ค่าไฟฟ้า

• ปัญหาฝุ่น PM 2.5
• การเผาป่าเผาไร่
• การปล่อยก๊าซเรือนกระจก
• การใช้พลังงานที่ไม่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
• การจราจร การขนส่งสาธารณะ และการเดินทาง สร้างมลพิษ

• เอาผิดกับคนเผาป่าเผาไร่อย่างจริงจัง
• สร้าง Mobile Application – เครือข่ายปราบการเผาไร่ เพื่อบูรณาการการทำงานร่วมกันของหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน และเครือข่ายอาสาป้องกันการเผาไร่
• ปรับเปลี่ยนวิธีการเพาะปลูกเพื่อลดการเผา
• ส่งเสริมการไถกลบตอซังเพื่อเพิ่มอินทรียวัตถุ และผลิตเป็นปุ๋ยอินทรีย์
• ส่งเสริมการปลูกข้าวแบบเปียกสลับแห้ง (Wet & Dry)
• ส่งเสริมให้เกษตรกรปลูกไม้ยืนต้น ไม้ป่า ไม้หายาก เพื่อทดแทนการเกษตรที่ต้องเผาตอซัง
• จัดตั้งเขตส่งเสริมพิเศษ บนเนื้อที่ไม่น้อยกว่า 40,000 ไร่ ในเขตปฏิรูปที่ดิน เพื่อเป็นพื้นที่ปลูกป่า สร้างรายได้ ให้เกษตรกร ครอบคลุมพื้นที่มากกว่า 60 จังหวัด
• สร้างรายได้จากการแปรรูปวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรให้มีมูลค่าขายเป็นเงินได้
• หาช่องทางการจัดจำหน่ายและหาคนมารับซื้อกับเกษตรกรโดยตรง
• ใช้กองทุน SMEs และกองทุน Startup เป็นแหล่งทุนดอกเบี้ยต่ำ เพื่อสนับสนุนผู้ประกอบการที่เป็นโรงงานผลิตรถโดยสารและรถยนต์ไฟฟ้า ดอกเบี้ยไม่เกิน 3%-4%
• ใช้กองทุนวิสาหกิจชุมชนเป็นแหล่งเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ สนับสนุนเกษตรกรรวมตัวกันร่วมกันใช้เครื่องจักรสมัยใหม่เพิ่มประสิทธิภาพการเพาะปลูก และผลิตปุ๋ยอินทรีย์ใช้เอง
• ลดการใช้พลังงานที่ไม่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
• สนับสนุนให้ติดตั้ง Solar Rooftop หรือ Solar Cell บนพื้นที่ว่าง อย่างน้อย 5 KW จำนวน 2 ล้านครอบครัว โดยรัฐเป็นผู้ลงทุน
• ออกมาตรการทางภาษีให้สิทธิลดหย่อนภาษี และการหักค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น สำหรับผู้ประกอบการที่สนับสนุนนโยบาย "สลับ-เหลื่อมเวลาการทำงานและเวลาเรียน" และนโยบาย "Work from home หรือ Learn from home"
• ออก “โครงการสร้างไทยมอเตอร์ไซด์ไฟฟ้า” ให้คนไทยที่ทำมาหากินด้วยมอเตอร์ไซด์คู่ใจ สามารถกู้เงินดอกเบี้ยต่ำไม่เกิน 5% ต่อปี ซื้อมอเตอร์ไซด์ไฟฟ้าได้ จำนวน 1 ล้านคัน
• ให้สิทธิหักลดหย่อนภาษีที่ดินแก่เจ้าของที่ดินที่สมัครใจเข้าร่วม "โครงการสวนสีเขียวที่เที่ยวชุมชน (Volk Green Park)" ที่เน้นการขับเคลื่อนประเทศไทย ให้เต็มไปด้วยพื้นที่สีเขียว

• ลดปัญหาฝุ่น PM 2.5
• เพิ่มโอกาสการสร้างรายได้ให้ชาวนาจากการขายคาร์บอนเครดิต
• สร้างรายได้จากการแปรรูปวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร
• ลดการเผาในแปลงเพาะปลูก
• ลดค่าไฟฟ้ารายเดือน
• ลดก๊าซมีเทนในดิน และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
• มีพื้นที่สีเขียวเพิ่มขึ้น

• เกษตรกร
• ประชาชน
• ผู้ประกอบการ
• เจ้าของที่ดิน

ประชาชนมีภาระค่าไฟฟ้าสูง ขาดการส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานสะอาด ประชาชนไม่มีเงินลงทุนติดตั้ง Solar Rooftop

• การลงทุนและติดตั้งระบบ

1. ให้รัฐเป็นผู้ลงทุนค่าใช้จ่ายทั้งหมดในการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์บนหลังคา (Solar Rooftop) ให้กับประชาชน
2. การดำเนินการจะกระทำผ่านการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) หรือการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.)
3. การไฟฟ้าฯ จะเป็นผู้รับผิดชอบในการจัดหาระบบ และทำการติดตั้งระบบบนหลังคาบ้านของประชาชนที่สมัครใจเข้าร่วมโครงการ

• การจัดหาแหล่งเงินทุน

1. เงินลงทุนทั้งหมดจะมาจากงบประมาณของรัฐไปยังกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน ซึ่งจัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติการส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน พ.ศ. 2535
2. เป็นเงินกู้ยืมดอกเบี้ยต่ำที่กองทุนปล่อยกู้ให้การไฟฟ้าฯ
3. การไฟฟ้าฯ จะต้องส่งคืนเงินต้นให้กองทุนในระยะเวลาไม่เกิน 7 ปี

• การกำหนดสิทธิประโยชน์

1. ประชาชนจะมีสิทธิใช้ไฟได้ฟรีประมาณ 210 หน่วย/ต่อเดือน ส่วนที่เกินจาก 210 หน่วย ต้องรับผิดชอบค่าไฟส่วนเกินเอง

• ระบบการผลิตไฟฟ้า

1. ระบบจะผลิตไฟฟ้าขนาด 3.2 กิโลวัตต์ แผง Solar Cell จะรับแสงอาทิตย์เพื่อผลิตกระแสไฟฟ้า กระแสไฟฟ้าที่ได้จากแผง Solar Cell จะเป็นกระแสตรง (DC) ซึ่งจะถูกส่งต่อไปยัง Inverter (เครื่องแปลงไฟฟ้า) Inverter (เครื่องแปลงไฟฟ้า) จะเปลี่ยนไฟฟ้ากระแสตรง (DC) เป็นกระแสสลับ (AC)
2. Inverter (เครื่องแปลงไฟฟ้า) จะเชื่อมต่อกับระบบสายส่งของการไฟฟ้าฯ โดยมีมิเตอร์คอยควบคุมจำนวนหน่วยของไฟฟ้าที่ผลิตได้จากแผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่จำหน่ายไปยังระบบสายส่ง

• ประชาชนได้ระบบ Solar Rooftop โดยไม่ต้องลงทุนเอง
• ประชาชนมีสิทธิใช้ไฟได้ฟรีประมาณ 210 หน่วย/ต่อเดือน
• ช่วยลดค่าไฟฟ้าที่เกิดจากการใช้งานประจำวัน
• ลดค่าใช้จ่ายภายในครัวเรือน
• ประชาชนมีส่วนร่วมในการผลิตไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์ใช้เองภายในบ้าน

• ประชาชน

• หนี้เสียที่เกิดจากโควิด
• คนไม่สามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุน
• คนตัวเล็กต้องพึ่งพาหนี้นอกระบบที่ดอกเบี้ยสูง
• SMEs ไม่สามารถเข้าถึงแหล่งทุน
• ค่าใช้จ่ายสูงเกินไป
• ระบบราชการที่มีอำนาจนิยม

• กองทุนที่ 1 – กองทุนฟื้นฟูหนี้เสีย

1. จัดตั้งกองทุนฟื้นฟูหนี้เสียฯ เพื่อช่วยเหลือประชาชนและผู้ประกอบการรายเล็กรายย่อยที่มีหนี้เสีย
2. กองทุนฯ จะเข้าไปเจรจากับสถาบันการเงินที่เป็นเจ้าหนี้ ช่วยเหลือลูกหนี้ด้วยการชำระดอกเบี้ยผิดนัดให้บางส่วน
3. ทำการรับซื้อและรับโอนหนี้ รวมทั้งหลักประกัน ที่ค้างชำระอยู่กับสถาบันการเงินมาบริหารที่มูลค่ายุติธรรม

• มาตรการที่ 1 (พลิกฟื้น – ตั้งหลัก – ปลดล็อค)

1. ชำระดอกเบี้ยให้ลูกหนี้บางส่วน
2. เปลี่ยนสถานะลูกหนี้ที่เป็น NPL ให้กลับมาอยู่ในสถานะปกติ
3. เปลี่ยนจากรหัสบัญชี 021 ไปเป็น รหัสบัญชี 010

• มาตรการที่ 2 (เดินหน้า – ดันธุรกิจ – ช่วยลูกจ้าง)

1. พักชำระหนี้ 1 ปี
2. เติมเงินสินเชื่อเสริมสภาพคล่อง เข้าบัญชีธุรกิจ และบัญชีเงินเดือนของลูกจ้าง
3. ปรับเปลี่ยนตารางการชำระหนี้ใหม่ ขยายเวลาชำระหนี้ออกไปอย่างน้อย 3 ปี ผ่อนชำระแบบ หน้าต่ำ-หลังสูง
4. ปรับกระบวนการปล่อยสินเชื่อ

• กองทุนที่ 2 – กองทุนเครดิตประชาชน

• จัดตั้งกองทุนเครดิตประชาชน เพื่อช่วยคนตัวเล็กกว่า 10 ล้านคน ล้างหนี้นอกระบบ เป็นสินเชื่อรายย่อยที่ไม่มีหลักประกันดอกเบี้ยต่ำ ไม่เกินร้อยละ 1 ต่อเดือน วงเงินกู้ตั้งแต่ 10,000 บาท จนถึง 100,000 บาท

• เปลี่ยนกรอบความคิดใหม่ในกระบวนการพิจารณาสินเชื่อ การกำหนดวงเงินสินเชื่อจะใช้ข้อมูลทางเลือก (Alternative Data) ในการพิจารณา- ปล่อยสินเชื่อแทนการใช้เอกสารหลักฐานพิสูจน์รายได้หรือการขอหลักทรัพย์ค้ำประกัน หรือการตรวจสอบประวัติของผู้กู้จากเครดิตบูโร

• เติมทุน2.1 กองทุนที่ 3 – กองทุนสร้างไทย

1. แหล่งทุนดอกเบี้ยต่ำ เงื่อนไขผ่อนปรน เพื่อผู้ประกอบการ SMEs ขนาดเล็กที่มีข้อจำกัดเข้าไม่ถึงแหล่งทุนสามารถเข้าถึงแหล่งทุนได้ ซึ่งประกอบด้วย 5 กองทุนย่อย

• กองทุน SMEs

1. ตั้งกองทุน SMEs เพื่อให้ SMEs ขนาดเล็กสามารถเข้าถึงแหล่งทุน เพื่อฟื้นธุรกิจจากโควิดและสามารถต่อยอดธุรกิจให้เติบโตต่อไปได้

• กองทุน Start Up

1. เพื่อให้คนรุ่นใหม่ที่เก่งมีโอกาสตั้งตัวได้ ให้โอกาสคนรุ่นใหม่ได้มีโอกาสตั้งตัวเป็นเจ้าของธุรกิจด้วยความรู้ความสามารถที่ตนเองเป็นผู้คิดค้นขึ้นมา

• กองทุนวิสาหกิจชุมชน

1. เพื่อให้เกษตรกร และลูกหลานได้รวมตัวกันในการประกอบธุรกิจจากผลิตภัณฑ์ในพื้นที่ โดยการแปรรูปเพิ่มมูลค่าของสินค้าเกษตรกร

• กองทุนการท่องเที่ยว

1. เพื่อช่วยเหลือผู้ประกอบการโรงแรมขนาดเล็ก ร้านอาหาร สถานบันเทิง จนไปถึงร้านนวดสปา ที่ได้รับผลกระทบจากโควิด-19

• กองทุน Venture Capital (VC)

1. เป็นแหล่งเงินทุนที่ทำหน้าที่สนับสนุนด้านการเงินให้แก่ธุรกิจ
2. มุ่งเน้นไปที่ธุรกิจ Startup ที่มีเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมที่ก้าวหน้า
3. สนับสนุนธุรกิจที่ทำงานด้านการวิจัยและพัฒนาเพื่อประโยชน์ของ SMEs โดยส่วนรวม
4. VC จะเข้าไปร่วมลงทุนในกิจการ ให้คำปรึกษาทางด้านการบริหารกิจการ ไม่มีวัตถุประสงค์ในการเข้าครอบงำกิจการเพื่อยึดเป็นเจ้าของ จะหาจังหวะที่เหมาะสมที่จะถอนตัว (Exit) เพื่อทำกำไรจากเงินลงทุน

• ลดรายจ่าย3.1 ปรับโครงสร้างพลังงาน

1. ปรับโครงสร้างค่าน้ำมัน/ค่าแก๊ส กำหนดเพดานค่าการกลั่น ให้เป็นธรรมกับคนไทย ปรับโครงสร้างค่าไฟฟ้า รื้อสัญญาทาส ค่าไฟต้องไม่เกิน 3.50 บาท

• ลดภาระภาษี

1. ไม่เก็บภาษีคนตัวเล็กที่มีรายได้สุทธิไม่เกิน 300,000 บาท/ต่อปี หรือรายได้ไม่เกิน 40,000/เดือน
2. ไม่เก็บภาษีเงินได้นิติบุคคล SMEs เป็นเวลา 3 ปี

• Solar House

1. ติด Solar House – เงินกู้ ดอกเบี้ยต่ำ 1% ผ่อนยาว 8 ปี ขายไฟให้รัฐได้ทุกเดือน
2. ขจัดอุปสรรค

• พักการอนุมัติ/อนุญาต

1. พักการอนุมัติ/อนุญาต 1,400 ฉบับ เป็นเวลา 3-5 ปี เพื่อให้คนไทยลุกขึ้นมาทำมาหากินได้ทันที เช่น การขออนุญาต อย.

• ปฏิรูประบบราชการ

1. รื้อระบบรัฐราชการและอำนาจนิยม
2. สร้างระบบให้ประชาชนร้องเรียน มีส่วนร่วมในการตรวจสอบการทำงานของหน่วยงานและเจ้าหน้าที่ของรัฐ
3. นำเทคโนโลยีมาเป็นเครื่องมือในการให้คะแนนการทำงาน และการบริการประชาชนของเจ้าหน้าที่ ใช้ในการประเมินการให้ความดีความชอบ รวมถึงการลงโทษ

• ช่วยให้ประชาชนและผู้ประกอบการรายเล็กรายย่อยที่มีหนี้เสียกลับมาประกอบธุรกิจได้ตามปกติ
• ช่วยคนตัวเล็กกว่า 10 ล้านคน ล้างหนี้นอกระบบ
• ดอกเบี้ยต่ำไม่เกินร้อยละ 1 ต่อเดือน
• ค่าไฟต้องไม่เกิน 3.50 บาท
• ลดภาษี
• ทำให้คนไทยลุกขึ้นมาทำมาหากินได้ทันที
• Startup ที่มีเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมได้รับการสนับสนุน
• คนรุ่นใหม่ที่เก่งมีโอกาสตั้งตัวได้

• ประชาชน
• ผู้ประกอบการรายเล็กรายย่อย
• SMEs

• รัฐวิสาหกิจบางแห่งมีอำนาจผูกขาดตามกฎหมาย ทำให้สามารถทำกำไรได้มากโดยไม่มีคู่แข่งมาแข่งขัน
• ไม่มีแรงจูงใจในการพัฒนา
• ต้นทุนค่าใช้จ่ายด้านสาธารณูปโภค (เช่น ค่าน้ำ ค่าไฟ) ของประชาชนสูงเกินจำเป็น
• รัฐวิสาหกิจอีกหลายแห่งไม่สามารถปรับตัวและแข่งขันกับเอกชนรายอื่นได้
• ขาดประสิทธิภาพในการบริหารงาน
• ประสบภาวะขาดทุนมหาศาลอย่างต่อเนื่อง
• กลายเป็นภาระด้านงบประมาณที่รัฐบาลต้องใช้เงินภาษีของประชาชนเข้าไปแบกรับ
• โครงสร้างและภารกิจ ของรัฐวิสาหกิจหลายแห่ง ไม่เคยถูกปรับปรุงให้เข้ากับบริบทของเศรษฐกิจและสังคมที่เปลี่ยนไป
• ความไม่กล้าหาญทางการเมืองของรัฐบาลในอดีต ทำให้แทนที่จะเข้ามาแก้ไขปัญหา กลับเข้ามาแสวงหาผลประโยชน์ทางการเมืองจากรัฐวิสาหกิจเหล่านั้น

• ผลักดัน 3 เรื่องสำคัญ หากได้เป็นรัฐบาล

• ทบทวนบทบาท:

• ตรวจสอบความจำเป็นในการดำรงอยู่ของรัฐวิสาหกิจทุกแห่งอย่างรอบด้าน

• ดำเนินการอย่างหนึ่งอย่างใดต่อไปนี้ หากพบว่ามีทางเลือกอื่นที่ประหยัดกว่า หรือมีประสิทธิภาพมากกว่า:

• ยุบ รัฐวิสาหกิจที่ไม่มีความจำเป็น แล้วโอนถ่ายองค์กร ทรัพย์สิน และภารกิจไปยังหน่วยงานที่เหมาะสมกว่า (เช่น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น)

• ยกเลิก รัฐวิสาหกิจที่ไม่มีความจำเป็น โดยยุติบางภารกิจ/โครงการ หรือยกเลิกกฎหมาย/ข้อบังคับ ที่ให้สิทธิพิเศษแก่รัฐวิสาหกิจนั้น

• แปลงสภาพรัฐวิสาหกิจเป็นองค์กรมหาชน

• ปรับปรุงการกำกับดูแลกิจการ สำหรับรัฐวิสาหกิจที่ยังมีความจำเป็น ให้มีมาตรฐานเดียวกับบริษัทเอกชนขนาดใหญ่ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์

• จัดตั้งบรรษัทรัฐวิสาหกิจแห่งชาติ (Super Holding Company):

• ปรับเปลี่ยนสถานะของรัฐวิสาหกิจแต่ละแห่งให้อยู่ในรูปแบบ “บริษัทจำกัด” ที่มีโครงสร้างผู้ถือหุ้นชัดเจน

• ดึงผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารธุรกิจระดับสูงเข้ามาดูแลการบริหารทิศทางโดยรวมของรัฐวิสาหกิจทั้งหมด

• ใช้กลไกของ "คณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (คนร.)" ซึ่งมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน โดยอาศัยอำนาจตามกฎหมายที่มีอยู่ ร่วมกับอำนาจของฝ่ายบริหารผ่านคณะรัฐมนตรี มาจัดระเบียบรัฐวิสาหกิจในปัจจุบัน

• ยุบเลิกรัฐวิสาหกิจ ในปัจจุบัน

• ปรับรูปแบบ และกฎเกณฑ์การกำกับดูแลกิจการ ในปัจจุบัน

• ตั้งคณะทำงานขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาเฉพาะเจาะจงของรัฐวิสาหกิจบางรายที่ประสบปัญหาขาดทุนเรื้อรัง

• แก้ไข พ.ร.บ.การพัฒนาการกำกับดูแลและบริหารรัฐวิสาหกิจ พ.ศ. 2562

• ปรับโครงสร้างของคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (คนร.)

