ โดยไม่ได้กำหนดเงื่อนไขเชิงบังคับด้านการถ่ายทอดเทคโนโลยี การตั้งศูนย์วิจัยและพัฒนา หรือการพัฒนา supplier ภายในประเทศอย่างเป็นระบบ
ประเทศที่เปิดรับ FDI โดยไม่มี performance requirement มักมีการถ่ายทอดเทคโนโลยีในระดับต่ำ และไม่สามารถยกระดับผลิตภาพแรงงานได้อย่างยั่งยืน
การเปิดตลาดและดึงดูด FDI เพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอในการยกระดับฐานเศรษฐกิจ หากไม่มีกลไกเชิงนโยบายที่บังคับให้การค้าและการลงทุนแปลงเป็นการเรียนรู้ การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการสร้างมูลค่าเพิ่มภายในประเทศอย่างเป็นรูปธรรม
ผลประโยชน์จาก FTA กระจุกตัว อยู่กับบริษัทขนาดใหญ่หรือบรรษัทข้ามชาติ
SME ไทยมีสัดส่วนการส่งออกโดยตรงต่ำกว่า 15 เปอร์เซ็นต์ของมูลค่าส่งออกทั้งหมด ขณะที่ SME เป็นแหล่งจ้างงานมากกว่าร้อยละ 70 ของแรงงานทั้งประเทศ
ช่องว่างสำคัญระหว่างบทบาทของ SME ในระบบเศรษฐกิจภายในประเทศ กับความสามารถในการเข้าถึงประโยชน์จากการค้าและข้อตกลงการค้าเสรีในเวทีโลก
SME ไม่สามารถเข้าสู่ตลาดส่งออกได้โดยตรง
SME ในประเทศกำลังพัฒนามีต้นทุนต่อหน่วยในการส่งออกสูงกว่าบริษัทขนาดใหญ่เฉลี่ย 20–30 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งทำให้การเปิดเสรีทางการค้าในเชิงกฎหมายไม่ได้นำไปสู่การเปิดตลาดในเชิงปฏิบัติการสำหรับ SME โดยอัตโนมัติ
การที่ SME ไม่สามารถเข้าถึงตลาดส่งออกได้อย่างเป็นระบบ ส่งผลให้การเติบโตจากการค้าโลกไม่แปลงเป็นรายได้และความมั่นคงของแรงงานในวงกว้าง กลไกตลาดจึงกระจุกตัว โดยผลประโยชน์จาก FTA ไหลไปสู่บริษัทที่มีความพร้อมด้านทุน เทคโนโลยี และเครือข่ายระหว่างประเทศอยู่แล้ว
ปัญหาการกระจุกตัวของผลประโยชน์จาก FTA จึงไม่ใช่เพียงประเด็นความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ แต่เป็นข้อจำกัดเชิงโครงสร้างต่อศักยภาพการเติบโตของประเทศในระยะยาว
ผลประโยชน์จากการเปิดเสรีทางการค้าและ FTA มักกระจุกตัวอยู่กับบริษัทขนาดใหญ่และทุนข้ามชาติ มากกว่าการกระจายสู่เศรษฐกิจฐานราก

จะทำอะไร (Action)