• จัดตั้งบรรษัทรัฐวิสาหกิจแห่งชาติ (Super Holding Company) ให้เป็นองค์กรใหม่ที่แยกตัวออกจากกระทรวงการคลังอย่างชัดเจน

• ทำหน้าที่เป็นตัวแทนผู้ถือหุ้นในสัดส่วนของกระทรวงการคลังเดิม

• พิจารณาลดสัดส่วนการถือหุ้นของรัฐในรัฐวิสาหกิจบางแห่ง โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมที่มีการแข่งขันสูง

• พิจารณานำรัฐวิสาหกิจบางแห่งเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์

• บริการประชาชนอย่างคุ้มค่า
• มีประสิทธิภาพในการบริหารงานทัดเทียมกับคู่แข่งในตลาด
• การบริหารจัดการ ของรัฐวิสาหกิจ เป็นไปในทิศทางเดียวกันและเกิดประสิทธิภาพสูงสุด
• ลดสัดส่วนตัวแทนจากฝ่ายการเมืองและข้าราชการประจำ ในคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (คนร.)
• เพิ่มความเป็นอิสระในการดำเนินงาน ของคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (คนร.) ภายใต้กรอบนโยบายภาพใหญ่ของรัฐบาล
• องค์กร รัฐวิสาหกิจ ดำเนินงานอย่างคล่องตัว
• เพิ่มประสิทธิภาพในการบริหาร ของรัฐวิสาหกิจ ให้ทัดเทียมกับบริษัทเอกชนชั้นนำ
• สามารถแข่งขันได้อย่างยั่งยืน
• เพิ่มช่องทางการระดมทุน ของรัฐวิสาหกิจ
• สามารถแข่งขันกับภาคเอกชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

• ประชาชน
• รัฐบาล
• รัฐวิสาหกิจ
• บริษัทเอกชนขนาดใหญ่ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์
• ฝ่ายการเมืองและข้าราชการประจำ
• กระทรวงการคลัง

• การจัดระเบียบรัฐวิสาหกิจในปัจจุบันจะทำใน ระยะสั้น
• การแก้ไข พ.ร.บ. และจัดตั้งบรรษัทจะทำใน ระยะกลาง
• การลดสัดส่วนการถือหุ้นและนำรัฐวิสาหกิจเข้าตลาดหลักทรัพย์จะทำใน ระยะยาว

• โครงสร้างตลาดขาดการแข่งขันและพึ่งพาก๊าซธรรมชาติสูง แม้ประเทศไทยจะมีกำลังผลิตไฟฟ้าล้นระบบ แต่ประชาชนยังต้องแบกรับค่าไฟที่สูง เนื่องจากกฎหมายและกฎระเบียบเปิดช่องให้เกิดการผูกขาด ผู้ใช้ไฟไม่มีสิทธิเลือกผู้ขาย นอกจากนี้การพึ่งพาก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงหลัก ยังทำให้ค่าไฟผันผวนตามตลาดโลกอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
• ต้นทุนสูงจากสัญญาแบบ "บังคับรับซื้อ" (Must-Take) โครงสร้างสัญญาซื้อขายไฟฟ้าที่กำหนดให้รัฐต้องรับซื้อไฟแบบบังคับมีสัดส่วนสูงถึง 37.3% ของสัญญาซื้อขายไฟฟ้าทั้งหมด (ข้อมูลจาก กฟผ., 2567) ระบบไม่สามารถเลือกใช้ไฟฟ้าต้นทุนต่ำในช่วงเวลาที่เหมาะสมได้ ประชาชนจึงต้องรับภาระต้นทุนส่วนเกินที่เกิดขึ้นโดยไม่จำเป็น
• ข้อจำกัดในการรองรับพลังงานหมุนเวียน
• กฎระเบียบแบบรวมศูนย์ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อรองรับพลังงานสะอาดที่มีต้นทุนต่ำลงเรื่อยๆ
• การลงทุนในโครงข่ายไฟฟ้ายังไม่ยืดหยุ่นพอที่จะรองรับการผลิตไฟฟ้าแบบกระจายตัว
• ปัญหาด้านธรรมาภิบาลและความโปร่งใส การรวมอำนาจไว้ในหน่วยงานขนาดใหญ่ส่งผลให้การเปิดเผยข้อมูลสู่สาธารณะมีจำกัด
• ประชาชนตรวจสอบต้นทุนที่แท้จริงของระบบไฟฟ้าได้ยาก

• ปฏิรูปตลาดไฟฟ้าไทย
• ทลายผูกขาด
• เปิดเสรีให้ประชาชนเลือกผู้ขายไฟได้เอง
• ระดมพลังงานสะอาด
• เปลี่ยนผ่านระบบไฟฟ้าไปสู่ตลาดเสรีที่แข่งขันได้และโปร่งใส
• เปลี่ยนระบบราคาจากการผูกขาดมาเป็นราคาที่สะท้อนต้นทุนจริงผ่านระบบ โครงข่ายอัจฉริยะ (Smart Grid) และข้อมูลแบบเรียลไทม์
• ปรับโครงสร้างตลาดแยกบทบาทให้ชัดเจน
• แยกบทบาทการผลิต การส่ง การควบคุม และการจำหน่ายออกจากกัน
• จัดตั้งผู้ดูแลระบบอิสระ (ISO)
• ปรับบทบาท กฟน. และ กฟภ. เปลี่ยนเป็น ผู้ดูแลโครงข่าย (DSO)
• เปิดเสรีให้ผู้ใช้ไฟทุกระดับ ตั้งแต่ครัวเรือนไปจนถึงโรงงานอุตสาหกรรม สามารถเปรียบเทียบและเลือกซื้อไฟฟ้าจากผู้ให้บริการที่พอใจได้
• ปรับกฎกติกาให้เอื้อต่อการผลิตไฟใช้เองผ่านโซลาร์รูฟท็อปหรือแบตเตอรี่
• ให้ ผู้ใช้ไฟสามารถขายไฟส่วนเกินกลับเข้าระบบ หรือเช่าระบบสายส่งเพื่อขายไฟให้ผู้ใช้รายอื่นได้โดยตรง
• ปรับโครงสร้างราคาเชื้อเพลิงและรูปแบบการจัดหาเชื้อเพลิง เช่น น้ำมันและก๊าซธรรมชาติให้เป็นธรรมกับประชาชน ระยะที่ 1 (ปี 2027–2030)
• นำร่องกลุ่มอุตสาหกรรม: ให้ผู้ใช้ไฟรายใหญ่ (เช่น โรงงาน) เริ่มมีสิทธิเลือกซื้อไฟฟ้าจากผู้ขายที่เสนอราคาดีที่สุด ระยะที่ 1 (ปี 2027–2030)
• ทดลองตลาดเสรี: เปิดพื้นที่นำร่องที่มีผู้ขายไฟหลายรายแข่งขันกัน ระยะที่ 1 (ปี 2027–2030)
• ลงทุนใน โครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ (Smart Grid) เพื่อรองรับพลังงานหมุนเวียน ระยะที่ 1 (ปี 2027–2030)
• สนับสนุนผู้ผลิตรายย่อย: เปิดโอกาสให้ผู้ผลิตพลังงานหมุนเวียนและระบบกักเก็บพลังงานเข้าสู่ตลาดได้ง่ายขึ้น ระยะที่ 2 (ปี 2031–2034)
• ขยายพื้นที่ยุทธศาสตร์: พัฒนาโครงข่ายรองรับการซื้อขายไฟในพื้นที่เศรษฐกิจสำคัญ ได้แก่ กรุงเทพฯ, ปริมณฑล และพื้นที่ EEC ระยะที่ 2 (ปี 2031–2034)
• เปิดเสรีเต็มรูปแบบทั่วประเทศ ระยะที่ 3 (ปี 2035–2038)
• เชื่อมต่อตลาดซื้อขายไฟฟ้ากับต่างประเทศ ระยะที่ 3 (ปี 2035–2038)
• ปรับบทบาทไทยสู่เวทีโลก ด้วยการเป็นศูนย์กลางซื้อขายและส่งออกพลังงานสะอาด ระยะที่ 3 (ปี 2035–2038)
• เปลี่ยนภาคพลังงานเป็นอุตสาหกรรมใหม่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจประเทศ ระยะที่ 3 (ปี 2035–2038)

• ลดค่าครองชีพอย่างยั่งยืน
• ระบบไฟฟ้า ไปสู่ตลาดเสรีที่แข่งขันได้และโปร่งใส
• ประชาชนเลือกผู้ขายไฟได้
• รองรับพลังงานสะอาดในสัดส่วนสูง
• เห็นต้นทุนการผลิตตามช่วงเวลา ต้นทุนสายส่ง และความแออัดของโครงข่ายชัดเจนขึ้น
• ประชาชนจ่ายค่าไฟอย่างเป็นธรรม
• ผู้ผลิตที่มีประสิทธิภาพสูงจะได้เปรียบในการแข่งขัน
• ลดปัญหาพลังงานล้นระบบ (Overcapacity)
• สร้างความโปร่งใสตามมาตรฐานตลาดเสรีโลก
• มีการ แยกบทบาทการผลิต การส่ง การควบคุม และการจำหน่ายออกจากกันเพื่อความโปร่งใส
• มีการ เปิดพื้นที่ให้ผู้ขายไฟรายใหม่เข้ามาแข่งขันกันได้อย่างเท่าเทียมและเป็นธรรม
• เกิดการแข่งขันจริง
• ต้นทุนค่าไฟลดลงตามกลไกตลาด
• สร้างระบบไฟฟ้าที่ยืดหยุ่น
• กระจายการผลิตได้ทั่วถึง
• ส่งเสริมการเติบโตของพลังงานหมุนเวียนอย่างยั่งยืน
• มีการ สร้างกติกาที่เป็นธรรมสำหรับทุกฝ่าย
• ผู้เล่นทุกราย แข่งขันภายใต้มาตรฐานเดียวกัน
• ผู้ใช้ไฟรายใหญ่ เริ่มมีสิทธิเลือกซื้อไฟฟ้าจากผู้ขายที่เสนอราคาดีที่สุด ระยะที่ 1 (ปี 2027–2030)
• ประชาชนมี ทางเลือกที่หลากหลาย ทั้งไฟฟ้าสะอาด ไฟฟ้ารายวัน หรือไฟจากโซลาร์รูฟท็อป
• บรรลุ เป้าหมายตลาดไฟฟ้าเสรีที่ประชาชนมีอำนาจเลือก
• ประชาชนทุกคนในทุกพื้นที่สามารถเลือกผู้ให้บริการไฟได้เองตามราคาและบริการที่พอใจ ระยะที่ 3 (ปี 2035–2038)
• ระบบไฟฟ้ารองรับทั้งรถยนต์ไฟฟ้า (ขายไฟที่เหลืออยู่ในรถกลับคืนเข้าระบบได้) และการขายไฟคืนจากครัวเรือน/ธุรกิจรูปแบบใหม่ได้อย่างสมบูรณ์ ระยะที่ 3 (ปี 2035–2038)
• การแข่งขันที่สมบูรณ์และระบบที่โปร่งใสจะช่วยลดค่าไฟฟ้าของประเทศในระยะยาว
• สร้างความมั่นคงทางพลังงานที่ยั่งยืน ระยะที่ 3 (ปี 2035–2038)
• ภาคพลังงานเป็นอุตสาหกรรมใหม่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจประเทศ ระยะที่ 3 (ปี 2035–2038)

• ประชาชน
• ผู้ใช้ไฟทุกระดับ ตั้งแต่ครัวเรือนไปจนถึงโรงงานอุตสาหกรรม
• Prosumer

• แผนปฏิรูป 3 ระยะ
• ปี 2027–2030 ตั้งต้นระบบให้พร้อมก่อนเปิดแข่งขัน เป็นช่วงการเตรียมความพร้อมภายในเพื่อสร้างกติกาที่เป็นธรรมสำหรับทุกฝ่าย
• ปี 2031–2034 เปิดทางให้ผู้ผลิตไฟฟ้ารายใหม่แข่งขันได้จริง ขยายขอบเขตการแข่งขันให้กว้างขวางและหลากหลายยิ่งขึ้น
• ปี 2035–2038 เปิดเสรีเต็มรูปแบบทั่วประเทศ ประชาชนเลือกผู้ขายไฟได้ทุกพื้นที่ บรรลุเป้าหมายตลาดไฟฟ้าเสรีที่ประชาชนมีอำนาจเลือก พร้อมขยายตลาดสู่ต่างประเทศ

• อุปสรรคด้านเงินลงทุนเบื้องต้น: ประชาชนส่วนใหญ่ยัง "ไม่มีเงินก้อน" สำหรับลงทุนครั้งแรก ทำให้การเปลี่ยนผ่านพลังงานเกิดขึ้นได้ช้าและจำกัดอยู่แค่บางกลุ่ม
• ข้อจำกัดของระบบสินเชื่อธนาคาร: แหล่งเงินทุนในปัจจุบันยังไม่เปิดกว้างสำหรับผู้มีรายได้น้อยหรือปานกลาง เนื่องจากมักต้องใช้หลักประกันในการขอสินเชื่อ ทำให้ประชาชนเข้าถึงแหล่งทุนได้ยาก ทั้งที่เทคโนโลยีเหล่านี้เป็นทางเลือกสำคัญในการรับมือกับค่าไฟที่สูงขึ้นจากการนำเข้าเชื้อเพลิงฟอสซิล (LNG)
• การสูญเสียโอกาสในการสร้างงาน: หากขาดกลไกสนับสนุนการติดตั้งในวงกว้าง ประเทศจะเสียโอกาสในการสร้างงานท้องถิ่นจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นช่างติดตั้ง ช่างอาคาร หรือธุรกิจ SME สายสีเขียว ซึ่งเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของเศรษฐกิจฐานราก

• ผลักดันระบบ สินเชื่อผ่านบิลค่าไฟ (On-Bill Financing - OBF)
• ติดตั้งก่อนโดยไม่ต้องใช้เงินก้อน: ประชาชนสามารถ ติดตั้งโซลาร์เซลล์ แบตเตอรี่ หรืออุปกรณ์ประหยัดไฟ (เช่น แอร์หรือตู้เย็นที่มีฉลากประหยัดไฟ) ได้ทันที
• ผ่อนคืนผ่านบิลค่าไฟ: แบ่งจ่ายค่างวดผ่านใบแจ้งหนี้ค่าไฟฟ้ารายเดือน
• ให้หน่วยงานไฟฟ้าของรัฐ (การไฟฟ้านครหลวง และ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค) ทำหน้าที่ปล่อยสินเชื่อต้นทุนต่ำ โดยใช้ประวัติการชำระค่าไฟเป็นเกณฑ์แทนการใช้หลักประกันหรือสมุดบัญชีธนาคาร
• จัดตั้ง “กองทุนสินเชื่อไฟฟ้าประชาชน”
• ระดมทุนผ่านเครื่องมือทางการเงินสมัยใหม่
• กำหนดส่วนต่างดอกเบี้ย (Service Spread) ประมาณ 1%
• นำรายได้จากส่วนต่างนี้ไปใช้ในระบบไอที การติดตามชำระหนี้ และการดูแลโครงการ
• เพิ่มรายการ ‘ค่างวดโครงการประหยัดพลังงาน’ ลงในใบแจ้งค่าไฟฟ้า
• มี กฟน. และ กฟภ. เป็นผู้พิจารณาอนุมัติประชาชนที่สมัครร่วมโครงการอย่างรวดเร็ว
• ผู้เข้าร่วมต้องมีประวัติการชำระบิลดี และผ่านเกณฑ์ค่าไฟรวมไม่เพิ่มขึ้น (Bill Neutrality Test)
• จัดทำ ใบแจ้งค่าไฟฟ้าโฉมใหม่ ที่ ระบุข้อมูลสำคัญให้ตรวจสอบได้ง่าย
• รัฐจัดทำข้อกำหนดขอบเขตงาน (TOR) กลาง ภายใน 1–2 เดือน สำหรับช่างทุกประเภท เช่น ช่างโซลาร์ ช่างแอร์ประสิทธิภาพสูง ผู้รับเหมาปรับปรุงอาคาร และผู้ให้บริการงานฉนวน
• เดินหน้าระบบ Net Billing ทันที: เปิดให้ประชาชนขายไฟส่วนเกินคืนระบบได้ โดยไม่ต้องรอโครงข่ายอัจฉริยะ (Smart Grid)
• ปรับกติกาการอ่านหน่วยให้โปร่งใส
• ปรับวิธีคิดค่าใช้บริการโครงข่าย (T&D Charge): เปลี่ยนจากการคิดตามปริมาณหน่วยไฟ (kWh) เป็นคิดตามความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงสุด (Peak Demand)
• จัดการต้นทุนแฝงในอดีต (Legacy Costs) อย่างยุติธรรม: แยกต้นทุนนโยบายที่ผิดพลาดหรือค่าใช้จ่ายตกค้างในอดีต (เช่น Adder) ออกมาบริหารจัดการต่างหาก โดยคิดเป็นค่าบริการรายเดือนตามประวัติการใช้ไฟ
• ประชาชนสามารถ ยื่นขอโครงการผ่านแอปพลิเคชันหรือที่ศูนย์บริการของการไฟฟ้า (กฟน./กฟภ.) ได้ทันที
• ระบบจะ ส่งต่อข้อมูลให้ผู้รับเหมาหรือช่างติดตั้งที่ผ่านมาตรฐานติดต่อกลับเพื่อสำรวจหน้างาน ภายใน 7 วัน
• กระบวนการ ติดตั้งอุปกรณ์...ต้องเสร็จสิ้นพร้อมใช้งาน ภายใน 14 วัน หลังการสำรวจ

• ลดค่าใช้จ่ายประชาชนอย่างยั่งยืน
• ค่างวดจะคำนวณให้สัมพันธ์กับยอดเงินที่ประหยัดได้จริง
• กองทุนของรัฐวิสาหกิจมีแหล่งเงินต้นที่มั่นคง
• สามารถ ปล่อยกู้ให้ประชาชนได้อย่างต่อเนื่องโดยไม่ต้องเพิ่มภาษีหรือใช้งบประมาณพิเศษของรัฐบาล
• รัฐวิสาหกิจมีรายได้มาใช้บริหารจัดการ
• การดำเนินการไม่เป็นภาระต่องบประมาณแผ่นดิน
• ทำให้ กฟน. และ กฟภ. มีงบประมาณบริหารจัดการเพียงพอที่จะดูแลโครงการอย่างมีคุณภาพ
• รัฐจะสามารถ ขยายวงเงินสินเชื่อเพื่อรองรับประชาชนที่ต้องการเข้าร่วมโครงการได้มากขึ้น ในอนาคต
• การมีหนี้ก้อนใหม่นี้จะไม่ทำให้รายจ่ายต่อเดือนเพิ่มขึ้น (ผ่านเกณฑ์ค่าไฟรวมไม่เพิ่มขึ้น (Bill Neutrality Test))
• ใบแจ้งค่าไฟฟ้าโฉมใหม่จะระบุข้อมูลสำคัญให้ตรวจสอบได้ง่าย ได้แก่:
  • เปรียบเทียบค่าไฟก่อนและหลังติดตั้ง
  • ปริมาณหน่วยไฟฟ้าและจำนวนเงินที่ประหยัดได้จริง
  • ยอดผ่อนชำระ และยอดสุทธิที่ต้องจ่ายจริงในเดือนนั้น
• มาตรฐานนี้จะทำให้ประชาชนมั่นใจและช่วยสร้างงานท้องถิ่นคุณภาพสูงทั่วประเทศ
• รายได้จากการขายไฟจะนำไปหักค่างวดสินเชื่อ OBF โดยตรง ช่วยให้ประชาชนผ่อนหมดไวขึ้น
• การไฟฟ้าฯ มีรายได้ดูแลสายส่งอย่างเพียงพอ
• ไม่ผลักภาระต้นทุนไปให้ผู้ใช้ไฟรายย่อยที่ไม่สามารถติดตั้งโซลาร์ได้
• มั่นใจว่า ทั้งคนติดโซลาร์และผู้ใช้ไฟทั่วไปไม่ต้องแบกรับภาระอย่างไม่เป็นธรรม
• ประชาชน เห็นตัวเลขส่วนต่างค่าไฟที่ลดลงและยอดผ่อนชำระปรากฏชัดเจนใน บิลค่าไฟเดือนถัดไป ทันทีหลังติดตั้งเสร็จ

• ประชาชน
• ผู้มีรายได้น้อยหรือปานกลาง
• ช่างติดตั้ง
• ช่างอาคาร
• ธุรกิจ SME สายสีเขียว
• การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.)
• การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.)
• ผู้เข้าร่วมโครงการ
• ผู้รับเหมาหรือช่างติดตั้ง
• ผู้ให้บริการด้านอนุรักษ์พลังงาน
• ผู้ใช้ไฟรายย่อยที่ไม่สามารถติดตั้งโซลาร์ได้
• คนติดโซลาร์
• ผู้ใช้ไฟทั่วไป

• ทันที (ประชาชนสามารถติดตั้งโซลาร์เซลล์ แบตเตอรี่ หรืออุปกรณ์ประหยัดไฟ)
• ภายใน 1–2 เดือน (รัฐจัดทำข้อกำหนดขอบเขตงาน (TOR) กลาง)
• ทันที (เปิดให้ผ่อนชำระผ่านบิลค่าไฟ)
• *ทันที (บิลโปร่งใส เห็นผลประหยัด)
• *ทันที (เดินหน้าระบบ Net Billing)

• ไม่เป็นภาระต่องบประมาณแผ่นดิน
• ระดมทุนผ่านเครื่องมือทางการเงินสมัยใหม่ หุ้นกู้ประหยัดพลังงาน (Energy Efficiency Bond)
• ระดมทุนผ่านเครื่องมือทางการเงินสมัยใหม่ หุ้นกู้พลังงานแสงอาทิตย์ (Solar Energy Bond)
• ระดมทุนผ่านเครื่องมือทางการเงินสมัยใหม่ เงินกู้ต้นทุนต่ำจากธนาคารของรัฐและธนาคารพาณิชย์
• ระดมทุนผ่านเครื่องมือทางการเงินสมัยใหม่ เงินทุนหมุนเวียนของรัฐวิสาหกิจ
• รัฐวิสาหกิจมีรายได้จากส่วนต่างดอกเบี้ย (Service Spread) เพื่อความยั่งยืนของโครงการ ส่วนต่างดอกเบี้ย (Service Spread) ประมาณ 1%

• ภาคอาคารคือผู้ใช้ไฟฟ้าหลักของประเทศ ข้อมูลจาก กระทรวงพลังงาน ปี 2567 ระบุว่า ภาคอาคารมีการใช้ไฟฟ้ารวมกันสูงถึง 58% ของการใช้ไฟทั้งประเทศ จึงเป็นตัวแปรหลักที่กำหนดทั้งค่าไฟ ความเสถียรของระบบไฟฟ้า และต้นทุนพลังงานของประเทศโดยรวม หากไม่มีการจัดการอย่างจริงจัง การแก้ปัญหาค่าไฟอย่างยั่งยืนจะเกิดขึ้นได้ยาก
• ภาระค่าไฟพุ่งสูงจากระบบทำความเย็น อุณหภูมิที่สูงขึ้นทำให้เครื่องปรับอากาศทำงานหนักขึ้น โดยเฉพาะอาคารขนาดใหญ่ที่ระบบทำความเย็นกินไฟเกือบครึ่งหนึ่งของพลังงานทั้งหมด ส่งผลให้ ความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงสุด (Peak Demand) พุ่งสูงขึ้นในช่วงสั้น ๆ ของปี ทำให้รัฐต้องลงทุนสร้างโรงไฟฟ้าและโครงข่ายเพื่อรองรับความต้องการชั่วคราวนี้ ซึ่งต้นทุนทั้งหมดจะถูกเฉลี่ยกลับมาเป็นค่าไฟที่ประชาชนต้องจ่ายตลอดปี
• พันธะสัญญาลดก๊าซเรือนกระจก ภายใต้เป้าหมายการมีส่วนร่วมที่ประเทศกำหนด (NDC 3.0) ประเทศไทยตั้งเป้าลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิประมาณ 47% ภายในปี 2035 (พ.ศ. 2578)
• แรงกดดันจากมาตรการเศรษฐกิจโลก มาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวดขึ้นของคู่ค้าและนักลงทุนข้ามชาติ ทำให้อาคารที่กินไฟเสี่ยงต่อการถูกลดมูลค่าและเสียโอกาสทางเศรษฐกิจ ในขณะที่อาคารประหยัดพลังงานจะกลายเป็นสินทรัพย์สำคัญที่ตลาดต้องการ

• ผลักดันนโยบายอาคารใช้พลังงานสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero Energy Building: NZEB) โดยมีแนวทางหลักดังนี้:
  • หัวใจคือการ "จัดการพลังงานจากฝั่งอาคาร" เปลี่ยนวิธีแก้ปัญหาจากการสร้างโรงไฟฟ้าเพิ่ม มาเป็นการลดความต้องการใช้ไฟฟ้าในจุดที่ใช้งานมากที่สุดของประเทศ - ลดความร้อน: ออกแบบและใช้วัสดุที่ป้องกันความร้อนเข้าสู่อาคาร - เพิ่มประสิทธิภาพ: ใช้ระบบทำความเย็นและเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ประหยัดพลังงานสูง - บริหารจัดการอัจฉริยะ: ปรับการใช้ไฟให้สอดคล้องกับการใช้งานจริงในแต่ละช่วงเวลา
    • สนับสนุนการผลิตและใช้พลังงานสะอาดภายในอาคาร รัฐจะสนับสนุนให้ผลิตไฟฟ้าใช้เองตามศักยภาพ เช่น การติดตั้งโซลาร์รูฟท็อป หรือการบริหารเวลาใช้ไฟ (Load Shifting)
    • ระบบจัดกลุ่มอาคารตามระดับความประหยัด รัฐจะจัดกลุ่มอาคารตาม "การใช้พลังงานจริง" ทำหน้าที่เหมือนฉลากเบอร์ 5 สำหรับอาคาร
    • เน้น "แรงจูงใจทางเศรษฐกิจ" แทนการบังคับ รัฐจะส่งเสริมให้อาคารที่ประหยัดพลังงานได้รับสิทธิประโยชน์ที่จับต้องได้ เช่น
      • การลดหย่อนภาษีหรือค่าธรรมเนียมต่างๆ ของรัฐ
      • การเข้าถึงสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำสำหรับการปรับปรุงอาคาร
      • การเข้าถึงกระบวนการขออนุญาตก่อสร้างหรือปรับปรุงอาคารอย่างรวดเร็วมากขึ้น
• จะขับเคลื่อนผ่าน 5 ขั้นตอนสำคัญ:
  • ขั้นที่ 1: กำหนดมาตรฐานและระบบจัดกลุ่มอาคาร สร้างมาตรฐานการจัดระดับอาคารที่เข้าใจง่ายเสมือน "ฉลากค่าไฟของอาคาร" โดยใช้ฐานข้อมูลการใช้พลังงานจริงมาเป็นเกณฑ์
  • ขั้นที่ 2: จัดการอาคารใหม่และอาคารเดิมอย่างเป็นระบบ
    • อาคารใหม่: กำหนดมาตรฐานขั้นบันได เริ่มจากอาคารรัฐต้องเป็นต้นแบบ ตามด้วยอาคารเอกชนขนาดใหญ่ที่ต้องติดตั้งโซลาร์เซลล์ จนถึงอาคารทุกประเภทในอนาคต
    • อาคารเดิม: มุ่งเป้าไปที่การลดค่าไฟในอาคารที่มีอยู่เดิมผ่าน "โครงการปรับปรุงอาคารแห่งชาติ" โดยใช้มาตรการภาษีและการให้เอกชนเข้ามาลงทุนประหยัดพลังงาน (ESCO) เพื่อลดความเสี่ยงให้เจ้าของอาคาร
  • ขั้นที่ 3: ใช้กลไกการเงินจูงใจ สนับสนุนให้อาคารที่ลดการใช้พลังงานได้จริงได้รับผลตอบแทนที่จับต้องได้ เช่น สินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ การลดหย่อนภาษี รวมถึงเปิดช่องให้สร้างรายได้เสริมจากการขาย คาร์บอนเครดิต (Carbon Credit) ในระบบ ซื้อขายสิทธิในการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ETS)
  • ขั้นที่ 4: พัฒนาบุคลากรและหน่วยงานเจ้าภาพ ตั้งหน่วยงานกลางเพื่อประสานงานข้ามกระทรวง และร่วมกับสภาวิชาชีพผลิตบุคลากรผู้เชี่ยวชาญด้านอาคารประหยัดพลังงาน
  • ขั้นที่ 5: เชื่อมโยงเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม ทำให้อาคารของไทยเป็นสินทรัพย์ที่มีมาตรฐานสากล
• การดำเนินการแบ่งเป็น 3 ระยะดังนี้:
  • ระยะสั้น (ปีที่ 1–3): การนำร่องโดยอาคารภาครัฐ เน้นการสร้างต้นแบบจากหน่วยงานรัฐเพื่อเป็นตัวอย่างแก่ภาคเอกชน
    • กำหนดมาตรฐานอาคารรัฐใหม่ให้เป็นอาคารประหยัดพลังงาน
    • ปรับปรุงอาคารรัฐเดิม โดยเน้นระบบทำความเย็นและระบบไฟฟ้า
    • จัดทำฐานข้อมูลพลังงานอาคารและสนับสนุนการใช้พลังงานแสงอาทิตย์บนอาคาร
  • ระยะกลาง (ปีที่ 4–7): การขยายผลสู่อาคารเอกชนขนาดใหญ่ ส่งเสริมให้ภาคธุรกิจปรับตัวโดยใช้มาตรการจูงใจทางการเงิน
    • ขยายมาตรฐานไปสู่อาคารเอกชนขนาดใหญ่
    • ส่งเสริมการปรับปรุงอาคารเดิมแบบคุ้มทุน
  • ระยะยาว (ปีที่ 8–15): การยกระดับสู่มาตรฐานอาคารแห่งชาติ มุ่งสู่เป้าหมายอาคารพลังงานต่ำและสร้างความมั่นคงทางพลังงานในระดับประเทศ
    • ยกระดับมาตรฐานอาคารใหม่เป็นอาคารใช้พลังงานต่ำหรือพลังงานสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero)
    • ทำให้อาคารเป็นส่วนหนึ่งของความมั่นคงในระบบไฟฟ้า

• ยกระดับมาตรฐานอาคารทั่วประเทศ สู่ระบบประหยัดพลังงานสุทธิเป็นศูนย์
• ลดความต้องการใช้ไฟฟ้าในจุดที่ใช้งานมากที่สุดของประเทศ
• ลดภาระค่าไฟของประชาชน
• ลดความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงสุด (Peak) ของประเทศในช่วงวิกฤต
• อาคารที่ประหยัดไฟมากกว่าจะมีความน่าสนใจและมีมูลค่าสูงกว่าในตลาด
• อาคารที่ประหยัดพลังงาน ได้รับสิทธิประโยชน์ที่จับต้องได้
• จะเกิดการปรับตัวโดยสมัครใจ
• อาคารที่ลดการใช้พลังงานได้จริง ได้รับผลตอบแทนที่จับต้องได้
• สามารถสร้างรายได้เสริมจากการขาย คาร์บอนเครดิต (Carbon Credit)
• สามารถผลิตบุคลากรผู้เชี่ยวชาญด้านอาคารประหยัดพลังงานให้ได้ 20,000 คน
• อาคารของไทยเป็นสินทรัพย์ที่มีมาตรฐานสากล
• ดึงดูดนักลงทุนต่างชาติ
• ช่วยให้ธุรกิจไทยเข้าถึงแหล่งเงินทุนดอกเบี้ยต่ำ
• ธุรกิจไทย พร้อมรับมือกับกฎระเบียบการค้าโลก
• ค่าไฟภาครัฐลดลงทันที
• มีอาคารต้นแบบให้เอกชนเห็น
• ค่าไฟอาคารขนาดใหญ่ลดลง
• ช่วยลดความต้องการใช้ไฟฟ้าในช่วงหน้าร้อน
• บ้านและอาคารประหยัดพลังงานในระยะยาว
• ประเทศลดการนำเข้าพลังงาน

• ผู้ใช้ไฟฟ้าหลักของประเทศ
• ประชาชน
• รัฐ
• คู่ค้าและนักลงทุนข้ามชาติ
• นักลงทุน

• สามารถผลิตบุคลากรผู้เชี่ยวชาญด้านอาคารประหยัดพลังงานให้ได้ 20,000 คน ภายใน 5 ปี
• การดำเนินการแบ่งเป็น 3 ระยะ:
  • ระยะสั้น (ปีที่ 1–3)
  • ระยะกลาง (ปีที่ 4–7)
  • ระยะยาว (ปีที่ 8–15)

• โครงสร้างราคาพลังงานและกติกามีอุปสรรคซึ่งต้องเร่งแก้ไข
• ระบบเดิมจำกัดโควตาการรับซื้อไฟฟ้าจากครัวเรือนไว้เพียง 90 เมกะวัตต์ ซึ่งเต็มอย่างรวดเร็วและปิดรับมานานหลายปี ทำให้ศักยภาพบนหลังคาบ้านเรือนประชาชนนับล้านหลังถูกทิ้งไว้โดยเปล่าประโยชน์ สะท้อนว่ารัฐบาลที่ผ่านมามองการผลิตไฟฟ้าของประชาชนเป็นเพียงโครงการนำร่อง ไม่ใช่ส่วนหนึ่งของระบบไฟฟ้าในระยะยาว
• ประชาชนส่วนใหญ่ โดยเฉพาะรายได้ปานกลางและรายได้น้อย ไม่สามารถเข้าถึงโซลาร์เซลล์ได้เพราะขาดเงินก้อนหลักแสนบาท และระบบสินเชื่อธนาคารทั่วไปมักต้องการหลักประกันที่ครัวเรือนเหล่านี้ไม่มี
• การพึ่งพาก๊าซธรรมชาติ (LNG) นำเข้าทำให้ค่าไฟสูงและควบคุมยาก

• เปลี่ยนบทบาทประชาชนจากเพียง “ผู้ใช้ไฟ” เป็น “ผู้ผลิตไฟและผู้ลงทุนในระบบพลังงาน” โดยแก้ปัญหาด้านกติกาและด้านการเงินไปพร้อมกัน
• ระบบรับซื้อไฟฟ้าส่วนเกินจากผู้ผลิตใช้เอง (Net Billing): รัฐรับซื้อไฟส่วนเกินจากโซลาร์บนหลังคาบ้านเรือนประชาชน โดยแยกคำนวณ "ไฟที่ใช้" กับ "ไฟที่ผลิตเกินแล้วขายคืน" และ ประชาชนใช้ไฟจากโครงข่ายได้ตามปกติ แต่หากผลิตไฟได้เกินความต้องการ สามารถขายคืนรัฐตามราคาที่กำหนด
• สินเชื่อผ่านบิลค่าไฟฟ้า (On-Bill Financing: OBF): ทำให้ประชาชนเข้าถึงเทคโนโลยีโซลาร์เซลล์ได้โดยไม่ต้องจ่ายเงินก้อน แต่สามารถผ่อนชำระตามหลักการความเป็นกลางของภาระค่าใช้จ่าย (Bill Neutrality)
• ประกาศเพิ่มโควตาการรับซื้อไฟฟ้าภาคครัวเรือนในระบบ Net Billing ทันทีไม่น้อยกว่า 1,500 เมกะวัตต์
• มอบหมายให้หน่วยงานศึกษาศักยภาพการรองรับไฟฟ้าแยกตามรายพื้นที่ โดยพิจารณาจากสถานีไฟฟ้าและจุดเชื่อมต่อจริง (ทั้งหม้อแปลง สายจำหน่าย และระดับโหลด) เพื่อกำหนดขีดความสามารถที่เหมาะสมตามข้อมูลวิศวกรรมและลดความเสี่ยงต่อเสถียรภาพโครงข่าย
• นำผลการประเมินทางเทคนิคมาใช้กำหนดโควตาและราคารับซื้อแบบจำแนกพื้นที่ เพื่อให้สะท้อนต้นทุนระบบที่แท้จริง (รวมถึงค่าระบบส่ง-จำหน่าย การสูญเสีย และช่วงเวลาผลิต) โดยต้องเปิดเผยสูตรคำนวณอย่างโปร่งใสเพื่อสร้างความเชื่อมั่น
• เชื่อมโยงระบบ Net Billing เข้ากับสินเชื่อผ่านบิลค่าไฟ (OBF) โดยเปิดให้รายได้จากการขายไฟส่วนเกินหักล้างค่างวดสินเชื่อโดยอัตโนมัติ
• ปรับหลักเกณฑ์การจัดเก็บค่าใช้ระบบส่งและจำหน่าย (T&D Charge) จากเดิมที่คิดตามกิโลวัตต์ชั่วโมง (kWh) ไปสู่การคิดตามกิโลวัตต์ (kW) เพื่อรักษารายได้ที่จำเป็นในการดูแลโครงข่าย และป้องกันการโยกภาระต้นทุนไปยังผู้ใช้ไฟที่ไม่สามารถติดตั้งโซลาร์ได้
• กำหนดมาตรฐานอุปกรณ์ที่เข้าร่วม เช่น Smart Inverter ที่รองรับการควบคุมแรงดันและความถี่ รวมถึงการจำกัดกำลังส่งออกตามจุดเชื่อมต่อ และเปิดทางให้ใช้แบตเตอรี่หรือระบบควบคุมโหลดในพื้นที่อ่อนไหวเพื่อให้ระบบขยายตัวได้อย่างมั่นคง
• กำหนดให้ Net Billing เป็นนโยบายฝั่งผู้ใช้ (Demand-side policy) โดยไม่นำไปแข่งขันกับโครงการโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่ ไม่ผูกกับการประมูลแบบ Big Lot และไม่ถูกดึงไปรวมกับแผนผลิตไฟฟ้า (Supply-side policy) ของภาคอุปทาน
• วางกลไกจำกัดกำลังผลิตต่อรายหรือต่อจุดเชื่อมต่อ ห้ามการรวบรวมหลายหลังคาเรือนภายใต้นิติบุคคลเดียวเพื่อกินโควตา และเปิดเผยข้อมูลผู้ได้รับสิทธิ์ในรูปแบบ Open Data เพื่อคุ้มครองหลักการ “ไฟฟ้าประชาชน”

• เปลี่ยนหลังคาบ้านเป็นเงิน
• ไฟส่วนเกิน...สร้างรายได้
• เพิ่มโควตารับซื้อ เป็น 1,500 เมกะวัตต์
• มีการปรับค่าสายส่งเป็นธรรม
• ได้พลังงานสะอาดของประชาชนทุกคน
• ประชาชนไม่ใช่เพียง "ผู้ซื้อ" แต่เป็น "ผู้ผลิต" ไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ที่ติดตั้งบนหลังคาบ้าน
• มีการแก้ปัญหาโครงสร้างราคาพลังงานและกติกามีอุปสรรค
• ทำให้ประเทศไทยคว้าโอกาสจากยุคใหม่ได้
• ไม่ทำให้ศักยภาพบนหลังคาบ้านเรือนประชาชนนับล้านหลังถูกทิ้งไว้โดยเปล่าประโยชน์
• ประชาชน...เข้าถึงโซลาร์เซลล์ได้โดยไม่ต้องจ่ายเงินก้อน
• ลดต้นทุนระบบในระยะยาว
• เพิ่มความมั่นคงทางพลังงาน
• สร้างงานในท้องถิ่น ทั้งช่างติดตั้ง นักออกแบบระบบ และเจ้าหน้าที่ซ่อมบำรุง
• ยอดรวมในบิลค่าไฟไม่เพิ่มสูงขึ้นกว่าเดิม
• สร้างแรงจูงใจให้ประชาชน
• รายได้จากการขายไฟคืนยังช่วยเร่งระยะเวลาการคืนทุนให้เร็วขึ้น
• ช่วยลดค่าไฟของประชาชนในระยะยาว
• ยืนยันว่าภาคประชาชนคือส่วนหนึ่งของระบบไฟฟ้าอย่างถาวร
• ลดความเสี่ยงต่อเสถียรภาพโครงข่าย
• มีการกำหนดราคารับซื้อที่สะท้อนต้นทุนจริง
• เปิดเผยสูตรคำนวณอย่างโปร่งใสเพื่อสร้างความเชื่อมั่น
• รายได้จากการขายไฟส่วนเกินหักล้างค่างวดสินเชื่อโดยอัตโนมัติ
• รักษารายได้ที่จำเป็นในการดูแลโครงข่าย
• ป้องกันการโยกภาระต้นทุนไปยังผู้ใช้ไฟที่ไม่สามารถติดตั้งโซลาร์ได้
• ระบบขยายตัวได้อย่างมั่นคง
• ไม่นำไปแข่งขันกับโครงการโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่
• ไม่ผูกกับการประมูลแบบ Big Lot
• ไม่ถูกดึงไปรวมกับแผนผลิตไฟฟ้า (Supply-side policy) ของภาคอุปทาน
• คุ้มครองหลักการ “ไฟฟ้าประชาชน”

• ประชาชน
• ประชาชน รายได้ปานกลางและรายได้น้อย
• ช่างติดตั้ง
• นักออกแบบระบบ
• เจ้าหน้าที่ซ่อมบำรุง
• ผู้ใช้ไฟที่ไม่สามารถติดตั้งโซลาร์ได้

• ทันที (การเพิ่มโควตารับซื้อ)

• ข้อจำกัดในการรองรับพลังงานสะอาด: พลังงานแสงอาทิตย์และลมมีความผันผวน ทำให้ ความเสถียรของไฟฟ้าจะลดลง และไม่สามารถเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนได้ตามเป้าหมาย
• ความเสี่ยงด้านความมั่นคง: ระบบเดิมพึ่งพาโรงไฟฟ้าหลักมากเกินไป และ ระบบไม่สามารถตรวจจับหรือแก้ไขได้แบบ ตามเวลาจริง (Real-time)
• ต้นทุนแฝงที่สูงขึ้น: การไม่มีระบบอัจฉริยะทำให้ต้องมีโรงไฟฟ้าสำรองจำนวนมากเพื่อรองรับความไม่แน่นอน ซึ่งกลายเป็นภาระค่าไฟฟ้าที่ส่งตรงถึงประชาชน
• ระบบไฟฟ้าแบบเดิมไม่สามารถบริหารจัดการโหลดไฟฟ้าจาก รถยนต์ไฟฟ้า (EV), บ้านอัจฉริยะ หรือศูนย์ข้อมูล (Data Centers) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• ประชาชนที่ติดตั้งโซลาร์รูฟท็อปยังไม่สามารถซื้อขายไฟฟ้าได้อย่างโปร่งใสและคล่องตัว

• ยกระดับโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ
• ติดตั้งมิเตอร์ดิจิทัล
• เปิดเสรีตลาดไฟฟ้า
• ติดตั้ง Smart Meters ในทุกครัวเรือน
• จัดให้มี แบตเตอรี่ขนาดใหญ่เพื่อเก็บพลังงานส่วนเกินจากพลังงานหมุนเวียน ใน ระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ระดับโครงข่าย (Grid Battery Energy Storage System - Grid BESS)
• ปรับปรุงสถานีไฟฟ้าให้สามารถตรวจจับและแก้ปัญหาได้เองอัตโนมัติ ผ่าน สถานีไฟฟ้าอัตโนมัติ (Automation Substation)
• จัดให้มี หม้อแปลงที่มีเซนเซอร์ประสิทธิภาพสูงสำหรับตรวจจับความร้อนและปัญหาแบบเรียลไทม์ ผ่าน หม้อแปลงดิจิทัล (Digital Transformer)
• จัดให้มี อุปกรณ์ควบคุมการเชื่อมต่อโซลาร์รูฟท็อปกับระบบไฟหลักอย่างปลอดภัย ผ่าน เครื่องแปลงกระแสไฟฟ้าอัจฉริยะ (Smart Inverter)
• สร้างอุตสาหกรรมเครื่องชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าที่สื่อสารกับระบบไฟฟ้าได้ ผ่าน ระบบอัดประจุไฟฟ้า (EV Chargers)
• พัฒนา ระบบบริหารจัดการพลังงาน (Energy Management Software) และระบบความปลอดภัยไซเบอร์ (Cybersecurity)
• ใช้กลไกการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐร่วมกับการ ร่วมลงทุนระหว่างรัฐและเอกชน (Public-Private Partnership - PPP) เพื่อเร่งสร้างอุตสาหกรรมไฟฟ้าในประเทศ
• การดำเนินงาน แบ่งเป็น 3 ระยะ:
• ระยะที่ 1 (ปี 2027–2030): การปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานและเริ่มวางระบบ
  • ติดตั้ง Smart Meters ในพื้นที่สำคัญ
  • ปรับปรุงระบบสื่อสัญญาณของสถานีไฟฟ้าให้เป็นดิจิทัล
  • วางระบบตรวจจับโหลดรวมถึงการสูญเสียไฟฟ้าแบบเรียลไทม์
  • อัปเกรดสถานีไฟฟ้าบางส่วนให้เป็นสถานีอัตโนมัติ
• ระยะที่ 2 (ปี 2031–2034): การเชื่อมโยงข้อมูลทั่วประเทศ และรองรับพลังงานหมุนเวียน
  • เชื่อมข้อมูลทั้งประเทศเข้ากับศูนย์ควบคุมกลาง
  • เพิ่มความสามารถในการบริหารจัดการไฟฟ้าจากโซลาร์ ลม และผู้ผลิตรายเล็ก
  • บริหารจัดการโหลดไฟฟ้าจากรถยนต์ไฟฟ้า (EV) ผ่านการคาดการณ์ความต้องการใช้ไฟฟ้าอัตโนมัติ
• ระยะที่ 3 (ปี 2035–2038): โครงข่ายอัจฉริยะเต็มรูปแบบ เชื่อมต่อประเทศเพื่อนบ้าน ผลักไทยเป็นศูนย์กลางพลังงานสะอาด
  • เชื่อมต่อระบบโครงข่ายของประเทศเข้ากับประเทศเพื่อนบ้าน
  • ขยายตลาดซื้อขายไฟฟ้าข้ามพรมแดน
  • ผลักดันประเทศเป็นศูนย์กลางพลังงานทดแทนของภูมิภาค

• ระบบมีความเสถียร โปร่งใส และใช้พลังงานได้อย่างคุ้มค่ามากขึ้น
• รองรับพลังงานหมุนเวียนที่มีสัดส่วนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว รวมถึงการผลิตไฟฟ้าแบบกระจายตัวจากครัวเรือนและภาคธุรกิจ
• ประชาชนเลือกซื้อไฟได้เองอย่างคุ้มค่า
• ตลาดไฟฟ้าเสรีเกิดขึ้นจริงอย่างมั่นคงและปลอดภัย
• ลดการนำเข้า
• สร้างงาน
• เพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ
• ประชาชนมองเห็นข้อมูลการใช้ไฟรายช่วงเวลาและเลือกแพ็กเกจค่าไฟได้เอง
• เก็บพลังงานส่วนเกินจากพลังงานหมุนเวียน
• ตรวจจับความร้อนและปัญหาแบบเรียลไทม์
• ควบคุมการเชื่อมต่อโซลาร์รูฟท็อปกับระบบไฟหลักอย่างปลอดภัย
• รองรับการเป็นฐานผลิต EV ของภูมิภาค
• ลดการพึ่งพาเทคโนโลยีนำเข้า
• เร่งสร้างอุตสาหกรรมไฟฟ้าในประเทศ
• ไฟฟ้าดับน้อยลง
• ลดเวลาการฟื้นตัวของระบบ
• ระบบไฟฟ้าของประเทศไทยจะก้าวสู่ความเป็น “โครงข่ายอัจฉริยะเต็มรูปแบบ”
• ทุกครัวเรือนมี Smart Meter
• ทุกสถานีไฟฟ้าเป็นดิจิทัล
• โครงข่ายสามารถปรับสมดุลไฟฟ้าได้เองอย่างต่อเนื่อง 24 ชั่วโมง
• ระบบจะรองรับผู้ผลิตรายเล็กจำนวนมาก
• พลังงานหมุนเวียนเติบโตอย่างมั่นคง
• ระบบไฟฟ้ามีความพร้อมสำหรับเศรษฐกิจยุคใหม่ เช่น EV, AI, โรงงานอัตโนมัติ และบริการดิจิทัลต่าง ๆ
• ขยายตลาดซื้อขายไฟฟ้าข้ามพรมแดน
• ประเทศเป็นศูนย์กลางพลังงานทดแทนของภูมิภาค