ยกระดับการเจรจาการค้าเป็นเครื่องมืออธิปไตยทางเศรษฐกิจ
ยกระดับการเจรจาการค้า จาก เชิงรับ สู่ เชิงรุก
เปลี่ยน “ข้อตกลงการค้า” ให้เป็น “เครื่องมือเจรจาอธิปไตยทางเศรษฐกิจ” และ เพื่อ “เพิ่มอำนาจต่อรองของประเทศ” ผ่านหลัก Reciprocity Clause
ไทยจะเปิดตลาดหรือให้สิทธิพิเศษต่อเมื่อมีผลตอบแทนชัดเจน วัดผลได้ และเป็นรูปธรรม
ต้องมีฐานข้อมูลผลประโยชน์ที่ไทยควรได้ในแต่ละอุตสาหกรรม
มีทีมเจรจาแบบบูรณาการ (กระทรวงพาณิชย์ การคลัง อุตสาหกรรม เกษตร และเอกชน) ร่วมกำหนด “รายการต่อรองขั้นต่ำ” (เช่น สัดส่วน local content มาตรฐานแรงงาน และกลไกป้องกันการทุ่มตลาด)
ควรเจรจาการค้าเชิงยุทธศาสตร์ โดยใช้ทั้ง ภูมิรัฐศาสตร์ (Geostrategic Position) ความมั่นคงทรัพยากร (Resource Security) เป็นอำนาจต่อรอง (Leverage) เพื่อกำหนดกติกาในเวทีเศรษฐกิจโลก
บังคับใช้ Reciprocity Clause เป็นกติกากลางของรัฐ:
กำหนด Reciprocity Clause ในทุกข้อตกลงการค้า และการลงทุน ซึ่ง "ต้องมีผลประโยชน์กลับคืนแก่ประเทศไทยอย่างชัดเจน วัดผลได้ และเป็นรูปธรรม"
สำหรับญี่ปุ่น: ทุกการลงทุนด้านยานยนต์ไฟฟ้า ต้องมีการฝึกอบรมแรงงานไทย 1,000 คน ภายใน 2 ปี + ตั้ง R&D EV ในไทย
สำหรับเกาหลีใต้: การเปิดตลาดสินค้าอุปโภคบริโภคเกาหลี ต้องเปิดตลาด SME-OTOP ไทยในเกาหลี โดยรัฐร่วมจัดงานแสดงสินค้า
สำหรับ EU: ทุกการนำเข้าสินค้าเกษตรจากยุโรป ต้องมี “Agri-SME Clause” ให้ภาคเอกชน EU ซื้อสินค้าจากวิสาหกิจเกษตรอินทรีย์ไทย ≥ 200 ล้านบาท/ปี
ระบบประเมินผลตอบแทนและอำนาจต่อรองเชิงยุทธศาสตร์:
ประเมินความคุ้มค่าเชิงเศรษฐกิจต่อข้อตกลง (Economic Return Audit) ก่อนให้สิทธิ
ต้องประเมินผลประโยชน์ที่ประเทศได้รับเป็นรายปี
สร้าง “Reciprocity Ledger” ของแต่ละประเทศ/สัญญา
จัดทำฐานข้อมูลสาธารณะของเงื่อนไขและผลตอบแทนที่ตกลงไว้ในแต่ละ FTA หรือ MoU เพื่อความโปร่งใส และให้สื่อ/นักวิชาการตรวจสอบได้
ตั้ง “คณะกรรมการติดตามผลตอบแทนการค้า” (Trade Accountability Committee) เพื่อตรวจสอบว่าข้อตกลงมีการปฏิบัติตามข้อผูกพันหรือไม่ และมีอำนาจชะลอ/ยกเลิกสิทธิประโยชน์ หากคู่ค้าไม่ดำเนินการตามที่ตกลง
จัดตั้งระบบประเมินผลก่อนและหลังการเจรจาในลักษณะเป็นสถาบันถาวรของรัฐ โดยใช้แบบจำลองเศรษฐกิจมหภาค เช่น Input–Output Table และ Computable General Equilibrium (CGE) Model เป็นเครื่องมือหลัก
รัฐควรกำหนดให้การประเมินผลเป็นกระบวนการบังคับในสามช่วง ได้แก่ ก่อนการเจรจา ระหว่างการเจรจา และหลังการบังคับใช้ข้อตกลง
ขยาย Offset Policy สู่ทุกภาคเศรษฐกิจยุทธศาสตร์:
หากการนำเข้าสินค้าหรือเทคโนโลยีจากต่างชาติ มีมูลค่าเกิน 1,000 ล้านบาท คู่ค้าต้องส่งมอบอย่างน้อย 25–35% ของมูลค่าในรูป: การจ้างงานไทย การถ่ายทอดเทคโนโลยี การสร้าง R&D หรือศูนย์ประดิษฐ์
ในโครงการ PPP หรือโครงสร้างพื้นฐานชิ้นใหญ่ (มูลค่าเกิน 5,000 ล้านบาท) ต้อง: จ้างแรงงานไทย ≥ 60% ใช้วัตถุดิบในประเทศ ≥ 40% ลงทุนในเทคโนโลยีหรือฝึกอบรม
กำหนดเงื่อนไขเพิ่มเติม เช่น อย่างน้อยร้อยละ 30 ของมูลค่า offset ต้องอยู่ในรูป R&D หรือการถ่ายทอดเทคโนโลยี
จัดตั้ง Thai Offset Monitoring Authority (TOMA) เป็นหน่วยงานกำกับดูแลเฉพาะทาง เพื่อ: ตรวจสอบการปฏิบัติตามเงื่อนไข Offset และ เปิดเผยผ่านรายงานที่เข้าถึงได้ (Offset Transparency Report)
กำหนด Template ข้อตกลง Offset แบบไทย ในสัญญาทางการค้าหรือ MOU ให้มีประเด็น: รายละเอียดข้อผูกพัน (เช่น จำนวนแรงงาน, สาขา R&D, มูลค่า); เงื่อนไขการดำเนินงาน (เช่น ระยะเวลา); ย้อนกลับหากไม่ปฏิบัติ; บทลงโทษ (เช่น เลิกสิทธิผลประโยชน์, เรียกคืนเครดิต)
ใช้ Policy Multipliers เพื่อเร่งการถ่ายทอดเทคโนโลยี:
ออกแบบตัวคูณเชิงนโยบาย (Policy Multipliers) เพื่อเพิ่มน้ำหนักและแรงจูงใจให้กิจกรรมที่สร้าง learning effect ระยะยาวแก่เศรษฐกิจไทย โดยเฉพาะการวิจัยและพัฒนา การถ่ายทอดเทคโนโลยี การพัฒนาทักษะแรงงานขั้นสูง และการยกระดับผู้ผลิตในประเทศ ให้ได้รับการนับมูลค่าผลตอบแทนสูงกว่าการลงทุนหรือกิจกรรมทั่วไป
รัฐควรกำหนดอัตรา multiplier ที่แตกต่างกันตามระดับผลกระทบเชิงโครงสร้างของกิจกรรม (เช่น 2 เท่าสำหรับตั้งศูนย์ R&D ร่วม, 1.5 เท่าสำหรับฝึกอบรมแรงงานทักษะสูง/พัฒนา supplier)
กลไกกระจายผลประโยชน์สู่ SME และแรงงาน:
จัดตั้ง Trade & Offset Dividend Mechanism โดยกันสัดส่วนผลตอบแทนจาก offset ร้อยละ 10–15 เข้ากองทุนพัฒนา SME และแรงงาน
กองทุนควรถูกออกแบบให้จัดสรรงบประมาณตามผลลัพธ์ที่วัดได้ โดยแบ่งการใช้จ่ายออกเป็นสามแกนหลัก ได้แก่ การยกระดับมาตรฐานและเทคโนโลยีของ SME, การพัฒนาทักษะแรงงาน, และการเชื่อมโยง SME เข้ากับห่วงโซ่อุปทานของโครงการการค้าและการลงทุน (เช่น 40% สำหรับยกระดับมาตรฐาน/เทคโนโลยี SME, 35% สำหรับฝึกอบรม/reskill แรงงาน, 25% สำหรับ supplier development/เข้าถึงตลาด)
กำหนดโครงสร้างธรรมาภิบาลที่ชัดเจน โดยมีตัวชี้วัดผลลัพธ์ (เช่น จำนวน SME ที่ยกระดับมาตรฐานได้จริง, อัตราการจ้างงานใหม่, รายได้เฉลี่ยของแรงงานที่เพิ่มขึ้น, มูลค่าส่งออกของ SME ที่เข้าร่วมโครงการ)
ควรมีการประเมินผลทุก 2–3 ปี และเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะตามแนวปฏิบัติของ OECD

ผลลัพธ์คืออะไร (Outcome)

ประเทศมีอำนาจต่อรองเพิ่มขึ้น
เปลี่ยนบทบาทของประเทศไทยในระบบเศรษฐกิจโลก จากประเทศที่มุ่งเปิดตลาดและดึงดูดเงินลงทุน ไปสู่รัฐที่ใช้การค้า การลงทุน และการจัดซื้อจัดจ้างของรัฐ เป็นเครื่องมือเชิงยุทธศาสตร์ในการเพิ่มอำนาจต่อรอง ยกระดับโครงสร้างอุตสาหกรรม และกระจายผลประโยชน์สู่เศรษฐกิจจริงอย่างเป็นระบบ
การเปิดตลาดของไทยจะแปลงเป็นผลประโยชน์เชิงโครงสร้างที่ยั่งยืน ทั้งในรูปการเพิ่มรายได้ของประเทศ การยกระดับคุณภาพการจ้างงาน และการลดความเปราะบางของเศรษฐกิจไทยต่อความผันผวนของระบบเศรษฐกิจโลก
เกิดผลตอบแทนชัดเจน วัดผลได้ และเป็นรูปธรรม
มีการกำหนดกติกาในเวทีเศรษฐกิจโลก
มีโควตานำเข้าสินค้าไทย
มีการรับรองมาตรฐานสินค้าไทย
เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยี
เกิดการร่วมลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน
มีการส่งออกของไทยเพิ่ม
มีการจ้างงานในไทยเพิ่ม
มีการลงทุนตั้งฐานผลิตในประเทศ
มีการฝึกอบรมแรงงานหรือจัดตั้ง R&D
คู่ค้าต้องนำเข้าสินค้าไทยในสาขาที่เราแข่งขันได้ เช่น ผลไม้แปรรูป, อาหารฮาลาล
คู่ค้าต้องเปิดตลาดสินค้าเกษตร/อาหารที่ได้ GI จากไทยในประเทศปลายทาง
คู่ค้าต้องอนุญาตให้ธุรกิจบริการไทย (โลจิสติกส์, การท่องเที่ยว, สุขภาพ) เข้าไปดำเนินการในประเทศคู่ค้า
นักลงทุนต่างชาติต้องเปิดศูนย์วิจัย/ฝึกอบรมในไทย
นักลงทุนต่างชาติต้องจ้างแรงงานไทย ≥ 60%, ใช้วัตถุดิบไทย ≥ 40%
นักลงทุนต่างชาติต้องเปิดเผยสูตร, design file หรือเปิดการเรียนรู้เชิงเทคโนโลยี
หากรัฐไทยซื้อระบบ/อาวุธ/เทคโนโลยี ผู้ขายต้องผลิตบางส่วนในไทยหรือฝึกบุคลากรไทย
ได้รับรายได้ภาษี, รายได้เกษตรกร, การจ้างงานใหม่
มีความโปร่งใส และให้สื่อ/นักวิชาการตรวจสอบได้
มีดุลการค้ากับคู่เจรจาในอุตสาหกรรมเป้าหมาย ดีขึ้น
มีจำนวนมาตรการตอบแทนที่บรรลุจริง มากขึ้น
มีมูลค่าการถ่ายทอดเทคโนโลยี เพิ่มขึ้น
มีการเพิ่มมูลค่าส่งออกของ SME ไทย
จำนวน FTA / MOU ที่มี Reciprocity Clause ≥ 100% ภายใน 3–5 ปี
มูลค่าผลตอบแทนกลับสู่ไทยจากข้อตกลงการค้า ≥ 30,000 ล้านบาท/ปี ภายใน 3–5 ปี
จำนวนตำแหน่งงานใหม่จากข้อตกลง ≥ 50,000 ตำแหน่ง ภายใน 3–5 ปี
จำนวนศูนย์ R&D / ฝึกอบรมที่จัดตั้ง ≥ 100 แห่ง ภายใน 3–5 ปี
ความพึงพอใจของภาคประชาชน/ผู้ประกอบการ SME ≥ 80% ภายใน 3–5 ปี
จำนวนสัญญา FTA/MOU ที่กำหนด Offset 100% เป้าหมายระยะ 5 ปี
มูลค่าผลตอบแทนจาก Offset ต่อปี ≥ 50,000 ล้านบาท เป้าหมายระยะ 5 ปี
จำนวนศูนย์ R&D / Innovation Hub เกิดจาก Offset ≥ 100 แห่ง เป้าหมายระยะ 5 ปี
จำนวนแรงงานไทยที่ได้รับการฝึกอบรมจาก Offset ≥ 100,000 คน เป้าหมายระยะ 5 ปี
จำนวน SME ไทยที่ได้รับการพัฒนา/ร่วมลงทุนผ่าน Offset ≥ 1,000 ราย เป้าหมายระยะ 5 ปี
เกิดผลประโยชน์เชิงโครงสร้างต่อเศรษฐกิจในระยะยาว ทั้งในมิติการเพิ่มมูลค่าส่งออกสุทธิ การสร้างการจ้างงานภายในประเทศ และการเสริมความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทานในอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์
มีผลิตภาพแรงงานเฉลี่ยเพิ่มขึ้นราว 1–1.5 จุดเปอร์เซ็นต์ต่อปี
มีมูลค่าส่งออกสุทธิเพิ่มขึ้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 20–30 ของมูลค่าการนำเข้าที่เพิ่มขึ้น (เมื่อการเปิดตลาดทำให้การนำเข้าเพิ่มขึ้น)