• ประชาชน
• ภาคธุรกิจ
• ผู้ผลิตรายย่อย (Prosumer)
• ประเทศ
• ภูมิภาค
• ประเทศเพื่อนบ้าน

• การดำเนินงาน แบ่งเป็น 3 ระยะ:
• ระยะที่ 1: ปี 2027–2030 การปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานและเริ่มวางระบบ
• ระยะที่ 2: ปี 2031–2034 * การเชื่อมโยงข้อมูลทั่วประเทศ และรองรับพลังงานหมุนเวียน*
• ระยะที่ 3: ปี 2035–2038 โครงข่ายอัจฉริยะเต็มรูปแบบ เชื่อมต่อประเทศเพื่อนบ้าน ผลักไทยเป็นศูนย์กลางพลังงานสะอาด

ใช้กลไกการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐร่วมกับการ ร่วมลงทุนระหว่างรัฐและเอกชน (Public-Private Partnership - PPP)

• ค่าไฟฟ้าสูง กระทบค่าครองชีพ: ครัวเรือนและธุรกิจต้องแบกรับค่าไฟที่สูงจากโครงสร้างต้นทุน โดยเฉพาะการพึ่งพา LNG ที่มีราคาผันผวนและต้นทุนสูง
• โครงสร้างการซื้อไฟฟ้าไม่โปร่งใส: ระบบจัดซื้อไฟฟ้าในปัจจุบันไม่เปิดเผยต้นทุนรายช่วงเวลา ทำให้ไม่สามารถเลือกไฟฟ้าต้นทุนต่ำสุดได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• ศักยภาพพลังงานสะอาดยังใช้ไม่เต็มที่: พลังงานทางเลือกในประเทศและภูมิภาคยังถูกนำมาใช้ต่ำกว่าศักยภาพ ขณะที่ประชาชนและชุมชนยังมีบทบาทจำกัดในการผลิตไฟฟ้า

• ปฏิรูปโครงสร้างพลังงานทั้งระบบ
• สร้างระบบสายส่งอัจฉริยะ (Smart Grid) เพื่อเลือกไฟต้นทุนต่ำสุด
• เพิ่มความโปร่งใสด้วยการให้ผู้ผลิตเปิดเผยต้นทุนรายช่วงเวลา
• เปิดทางรับซื้อไฟจากผู้ผลิตรายย่อย ชุมชน และครัวเรือน
• สนับสนุนการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์กำลังการผลิต 3 kW บนโซลาร์รูฟท็อปภาคครัวเรือน
• ให้ กฟน.–กฟภ. รับซื้อไฟส่วนเกิน
• เพิ่มการรับซื้อไฟฟ้าพลังงานลมและแสงอาทิตย์จากลาวอีก 10,000 MW
• ต่อสัญญาโรงไฟฟ้าที่หมดสัมปทานโดยไม่จ่าย Availability Payment
• ขับเคลื่อนบทบาทไทยเป็นศูนย์กลาง ASEAN Power Grid ตามกรอบ MOU ปี 2550
• สร้างรายได้จากการให้เช่าใช้ระบบสายส่ง
• เพิ่มกำลังไฟฟ้าสำรองจากพลังงานทางเลือก

• ค่าไฟฟ้า 3.50 บาท ไม่ใช้เงินภาษี
• ลดต้นทุนฐานค่าไฟ
• ยกระดับไทยสู่ศูนย์กลางพลังงานสะอาดของอาเซียน
• ลดการพึ่งพา LNG

• ครัวเรือนและธุรกิจ
• ประชาชนและชุมชน
• ผู้ผลิตรายย่อย, ชุมชน, และครัวเรือน

• ตามกรอบ MOU ปี 2550

• ไม่ใช้เงินภาษี
• ไม่ใช้งบประมาณรัฐ
• รายได้จากการให้เช่าใช้ระบบสายส่ง และเพิ่มกำลังไฟฟ้าสำรองจากพลังงานทางเลือก เพื่อนำรายได้กลับมาลดค่าไฟให้ประชาชน

• ไทยยังพึ่งพาก๊าซธรรมชาติเป็นหลัก
• ค่าไฟอ่อนไหวต่อราคาพลังงานโลก
• ปล่อยคาร์บอนสูง
• ความต้องการไฟฟ้าพุ่งจากดาต้าเซ็นเตอร์–AI และ อุตสาหกรรมแห่งอนาคตต่างๆ
• ประชาชนติดปัญหาติดตั้งโซลาร์ ได้แก่ ติดตั้งยุ่งยาก, กฎ Net Metering ยังไม่เปิดจริง, ขายไฟคืนระบบได้จำกัดและราคาไม่จูงใจ, โครงสร้างตลาดไฟฟ้าเดิมไม่เปิดให้เอกชนซื้อ–ขายพลังงานสะอาดโดยตรง
• หากไม่ปรับวันนี้ ไทยจะเสียโอกาสทั้งด้านเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และต้นทุนค่าไฟในอนาคต

• ปลดล็อกพลังงานแสงอาทิตย์ให้เป็นพลังงานของทุกคน
• ตั้งเป้าขยายกำลังผลิตโซลาร์ของประเทศ
• สนับสนุนให้เกิดโครงการโซลาร์บนผิวน้ำเหนือเขื่อนและที่ดินเสื่อมโทรม
• เปิดไฟฟ้าเสรีให้เอกชนซื้อไฟสะอาดได้โดยตรง
• เร่งออกโครงสร้าง Third-Party Access ที่เป็นธรรม
• ปลดล็อกโซลาร์รูฟท็อปสำหรับประชาชน
• เร่งการประกาศใช้ Net Metering จริงทั่วประเทศ
• ยกระดับระบบไฟฟ้าให้รองรับพลังงานหมุนเวียน
• ลงทุน Smart Grid และ Battery Storage ทั่วประเทศ
• สร้างโครงการกักเก็บไฟขนาดใหญ่เพื่อรองรับไฟฟ้าโซลาร์ที่ผลิตมากตอนกลางวัน

• ทำให้ค่าไฟมั่นคงและมีแนวโน้มถูกลง
• ลดการปล่อยคาร์บอนนับร้อยล้านตันต่อปี
• คุณภาพอากาศดีขึ้น
• ลดมลพิษจากเชื้อเพลิงฟอสซิล ทั้งในเมืองอุตสาหกรรมและเมืองใหญ่
• ไทยใช้ศักยภาพแสงแดดของประเทศให้เกิดประโยชน์จริง ทั้งด้านเศรษฐกิจ การจ้างงาน และความมั่นคงทางพลังงาน
• ไทยกลายเป็น Green Digital Hub ของเอเชีย ดึงการลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์–AI–คลาวด์ จากทั่วโลก
• ประชาชนติดตั้งโซลาร์รูฟท็อปได้ง่าย ขายไฟส่วนเกินคืนระบบได้ ประหยัดค่าไฟ + มีรายได้เพิ่ม
• เดินหน้าสู่เป้าหมาย NDC และ Net Zero ได้อย่างน่าเชื่อถือ

• ประชาชน
• เอกชน

• ค่าไฟของคนไทยยังสูงเพราะโครงสร้างระบบพลังงานที่บิดเบี้ยว
• พึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลนำเข้า
• ต้องนำเข้าก๊าซธรรมชาติและไฟฟ้าจากต่างประเทศในสัดส่วนสูง
• ต้นทุนระบบสายส่งและค่าบริการแพง
• ต้นทุนก๊าซธรรมชาติยังแพง

• ลดต้นทุนการผลิตด้วยพลังงานแสงอาทิตย์อย่างจริงจัง
• เปิดเสรีการซื้อขายไฟฟ้าจากโซลาร์
• เปิดให้ประชาชนและธุรกิจขายไฟฟ้าส่วนเกินกลับเข้าระบบ
• ปรับโครงสร้างต้นทุนของทั้ง 3 การไฟฟ้า
• ลดค่าใช้จ่ายซ้ำซ้อน
• ทบทวนค่าส่งไฟ (transmission and distribution) และค่าบริการที่ประชาชนต้องจ่าย
• เปลี่ยนบทบาทรัฐวิสาหกิจจากการสะสมกำไร มาเป็นเครื่องมือพยุงค่าครองชีพและเศรษฐกิจ
• ลดต้นทุนก๊าซ ด้วยการหาแหล่ง LNG ราคาถูกกว่า เช่น สหรัฐอเมริกา
• เร่งกระจายแหล่งนำเข้า LNG จากตลาดที่มีราคาต่ำกว่า
• ลดการผูกขาดสัญญาระยะยาวราคาแพง

• ค่าไฟฟ้าลดลง
• ต้นทุนการผลิตไฟโดยรวมถูกลง
• เพิ่มอำนาจต่อรองของประเทศ
• ลดต้นทุนการผลิตด้วยพลังงานแสงอาทิตย์
• ประชาชนและธุรกิจขายไฟฟ้าส่วนเกินกลับเข้าระบบอย่างทั่วถึง
• ลดต้นทุนก๊าซ

• ประชาชน
• ธุรกิจ

• ราคาพลังงาน โดยเฉพาะไฟฟ้า ถือเป็นรายจ่ายสำคัญสำหรับครอบครัวคนไทยทั่วประเทศกว่า 29 ล้านครัวเรือน
• การที่ไฟฟ้า ต้องผ่านหน่วยงานต่างๆ ที่จะคิดค่าดำเนินการ และค่าภาษี ทำให้ค่าไฟฟ้ามีราคาแพงขึ้น

• มาตรการดำเนินการโดย พลังงานสีเขียว (Direct PPA)
• ทำโซล่าเซลล์ชุมชน ส่งไฟฟ้าเข้าบ้านเรือนตรงถึงประชาชน ไม่ต้องผ่านหน่วยงานต่างๆ ที่จะคิดค่าดำเนินการ และค่าภาษี

• ประชาชนจะจ่ายค่าไฟต่ำกว่า 3 บาทต่อยูนิต สำหรับ 200 ยูนิตแรก
• ลดภาระค่าใช้จ่ายของประชาชน

• ครอบครัวคนไทยทั่วประเทศกว่า 29 ล้านครัวเรือน

รื้อต้นทุนราคาก๊าซผลิตไฟ

ค่าไฟถูก 3.3 บาท/ต่อหน่วย

เสรีโซลาร์ไม่ต้องขออนุญาต ค่าไฟถูกได้อีก

• ในอดีตต้นทุนเชื้อเพลิงและค่า Ft แกว่งแรงจากทั้งอัตราแลกเปลี่ยน ราคาน้ำมัน และราคา Pool Gas จนเกิดภาระสะสมเป็นช่วง ๆ ในระดับหลายหมื่นล้านบาท
• เมื่อเชื้อเพลิงสูงกว่าแผน เช่นกรณี Pool Gas สูงกว่าแผนจาก 443 เป็น 495 บาทต่อล้านบีทียู ก็ส่งผลต่อภาระต้นทุนจำนวนมาก
• ปลายน้ำอย่างการลดหย่อนช่วยได้เฉพาะช่วงที่รัฐมีงบ แต่ต้นน้ำอย่างโครงสร้างเชื้อเพลิงและโครงข่ายจะเปลี่ยนเสถียรภาพของระบบระยะยาว
• ก๊าซธรรมชาติในประเทศและการจัดหา LNG แบบสัญญาและสปอตมีต้นทุนต่างกันสูงมาก และเมื่อระบบต้องพึ่งพา Spot LNG ราคาอาจพุ่งไปในช่วงสูงมาก
• แรงต้านจากผู้ได้ประโยชน์จากโครงสร้างเดิม โดยเฉพาะส่วนที่เกี่ยวกับสัญญาจัดหาเชื้อเพลิง เงื่อนไขค่าผ่านท่อ และการกระจายผลประโยชน์ระหว่างภาคไฟฟ้า อุตสาหกรรม และครัวเรือน
• ข้อจำกัดโครงข่าย เช่นคอขวดแรงดันและความพร้อมของระบบรับซื้อไฟฟ้าคืน หากเปิดเสรีแบบไม่ลงทุน โครงข่ายจะรับไม่ไหว
• การลงทุนโครงข่ายก้อนใหญ่ถ้าบริหารไม่ดีจะกลายเป็นภาระหนี้
• ความผันผวนของเชื้อเพลิงและอัตราแลกเปลี่ยนสามารถสร้างภาระสะสมระดับหลายหมื่นล้านบาทในช่วงสั้น ๆ
• อัตราแลกเปลี่ยนและเชื้อเพลิงเป็นตัวขยายต้นทุนค่าไฟอย่างมีนัยสำคัญ
• ราคาไฟฟ้าในระบบไทยถูกกำหนดโดยต้นทุนเชื้อเพลิงส่วนเพิ่มในบางช่วงเวลาเป็นหลัก และในหลายช่วงปีที่ผ่านมาความผันผวนของก๊าซและ LNG โดยเฉพาะส่วนที่ผูกกับตลาดสปอตและอัตราแลกเปลี่ยน ได้กลายเป็นตัวผลักภาระไปสู่ค่าไฟผ่านกลไกต้นทุนเชื้อเพลิงรวม มากกว่าจะเป็นประสิทธิภาพการผลิตไฟฟ้าจริง
• หัวใจเชิงเทคนิคของ Gas Pool ที่เป็นปัญหาคือการ “เฉลี่ยต้นทุน” ของก๊าซหลายแหล่งและหลายสัญญาเข้าด้วยกันจนกลายเป็นราคาเฉลี่ยก้อนเดียว แล้วส่งผ่านไปยังค่าไฟ/อุตสาหกรรม/ผู้ใช้แต่ละกลุ่มด้วยกติกาที่ซับซ้อนจนสาธารณะตรวจสอบยาก
• ราคาไฟฟ้า “เลิกเป็นราคาเฉลี่ยที่ซ่อนต้นทุนจริง”
• • “การอุดหนุนแบบตัดราคา” ที่ทำให้เกิด “ติดล็อกเดิม”
• “ความรู้สึกไม่เป็นธรรมของครัวเรือนใหญ่หรือกิจการที่จำเป็นต้องใช้ไฟเพื่อยังชีพ”
• ถ้าสมาร์ตมิเตอร์เป็นเพียงอุปกรณ์เก็บข้อมูลให้รัฐ แต่ผู้ใช้ไฟไม่เห็นข้อมูลเรียลไทม์และไม่สามารถใช้ลดบิลได้จริง โครงการจะถูกต่อต้าน
• ถ้า ไม่มีกติกาวัดผลที่โปร่งใส จะถูกมองว่าเอื้อรายใหญ่
• ข้อครหาว่ารัฐใช้ TOU เป็นข้ออ้างขึ้นราคาเฉย ๆ
• P_on ต้องไม่สูงจนกลายเป็นโทษสำหรับคนที่หลบไม่ได้
• ถ้าต้นทุนเชื้อเพลิงยังถูกเฉลี่ยมั่ว ระบบจะไม่เห็น Marginal Cost จริง และ TOU จะกลายเป็นเครื่องมือเก็บเงินแทนที่จะเป็นเครื่องมือประหยัดต้นทุน
• เพื่อให้ความเป็นธรรมไม่ใช่ความเท่ากันแบบทื่อ ๆ
• ถ้าข้อมูลถูกผูกขาด การแข่งขันเพื่อช่วยประชาชนลดค่าไฟจะไม่เกิด
• ไม่ใช่เปิดตลาดให้เฉพาะโรงงานใหญ่
• กันการต่อต้านและกันความเสียหายต่อคนที่ยังไม่มีอุปกรณ์หรือความรู้ในการย้ายโหลด
• ไม่ให้ TOU กลายเป็นการขึ้นราคากลาย ๆ
• สังคมจะมองว่าเป็นการขึ้นราคาแฝง
• ไม่ใช่ปล่อยให้รับโทษราคาแพงอย่างเดียว
• ความผิดพลาดเล็ก ๆ จะกลายเป็นความไม่ไว้วางใจใหญ่ทันที
• “กรอบโครงการ” ในทางปฏิบัติสามารถติดเพดานได้ เช่นกรณีโครงการโซลาร์ภาคประชาชนที่มีการระบุเป้าหมายรับซื้อรวม
• Decentralized Energy ที่ไม่มีความเชื่อมโยงกับการลดต้นทุนระบบจะถูกโจมตีว่าเพิ่มภาระโครงข่าย
• การผูกขาด
• การจำกัดด้วย “เพดานรับซื้อรวม” แบบโครงการชั่วคราวที่ทำให้เกิดความไม่แน่นอน
• เมื่อถึงเป้าหมายรับซื้อ การดำเนินการของการไฟฟ้าฝ่ายจำหน่ายอาจหยุดรับใหม่หรือสงวนสิทธิยกเลิกคำขอ
• ถ้าข้อมูลถูกผูกไว้ที่ผู้ดำเนินโครงข่าย ฝั่งประชาชนจะไม่มีทางแข่งขันได้
• หากเกิดความผิดพลาดในการวัดหน่วย การคิดเงิน หรือการล่าช้าเกินกรอบเวลา
• อุปสรรคการขอใบอนุญาตโรงงานสำหรับโซลาร์รูฟท็อป
• ภาระตีความรายพื้นที่
• การไฟฟ้าใช้เหตุเทคนิคแบบไม่โปร่งใสในการปฏิเสธ
• โครงข่ายระดับจำหน่ายบางจุดรับไฟย้อนกลับไม่ไหว หากไม่มีการลงทุน โครงการจะติดคอขวดและกลับไปสู่การผูกขาดโดยข้อจำกัดทางเทคนิค
• การเปิดเสรีถูกใช้เป็นช่องเก็งกำไร
• “กติกาการชำระเงินพลังงานส่วนเกิน” ไม่ชัดและยุติธรรม
• การรับซื้อแบบแยกซื้อ (net billing แบบจ่ายอัตรารับซื้อ) มักทำให้ผลตอบแทนขึ้นกับสัดส่วนการใช้เอง
• คนส่วนใหญ่ผลิตกลางวันแต่ใช้หนักตอนเย็น
• การใช้เป็นเครื่องมือธุรกิจไฟฟ้าเงา
• P_export ไม่ถูกกดต่ำจนประชาชนไม่มีแรงจูงใจ
• การผลิตเกินเพื่อขายอย่างเดียว
• พลังงานกระจายศูนย์อาจกลายเป็น “ทุนกระจายศูนย์” คือมีผู้พัฒนาไปเช่าหลังคาและกินผลตอบแทนแทนเจ้าของพื้นที่
• การฮุบ
• ถ้าทำแบบปล่อยเสรีทันทีจะกระทบความมั่นคงระบบ
• คนมีทุนติดโซลาร์เลี่ยงภาระโครงข่ายแล้วผลักต้นทุนให้คนจน
• ทำให้คนจนได้ประโยชน์จริง ไม่ใช่ได้ประโยชน์ทางอ้อมเท่านั้น
• คนส่วนใหญ่ไม่ได้ติดโซลาร์หรือทำโรงไฟฟ้าชุมชนไม่ได้เพราะไม่เข้าใจสิทธิ แต่เพราะไม่มีเงินก้อน ไม่มีเครดิตที่ธนาคารรับ และกลัวความเสี่ยงด้านกติกาหรือรายได้ไม่แน่นอน
• คนที่เข้าถึงทุนก่อนคือคนที่ได้เป็นเจ้าของสินทรัพย์พลังงานก่อน และแนวคิดสังคมแห่งการเป็นเจ้าของจะถูกบิดเป็น “ตลาดหลังคาของคนมีทุน”
• คนไม่ล้ม (ในการผ่อนชำระ)
• ผลิตไฟได้น้อย (ในบางเดือน)
• ความเสี่ยงด้านฤดูกาลและพฤติกรรมใช้ไฟที่เปลี่ยน
• ซ่อนค่าใช้จ่าย
• ไม่รับประกันผลงานขั้นต่ำของระบบ
• เกิดเหตุสุดวิสัย
• ข้อมูลถูกล็อกโดยผู้ติดตั้ง
• บางกิจการใช้ไฟช่วงพีกสูง บางกิจการใช้กลางวันพอดีกับโซลาร์
• ความผันผวนของยอดขายและฤดูกาลผลิต
• การเอาเปรียบ SME ด้วยค่าใช้จ่ายแฝงของผู้ให้บริการติดตั้งและบำรุงรักษา
• การขายฝัน
• ถ้าเป็นหนี้ล้วน ความเสี่ยงจะตกกับชุมชนและเกิดการยึดทรัพย์หรือการฮุบโดยเอกชนในที่สุด
• การครอบงำ
• การฮุบเชิงอำนาจ
• ถ้าเกิดผิดนัดชำระแล้วทรัพย์สินพลังงานถูกยึดไปอยู่กับนายทุนหรือผู้ให้บริการติดตั้ง นั่นจะทำลายความชอบธรรมทั้งหมด
• สินทรัพย์ที่หยุดทำงานคือสาเหตุของหนี้เสียถาวร
• ถ้าเงินไหลเข้าโครงการแต่ถูกฮุบ ความชอบธรรมจะพัง
• การทำเป็นสินทรัพย์เก็งกำไร
• นอมินี
• ผู้พัฒนาเอกชนกินส่วนแบ่งจนชุมชนไม่เหลือ “ความเป็นเจ้าของเชิงเศรษฐกิจ” จริง
• การทุจริตและการล็อกสเปก
• เงินออกจริงและไม่กลายเป็นกองทุนตั้งแล้วไม่เดิน
• พอร์ตเริ่มเสี่ยง
• นโยบายที่ออกแบบดีแต่ไม่มีธรรมาภิบาลทำให้ข้อมูลไม่เปิด ตรวจสอบไม่ได้ และกติกาถูกบิดกลับด้วยอำนาจผูกขาดหรือเครือข่ายผลประโยชน์
• ประชาชนได้สิทธิบนกระดาษ แต่ใช้จริงไม่ได้ หรือใช้ได้ช่วงหนึ่งแล้วถูกปิดด้วยเหตุผลเชิงเทคนิค/เชิงกฎหมาย/เชิงสัญญาที่สาธารณะมองไม่เห็น
• รัฐไทยมักขาดผู้แทนผู้ใช้ไฟครัวเรือน ผู้แทน SME ผู้แทนท้องถิ่น/สหกรณ์พลังงาน และผู้เชี่ยวชาญด้านข้อมูลและการตรวจสอบสัญญา
• เป็น “องค์กรเพิ่ม”
• ข้อมูลไม่เปิดในรูปที่สาธารณะตรวจสอบได้จริง ไม่ใช่เปิดเป็น PDF ที่ไม่มีโครงสร้าง
• การใช้คำว่าเทคนิคเป็นข้ออ้างปฏิเสธสิทธิ
• ถ้าข้อมูลถูกผูกขาด การแข่งขันช่วยประชาชนลดค่าไฟจะไม่เกิด
• สิทธิ Right to Connect และ Right to Sell จะเกิดจริงได้ก็ต่อเมื่อมี SLA ชัด และมีผลทางการเงิน/ทางปกครองเมื่อหน่วยงานไม่ทำตาม
• การลงโทษบุคคลรายกรณีที่ทำไม่ได้จริง
• ประชาชนต้องไปฟ้องเอง
• หากไม่ตรวจสอบสัญญา การรื้อ Gas Pool และการทำค่าไฟแบบสะท้อนต้นทุนจะถูกบิด เพราะต้นทุนตั้งต้นอาจถูกทำให้สูงโดยไม่จำเป็น
• ต้นทุนถูกซ่อนอยู่หลังคำว่าเชื้อเพลิงแพงเฉย ๆ
• ถ้าทำด้วยการออกใบอนุญาตถาวรทันที ระบบจะเสี่ยงทั้งความมั่นคงและความเหลื่อมล้ำ เพราะรายใหญ่จะชนะด้วยทุนและกฎหมายก่อน
• การเป็นโครงการโชว์
• การผูกขาดในพลังงานไม่ได้เกิดแค่จากจำนวนบริษัท แต่เกิดจากการคุมข้อมูล คุมการเข้าถึงโครงข่าย และคุมสัญญาระยะยาว
• การซ่อนกำไรหรือการใช้ค่าใช้โครงข่ายเป็นเครื่องมือกีดกันการแข่งขัน
• การกักสิทธิและเก็งกำไรความจุโครงข่าย
• นอมินีและการรวมศูนย์เงียบ
• เมื่อระบบเข้าสู่ TOU/DR/ขายไฟคืน ความผิดพลาดด้านมิเตอร์และการชำระบัญชีจะเกิดได้ง่าย ถ้าปล่อยให้ประชาชนต้องไปยื่นเรื่องเอง ระบบจะถูกต่อต้าน
• ธรรมาภิบาลจะไม่ยั่งยืนหากถูกใช้เป็นเครื่องมือการเมือง
• การแปรรูปผลประโยชน์กลับไปสู่ทุนผูกขาด
• • ความเหลื่อมล้ำการเข้าถึงสิทธิพลังงานประชาชน
• • ความเสี่ยงด้านราคาเชื้อเพลิงและอัตราแลกเปลี่ยนไหลผ่านสู่ค่าไฟแบบไร้กลไกดูดซับ
• • ความผันผวนจะย้อนกลับมาทำลายความเชื่อมั่นของสังคมทุกครั้งที่เกิดวิกฤตโลก
• • การเก็งกำไร
• • การเมืองแทรก
• • ข้อครหาว่าการ hedge เป็นภาระ
• • เหตุฉุกเฉิน เช่นการขาดแหลนเชื้อเพลิงหรือการหยุดชะงักของโลจิสติกส์
• • ผู้ประกอบการ ถูกบังคับสูตรเดียว
• • การใช้เครื่องมือความเสี่ยงเป็นเครื่องมือการเมือง
• • การใช้กองทุนเสถียรภาพเพื่อกดราคาเกินกรอบเป้าหมายเพื่อคะแนนนิยม
• • การเพิ่มสัดส่วน hedge นอกนโยบายโดยไม่ผ่านการเปิดเผย
• • ประเทศไทยต้องเผชิญปัญหาค่าครองชีพด้านพลังงานซ้ำซาก
• • “ต้นน้ำของราคาพลังงาน” ถูกกำหนดโดยโครงสร้างเชื้อเพลิง ตลาด และกติกาที่ประชาชนไม่มีอำนาจต่อรอง
• • รัฐเองขาดเครื่องมือจัดการความเสี่ยงอย่างเป็นระบบ
• • การเฉลี่ยความเสี่ยงแบบเหมารวมที่ผลักภาระไปตกอยู่กับครัวเรือนและ SME อย่างไม่เป็นธรรม
• • ระบบราคาเฉลี่ยที่ซ่อนต้นทุนจริง
• • ข้อจำกัดทางเทคนิคกลายเป็นเครื่องมือผูกขาด
• • การผูกขาดเชิงข้อมูลและเชิงกติกา
• • ค่าไฟผันผวนตามโชคชะตาตลาดโลก

• รื้อโครงสร้างราคาและกำกับตลาดก๊าซและค่าไฟ
• เปลี่ยนโครงสร้างการผลิตไฟฟ้าไปสู่ระบบกระจายศูนย์และโครงข่ายอัจฉริยะ
• ติดตั้งสมาร์ตมิเตอร์และระบบสื่อสารข้อมูลเพื่อรองรับการซื้อขายไฟกลับเข้าระบบและการคิดราคาตามช่วงเวลา
• อัปเกรดโครงข่ายระดับจำหน่ายและสถานีย่อยในพื้นที่ที่มีศักยภาพโซลาร์สูงเพื่อกันปัญหาแรงดันย้อนและคอขวดทางเทคนิค
• จัดตั้ง กองทุนหมุนเวียนพลังงานชุมชนเพื่อให้ท้องถิ่น สหกรณ์ และวิสาหกิจชุมชนเข้าถึงเงินทุนต้นทุนต่ำสำหรับ Solar Rooftop และชีวมวลขนาดเล็ก
• ทำให้ต้นทุนสะท้อนจริงอย่างเป็นธรรมและแยกภาระให้ถูกกลุ่ม
• กันส่วนหนึ่งของรายได้ระบบเป็นกองทุนลงทุนโครงข่ายเพื่อรองรับพลังงานกระจายศูนย์
• ร่วมลงทุนกับท้องถิ่นและประชาชนผ่านสหกรณ์พลังงาน โดยให้รัฐทำหน้าที่ลดต้นทุนดอกเบี้ยและลดความเสี่ยงระยะเริ่มต้น
• ผ่อนปรนกฎเกณฑ์การติดตั้งโซลาร์รูฟท็อป
• ทำให้ครัวเรือนและ SME ไม่ถูกผลักภาระต้นทุนเชื้อเพลิงไปกองอยู่ในค่าไฟมากเกินความเป็นธรรม
• การรื้อโครงสร้าง Gas Pool ต้องทำให้เห็นว่าใครใช้ก๊าซประเภทใด ใช้เพื่ออะไร และควรรับภาระต้นทุนระดับไหนอย่างโปร่งใส รวมถึงเชื่อมกับข้อมูลราคา Pool Gas และตัวชี้วัดอย่าง Energy Pool Price ที่ กกพ. เผยแพร่
• สร้างอธิปไตยทางพลังงานในความหมายใหม่ คืออธิปไตยของประชาชนและชุมชนในการเป็นเจ้าของแหล่งผลิตบางส่วนจริง
• ทำให้ Fixed Cost Crusher ในบัตรประชาชน Max กลายเป็นเครื่องมือเสริม ไม่ใช่เครื่องมือหลัก
• ทำให้การคำนวณเปิดเผย ตรวจสอบได้ และมีคณะกรรมการอิสระร่วมกับผู้แทนผู้ใช้ไฟกลุ่มครัวเรือนและ SME ในการกำกับการเปลี่ยนผ่าน
• ผูก Decentralized Energy Grid กับงบสมาร์ตมิเตอร์และการอัปเกรดโครงข่ายเป็นแพ็กเดียว
• กำหนดมาตรฐานการเชื่อมต่อที่เป็นธรรม ไม่ใช้ข้ออ้างทางเทคนิคเพื่อปิดกั้นการแข่งขัน
• แบ่งลงทุนเป็นเฟสและผูกกับผลลัพธ์ที่วัดได้
• เริ่มจากการแยกต้นทุนก๊าซตามวัตถุประสงค์การใช้และตามประเภทแหล่งจัดหาอย่างชัดเจน
• เปิดเผยสูตรและสมมติฐานที่เชื่อมกับราคา Pool Gas และดัชนีที่ กกพ. เผยแพร่
• ปรับโครงสร้างการส่งผ่านต้นทุนไปยังค่าไฟให้มีเพดานความผันผวนสำหรับครัวเรือนและ SME โดยไม่บิดเบือนสัญญาณราคาให้ภาคที่มีศักยภาพบริหารความเสี่ยงทำแทน
• ผูกกับระบบข้อมูลต้นทุนเชื้อเพลิงที่สาธารณะเข้าถึงได้
• ขยับจากการเฉลี่ยต้นทุนไปสู่ค่าไฟที่สะท้อนต้นทุนโครงข่ายและต้นทุนพลังงานในเวลานั้น
• ทำควบคู่กับสมาร์ตมิเตอร์และอัตราตามช่วงเวลาในพื้นที่นำร่อง
• ยังคงหลักคุ้มครองผู้ใช้ไฟเปราะบางด้วยอัตราพื้นฐานที่พออยู่ได้
• ตั้งระบบสหกรณ์พลังงานและโครงการพลังงานชุมชนที่เชื่อมกับช่องทางรับซื้อไฟฟ้าที่รัฐเคยใช้ในโครงการโรงไฟฟ้าชุมชน
• อัปเกรดไปสู่กติกาซื้อขายไฟคืนที่เป็นธรรม
• ลดอุปสรรคทางใบอนุญาตที่ไม่จำเป็น
• รัฐจัดวางกติกาการจัดหา LNG ที่ลดสัดส่วนการพึ่งพา Spot ในช่วงวิกฤต
• ใช้เครื่องมือบริหารความเสี่ยงด้านราคาและอัตราแลกเปลี่ยนอย่างโปร่งใส
• ไม่ใช่การไป “กดราคา” ด้วยเงินรัฐ แต่เป็นการรื้อ “สูตรแบ่งภาระ” ให้สะท้อนความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจและความมั่นคงทางสังคม
• นโยบายนี้ เสนอให้แยกเชื้อเพลิงก๊าซออกเป็นสามตะกร้าอย่างน้อย
• “เลิกเฉลี่ยความเสี่ยง” แบบไม่ตั้งใจ แล้วเปลี่ยนเป็น “แบ่งความเสี่ยงตามศักยภาพในการรับความเสี่ยง”
• เปิดสูตร เปิดข้อมูล และกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบของผู้จัดหาเชื้อเพลิงให้ชัด
• กำหนดให้มี “มาตรฐานการเปิดเผยข้อมูลเชื้อเพลิงของระบบไฟฟ้า” ซึ่งรวมถึงราคาเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักของแต่ละตะกร้า ปริมาณการใช้จริง สัดส่วนสปอต ต้นทุนอัตราแลกเปลี่ยน และผลของการทำสัญญาประกันความเสี่ยง
• เผยแพร่ข้อมูลทั้งหมดรายเดือน
• จัดสรรสิทธิการเข้าถึง Base Gas สำหรับครัวเรือนและ SME ผ่านโควตาเชิงสิทธิ โดยนิยามเป็นสิทธิพลังงานพื้นฐาน ไม่ใช่การอุดหนุน เช่นครัวเรือนทุกหลังคาเรือนได้รับ “สิทธิพลังงานก๊าซฐาน” เทียบเท่าพลังงานไฟฟ้า X หน่วยต่อเดือนในรูปของกรอบต้นทุนเชื้อเพลิงฐานที่รัฐกำกับให้ส่งผ่านราคาต่ำสุด
• จัดสรร โควตานี้ให้ถูกรวมอยู่ในโครงสร้างค่าไฟแบบขั้นบันไดและแบบเวลาใช้จริงในอนาคต
• สร้างวินัยการจัดหา LNG เพื่อลดสัดส่วน Spot ในช่วงวิกฤต
• กำหนด “กรอบสัดส่วน Spot สูงสุด” ที่ยืดหยุ่นตามสถานการณ์ เช่นในสภาวะปกติไม่ให้เกิน Y เปอร์เซ็นต์ของการใช้ก๊าซภาคไฟฟ้า หากจำเป็นต้องเกิน ให้ต้องรายงานสาธารณะพร้อมเหตุผลและแผนดึงกลับ รวมถึงต้องเปิดผลต่างต้นทุนว่าการเกินกรอบนั้นเพิ่มภาระกี่บาทต่อหน่วย
• ตั้ง “กองทุนกันชนเชื้อเพลิง” ที่ทำหน้าที่เหมือน Stabilization Fund กล่าวคือสะสมส่วนต่างในช่วงที่ต้นทุนต่ำกว่ากรอบอ้างอิง และนำออกมาใช้เฉพาะช่วงที่ต้นทุนสูงเกินกรอบ
• ทุกการใช้เงินต้องถูกผูกกับเพดานเวลาและแผนคืนกองทุน เพื่อกันการเมืองนำไปใช้เป็นเครื่องมือกดราคาเพื่อคะแนนนิยม
• กำหนดต้นทุนก๊าซเฉลี่ยของแต่ละตะกร้าเป็น C1 = ต้นทุน Base Gas หน่วยบาทต่อ MMBtu C2 = ต้นทุน Contract LNG หน่วยบาทต่อ MMBtu C3 = ต้นทุน Spot LNG หน่วยบาทต่อ MMBtu
• กำหนดสัดส่วนการจัดสรรก๊าซให้แต่ละกลุ่มผู้ใช้เป็นน้ำหนัก
• นโยบายนี้ ทำให้ w3h ต่ำมากหรือเป็นศูนย์ในโควตาพลังงานพื้นฐาน และหากต้องมี w3h ให้เกิดเฉพาะกับการใช้ไฟเกินโควตาหรือในช่วงเวลาพีกที่ผู้ใช้เลือกจะใช้เอง
• แปลงต้นทุนก๊าซเป็นต้นทุนไฟฟ้าต่อหน่วยด้วยอัตรา Heat Rate ของโรงไฟฟ้าและประสิทธิภาพระบบ
• มีสูตร “เพดานการแกว่ง” ที่ประกาศล่วงหน้า เช่นกำหนดกรอบเป้าหมายต้นทุนเชื้อเพลิงฐานต่อ kWh สำหรับครัวเรือนในไตรมาสนั้น
• หากต้นทุนจริงเกินกรอบ ให้กองทุนกันชนช่วยพยุงเฉพาะส่วนเกิน และหากต่ำกว่ากรอบ ให้สะสมกลับเข้ากองทุนโดยอัตโนมัติ
• ต้องมีกลไก audit และการคืนเงินอัตโนมัติ ไม่ใช่ให้ประชาชนไปฟ้องเอง
• โควตา Base Gas ต้องมีเพดานต่อครัวเรือนและต่อ SME และต้องเชื่อมกับนิยามกิจการจริง
• กองทุนกันชนเชื้อเพลิงต้องมีวินัยการเติมและการถอนแบบอัตโนมัติ ไม่ใช่ตัดสินใจตามการเมือง
• ต้องประกาศเสมอว่าเงินกองทุนมีเท่าไร ใช้ไปเท่าไร และต้องคืนเมื่อไร
• การลดสัดส่วน Spot ต้องทำได้จริงด้วยแผนจัดหา ไม่ใช่คำประกาศ ดังนั้นต้องล็อก KPI ของผู้จัดหาและผู้วางแผนเชื้อเพลิง หากเกินกรอบต้องมีบทลงโทษเชิงสัญญาหรือเชิงธรรมาภิบาล
• การรื้อ Gas Pool ต้องไม่ทำให้ความมั่นคงระบบไฟฟ้าเสียหาย จึงต้องทำควบคู่กับมาตรการฝั่งอุปสงค์ เช่น Time-of-Use และ Demand Response ในหัวข้อโครงสร้างค่าไฟใหม่
• ทำให้เกิดการเปิดเผยข้อมูลและร่างกติกาแบ่งตะกร้าก๊าซ
• ตั้งคณะกรรมการปฏิรูปโครงสร้างต้นทุนเชื้อเพลิงที่มีผู้แทนผู้ใช้ไฟครัวเรือนและ SME เข้าไปเป็นกรรมการร่วม
• ออกประกาศกำกับการจัดสรร Base Gas และกำหนดโควตาสิทธิพลังงานฐาน
• เริ่มแดชบอร์ดต้นทุนเชื้อเพลิงสาธารณะรายเดือน
• เริ่มทดลองกรอบเพดานความผันผวนด้วยกองทุนกันชนในพื้นที่นำร่อง
• ปรับสูตรส่งผ่านต้นทุนค่าไฟให้แยกต้นทุนฐานกับต้นทุนส่วนเพิ่มชัดเจน
• จัดให้มี ระบบชดเชยกรณีคำนวณผิด
• กำหนด KPI ลดสัดส่วน Spot พร้อมรายงานสาธารณะรายไตรมาส
• เปลี่ยนค่าไฟเป็น “โครงสร้างราคาที่สะท้อนต้นทุนตามเวลาและพฤติกรรมการใช้” โดยยังคงหลักความเป็นธรรมเชิงสังคมไว้เป็นฐาน
• ออกแบบโครงสร้างราคา ทำให้ผู้ใช้ไฟทั้งประเทศเห็นสัญญาณต้นทุนจริงของระบบ โดยเฉพาะต้นทุนช่วงพีกที่เป็นตัวเรียกใช้เชื้อเพลิงส่วนเพิ่มและโรงไฟฟ้าสำรองราคาแพง
• ออกแบบโครงสร้างราคา ทำให้ครัวเรือนและ SME ซึ่งเป็นผู้ใช้ที่ต่อรองไม่ได้ “ไม่ถูกบังคับให้รับความผันผวน” แต่ได้รับสิทธิพลังงานฐานที่คาดการณ์ได้ และมีเครื่องมือทางพฤติกรรมให้ลดค่าไฟได้จริงโดยไม่ต้องรอรัฐอุดหนุนปลายน้ำ
• ออกแบบ พลังงานฐานเพื่อการดำรงชีวิตและการทำมาหากินขั้นต่ำ ให้มีราคาที่นิ่งและคาดการณ์ได้ และต้องถูกออกแบบให้สะท้อนต้นทุนจาก Base/Stable Fuel ที่ได้จากการรื้อ Gas Pool
• ออกแบบราคาชั้นที่หนึ่ง ห้ามปนความผันผวนจาก Marginal Fuel โดยอัตโนมัติ
• กำหนด ราคาตามเวลาและต้นทุนระบบ ให้ ทำหน้าที่เป็นสัญญาณพฤติกรรม กล่าวคือถ้าใช้ไฟช่วงพีกที่ระบบแพงจริงก็ต้องสะท้อนแพงขึ้น แต่ถ้าย้ายไปช่วง Off-peak ที่ต้นทุนต่ำกว่าก็ต้องถูกลงอย่างชัดเจน
• จัดให้มี กลไกตอบแทนการช่วยระบบ หรือ Demand Response ที่แยกออกจากราคาไฟปกติ กล่าวคือผู้ใช้ไฟไม่ควรถูกบังคับให้รับราคาแพงอย่างเดียว แต่ต้องมีสิทธิ “เลือกช่วยระบบ” ด้วยการลด/เลื่อนโหลดในช่วงวิกฤต แล้วได้รับค่าตอบแทนเป็นเงินหรือเป็นเครดิต
• • ออกแบบอัตราไฟฟ้าครัวเรือนและ SME ให้มี Baseline Block ที่ชัด
• กำหนดโควตาหน่วยไฟต่อเดือนที่จัดเป็นสิทธิฐานในอัตรานิ่ง
• เข้าสู่ช่วง TOU/Time-based ที่สะท้อนต้นทุนจริง
• ออกแบบโควตาต้องมีเหตุผลเชิงสังคม เช่นเชื่อมกับจำนวนสมาชิกครัวเรือนหรือประเภทกิจการ SME
• กำหนดสิทธิผู้ใช้ไฟในการเข้าถึงข้อมูลโหลดรายชั่วโมง รายวัน
• ให้พร้อมเครื่องมือเปรียบเทียบและคำแนะนำเชิงพฤติกรรม
• นิยามสิทธิของครัวเรือนและ SME ว่ามีสิทธิสมัครเข้าร่วมโปรแกรมลดพีกแบบสมัครใจ
• เมื่อระบบประกาศช่วงวิกฤต ผู้เข้าร่วมสามารถยอมลดการใช้ไฟบางส่วนหรือเลื่อนการใช้โหลดบางประเภท
• ต้องมีกติกาวัดผลที่โปร่งใส
• สร้างแดชบอร์ดสาธารณะ
• ต้องผูกกับสิทธิและเงื่อนไข เช่นอุปกรณ์ช่วยย้ายโหลด หรือโปรแกรมช่วยครัวเรือนเปราะบาง
• “หัวข้อที่ 1 รื้อ Gas Pool” ต้องเดินคู่กัน
• ประกาศโควตาอย่างโปร่งใสว่าอิงจากอะไร
• มีช่องทางปรับโควตาสำหรับครัวเรือนที่มีเหตุจำเป็น เช่นผู้สูงอายุ ผู้ป่วยติดเตียง หรือครัวเรือนขนาดใหญ่
• ให้ผู้ใช้ไฟและผู้ผลิตรายย่อยเข้าถึงข้อมูลโหลด การผลิต และพลังงานส่งกลับ เพื่อคำนวณผลตอบแทนและตรวจสอบการชำระเงินได้
• ระบบต้องมีโปรแกรมสำหรับครัวเรือนและ SME ขนาดเล็ก เช่นรูปแบบ “ลด 1 ชั่วโมงช่วงพีก 10 วันต่อเดือน”
• ต้องมีเพดานบิลหรือเพดานราคาเฉพาะกลุ่ม
• ต้องมีระบบเลือกไม่เข้าร่วม Dynamic Tariff ได้ (opt-out) ในช่วงเปลี่ยนผ่าน
• ประกาศ “ความเป็นกลางเชิงรายได้” ของการปฏิรูป ในช่วงเปลี่ยนผ่าน
• กำหนดว่า ในปีที่ 1 โครงสร้าง TOU ต้องถูกออกแบบให้รายได้รวมของระบบไม่เพิ่มขึ้นจากการปรับโครงสร้างอย่างเดียว
• ถ้าเพิ่มต้องมีกติกาว่าจะนำส่วนเพิ่มไปลงทุนสมาร์ตมิเตอร์/โครงข่าย/กองทุนกันชนอย่างไร
• On-peak/Off-peak ต้องตั้งตามต้นทุนจริง ไม่ใช่ตั้งตามความสะดวกในการเก็บเงิน
• ทบทวน เป็นรอบ โดยเปิดข้อมูลต้นทุนประกอบ ทุกครั้ง
• มีมาตรการคู่ขนาน เช่นโปรแกรมสนับสนุนอุปกรณ์ประหยัดไฟที่จำเป็น หรือโปรแกรม DR ที่ออกแบบให้เข้ากับรูปแบบกิจกรรมของเขา
• การตรวจสอบและการชดเชยเมื่อระบบวัด/คิดผิดต้องเป็นอัตโนมัติ
• ออกแบบโครงสร้างอัตราใหม่ที่แยกชั้นสิทธิฐานกับ TOU ชัดเจน
• กำหนดนิยาม Q_base และกลุ่ม SME ที่เข้าเกณฑ์
• ออกแบบสิทธิข้อมูลและมาตรฐาน API สำหรับข้อมูลมิเตอร์
• เลือกพื้นที่นำร่องที่มีทั้งเมืองและชนบทเพื่อทดสอบความเป็นธรรมจริง
• ติดตั้งสมาร์ตมิเตอร์ในพื้นที่นำร่องพร้อมแอป/แดชบอร์ด
• เริ่ม TOU แบบสมัครใจและเริ่ม DR แบบจ่ายจริง โดยตั้งเงื่อนไข “ผู้เข้าร่วมต้องเห็นประโยชน์ทันที”
• สรุปผลการลดพีกและผลต่อบิลของประชาชนจริง
• ปรับอัตราและโปรแกรม DR ให้แก้ความไม่เป็นธรรม
• ขยายไปยังพื้นที่อื่น
• เริ่มเชื่อมสิทธิและผลตอบแทน DR เข้ากับระบบสิทธิปลายน้ำอย่างบัตรประชาชน Max/DCU ในลักษณะ “คนช่วยลดต้นทุนระบบได้สิทธิเพิ่ม”
• ปลดล็อกให้สิทธิการเชื่อมต่อเกิดขึ้นจริง
• ผูกให้พลังงานกระจายศูนย์ทำหน้าที่ “ลดต้นทุนระบบ” ไม่ใช่แค่ “เพิ่มผู้ผลิต”
• ประกาศ “สิทธิพื้นฐานของผู้ใช้ไฟที่จะเชื่อมต่อแหล่งผลิตขนาดเล็กของตน” ภายใต้เงื่อนไขเทคนิคที่เป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ
• นิยามสิทธินี้ให้ชัด 4 ส่วน:
  • สิทธิการเชื่อมต่อแบบไม่เลือกปฏิบัติ: ผู้ขอเชื่อมต่อที่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานต้องได้รับการพิจารณาตามลำดับเวลาและตามความพร้อมโครงข่าย ไม่ใช่ตามดุลพินิจ, เปิดเผยเหตุผลเมื่อปฏิเสธ พร้อมกรอบเวลาแก้ไข
  • สิทธิในการขายไฟส่วนเกินหรือหักลบกลบหน่วยตามรูปแบบที่รัฐกำหนด โดยไม่ถูกจำกัดด้วย “เพดานรับซื้อรวม”
  • สิทธิด้านข้อมูล: ผู้ใช้ไฟและผู้ผลิตรายย่อยต้องเข้าถึงข้อมูลโหลด การผลิต และพลังงานส่งกลับ เพื่อคำนวณผลตอบแทนและตรวจสอบการชำระเงินได้
  • สิทธิอุทธรณ์และการชดเชยอัตโนมัติ
• ใช้จังหวะดังกล่าวต่อยอดเป็น “แพ็กเกจกติกาหน้าบ้าน”
• One-Stop Connection Standard: ให้มีชุดเอกสารและขั้นตอนเดียวกันทั่วประเทศ
• มาตรฐานอุปกรณ์และการทดสอบระบบเชื่อมต่อที่ชัดเพื่อกันข้ออ้างทางเทคนิค
• กำหนดค่าธรรมเนียมเชื่อมต่อและตรวจสอบให้เป็นธรรมและคาดการณ์ได้ โดยต้องประกาศล่วงหน้าและอิงต้นทุนจริง
• กำหนดให้ “ศักยภาพโครงข่ายต้องถูกเปิดเผยเป็นสาธารณะ” และ “คอขวดต้องถูกแก้ด้วยงบลงทุนตามลำดับความคุ้มค่า”
• ให้การไฟฟ้าฝ่ายจำหน่ายต้องประกาศศักยภาพระบบไฟฟ้ารายสายป้อน
• เปิดให้ตรวจสอบจุดเชื่อมต่อได้ตามกรอบเวลามาตรฐาน
• เพิ่มระบบจองความจุแบบ First-Ready-First-Connected ไม่ใช่ First-Come-First-Served
• ผู้ยื่นขอต้องวางหลักประกันตามสัดส่วนขนาดโครงการเพื่อกันการกักสิทธิ แล้วคืนเมื่อเดินเครื่องเชื่อมต่อ ภายในกรอบเวลา
• หากไม่พร้อม ภายในเวลา จะถูกริบหรือถูกเลื่อนคิว
• กำหนดให้สิทธิของประชาชนต้องมี 2 ทางเลือก และให้เลือกได้ตามพฤติกรรมจริง ไม่บังคับสูตรเดียวทั้งประเทศ
• Net Billing Plus: ยกระดับให้ราคาและเงื่อนไขสะท้อนต้นทุนระบบจริง
• Net Metering แบบฝากหน่วยไฟ: กำหนดข้อจำกัดเพื่อความเป็นธรรม เช่นจำกัดการฝากหน่วยสูงสุดต่อเดือน จำกัดอายุเครดิต
• กำหนดตัวแปรหลัก เพื่อคำนวณเชิงนโยบายแบบตรวจสอบได้
• ป้องกันการผลิตเกินเพื่อขายอย่างเดียวด้วยเพดานกำลังติดตั้งตามประเภทผู้ใช้ไฟ
• กำหนดสัดส่วนขั้นต่ำของ “ผลประโยชน์คงอยู่ในชุมชน”
• ล็อก “โครงสร้างเจ้าของ” เป็นเป้าหมายเชิงอธิปไตย
• กำหนด 3 โมเดลหลักที่รัฐสนับสนุนและให้สิทธิพิเศษเชิงกติกา:
  • โมเดลสหกรณ์พลังงาน
  • โมเดลเทศบาล/อบต. ร่วมลงทุนกับประชาชนโดยเทศบาลถือหุ้นทองคำ
  • โมเดลวิสาหกิจชุมชนพลังงานที่ผูกกับรายได้เกษตรหรือชีวมวลในพื้นที่
• มีเงื่อนไขขั้นต่ำว่าโครงการที่ได้รับสิทธิพิเศษต้องมีสัดส่วนถือหุ้นโดยคนในพื้นที่หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่ต่ำกว่าที่กำหนด
• มีข้อห้ามโอนสิทธิ ในช่วงปีแรก ๆ ยกเว้นกรณีจำเป็น
• มีการเปิดเผยโครงสร้างผู้ถือหุ้นแบบสาธารณะ
• วางเป็น “ชั้นทดลอง” ที่เดินตามความพร้อม 3 ระดับ:
  • Virtual Netting ภายในชุมชนหรือภายในเขตเทศบาล ให้สมาชิกสหกรณ์โอนเครดิตหน่วยไฟภายในกลุ่มได้ในกรอบที่กำหนด โดยให้การไฟฟ้าเป็นผู้ชำระบัญชีและคิดค่าบริการโครงข่ายอย่างเป็นธรรม
  • Local Market Pilot บนบางสายป้อนที่มีศักยภาพ โดยกำหนดเพดานการซื้อขายและข้อกำกับด้านแรงดัน ความถี่ และการตัดโหลดฉุกเฉิน
  • เปิดให้ Aggregator เอกชน/สหกรณ์ทำหน้าที่รวมโหลดและรวมการผลิตเพื่อขายบริการเสถียรภาพให้ระบบ ซึ่งเชื่อมกับ Demand Response
• ทุกระดับต้องจ่ายค่าใช้โครงข่ายอย่างโปร่งใส
• ออกกติกาสิทธิ Right to Connect ฉบับเดียวทั้งประเทศ
• กำหนดมาตรฐานเอกสาร ค่าธรรมเนียม กรอบเวลา และช่องทางอุทธรณ์
• เริ่มทำแผนที่ศักยภาพสายป้อนแบบเปิดเผย
• เริ่มพื้นที่นำร่องอย่างน้อยจังหวัดละหนึ่งเขต ทั้งเขตเมืองและชนบท
• ติดตั้งสมาร์ตมิเตอร์ในกลุ่มนำร่อง
• ตั้งระบบคำนวณ Net Billing/Net Metering ให้ชำระบัญชีในบิลจริง
• ตั้งระบบหลักประกันกันการกักคิว
• เปิดโครงการชุมชนต้นแบบโดยให้การไฟฟ้าประกาศศักยภาพรายสายป้อนและเปิดตรวจสอบจุดเชื่อมต่อ ในกรอบเวลามาตรฐาน
• ลงสัญญาที่ล็อกผลประโยชน์ชุมชนและส่วนลดค่าไฟ
• เริ่ม peer-to-peer ระดับ Virtual Netting ในสหกรณ์/เทศบาลนำร่อง และประเมินผลกระทบต่อโครงข่าย ต้นทุน และความเป็นธรรม ก่อนขยาย
• สิทธิหลักต้องประกอบด้วยสิทธิการเชื่อมต่อ, สิทธิเลือกสูตรชำระบัญชี, สิทธิข้อมูล, สิทธิอุทธรณ์ และสิทธิได้รับการชดเชยเมื่อเกิดความผิดพลาดหรือความล่าช้าเกินกรอบเวลา
• เงื่อนไขหลักต้องประกอบด้วยเพดานกำลังติดตั้งตามประเภทผู้ใช้ไฟเพื่อกันการเก็งกำไร, การวางหลักประกันเพื่อกันการกักคิว, การจ่ายค่าใช้โครงข่ายอย่างเป็นธรรม, และข้อกำหนดความเป็นเจ้าของขั้นต่ำในโครงการที่ใช้สิทธิพิเศษเพื่อกันการฮุบ
• ผูก “โครงการชุมชน” เข้ากับเงื่อนไขฐานรายได้/การใช้ไฟในพื้นที่ เช่น หลักการที่กำหนดให้ตำบลที่จะเข้าร่วมต้องมีสัดส่วนครัวเรือนที่ใช้ไฟเฉลี่ยไม่เกินเกณฑ์ที่กำหนดในสัดส่วนสูง