มีการสร้างการจ้างงานใหม่ในประเทศในระดับที่สอดคล้องกับขนาดของตลาดที่เปิด
ถ้าการนำเข้าเพิ่มขึ้น 100,000 ล้านบาทต่อปี: การส่งออกเพิ่ม 30,000 ล้านบาท และการสร้างงานใหม่ 10,000–15,000 ตำแหน่ง
มีความผันผวนทางเศรษฐกิจต่ำกว่าและฟื้นตัวได้เร็วกว่าอย่างมีนัยสำคัญ
มีกรอบเชิงสถาบันที่ทำให้ทุกการเปิดตลาดของไทยสามารถแปลงเป็นผลประโยชน์เชิงโครงสร้างที่ยั่งยืน
เกิดการฝังเทคโนโลยี ความรู้ และความสามารถการผลิตไว้ในประเทศ เพื่อเพิ่มผลิตภาพแรงงานและลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากภายนอกในระยะยาว
มีอัตราการเพิ่มผลิตภาพแรงงานสูงกว่าประเทศที่เปิดรับ FDI แบบไม่มีเงื่อนไขอย่างมีนัยสำคัญ
ถ้าโครงการลงทุนจากต่างชาติมีมูลค่า 20,000 ล้านบาท และมีการกำหนดให้กันงบประมาณร้อยละ 10 สำหรับ R&D และพัฒนาทักษะ: จะเกิดการลงทุนด้านองค์ความรู้ในประเทศไม่น้อยกว่า 2,000 ล้านบาท ซึ่งมีผลต่อการเพิ่มผลิตภาพแรงงานและการสร้าง spillover ทางเทคโนโลยีในระยะยาว
ถ้าการเพิ่มสัดส่วนการใช้จ่ายด้านวิจัยและพัฒนาต่อ GDP เพียง 1 จุดเปอร์เซ็นต์: จะสามารถเพิ่มอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจในระยะยาวได้ประมาณ 0.5–1 จุดเปอร์เซ็นต์ต่อปี
เกิดการลดการพึ่งพาเทคโนโลยีนำเข้า, เพิ่มความสามารถในการพัฒนาเทคโนโลยีของตนเอง, และเสริมความยั่งยืนของโครงสร้างเศรษฐกิจในระยะยาว
เกิดการกระจายผลประโยชน์สู่ SME และแรงงาน, สร้างความชอบธรรมและความยั่งยืนของนโยบายการค้า
ถ้ามูลค่า offset รวมต่อปีอยู่ที่ประมาณ 50,000 ล้านบาท: จะเกิดทรัพยากรเพื่อพัฒนา SME และแรงงานราว 5,000–7,500 ล้านบาทต่อปี ซึ่งเพียงพอสำหรับการยกระดับผู้ประกอบการหลายหมื่นราย
ถ้าสามารถเพิ่มสัดส่วนการส่งออกของ SME เพียง 5 จุดเปอร์เซ็นต์: จะเกิดมูลค่าส่งออกเพิ่มเติมราว 500,000 ล้านบาทต่อปี และสามารถสร้างการจ้างงานใหม่ได้หลายแสนตำแหน่ง
มี GDP เพิ่มราว 45,000 ล้านบาทต่อปี (ถ้าส่งออกเพิ่ม 30,000 ล้านบาท มีตัวคูณ 1.5)
มีรายได้ภาษีเพิ่มเติมให้รัฐประมาณ 6,750 ล้านบาทต่อปี (ถ้า GDP เพิ่ม 45,000 ล้านบาท มีภาษีเฉลี่ย 15%)
เกิดการลดความเสี่ยงจากข้อตกลงที่ให้ผลตอบแทนสุทธิติดลบ และเพิ่มความแม่นยำในการคาดการณ์ผลกระทบระยะกลางถึงยาวได้อย่างมีนัยสำคัญ
ถ้าการลงทุนโดยตรงจากต่างชาติในสาขายุทธศาสตร์มีมูลค่า 50,000 ล้านบาท และมีตัวคูณทางเศรษฐกิจ 1.5: จะเกิด GDP เพิ่มขึ้นราว 75,000 ล้านบาท และ รัฐจะมีรายได้ภาษีเพิ่มขึ้นราว 11,250 ล้านบาทต่อปี
เกิดการตัดสินใจเชิงหลักฐานและข้อมูลเชิงปริมาณ, เพิ่มความโปร่งใส, ความรับผิดชอบ, และความสามารถของรัฐในการใช้การค้าเป็นเครื่องมือกำหนดทิศทางเศรษฐกิจในระยะยาว
เกิดผลตอบแทนเชิงโครงสร้างภายในประเทศอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่การหมุนเวียนทางการเงินระยะสั้น
ถ้าโครงการมีมูลค่า 10,000 ล้านบาท และมี offset ขั้นต่ำ 25–35%: จะเกิดการลงทุนกลับในประเทศไม่น้อยกว่า 2,500–3,500 ล้านบาท
ถ้า offset มูลค่า 3,000 ล้านบาทถูกใช้ในกิจกรรม R&D และยกระดับทักษะแรงงาน และมีตัวคูณทางเศรษฐกิจ 1.5: จะเกิด GDP เพิ่มขึ้นราว 4,500 ล้านบาท และ เพิ่มฐานภาษีของรัฐในระยะกลาง