• ทำให้สิทธิในหัวข้อที่ 3 กลายเป็น “สิทธิที่เข้าถึงทุนได้” ด้วยโครงสร้างการเงินที่ต้นทุนต่ำ โปร่งใส วัดผลได้ และกันการฮุบผลประโยชน์
• แยกเป็น 3 ชั้นเงิน:
  • กองทุนลดต้นทุนดอกเบี้ย (Interest Buy-down Window): ทำหน้าที่จ่ายส่วนต่างดอกเบี้ยให้ธนาคารหรือสถาบันการเงินที่ปล่อยกู้
  • กองทุนค้ำประกันความเสี่ยง (Credit Guarantee Window): ทำหน้าที่ค้ำบางส่วนของเงินต้นในกรณีผิดนัด
  • กองทุนร่วมลงทุนพลังงานชุมชน (Community Equity Window): ทำหน้าที่เข้าร่วมถือหุ้นหรือให้ทุนกึ่งหนี้กึ่งทุนในโครงการสหกรณ์พลังงานหรือเทศบาลพลังงาน
• กำหนดตัวแปรพื้นฐานเพื่อคำนวณเชิงนโยบายแบบตรวจสอบได้
• เครื่องมือหลักสำหรับครัวเรือนต้องเป็นสินเชื่อที่ยึด “กระแสเงินสดจากบิลค่าไฟ” เป็นฐาน
• กำหนดสูตรความสามารถผ่อนชำระจากการประหยัดค่าไฟ
• กำหนดให้ค่างวดต่อเดือน Payment_month ไม่เกินสัดส่วนหนึ่งของ Saving_month เช่นไม่เกิน 80–90%
• ตั้งเกณฑ์อนุมัติขั้นต่ำ เช่น SCR ≥ 1.15
• ใช้สูตรการผ่อนชำระแบบเงินงวดคงที่
• กดดอกเบี้ยลงเหลือเท่าไร หรือยืดระยะเวลาผ่อนไปกี่ปี
• ผู้กู้มีสิทธิได้รับสัญญามาตรฐานที่ห้ามซ่อนค่าใช้จ่าย
• มีสิทธิรับประกันผลงานขั้นต่ำของระบบตามมาตรฐานที่กำหนด
• มีสิทธิถอนตัวหรือปรับโครงสร้างหนี้ได้หากเกิดเหตุสุดวิสัย
• มีสิทธิให้ข้อมูลการผลิตไฟและการชำระเงินเป็นของผู้ใช้
• เครื่องมือหลักจึงควรเป็นสินเชื่อแบบอิงกระแสเงินสด (cash-flow based)
• กำหนดเกณฑ์ความเสี่ยงในรูป DSCR (Debt Service Coverage Ratio) ที่อ่านง่าย
• ตั้งเกณฑ์อนุมัติขั้นต่ำ เช่น DSCR ≥ 1.25
• SME ยังควรได้รับสิทธิ “สัญญาไฟฟ้ากับตนเอง” คือสิทธิในการทำมาตรการย้ายโหลดตามหัวข้อที่ 2 เพื่อเพิ่มสัดส่วนใช้เอง ทำให้ CashSaving_year สูงขึ้นอย่างเป็นระบบ
• นโยบายจึงควรผูกสินเชื่อกับแพ็กเกจให้คำปรึกษาการจัดการโหลดและการใช้เครื่องจักรให้เหมาะกับช่วงเวลาราคาไฟ
• กำหนดเพดานค่าใช้จ่ายแฝงของผู้ให้บริการติดตั้งและบำรุงรักษา
• เปิดเผยอัตราผลตอบแทนคาดการณ์ภายใต้สมมติฐานมาตรฐานเดียวกันทั้งระบบ
• กองทุนร่วมลงทุนจึงต้องทำหน้าที่เป็นทุนตั้งต้นหรือทุนกึ่งหนี้กึ่งทุน
• กำหนดหลักการว่า เงินของรัฐเข้ามาเพื่อ “ทำให้โครงการเดินได้” แต่ไม่เข้ามาครอบงำ และต้องออกได้เมื่อโครงการนิ่งแล้วโดยขายคืนให้สมาชิกชุมชน ในราคายุติธรรม
• โครงสร้างมาตรฐานที่ใช้งานได้คือกำหนดให้โครงการมีทุน 3 ก้อน ได้แก่ทุนสมาชิกชุมชน ทุน อปท. หรือหน่วยงานท้องถิ่น และทุนร่วมลงทุนจากกองทุนรัฐ
• ตั้งเงื่อนไขสัดส่วนการถือครองขั้นต่ำของคนในพื้นที่ เช่นคนในพื้นที่และองค์กรท้องถิ่นรวมกันต้องถือไม่น้อยกว่าระดับที่กำหนด
• หุ้นที่มีสิทธิออกเสียงต้องอยู่ในมือคนพื้นที่เป็นหลัก
• กำหนดสัดส่วนขั้นต่ำของเงินที่จะเข้ากองทุนสาธารณะ
• การค้ำประกันต้องมาพร้อม “กติกาหนี้เสียที่คุ้มครองความเป็นเจ้าของ” โดยใช้หลักการ 3 ชั้น:
  • ปรับโครงสร้างก่อนผิดนัด ด้วยการยืดหนี้ ลดดอก หรือพักชำระชั่วคราว โดยเชื่อมกับข้อมูลการผลิตจริงจากมิเตอร์เพื่อพิสูจน์ว่าเหตุเกิดจากผลผลิตต่ำผิดปกติหรือจากรายได้ครัวเรือนลดลง
  • โอนสิทธิการบริหารระบบชั่วคราวให้สหกรณ์หรือผู้ให้บริการที่รัฐรับรอง
  • ในกรณีต้องบังคับชำระจริง ต้องกำหนดสิทธิไถ่ถอนและสิทธิซื้อคืนให้ชุมชนหรือสหกรณ์ก่อนการขายทอดตลาด และให้กองทุนค้ำประกันมีสิทธิรับช่วงแทนแล้วนำสินทรัพย์กลับเข้าระบบชุมชน
• กำหนดเงื่อนไขกันฮุบ 4 แกน:
  • ข้อห้ามโอนสิทธิรับประโยชน์ ในช่วงปีแรก ๆ ของโครงการที่ได้รับสิทธิพิเศษจากรัฐ ยกเว้นกรณีจำเป็นตามเกณฑ์
  • การเปิดเผยผู้ถือหุ้นและผู้รับผลประโยชน์แท้จริงในโครงการชุมชนและโครงการที่ได้รับทุนรัฐ
  • เพดานผลตอบแทนของผู้พัฒนาเอกชนในโครงการที่ใช้เงินรัฐ
  • การกำหนดมาตรฐานสัญญาและการจัดซื้อจัดจ้างแบบเปิดเผย
• สิทธิหลักของประชาชน คือสิทธิในการเข้าถึงสินเชื่อพลังงานในอัตราที่เป็นธรรมโดยใช้กระแสเงินสดเป็นฐาน
• สิทธิได้รับข้อมูลและสัญญามาตรฐานที่โปร่งใส
• สิทธิได้รับการคุ้มครองจากการยึดทรัพย์แบบทำลายความเป็นเจ้าของ
• สิทธิในการรวมกลุ่มเป็นสหกรณ์พลังงานเพื่อถือครองสินทรัพย์ร่วม
• กำหนด “สิทธิประโยชน์เสริม” ในรูปเครดิตหรือแต้มสิทธิได้ เช่นผู้ที่เข้าร่วม Demand Response หรือผู้ที่ติดตั้งระบบพลังงานแล้วลดพีกได้จริง จะได้รับสิทธิ DCU เพิ่มในฝั่งสวัสดิการพลังงานหรือฝั่งบริการรัฐอื่น ๆ
• ทำให้เกิดมาตรฐานสัญญาและหลักเกณฑ์เครดิตแบบเดียวทั้งประเทศ
• ตั้งหน่วยงานบริหารกองทุนที่มีระบบข้อมูลร่วมกับสมาร์ตมิเตอร์และระบบชำระเงินค่าไฟ
• ปล่อยสินเชื่อนำร่องอย่างน้อย 3 กลุ่มพร้อมกัน คือครัวเรือนรายได้กลาง–ล่าง SME ขนาดเล็ก และสหกรณ์พลังงานหนึ่งแห่งต่อภูมิภาค
• ขยายเป็นระดับจังหวัด โดยผูกการขยายกับ KPI หนี้เสียและผลประหยัดค่าไฟจริง
• ถ้าพอร์ตเริ่มเสี่ยง: เพิ่มมาตรการช่วยย้ายโหลด, เพิ่มมาตรฐานคุณภาพติดตั้ง, เพิ่มเครื่องมือปรับโครงสร้างหนี้ก่อนที่จะปล่อยให้ผิดนัด
• ควบคุมกติกาและความจริงของต้นทุน ให้กลับมาอยู่ในพื้นที่สาธารณะ
• ตั้งกลไกถาวรที่ทำหน้าที่เหมือน “ศูนย์รวมความจริง” ของต้นทุนและกติกา
• เพิ่มองค์ประกอบที่รัฐไทยมักขาด: ผู้แทนผู้ใช้ไฟครัวเรือน ผู้แทน SME ผู้แทนท้องถิ่น/สหกรณ์พลังงาน และผู้เชี่ยวชาญด้านข้อมูลและการตรวจสอบสัญญา
• ทำหน้าที่กำกับ “มาตรฐานข้อมูล มาตรฐาน SLA และมาตรฐานการตรวจสอบ”
• อำนาจหน้าที่สำคัญ:
  • ออกมาตรฐาน Open Energy Data และบังคับการเปิดเผยข้อมูลต้นทุนเชื้อเพลิงและโครงสร้างส่งผ่านต้นทุนอย่างเป็นระบบ
  • กำหนดและบังคับ SLA ด้านการเชื่อมต่อและรับซื้อไฟคืน พร้อมบทลงโทษเชิงปกครองเมื่อหน่วยงานไม่ทำตาม
  • กำกับ Regulatory Sandbox สำหรับตลาดพลังงานประชาชนและบริการใหม่
  • ทำ Contract & Network Audit แบบเป็นระบบ ทั้งสัญญาจัดหาเชื้อเพลิงหลักและการลงทุนโครงข่ายที่มีผลต่อค่าใช้จ่ายของประชาชน
• กำหนด “สิทธิข้อมูลพลังงาน” 3 ชั้น:
  • สิทธิข้อมูลต้นทุนเชื้อเพลิงและการส่งผ่านต้นทุน: เผยแพร่ รายเดือน เป็นชุดข้อมูลที่มีโครงสร้าง
  • สิทธิข้อมูลโครงข่ายและการเชื่อมต่อ: เปิด “แผนที่ศักยภาพสายป้อน” และสถานะความจุรองรับไฟย้อนกลับ พร้อมนิยามข้อจำกัดที่ตรวจสอบได้
  • สิทธิข้อมูลบิลและมิเตอร์ของผู้ใช้ไฟ: ผู้ใช้ไฟต้องเข้าถึงข้อมูล รายชั่วโมง อย่างน้อยในระดับที่เพียงพอสำหรับ TOU/DR และการขายไฟคืน และต้องมีมาตรฐาน API ที่ทำให้ผู้ใช้ยินยอมส่งข้อมูลให้แอปหรือผู้ให้บริการที่ตนเลือกได้
• สร้างดัชนีเปิดข้อมูล (Energy Transparency Score)
• กำหนดกรอบเวลามาตรฐานตั้งแต่รับคำขอ ตรวจเอกสาร ตรวจจุดเชื่อมต่อ อนุมัติ ติดตั้งมิเตอร์สองทิศทาง ไปจนถึงเริ่มรับซื้อและชำระเงินในบิลแรก พร้อมนิยามเหตุสุดวิสัยที่ใช้ได้จริงและต้องมีหลักฐาน
• กลไกบทลงโทษต้องเป็นการลงโทษเชิงระบบ
• ถ้าพื้นที่ใดมีอัตราเกิน SLA สูง ให้เกิดการลดค่าตอบแทนตามผลการปฏิบัติงานของหน่วยงานในส่วนที่เกี่ยวข้อง
• ให้มี “ค่าชดเชยอัตโนมัติ” แก่ผู้ยื่นคำขอเมื่อเกินกำหนดโดยไม่มีเหตุที่พิสูจน์ได้ เช่นเครดิตลดค่าไฟในบิลถัดไปตามจำนวนวันล่าช้า
• กำหนดให้มีการตรวจสอบสัญญาจัดหาเชื้อเพลิงและเงื่อนไขค่าผ่านท่อ/ค่าบริการที่สำคัญใน 2 ชั้น:
  • ตรวจสอบเชิงกระบวนการ: เหตุผลการจัดหา การเปรียบเทียบราคา และการบริหารความเสี่ยงทำตามมาตรฐานหรือไม่
  • ตรวจสอบเชิงเศรษฐศาสตร์: ราคาและเงื่อนไขอยู่ในกรอบที่สมเหตุสมผลเมื่อเทียบกับตัวชี้วัดภายนอกและสถานการณ์ตลาด
• ตั้งตัวชี้วัด “ต้นทุนส่วนเกินจากการจัดหา” (Excess Procurement Cost) โดยคำนวณส่วนต่างระหว่างต้นทุนจริงถ่วงน้ำหนักกับต้นทุนอ้างอิงที่กำหนดจากตะกร้าดัชนี
• Sandbox ต้องเป็นเครื่องมือให้ผู้เล่นรายย่อยและสหกรณ์เข้ามาได้จริง
• Sandbox ที่ดีต้องกำหนดเพดานความเสี่ยงชัด เช่น เพดานกำลังผลิต/โหลดที่เข้าร่วม, พื้นที่นำร่อง, ระยะเวลา, เกณฑ์ความปลอดภัยทางเทคนิค และเงื่อนไขด้านความเป็นธรรม เช่นห้ามตั้งค่าบริการที่ผลักต้นทุนโครงข่ายไปให้คนที่ไม่เข้าร่วม
• มีการเปิดเผยผลลัพธ์เพื่อนำไปสู่การออกกติกาถาวร
• ผลลัพธ์ของ Sandbox ต้องถูกแปลงเป็น “กฎหมายลูก/ประกาศกำกับ” ภายในกรอบเวลา
• ใช้หลัก “กันผูกขาดตั้งแต่การออกแบบ” ใน 4 มิติ:
  • แยกบทบาทให้ชัดระหว่างผู้ดำเนินโครงข่ายกับผู้ค้าบริการใหม่ เพื่อกันการเลือกปฏิบัติ
  • ทำให้ค่าใช้โครงข่ายโปร่งใสและแยกส่วน
  • จำกัดการกักสิทธิและเก็งกำไรความจุโครงข่าย โดยใช้หลักประกันและกติกา First-Ready-First-Connected
  • เปิดเผยโครงสร้างผู้ได้รับประโยชน์แท้จริงในโครงการที่ใช้สิทธิพิเศษหรือเงินรัฐ
• ประกาศ HHI รายปี ในกิจกรรมสำคัญ
• ตั้งเป้าหมายว่า HHI ต้องลดลง ในช่วง 4 ปีอย่างมีนัยสำคัญในกิจกรรมที่แข่งขันได้
• กำหนดสิทธิผู้ใช้ไฟให้มี “การคุ้มครองอัตโนมัติ” ใน 3 กรณีหลัก:
  • มิเตอร์ผิดปกติ
  • การจ่ายเงินรับซื้อไฟคืนผิด/ล่าช้า
  • การอนุมัติ/เชื่อมต่อล่าช้าเกิน SLA
• ทุกกรณีต้องมีสูตรชดเชยที่ประกาศไว้ล่วงหน้าและคำนวณจากข้อมูลที่ตรวจสอบได้
• ระบบต้องจ่ายคืน ในบิลถัดไป โดยไม่ต้องรอคำสั่ง
• กำหนดเงื่อนไขเชิงโครงสร้าง เช่น การแต่งตั้งกรรมการต้องมีวาระเหลื่อม ไม่พร้อมกันทั้งหมด
• มีการเปิดเผยผลประโยชน์ทับซ้อนอย่างเข้ม
• มีการรายงานต่อสาธารณะ รายไตรมาส ในรูปแบบข้อมูล
• มีการประเมินอิสระภายนอก อย่างน้อยปีละครั้ง โดยเผยแพร่ผลประเมินแบบเต็ม
• การใช้เงินรัฐในหัวข้อที่ 4 ต้องผูกกับเงื่อนไขเปิดเผยข้อมูลและกันฮุบเสมอ
• ใครไม่เปิดเผยโครงสร้างผู้ได้รับประโยชน์แท้จริงหรือไม่ทำตามมาตรฐานสัญญา ต้องตัดสิทธิทันที
• • ต้องออกมาตรฐาน Open Energy Data ฉบับแรกที่ครอบคลุมข้อมูลต้นทุนเชื้อเพลิงและการส่งผ่านต้นทุน
• • เปิดแดชบอร์ดสาธารณะ
• • ต้องประกาศ SLA การเชื่อมต่อ/รับซื้อไฟคืนพร้อมสูตรชดเชยอัตโนมัติ
• • ตั้ง Sandbox Framework ให้พร้อมรับโครงการนำร่อง
• • ต้องเริ่ม Contract & Procurement Audit ในสัญญาหรือกระบวนการที่มีผลต่อความผันผวนสูง
• • ประกาศตัวชี้วัด Excess Procurement Cost ในรูปผลต่อค่าไฟต่อหน่วย
• • ต้องเริ่ม Sandbox อย่างน้อย 2 ประเภท คือ Demand Response/Aggregator และ Virtual Netting ในพื้นที่นำร่อง
• • เผยแพร่รายงานความเหลื่อมล้ำการเข้าถึงสิทธิพลังงานประชาชน เช่นสัดส่วนผู้เข้าร่วมตามรายได้และภูมิภาค
• • ปรับมาตรการการเงินในหัวข้อที่ 4 ให้ลงฐานจริง
• • จัดการความเสี่ยงอย่างมีวินัย
• • ประกาศกรอบนโยบายบริหารความเสี่ยงเชื้อเพลิงอย่างเป็นทางการ พร้อมตัวเลขเพดานและเครื่องมือที่ตรวจสอบได้
• • ทำให้สัดส่วนเชื้อเพลิงที่มีความผันผวนสูงถูกควบคุมอยู่ในกรอบที่ระบบรับได้
• • ทำให้ค่าไฟฐานของครัวเรือนและ SME เคลื่อนไหวอยู่ใน “ทางเดินราคา” ที่ไม่กระโดดเป็นขั้นบันได
• • ลดการพึ่งพาการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า เช่นการอัดงบอุดหนุนฉุกเฉิน
• • ทำให้ต้นทุนพลังงานของประเทศมีเสถียรภาพตามความสามารถในการรับความเสี่ยงของสังคม
• • บริหารความเสี่ยงเฉพาะส่วนที่สร้างผลกระทบต่อค่าครองชีพและความสามารถแข่งขัน
• • ใช้เครื่องมือมาตรฐาน โปร่งใส และมีเพดาน ไม่ใช้ดุลพินิจลับ
• • แยกบทบาทการบริหารความเสี่ยงออกจากการตัดสินใจเชิงนโยบายราคา
• • เปิดเผยผลลัพธ์ทั้งกำไรและขาดทุนอย่างตรงไปตรงมา
• • มองเชื้อเพลิงของภาคไฟฟ้าเป็น “พอร์ตโฟลิโอ” ที่ต้องกระจายความเสี่ยง
• • กำหนดให้มี “เพดานสปอต” เป็นตัวเลขช่วง ไม่ใช่ตัวเลขตายตัว
• • ในภาวะปกติสัดส่วน Spot LNG ต่อการใช้ก๊าซภาคไฟฟ้าไม่ควรเกินกรอบที่กำหนด
• • ในภาวะวิกฤตสามารถขยายกรอบได้ชั่วคราว
• • ต้องมีแผนดึงกลับและรายงานผลกระทบต่อค่าไฟต่อหน่วยทุกครั้ง
• • การ hedge ต้องมีนโยบายเป็นลายลักษณ์อักษร กำหนดชัดว่า hedge อะไร เพื่ออะไร และเท่าไร โดยไม่เปิดช่องให้เก็งกำไร
• • เครื่องมือที่ใช้ควรเป็นเครื่องมือมาตรฐาน เช่นสัญญาซื้อขายล่วงหน้า สัญญาตรึงราคา หรือการทำสัญญาออปชันแบบจำกัดขาดทุน สำหรับตัวแปรหลักคือราคา LNG น้ำมัน และอัตราแลกเปลี่ยน
• • กำหนดสัดส่วน hedge ตามช่วงเวลา เช่น hedge ล่วงหน้าในสัดส่วนที่ลดลงตามระยะเวลาใกล้ปัจจุบัน เพื่อหลีกเลี่ยงการล็อกราคาในช่วงที่ข้อมูลไม่แน่นอน
• • ต้องกำหนด “เพดานการขาดทุนจากการ hedge” ต่อปี หากถึงเพดานต้องหยุดเพิ่มสถานะทันที
• • ใช้การคำนวณแบบเทียบกรณีฐานอย่างชัดเจน
• • กำหนด Cost_no_hedge เป็นต้นทุนเชื้อเพลิงที่เกิดขึ้นจริงหากไม่ hedge และ Cost_with_hedge เป็นต้นทุนสุทธิหลัง hedge
• • อธิบายว่าเป็น “ค่าเบี้ยประกัน” ที่ซื้อเสถียรภาพหรือไม่ โดยเชื่อมกับตัวชี้วัดความผันผวนของค่าไฟ
• • ทุกตัวเลขต้องเปิดเผยเป็นรายไตรมาส
• • มี “กันชนเชิงกายภาพ” เพื่อรับมือเหตุฉุกเฉิน เช่นการขาดแหลนเชื้อเพลิงหรือการหยุดชะงักของโลจิสติกส์
• • กำหนดให้มีกรอบสำรองเชิงยุทธศาสตร์ที่เหมาะกับโครงสร้างพลังงานไทย โดยไม่จำเป็นต้องสำรองทุกชนิด แต่สำรองในจุดที่เปราะบางต่อระบบ
• • สร้าง “ทางเดินราคา” สำหรับค่าไฟฐานของครัวเรือนและ SME ให้เคลื่อนไหวอยู่ในกรอบที่สังคมรับได้
• • กำหนดกรอบเป้าหมายค่าไฟฐานต่อหน่วย
• • หากต้นทุนจริงต่ำกว่ากรอบบน ส่วนเกินจะถูกกันเข้า “กองทุนเสถียรภาพราคา”
• • หากต้นทุนจริงสูงกว่ากรอบบน ให้กองทุนช่วยพยุงเฉพาะส่วนเกิน
• • ต้องมีแผนคืนกองทุนในช่วงถัดไป
• • สิทธิเหล่านี้ ต้องถูกสื่อสารให้เข้าใจง่าย ไม่ใช่ซ่อนอยู่ในสูตรเทคนิค
• • SME ต้องมีสิทธิเลือกแพ็กเกจความเสี่ยง เช่นแพ็กเกจค่าไฟนิ่งแลกกับข้อจำกัดการใช้ช่วงพีก หรือแพ็กเกจยืดหยุ่นที่ราคาผันผวนมากขึ้นแต่ได้ส่วนลดค่าไฟเฉลี่ย
• • กำหนดเงื่อนไขชัด
• • ห้ามใช้กองทุนเสถียรภาพเพื่อกดราคาเกินกรอบเป้าหมายเพื่อคะแนนนิยม
• • ห้ามเพิ่มสัดส่วน hedge นอกนโยบายโดยไม่ผ่านการเปิดเผย
• • มีการตรวจสอบอิสระทุกปีพร้อมเผยแพร่ผลเต็มรูปแบบ
• • การตัดสินใจสำคัญ เช่นการปรับเพดานสปอตหรือการใช้สำรอง ต้องมีบันทึกเหตุผลและผลกระทบเชิงตัวเลขเผยแพร่ภายหลัง
• • ต้องออกเอกสารนโยบายบริหารความเสี่ยงเชื้อเพลิงฉบับแรก กำหนดเพดานสปอต กรอบ hedge และหลักการทางเดินราคา
• • ตั้งคณะทำงานเทคนิคที่มีความเป็นอิสระจากการเมือง
• • ต้องเริ่ม hedge นำร่องในสัดส่วนจำกัดและรายงานผลทุกไตรมาส
• • ควบคู่กับการตั้งกองทุนเสถียรภาพราคาและกำหนดกรอบการใช้เงินอย่างโปร่งใส
• • ต้องประเมินผลจริงทั้งด้านต้นทุน ความผันผวน และการยอมรับของสังคม
• • ปรับสัดส่วนและเครื่องมือให้เหมาะ
• • ประกาศใช้เป็นกรอบถาวร
• • เชื่อมกลไกนี้เข้ากับหัวข้อที่ 1–5 อย่างเป็นระบบ
• • เปลี่ยนบทบาทของรัฐจากผู้ตามแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ไปสู่ผู้กำหนดสถาปัตยกรรมราคาพลังงานที่เป็นธรรม เสถียร และสอดคล้องกับแนวคิด Sovereign Value Economy
• • รื้อโครงสร้างการคิดราคาก๊าซธรรมชาติและต้นทุนเชื้อเพลิง โดยเลิกการเฉลี่ยความเสี่ยงแบบเหมารวม
• • ระบบใหม่แยกก๊าซออกเป็นตะกร้าตามระดับความเสถียรและความผันผวน
• • ปฏิรูปโครงสร้างค่าไฟฟ้า จากระบบราคาเฉลี่ยที่ซ่อนต้นทุนจริง ไปสู่โครงสร้างราคาที่แยกชั้นสิทธิและสะท้อนพฤติกรรมการใช้ไฟอย่างเป็นธรรม
• • สร้างตลาดไฟฟ้ากระจายศูนย์และสังคมแห่งการเป็นเจ้าของพลังงาน
• • ยกระดับสิทธิในการเชื่อมต่อและขายไฟคืนให้เป็นสิทธิถาวร ไม่ใช่โครงการจำกัดโควตา
• • ประชาชน ชุมชน และท้องถิ่นสามารถเป็นเจ้าของแหล่งผลิตพลังงานสะอาด และขายไฟคืนหรือหักลบหน่วยได้ภายใต้กติกาที่โปร่งใสและไม่เลือกปฏิบัติ
• • ระบบ Net Billing และ Net Metering ถูกออกแบบให้สะท้อนมูลค่าที่แท้จริงของไฟฟ้าที่ช่วยลดต้นทุนระบบ
• • โครงข่ายและมาตรฐานเทคนิคถูกปรับให้รองรับไฟย้อนกลับอย่างเป็นระบบ
• • สิทธิด้านพลังงานเข้าถึงได้จริงผ่านเครื่องมือการเงินพลังงานประชาชน
• • ใช้เงินรัฐเพื่อลดต้นทุนของเงิน ลดความเสี่ยงของการปล่อยกู้ และร่วมลงทุนในระดับที่จำเป็น
• • สถาปัตยกรรมกองทุนถูกออกแบบให้ทวีคูณเงินลงทุนและกันการฮุบผลประโยชน์ ด้วยกลไกค้ำประกัน การร่วมลงทุน และกติกาจัดการหนี้เสียที่คุ้มครองความเป็นเจ้าของของประชาชนเป็นหลัก
• • ธรรมาภิบาลพลังงานอธิปไตย ซึ่งทำหน้าที่เป็นระบบประกันของทั้งยุทธศาสตร์
• • ข้อมูลต้นทุนเชื้อเพลิง โครงสร้างราคา และศักยภาพโครงข่ายถูกเปิดเผยในรูปแบบที่ตรวจสอบได้จริง
• • สิทธิการเชื่อมต่อและการขายไฟคืนถูกคุ้มครองด้วย SLA และการชดเชยอัตโนมัติ
• • สัญญาและการจัดหาเชื้อเพลิงถูกตรวจสอบเชิงระบบเพื่อกันต้นทุนส่วนเกินและผลประโยชน์ทับซ้อน
• • Regulatory Sandbox เปิดทางให้นวัตกรรมและผู้เล่นรายย่อยเข้ามาแข่งขันภายใต้เพดานความเสี่ยงที่ควบคุมได้
• • บริหารความเสี่ยงอย่างมีวินัยผ่านพอร์ตโฟลิโอเชื้อเพลิง การกำหนดเพดานสปอต นโยบาย Hedge ที่โปร่งใส และกองทุนเสถียรภาพราคา