เกิดการลดการนำเข้าในระยะยาว, เพิ่มสัดส่วนมูลค่าเพิ่มภายในประเทศต่อการส่งออก, และลดความเปราะบางของห่วงโซ่อุปทานไทยต่อแรงกระแทกจากภายนอก
ถ้านักลงทุนต่างชาติลงทุนด้าน R&D ในไทยมูลค่า 1,000 ล้านบาท และได้รับ multiplier 2 เท่า: มูลค่าดังกล่าวจะถูกนับเป็นผลตอบแทนเชิงนโยบาย 2,000 ล้านบาท และช่วยเพิ่มแรงจูงใจให้เอกชนเลือกลงทุนในกิจกรรมที่รัฐต้องการส่งเสริม
ถ้านโยบาย Policy Multipliers สามารถจูงใจให้เกิดการลงทุนด้าน R&D และการพัฒนาทักษะแรงงานเพิ่มขึ้นจากเดิมปีละ 20,000 ล้านบาท และมีตัวคูณทางเศรษฐกิจ 1.5: จะเกิด GDP เพิ่มขึ้นราว 30,000 ล้านบาทต่อปี และ เพิ่มฐานรายได้ภาษีของรัฐในระยะกลางอย่างมีนัยสำคัญ
เกิดการลดความเสี่ยงของการลงทุนในกิจกรรมที่ให้ผลตอบแทนเชิงสังคมสูงแต่ไม่จูงใจทางการเงินในระยะสั้น
ถ้ากองทุนสามารถช่วยเพิ่มสัดส่วนการส่งออกของ SME เพียง 5 จุดเปอร์เซ็นต์: จะเทียบเท่าการเพิ่มมูลค่าส่งออกประมาณ 500,000 ล้านบาทต่อปี ซึ่งสามารถสร้างการจ้างงานใหม่ได้หลายแสนตำแหน่งในระดับท้องถิ่นและภูมิภาค
มีการลงทุนด้านทักษะแรงงานและเทคโนโลยีของ SME และมีตัวคูณทางเศรษฐกิจประมาณ 1.3–1.6 เท่า: จะส่งผลให้ GDP และฐานภาษีของรัฐขยายตัวในระยะกลางอย่างมีนัยสำคัญ
ในมิติมูลค่าเพิ่มภายในประเทศ หากประเทศไทยสามารถเพิ่มสัดส่วนมูลค่าเพิ่มภายในประเทศต่อการส่งออกจากระดับเฉลี่ยปัจจุบันราว 55–60 เปอร์เซ็นต์ ขึ้นสู่ระดับ 60–65 เปอร์เซ็นต์ ภายในระยะเวลา 5–10 ปี: จะเทียบเท่าการเพิ่มมูลค่าเพิ่มภายในประเทศอย่างน้อย 5–10 จุดเปอร์เซ็นต์ ซึ่ง...จะหมายถึงรายได้ที่หมุนเวียนอยู่ในระบบเศรษฐกิจไทยเพิ่มขึ้นราว 500,000–1,000,000 ล้านบาทต่อปีในเชิงโครงสร้าง
ในมิติการจ้างงานและคุณภาพแรงงาน การเพิ่มมูลค่าเพิ่มภายในประเทศผ่านการถ่ายทอดเทคโนโลยี การลงทุน R&D และการพัฒนา supplier ไทย มีแนวโน้มสร้างตำแหน่งงานคุณภาพสูงในสาขาวิศวกรรม เทคโนโลยี การจัดการห่วงโซ่อุปทาน และบริการมูลค่าสูงหลายหมื่นตำแหน่งต่อปี
เพิ่มค่าจ้างเฉลี่ยของแรงงานในระยะกลาง
ในมิติความมั่นคงและอธิปไตยทางเศรษฐกิจ การผูกการเปิดตลาดเข้ากับ Reciprocity Clause และ Offset Policy จะช่วยลดความเปราะบางของเศรษฐกิจไทยต่อความผันผวนของห่วงโซ่อุปทานโลก โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์ เช่น อาหาร พลังงาน เทคโนโลยี และโลจิสติกส์
มีความผันผวนทางเศรษฐกิจต่ำกว่าและฟื้นตัวได้เร็วกว่าในช่วงวิกฤตโลก
หากประเทศไทยสามารถเพิ่มสัดส่วนมูลค่าเพิ่มภายในประเทศต่อการส่งออกได้เพียง 5 จุดเปอร์เซ็นต์: จะเทียบเท่าการเพิ่มรายได้ที่หมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจไทยราว 500,000 ล้านบาทต่อปี
หากสามารถยกระดับสัดส่วนการส่งออกโดยตรงของ SME เพิ่มขึ้นเพียง 5 จุดเปอร์เซ็นต์: จะสร้างมูลค่าส่งออกเพิ่มเติมอีกราว 500,000 ล้านบาท และมีศักยภาพสร้างการจ้างงานใหม่หลายแสนตำแหน่งในระดับภูมิภาค
การเร่งการลงทุนด้าน R&D และการพัฒนาทักษะแรงงานผ่าน Policy Multipliers มีตัวคูณทางเศรษฐกิจสูงกว่า 1.5 เท่า: จะส่งผลเชิงบวกต่อ GDP และฐานภาษีของรัฐในระยะกลาง
เกิดสมดุลระหว่างประสิทธิภาพทางเศรษฐกิจ ความเป็นธรรมในการกระจายผลประโยชน์ และอธิปไตยทางเศรษฐกิจของรัฐไทยในระยะยาว

ใครได้ประโยชน์ (Target)

SME ไทย
ผู้ประกอบการรายย่อย
ผู้ประกอบการ SME

ภายในเมื่อไหร่ (Timeframe)

ภายใน 2 ปี (สำหรับ ญี่ปุ่น: การฝึกอบรมแรงงานไทย 1,000 คน)
3–5 ปี (สำหรับ KPI นโยบายโดยรวม)
5 ปี (สำหรับ KPI ของ Offset Policy)
2–3 ปี (สำหรับ ประเมินซ้ำหลังบังคับใช้ข้อตกลง, ประเมินผลกองทุน)
5–7 ปี (สำหรับ เพิ่มสัดส่วน SME ในการส่งออกอย่างมีนัยสำคัญ)
5–10 ปี (สำหรับ เพิ่มสัดส่วนมูลค่าเพิ่มภายในประเทศ)

ใช้งบเท่าไหร่ (Budget)

งบประมาณราว 5,000–7,500 ล้านบาทต่อปี (สำหรับกองทุนพัฒนา SME และแรงงาน)

ระบุในเอกสารที่ส่ง กกต. (ลำดับ 5) ว่า '4,000 ล้านบาท'

งบมาจากไหน (Budget Source)

คู่ค้า (ผ่าน Reciprocity Clause และ Offset Policy, เช่น การลงทุน, การจ้างงาน, การถ่ายทอดเทคโนโลยี)
นักลงทุนต่างชาติ (ผ่าน Reciprocity Clause และ Offset Policy, เช่น การลงทุนใน R&D, การฝึกอบรม)
ผลตอบแทนจากข้อตกลงการค้าและการลงทุน เช่น Offset หรือ Procurement Commitment (สำหรับกลไกพัฒนา SME และแรงงาน)
ผลตอบแทนจาก offset (สำหรับกองทุนพัฒนา SME และแรงงาน)
รัฐไทย (ผ่านการจัดซื้อจัดจ้างของรัฐที่กำหนด offset)

ระบุในเอกสารที่ส่ง กกต. (ลำดับ 5) ว่า 'การบริหารระบบงบประมาณและการบริหารระบบภาษี'

รักชาติ

ปัญหาคืออะไร (Problem)

ประเทศที่เติบโตภายใต้กติกาที่ผู้อื่นออกแบบ
แพลตฟอร์มต่างชาติที่ผูกขาดข้อมูลและอัลกอริทึม
คอร์รัปชันและต้นทุนความเสี่ยงเชิงประเทศ
ความตึงเครียดเชิงโครงสร้างภายใน
ผู้ตามกระแสทุนและกติกาโลก
งบ Soft Power ที่ถูกใช้ อย่างกระจัดกระจายและไม่เกิดผลคูณ
ระบบการศึกษา ที่มีขนาดใหญ่มากแต่ กระจายไปกับระบบที่ไม่ตอบโจทย์ตลาดแรงงานโลก

จะทำอะไร (Action)