• ทำให้ รายได้ระบบจะนิ่งขึ้น
• ลดการพึ่งพาโครงสร้างผูกขาด
• ลดความเปราะบางจากราคาตลาดโลกผ่านการผลิตไฟฟ้าใกล้แหล่งใช้
• เมื่อโครงสร้างต้นทุนลดลงจริง มาตรการปลายน้ำจะใช้เป็นกันชนเฉพาะกลุ่มเปราะบางและเฉพาะช่วงวิกฤต แทนการอุดหนุนกว้างทั้งระบบ
• ทำให้ การคำนวณราคาพลังงานเปิดเผย
• ทำให้ การตรวจสอบราคาพลังงานทำได้ง่าย
• ทำให้ จำนวนจุดเชื่อมต่อที่รับไฟกลับได้จริง
• ทำให้ ปริมาณไฟฟ้าชุมชนที่เข้าสู่ระบบ
• ทำให้ การลดการใช้เชื้อเพลิงนำเข้าในชั่วโมงพีก
• โครงสร้างคิดราคาก๊าซที่เกี่ยวกับไฟฟ้าและผู้ใช้หลักโปร่งใส
• โครงสร้างคิดราคาก๊าซที่เกี่ยวกับไฟฟ้าและผู้ใช้หลัก ตรวจสอบได้
• ลดการโยนภาระข้ามกลุ่มแบบไม่เห็นต้นทุนจริง
• คนที่ช่วยลดพีกได้มีรางวัล
• ลดความจำเป็นของโรงไฟฟ้าสำรองราคาแพง
• เกิดโครงการชุมชนและเทศบาลต้นแบบทุกจังหวัดอย่างน้อยจังหวัดละ 1 คลัสเตอร์
• สัดส่วนไฟฟ้ากระจายศูนย์ในระบบจำหน่ายเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
• ลดข้อร้องเรียนเรื่องข้อจำกัดทางเทคนิคที่ใช้เป็นเครื่องมือปิดกั้น
• ความโปร่งใสระดับสูตรคำนวณว่าเชื้อเพลิงแต่ละประเภทเข้าไปอยู่ในราคาค่าไฟอย่างไร
• ความเสถียรของภาระครัวเรือนและ SME ให้แกว่งในกรอบที่คาดการณ์ได้
• การโยกภาระให้ถูก “ผู้ก่อความผันผวน” หรือผู้ที่มีศักยภาพบริหารความเสี่ยงได้ เช่นอุตสาหกรรมขนาดใหญ่และกลุ่มกิจการที่สามารถทำสัญญาซื้อขายพลังงานล่วงหน้าได้
• การทำให้การจัดหาเชื้อเพลิงของระบบไฟฟ้ากลับไปแข่งขันด้านต้นทุนจริง ไม่ใช่แข่งขันด้วยอำนาจนิยามสูตร
• นโยบาย ทำให้สิทธิBase Gasไม่ถูกใช้เกินจำเป็น
• ไม่ให้ค่าไฟกระโดดเป็นขั้นบันไดในระยะสั้น
• ความผันผวนต้องเป็น “สัญญาณพฤติกรรม” ไม่ใช่ “ภาระที่หลบไม่ได้”
• ทำให้ค่าไฟนิ่งขึ้นโดยไม่ต้องไปกดราคาปลอม
• สิทธิในการเข้าถึงพลังงานฐานอย่างเป็นธรรม ซึ่งต้องทำให้เป็นสิทธิที่สื่อสารได้ง่าย เช่นสิทธิพลังงานฐานเทียบเท่าไฟฟ้า X หน่วยต่อเดือนที่ถูกคำนวณจาก Base Gas และไม่ถูกปนด้วยต้นทุน Spot โดยปริยาย
• “สูตรต้นทุนต้องยุติธรรมและคาดการณ์ได้” สำหรับการดำรงชีวิต
• สิทธิในการรับรู้ข้อมูลต้นทุนพลังงานที่รัฐใช้ตั้งราคา กล่าวคือประชาชนมีสิทธิรู้ว่าเดือนนี้ค่าไฟแพงขึ้นเพราะอะไร เป็นเชื้อเพลิงส่วนไหน สปอตเท่าไร อัตราแลกเปลี่ยนเท่าไร และมีแผนลดความเสี่ยงหรือไม่
• สิทธิของ SME ในการได้รับอัตราต้นทุนพลังงานที่ไม่ถูกผลักภาระข้ามกลุ่มอย่างไม่เป็นธรรม โดยให้มีหมวด SME Tariff ที่ผูกกับ Ch ที่มี w3 ต่ำในโควตาการผลิตจำเป็น และให้การรับภาระความผันผวนเกิดเฉพาะส่วนที่เป็นการใช้พลังงานเกินกรอบหรือการเลือกใช้ช่วงพีก
• เพื่อไม่ให้ SME ที่เปราะบางถูกฆ่าตายด้วยต้นทุนที่ควบคุมไม่ได้
• สิทธิในการร้องเรียนเชิงสูตรและรับการชดเชยเมื่อระบบคำนวณผิดหรือปกปิดข้อมูล
• เพื่อกันการแตกนิติบุคคลหรือการใช้สิทธิเกินเจตนา
• เพื่อให้ทุกฝ่ายมีแรงจูงใจลดความเสี่ยงจริง
• เพื่อให้ระบบลดพีก ลดความต้องการ Marginal Gas โดยธรรมชาติ
• เมื่อทำครบเฟสนี้ นโยบาย Fixed Cost Crusher จะถูกใช้เป็นเครื่องมือเฉพาะกลุ่มเปราะบางจริง ๆ ไม่ใช่เครื่องมือกลบความผันผวนทั้งระบบ
• ย้ายประเทศไทยจากการเป็นผู้รับราคาพลังงาน ไปสู่การเป็นผู้กำหนดกติกาความเป็นธรรมของราคา ซึ่งเป็นความหมายของ Energy Sovereignty ในเชิงโครงสร้าง
• ทำให้ค่าไฟ “ลดได้ด้วยการเปลี่ยนพฤติกรรมและลดพีก”
• ทำให้ความผันผวนของบิลค่าไฟครัวเรือนอยู่ในกรอบที่คาดการณ์ได้
• ลดต้นทุนระบบโดยถาวรผ่านการลด Peak Demand และลดความจำเป็นของกำลังการผลิตสำรองและเชื้อเพลิงส่วนเพิ่ม
• ราคาต้นทุนเฉลี่ยต่อหน่วยลดลงเอง
• ส่งผลให้ Peak Demand Reduction เกิดขึ้น เป็นเมกะวัตต์และเป็นเปอร์เซ็นต์เทียบฐานเดิม
• ส่งผลให้ System Load Factor ดีขึ้น
• ส่งผลให้ จำนวนชั่วโมงที่ต้องเรียกใช้เชื้อเพลิงส่วนเพิ่มหรือโรงไฟฟ้าที่มีต้นทุนสูงลดลง
• ส่งผลให้ ต้นทุนเชื้อเพลิงส่วนเพิ่มต่อหน่วยในชั่วโมงพีกลดลง
• ส่งผลให้ สัดส่วนผู้ใช้ไฟที่อยู่ในโครงสร้าง TOU หรือ Dynamic Tariff เพิ่มขึ้น
• ส่งผลให้ จำนวนครัวเรือนและ SME ที่เข้าร่วม Demand Response และได้รับค่าตอบแทนจริงเพิ่มขึ้น
• ส่งผลให้ สัดส่วนบิลค่าไฟที่ลดลงจากการย้ายโหลด ไม่ใช่ลดลงจากการอุดหนุน
• ชั้นที่หนึ่ง ต้องมีราคาที่นิ่งและคาดการณ์ได้
• ชั้นที่สอง เป็นหัวใจของ TOU และ Dynamic Tariff
• ทำให้ประชาชนกลายเป็นผู้เล่นในระบบพลังงาน ไม่ใช่ผู้ถูกเก็บเงินฝ่ายเดียว
• • ลดความรู้สึกไม่เป็นธรรม
• ลดบิลได้จริง
• ลดค่าไฟได้จริง
• ได้รับค่าตอบแทนตามหน่วยกิโลวัตต์ที่ลดได้หรือย้ายได้
• แสดงว่า On-peak แพงเพราะอะไร ต้นทุนระบบที่แท้จริงคืออะไร และผู้ใช้ไฟย้ายโหลดแล้วประหยัดได้เท่าไร
• ความคุ้มค่าของ TOU/DR ไม่ได้อยู่ที่เก็บเงินได้มากขึ้น แต่อยู่ที่ลดต้นทุน Marginal Capacity และ Marginal Fuel
• ทำให้ TOU เป็นเครื่องมือประหยัดต้นทุน
• ลดการขึ้นราคากลายๆ
• ลดความไม่ไว้วางใจ
• เกิดผลจริงและขยายได้
• ผู้ใช้เห็นผล
• ลดพีก
• ลดความไม่เป็นธรรม
• ได้สิทธิเพิ่ม
• ความแน่นอนของสิทธิ
• ความเร็วของการเชื่อมต่อ
• ลด Peak Net Load
• ลดการใช้เชื้อเพลิงส่วนเพิ่มในชั่วโมงพีก
• ปลดการผูกขาด
• เพิ่มความแน่นอน
• ลดความไม่แน่นอน
• เพิ่มความแข่งขัน
• ลดอุปสรรค
• ลดภาระ
• ติดตั้งและการลงทุนง่ายจริง
• แก้คอขวด
• ลดการผูกขาด
• ลดการเก็งกำไร
• เพิ่มความชัดเจนและยุติธรรม
• เพิ่มความคุ้มค่าและลดบิล
• เพิ่มแรงจูงใจ
• ลดการผลิตเกินเพื่อขาย
• เพิ่มความเป็นเจ้าของ
• ลดการฮุบ
• เพิ่มความคุ้มครองผลประโยชน์สาธารณะและการกำกับธรรมาภิบาล
• เพิ่มความมั่นคงระบบ
• ลดผลักต้นทุนให้คนจน
• เห็นผลจริงและขยายได้
• ชำระบัญชีในบิลจริง
• ลดการกักคิว
• เพิ่มสิทธิ
• ลดการเก็งกำไร
• ลดการกักคิว
• ลดการฮุบ
• ทำให้คนจนได้ประโยชน์จริง
• ผลประโยชน์พลังงานลงสู่ฐานจริง
• ประชาชนและ SME สามารถกู้ติดตั้งพลังงานได้จริงโดยไม่ต้องใช้หลักประกันแบบเดิม
• เกิดสหกรณ์พลังงานหรือกองทุนพลังงานท้องถิ่นอย่างน้อยจังหวัดละหนึ่งแห่งที่เดินระบบได้จริง
• “ความเป็นเจ้าของ” มีสัดส่วนเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน
• เงินรัฐไป “ลดต้นทุนเงิน” ไม่ใช่ไป “ซื้อเครื่องแทนประชาชน”
• คุ้มค่าและกันความเสี่ยง
• ประชาชนกู้ได้ในอัตราต่ำกว่าตลาด
• สถาบันการเงินยอมปล่อยกู้ให้กับคนที่ไม่มีหลักประกันทรัพย์สิน แต่มีศักยภาพจ่ายคืนจากกระแสเงินสดค่าไฟที่ประหยัดได้
• เร่งให้เกิดสินทรัพย์ขนาดกลางที่ชุมชนถือครองร่วมกัน
• เงินรัฐจะ “ทวีคูณ” ได้
• ตอบคำถามได้ว่า “เท่านี้ช่วยได้กี่หลังคา”
• ทำให้คุณสามารถตอบได้ตรง ๆ ว่า “ถ้าจะทำให้คนกู้ได้ดอกต่ำลง 3% ต่อปี ต้องใช้งบเท่าไร และจะปล่อยกู้ได้กี่หมื่นล้าน”
• กองทุนไม่ต้องกันเงินเท่ากับวงเงินปล่อยกู้ทั้งหมด แต่กันตามความเสียหายคาดหมายที่คุมได้ด้วยเกณฑ์เครดิตและการติดตาม
• ผ่อนแล้วจ่ายน้อยกว่าค่าไฟเดิม
• ผู้กู้ยัง “เหลือประโยชน์ทันที”
• SCR ผ่านเกณฑ์สำหรับคนจำนวนมหาศาล
• เพิ่มความยืดหยุ่น
• เพิ่มโอกาสชำระหนี้
• ลดโอกาสหนี้เสีย
• ลดการเอาเปรียบ
• ลดความเสี่ยง
• ลดการยึดทรัพย์หรือการฮุบโดยเอกชน
• พลังงานกลายเป็นสินทรัพย์สาธารณะร่วม
• คุ้มครองความเป็นเจ้าของ
• ลดหนี้เสีย
• ลดการยึดทรัพย์
• ระบบยังผลิตไฟและยังลดบิลได้
• ลดการหลุดไปสู่ทุนผูกขาด
• ลดการฮุบ
• ลดการเก็งกำไร
• เพิ่มความชอบธรรม
• ลดนอมินี
• ลดการทุจริตและการล็อกสเปก
• เพิ่มการเข้าถึงสินเชื่อ
• เพิ่มความโปร่งใส
• เพิ่มการคุ้มครอง
• เพิ่มการรวมกลุ่ม
• ได้รับสิทธิ DCU เพิ่ม
• ประเมิน Saving และติดตามความเสี่ยงได้จริง
• ปรับเกณฑ์ SCR/DSCR ให้สะท้อนความจริง
• ทำให้หัวข้อธรรมาภิบาล “เริ่มเห็นผล” ก่อนการปฏิรูปใหญ่จะถูกต้าน
• ระบบพลังงานไทยมี “ความโปร่งใสเชิงต้นทุน” ในระดับที่ประชาชนและ SME สามารถตอบคำถามพื้นฐานได้ด้วยข้อมูลเดียวกัน
• การเชื่อมต่อและการขายไฟคืนของผู้ผลิตรายย่อยอยู่ในระบบสิทธิที่ตรวจสอบได้ และลดความแปรผันจากดุลพินิจรายพื้นที่
• โครงสร้างผูกขาดเชิงข้อมูลและเชิงกติกาถูกสกัด จนการลงทุนพลังงานประชาชนสามารถขยายโดยไม่ต้องพึ่งโครงการพิเศษ
• ตลาดแข่งขันบนข้อมูลจริง
• ประชาชนมีอำนาจต่อรองเชิงโครงสร้าง
• เพิ่มความโปร่งใส
• ลดปัญหาขาดผู้แทน
• เพิ่มมาตรฐาน
• ลดการบิดเบือนต้นทุน
• สาธารณะตรวจสอบได้จริง
• ลดการปฏิเสธสิทธิด้วยข้ออ้างเทคนิค
• “การแข่งขันช่วยประชาชนลดค่าไฟ” เกิดจริง
• เพิ่มความโปร่งใส
• สิทธิการเชื่อมต่อเกิดจริงทั่วประเทศ
• ลดภาระประชาชนในการพิสูจน์
• ลดการล่าช้า
• ลดการบิดเบือนต้นทุน
• ลดต้นทุนสูงโดยไม่จำเป็น
• เพิ่มความโปร่งใส
• ลดการซ่อนต้นทุน
• เพิ่มความมั่นคงระบบ
• ลดความเหลื่อมล้ำ
• เพิ่มผู้เล่นรายย่อยและสหกรณ์
• ลดการผูกขาด
• เพิ่มนวัตกรรม
• ลดการผูกขาดเชิงโครงสร้าง
• ลดการเลือกปฏิบัติ
• ลดการซ่อนกำไร
• ลดการกีดกันการแข่งขัน
• ลดการกักสิทธิและเก็งกำไร
• ลดนอมินีและการรวมศูนย์เงียบ
• เพิ่มการแข่งขัน
• ลดภาระประชาชนในการพิสูจน์
• ลดการถูกต่อต้าน
• เพิ่มการคุ้มครองอัตโนมัติ
• ลดความล่าช้า
• ลดการเมืองครอบงำ
• ลดการแปรรูปผลประโยชน์
• เพิ่มความยั่งยืน
• เพิ่มความโปร่งใส
• ลดการเปลี่ยนทีมแล้วเปลี่ยนกติกาทั้งชุด
• • สังคมเห็นภาพต้นทุนที่มาจาก “การตัดสินใจ” ไม่ใช่จากโชคชะตาตลาด
• • รายงานผลที่วัดได้
• • ค่าไฟและต้นทุนพลังงานของครัวเรือนและ SME เคลื่อนไหวอยู่ในกรอบที่คาดการณ์ได้
• • ระบบยังคงยืดหยุ่นพอรับช็อกใหญ่ได้โดยไม่ต้องพึ่งการอุดหนุนฉุกเฉินทุกครั้ง
• • พร้อมตัวเลขเพดานและเครื่องมือที่ตรวจสอบได้
• • สัดส่วนเชื้อเพลิงที่มีความผันผวนสูงถูกควบคุมอยู่ในกรอบที่ระบบรับได้
• • ค่าไฟฐานของครัวเรือนและ SME เคลื่อนไหวอยู่ใน “ทางเดินราคา” ที่ไม่กระโดดเป็นขั้นบันได
• • ประเทศลดการพึ่งพาการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า เช่นการอัดงบอุดหนุนฉุกเฉิน เพราะระบบกันชนทำงานเอง
• • KPI หลักต้องวัดได้เป็นตัวเลข ได้แก่ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของค่าไฟฐานรายไตรมาส, สัดส่วน Spot LNG ต่อการใช้ก๊าซรวมของภาคไฟฟ้า, สัดส่วนเชื้อเพลิงที่อยู่ภายใต้สัญญาหรือการ hedge, ค่าใช้จ่ายสุทธิจากการบริหารความเสี่ยงเทียบกับกรณีไม่บริหาร (Risk Management Net Cost), และจำนวนครั้งที่ต้องใช้มาตรการฉุกเฉินนอกกรอบนโยบาย
• • ต้นทุนพลังงานของประเทศมีเสถียรภาพ
• • กันการเมืองแทรก
• • ความโปร่งใสคือเงื่อนไขของความชอบธรรม
• • ความเสี่ยงจากสปอตถูกจำกัดตั้งแต่ต้น ไม่ใช่ไปตามแก้เมื่อค่าไฟพุ่งแล้ว
• • กันความเสี่ยงเชิงสถาบัน
• • หาก RiskBenefit เป็นบวก แปลว่าการ hedge ลดต้นทุนสุทธิ
• • หากเป็นลบ แปลว่ามีต้นทุนจากการ hedge แต่ต้องอธิบายว่าเป็น “ค่าเบี้ยประกัน” ที่ซื้อเสถียรภาพหรือไม่
• • ความผันผวนลดลงตามเป้า
• • สำรองในระดับที่ซื้อเวลาให้ระบบปรับตัว ไม่ใช่สำรองจนต้นทุนสูงเกินไป
• • ค่าไฟฐานของครัวเรือนและ SME เคลื่อนไหวอยู่ในกรอบที่สังคมรับได้
• • ค่าไฟไม่กระโดด
• • การเมืองไม่ต้องออกมาตรการฉุกเฉินบ่อยครั้ง
• • สิทธิในการคาดการณ์ค่าไฟได้ล่วงหน้า
• • สิทธิในการรับรู้ว่าค่าไฟเปลี่ยนเพราะอะไร
• • สิทธิในการได้รับการคุ้มครองจากความผันผวนสุดโต่งโดยไม่ต้องไปยื่นขอความช่วยเหลือเป็นรายกรณี
• • ผู้ประกอบการเลือกตามรูปแบบธุรกิจ ไม่ใช่ถูกบังคับสูตรเดียว
• • สร้างบรรทัดฐานความรับผิดชอบ
• • สถาปัตยกรรมนี้ทำงานจริง
• • กลไกนี้ เป็นกรอบถาวร
• • พลังงานไม่ใช่เพียงสินค้า หากแต่เป็นโครงสร้างพื้นฐานของอธิปไตยทางเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิต
• • ครัวเรือนและ SME ได้รับความคาดการณ์ได้ด้านต้นทุน ขณะที่ระบบยังคงยืดหยุ่นต่อสภาวะตลาดโลก
• • ผู้ใช้ไฟไม่ใช่เพียงผู้รับภาระ แต่กลายเป็นผู้มีส่วนร่วมในการลดต้นทุนระบบ
• • การลดค่าไฟเกิดจากการลดต้นทุนจริง ไม่ใช่การอุดหนุนถาวร
• • ประชาชน ชุมชน และท้องถิ่นสามารถเป็นเจ้าของแหล่งผลิตพลังงานสะอาด
• • ครัวเรือน SME และชุมชนสามารถลงทุนพลังงานโดยใช้กระแสเงินสดจากการประหยัดค่าไฟเป็นฐาน
• • การผูกขาดเชิงข้อมูลและเชิงกติกาถูกสกัดตั้งแต่การออกแบบ ไม่ต้องรอการแก้ไขปลายเหตุ
• • ค่าไฟฐานของครัวเรือนและ SME ถูกคุ้มครองให้อยู่ในกรอบที่คาดการณ์ได้ โดยไม่บิดเบือนสัญญาณตลาดหรือสร้างภาระการคลังถาวร
• • นี่คือการ เปลี่ยนจากการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ไปสู่การจัดการความเสี่ยงเชิงสถาบัน
• • ระบบที่ทำให้ค่าไฟไม่หลุดการควบคุม
• • ประชาชนและ SME มีอำนาจต่อรองเชิงโครงสร้าง
• • พลังงานกลับมาเป็นฐานอธิปไตยทางเศรษฐกิจของประเทศอย่างแท้จริง