ยกระดับบทบาทประเทศไทยจากผู้รับกติกาสู่ผู้กำหนดเงื่อนไขเชิงผลลัพธ์บนเวทีโลก
พลิกตำแหน่งเชิงโครงสร้างของประเทศไทยในระบบเศรษฐกิจการเมืองระหว่างประเทศ
ใช้การเปิดประเทศเป็นเครื่องมือสร้างอำนาจต่อรอง ความมั่งคั่ง และความมั่นคงของชาติ
บูรณาการมิติความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เศรษฐกิจ การเมือง และความมั่นคงเข้าเป็นยุทธศาสตร์เดียวกัน
ยืนยันการเจรจาบนหลักผลประโยชน์ตอบแทนหรือ Reciprocity Clause เป็นบรรทัดฐานใหม่ของการทูตเศรษฐกิจไทย
รัฐไทยต้องกำหนดเป้าหมายเชิงปริมาณล่วงหน้าก่อนการเจรจา โดยเฉพาะในข้อตกลงการค้าเสรีและบันทึกความเข้าใจทางเศรษฐกิจ
ยกระดับนโยบาย Offset และการฝังเทคโนโลยีให้เป็นเครื่องมือหลักของรัฐในการสะสมศักยภาพระยะยาว
กำหนดข้อตกลง Offset ในสัดส่วนอย่างน้อยร้อยละยี่สิบห้าถึงสามสิบห้า สำหรับ โครงการนำเข้าเทคโนโลยีที่มีมูลค่าเกินหนึ่งพันล้านบาท
บังคับให้ทุกโครงการลงทุนขนาดใหญ่ต้องมีแผนพัฒนาทักษะแรงงานไทยอย่างเป็นระบบ
ใช้ภูมิรัฐศาสตร์เป็นอำนาจต่อรองเชิงรุกอย่างเป็นระบบ
มุ่งยกระดับประเทศไทยให้เป็น Growth Gateway สำหรับบริษัทต่างชาติ
ลดการพึ่งพาแพลตฟอร์มต่างชาติที่ผูกขาดข้อมูลและอัลกอริทึม
ส่งเสริมอุตสาหกรรมเทคโนโลยีไทยให้เป็นเจ้าของระบบสำคัญ
จัดตั้งกองทุนร่วมลงทุนเพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคลาวด์และปัญญาประดิษฐ์สัญชาติไทย
ปรับนิยาม Soft Power จากกิจกรรมเชิงสัญลักษณ์ไปสู่การบริหารทุนมนุษย์ในฐานะสินทรัพย์เชิงยุทธศาสตร์ของชาติ
ใช้ การทูตเชิงความสามารถหรือ Talent Diplomacy เป็น เครื่องมือเชื่อมโยงชื่อเสียงของบุคลากรไทยระดับโลกเข้ากับการเปิดตลาดสินค้าและบริการของ SME ไทย
ลงทุนระยะยาวในระบบการศึกษา โดยจัดตั้งโครงการโรงเรียนอินเตอร์ในทุกจังหวัด
ปฏิรูปสถาบันรัฐให้มีมาตรฐานเดียวกับที่ประกาศต่อเวทีโลก
นำเทคโนโลยีบล็อกเชนมาใช้ในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างและธุรกรรมสาธารณะ
เชื่อมโยงการปฏิรูปกองทัพสู่ระบบทหารอาชีพเข้ากับยุทธศาสตร์ความร่วมมือระหว่างประเทศ
เปลี่ยนประเทศไทยจากผู้ตามกระแสทุนและกติกาโลก ไปสู่รัฐที่ออกแบบความสัมพันธ์กับโลกบนฐานศักดิ์ศรี อำนาจต่อรอง และความคุ้มค่าของประชาชนส่วนใหญ่
ใช้เศรษฐกิจ การเมือง เทคโนโลยี การศึกษา และความมั่นคงเป็นเครื่องมือเดียวกันในการสร้างความมั่งคั่งและเสถียรภาพอย่างยั่งยืนให้กับชาติ

ผลลัพธ์คืออะไร (Outcome)

พลิกตำแหน่งเชิงโครงสร้างของประเทศไทยในระบบเศรษฐกิจการเมืองระหว่างประเทศ จากประเทศที่เติบโตภายใต้กติกาที่ผู้อื่นออกแบบ ไปสู่รัฐที่สามารถกำหนดเงื่อนไขความร่วมมือบนฐานผลลัพธ์ที่วัดได้จริง
สร้างอำนาจต่อรอง ความมั่งคั่ง และความมั่นคงของชาติ
รัฐไทยในฐานะ “ผู้จัดการความสัมพันธ์เชิงผลประโยชน์” มากกว่าผู้ปฏิบัติตามกติกาสากลอย่างเฉยรับ
มีผลตอบแทนสุทธิกลับคืนมาอย่างชัดเจน จากการ เปิดตลาด การลดภาษี หรือการยอมรับกติกาทางการค้า
ประเทศไทยต้องได้รับการชดเชยในรูปของมูลค่าการส่งออกสุทธิกลับคืนอย่างน้อยร้อยละยี่สิบถึงสามสิบของมูลค่าการนำเข้าที่เพิ่มขึ้น หาก การเปิดตลาดนำไปสู่การนำเข้าเพิ่มขึ้น
กลไกบังคับให้คู่ค้าเปิดตลาดเชิงลึกต่อสินค้าและบริการที่ไทยมีศักยภาพเชิงโครงสร้าง
ถ่ายทอดความรู้และยกระดับโครงสร้างเศรษฐกิจภายใน จาก การจัดซื้อจัดจ้างหรือโครงการลงทุนขนาดใหญ่ที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีขั้นสูง
การตั้งศูนย์วิจัยและพัฒนา การถ่ายทอดเทคโนโลยีที่ตรวจสอบได้ และการจ้างงานแรงงานไทยในสัดส่วนไม่ต่ำกว่าร้อยละเจ็ดสิบ เป็นการแลกเปลี่ยนจากการทำ ข้อตกลง Offset
สามารถทดแทนแรงงานต่างชาติในตำแหน่งเทคนิคและบริหารได้
เปลี่ยน FDI จากเงินร้อนเชิงปริมาณ ไปสู่ทุนเชิงความรู้ที่ฝังรากในประเทศ
ไทยมีอำนาจต่อรองสูงขึ้นทั้งในเวทีของ ASEAN และการเจรจากับมหาอำนาจนอกภูมิภาคควบคู่กันไป
ลดการพึ่งพาแพลตฟอร์มต่างชาติ
อุตสาหกรรมเทคโนโลยีไทย เป็น เจ้าของระบบสำคัญ
สร้างความเชื่อมั่นและความต้องการต่อแบรนด์ไทยในห่วงโซ่มูลค่าโลก
สร้างแรงงานรุ่นใหม่ที่มีทักษะภาษาอังกฤษ การคิดเชิงวิพากษ์ และความสามารถทำงานกับบริษัทข้ามชาติได้จากถิ่นฐานของตนเอง
เป็นการสร้าง Local Global Workforce ที่ลดการไหลออกของคนเก่งและกระจายโอกาสทางเศรษฐกิจอย่างเป็นธรรม
ลดคอร์รัปชันและต้นทุนความเสี่ยงเชิงประเทศ
ลดความตึงเครียดเชิงโครงสร้างภายใน และเพิ่มศักยภาพของไทยในการมีบทบาทด้านความมั่นคงร่วมกับพันธมิตรในศตวรรษที่ยี่สิบเอ็ด
ใช้งบประมาณใหม่จริงเพียงบางส่วน และไม่ควรเกินหลักหนึ่งถึงสองแสนล้านบาทต่อปี ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนไม่ถึงหนึ่งเปอร์เซ็นต์ของ GDP ไทย
ทำให้เงินของรัฐ “มีอำนาจมากขึ้น” ใช้เงินเท่าเดิม แต่ได้ผลลัพธ์มากกว่า มีอธิปไตยมากกว่า และทำให้ประเทศไทยไม่ใช่เพียงประเทศที่เปิดรับโลก แต่เป็นประเทศที่กำหนดเงื่อนไขการอยู่ร่วมกับโลกอย่างมีศักดิ์ศรีและความคุ้มค่าแก่ประชาชน

ใครได้ประโยชน์ (Target)

ไม่ระบุ

ภายในเมื่อไหร่ (Timeframe)

สำหรับความสามารถในการทดแทนแรงงานต่างชาติในตำแหน่งเทคนิคและบริหาร "ภายในระยะเวลาไม่เกินห้าปี"

ใช้งบเท่าไหร่ (Budget)

- "แทบไม่จำเป็นต้องใช้งบประมาณใหม่เลยในเชิงการคลัง" สำหรับการเจรจาบนหลัก Reciprocity Clause
"ไม่เกินหลักพันล้านบาทต่อปี" สำหรับต้นทุนด้านบุคลากร การวิเคราะห์ข้อมูล และการพัฒนาทีมเจรจาเชิงเทคนิคขั้นสูง
"มูลค่าเกินหนึ่งพันล้านบาท" สำหรับโครงการนำเข้าเทคโนโลยีที่ต้องมีข้อตกลง Offset
"ไม่เกินหนึ่งถึงสองเปอร์เซ็นต์ของมูลค่าโครงการลงทุนรวม" สำหรับงบสนับสนุนการบริหารสัญญา การติดตามผล และการพัฒนาขีดความสามารถของหน่วยงานรัฐ
"ไม่ควรเป็นงบแบบแจกหรืออุดหนุนแบบไร้เงื่อนไข" สำหรับงบประมาณเชิงยุทธศาสตร์ด้านภูมิรัฐศาสตร์
"หลักหมื่นล้านบาทต่อปี" สำหรับงบตั้งต้นของรัฐในการพัฒนาตลาดทุน ระบบกำกับดูแล และโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัล
"หลักหมื่นล้านบาทต่อปี" สำหรับงบเพิ่มในระยะเริ่มต้นของโครงการโรงเรียนอินเตอร์ 77 จังหวัด
"แทบไม่ควรเพิ่มงบ" สำหรับธรรมาภิบาลและความมั่นคง
"ใช้งบประมาณใหม่จริงเพียงบางส่วน"
"ไม่ควรเกินหลักหนึ่งถึงสองแสนล้านบาทต่อปี" สำหรับงบประมาณใหม่จริงในช่วงเปลี่ยนผ่าน
"ไม่ถึงหนึ่งเปอร์เซ็นต์ของ GDP ไทย" สำหรับสัดส่วนงบประมาณใหม่จริงในภาพรวม

งบมาจากไหน (Budget Source)

"งบปกติของกระทรวงพาณิชย์ กระทรวงการต่างประเทศ และหน่วยงานเศรษฐกิจระหว่างประเทศ" สำหรับต้นทุนด้านบุคลากร การวิเคราะห์ข้อมูล และการพัฒนาทีมเจรจาเชิงเทคนิคขั้นสูง
"หักจากงบโครงการนั้นโดยตรง" สำหรับงบสนับสนุนการบริหารสัญญา การติดตามผล และการพัฒนาขีดความสามารถของหน่วยงานรัฐ
"งบตั้งต้นของรัฐร่วมกับเงินเอกชน (Public–Private Co-Investment)" สำหรับงบประมาณเชิงยุทธศาสตร์ด้านภูมิรัฐศาสตร์
"กองทุนที่มีอยู่แล้ว เช่น กองทุนพัฒนาดิจิทัล กองทุนวิจัยและนวัตกรรม หรือการปรับลดงบซ้ำซ้อนด้านดิจิทัลของหลายกระทรวงให้มารวมศูนย์" สำหรับงบตั้งต้นของรัฐในส่วนของ Growth Gateway และ Digital Sovereignty
"ย้ายงบการศึกษาและการพัฒนาคนที่มีอยู่แล้ว" สำหรับ Soft Power เชิงอุตสาหกรรม
"ปรับโครงสร้างงบการศึกษาที่มีอยู่" สำหรับโครงการโรงเรียนอินเตอร์ 77 จังหวัด
"เปลี่ยนวิธีใช้เงินเดิม" สำหรับธรรมาภิบาลและความมั่นคง
"ย้ายงบเดิม ปรับโครงสร้างงบ และใช้เงินเอกชนเป็นตัวคูณ" สำหรับงบประมาณใหม่จริงในภาพรวม
"ไม่จำเป็นต้องตั้งงบใหม่ในลักษณะโครงการพิเศษ" สำหรับต้นทุนด้านบุคลากร การวิเคราะห์ข้อมูล และการพัฒนาทีมเจรจาเชิงเทคนิคขั้นสูง
"ไม่จำเป็นต้องเป็นภาระงบกลาง" สำหรับงบสนับสนุนการบริหารสัญญา การติดตามผล และการพัฒนาขีดความสามารถของหน่วยงานรัฐ

แชร์หน้านี้

เกี่ยวกับโครงการ