• ครัวเรือน
• ประชาชน

• งบลงทุน 60,000–120,000 ล้านบาท ใน 4 ปี
• ทำให้โครงสร้างคิดราคาก๊าซโปร่งใส ระยะ 6–12 เดือน
• เกิดโครงการชุมชนและเทศบาลต้นแบบ ใน 2 ปี
• สัดส่วนไฟฟ้ากระจายศูนย์ในระบบจำหน่ายเพิ่มขึ้น ใน 4 ปี
• ผลลัพธ์เชิงผลลัพธ์ ใน 12 เดือนแรก
• การเปิดเผยข้อมูลและร่างกติกาแบ่งตะกร้าก๊าซ ใน 90 วันแรก
• ออกประกาศกำกับการจัดสรร Base Gas และกำหนดโควตาสิทธิพลังงานฐาน เดือนที่ 4 ถึง 6
• เริ่มแดชบอร์ดต้นทุนเชื้อเพลิงสาธารณะรายเดือน เดือนที่ 4 ถึง 6
• เริ่มทดลองกรอบเพดานความผันผวนด้วยกองทุนกันชนในพื้นที่นำร่อง เดือนที่ 4 ถึง 6
• ปรับสูตรส่งผ่านต้นทุนค่าไฟให้แยกต้นทุนฐานกับต้นทุนส่วนเพิ่มชัดเจน เดือนที่ 7 ถึง 12
• ระบบชดเชยกรณีคำนวณผิด เดือนที่ 7 ถึง 12
• กำหนด KPI ลดสัดส่วน Spot พร้อมรายงานสาธารณะรายไตรมาส เดือนที่ 7 ถึง 12
• ทำให้ค่าไฟ “ลดได้ด้วยการเปลี่ยนพฤติกรรมและลดพีก” ใน 12 เดือนแรก
• ลดต้นทุนระบบโดยถาวร ใน 24–48 เดือน

• งบประมาณโดยตรง สำหรับระบบข้อมูล การตรวจสอบ และการเปลี่ยนผ่านเชิงสถาบัน
• การจัดสรรรายได้และเงินส่งผ่านผลประโยชน์จากโครงสร้างก๊าซและค่าไฟที่โปร่งใสขึ้น โดยเฉพาะส่วนต่างต้นทุนที่เคยสะสมเป็นภาระค่า Ft หรือภาระค้างรับค้างจ่ายของระบบ
• กองทุนและเครื่องมือการเงินเพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงาน เช่นพันธบัตรสีเขียวของรัฐและรัฐวิสาหกิจด้านพลังงาน โดยผูกกับโครงการโครงข่ายอัจฉริยะที่มีรายได้ชัดจากค่าบริการโครงข่ายและการลดต้นทุนการสูญเสียไฟฟ้า
• การร่วมลงทุนกับท้องถิ่นและประชาชนผ่านสหกรณ์พลังงาน โดยให้รัฐทำหน้าที่ลดต้นทุนดอกเบี้ยและลดความเสี่ยงระยะเริ่มต้น
• • งบรัฐ
• • กองทุนเสถียรภาพราคา
• • เงินรัฐ

• โจทย์แท้จริงของคนไทยไม่ใช่รายได้ต่ำ แต่คือ Fixed Cost สูง
• รายจ่ายจำเป็นเฉลี่ย ~9,000 บาท/เดือน (ไฟ–น้ำ–เน็ต–เดินทาง) เป็น “ภาษีเงียบ” ที่รัฐไม่เคยเข้าไปต่อรองแทนประชาชน
• ทำให้การแจกเงินสด ไหลกลับ ไปยังทุนสาธารณูปโภคและแพลตฟอร์มในไม่กี่วัน
• หนี้ครัวเรือน 86.8% ต่อ GDP สะท้อน “สภาพคล่องหาย”
• ปัญหาของระบบสวัสดิการเดิมคือ “สวัสดิการที่รอรับ”
• สำหรับกลุ่มผู้มีรายได้น้อย/บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ:
  • รายได้ต่ำ + Fixed Cost สูง
  • สภาพคล่องหายทุกเดือน
  • เสี่ยงหนี้นอกระบบ
• สำหรับแรงงานรายวัน / นอกระบบ:
  • รายได้ไม่สม่ำเสมอ
  • ค่าเดินทาง–อุปกรณ์สูง
  • เข้าไม่ถึงเครดิต
• สำหรับแรงงานเงินเดือน (รายได้น้อย–กลาง):
  • รายได้คงที่ แต่ Fixed Cost กินสัดส่วนสูง
  • เงินไม่พอออม
  • เสี่ยงหนี้บัตรเครดิต
• สำหรับนักเรียน / นักศึกษา / บัณฑิตใหม่:
  • ไม่มีรายได้ แต่มีต้นทุนการเรียน
  • เริ่มชีวิตด้วยหนี้
  • ทักษะไม่ตรงตลาด
• สำหรับแรงงานในระบบภาษี (รายได้กลาง–สูง):
  • จ่ายภาษี แต่ได้สวัสดิการไม่คุ้ม
  • เงินออม–ลงทุนไม่เป็นระบบ
• สำหรับผู้ประกอบการ / SME / ฟรีแลนซ์ขั้นสูง:
  • เงินหมุนเวียนตึง
  • ต้นทุนการเงินสูง
  • เสี่ยงตลาดโลก

• เปลี่ยน KPI ของรัฐจาก: รายได้ก่อนหักค่าใช้จ่าย / จำนวนเงินแจก เป็น: รายได้สุทธิหลังหักต้นทุนชีวิต (Net Disposable Income)
• ใช้เครดิตสาธารณะ เป็น เครื่องมือกดต้นทุนชีวิต
• แก้หนี้ครัวเรือนโดยไม่เติมหนี้ใหม่
• ให้บัตรประชาชน Max เพิ่มสภาพคล่อง โดยไม่สร้างหนี้ และ ไม่แจกเงินสด
• รัฐจ่ายตรงให้ผู้ให้บริการตามโควตาเครดิต สำหรับสิทธิพื้นฐาน
• มอบสิทธิลดรายจ่ายคงที่แบบจ่ายตรง
• มอบสิทธิยกระดับชีวิต
• หน่วยคะแนนมาตรฐาน: Development Credit Unit (DCU)1 DCU
• ให้ 1 DCU = สิทธิ Top-up มูลค่า 50–100 บาท/เดือน
• อนุญาตให้ DCU แปลงเป็น: โควตาฟรีเพิ่ม, ส่วนลด, สิทธิปลดล็อกบริการรัฐ
• ให้คะแนน DCU จากพฤติกรรมการพัฒนาตนเอง เช่น:
  • ตรวจสุขภาพประจำปี: +10 DCU
  • เข้ารับการดูแลโรคเรื้อรังต่อเนื่อง ≥ 6 เดือน: +15 DCU
  • โปรแกรมสุขภาพจิต/เลิกบุหรี่: +10 DCU
  • อบรมอาชีพ ≤20 ชม.: +10 DCU
  • อบรม 21–60 ชม.: +20 DCU
  • AI / Coding / E-commerce / ช่างอาชีพ: +25 DCU
  • สอบผ่านมาตรฐานฝีมือ: +20 DCU
  • จ่ายค่าน้ำไฟตรงเวลา ≥ 6 เดือน: +10 DCU
  • ใช้ e-Receipt / e-Tax: +10 DCU
  • เข้าร่วมโครงการจัดการหนี้: +15 DCU
  • ออมต่อเนื่อง ≥ 12 เดือน: +15 DCU พิเศษ
  • ลงทุน SME ไทย / พลังงานชุมชน: +20 DCU
• ใช้ DCU + ประวัติการใช้สิทธิชั้น 1–2 เพื่อค้ำประกันไมโครเครดิต
• ให้รัฐค้ำประกัน “บางส่วน” สำหรับการลงทุนในต่างประเทศ
• เขียนให้เป็น มาตรากฎหมายล่วงหน้า เพื่อกันการตีความผิด
• แยก 4 ระบบออกจากกันเด็ดขาด เพื่อกันการรวมศูนย์อำนาจแบบ Social Credit: ระบบสิทธิพลเมือง, ระบบกฎหมายและความมั่นคง, ระบบ DCU (สิทธิส่งเสริม), ระบบเอกชน/ตลาด
• กำหนดให้ DCU ทุกการใช้งานต้องเป็น Explicit Consent
• กำหนดให้ประชาชนมีสิทธิปฏิเสธการใช้ DCU
• กำหนดให้เก็บเฉพาะ “เหตุการณ์” ไม่เก็บ “พฤติกรรมชีวิต”
• กำหนดให้ DCU แปลงเป็น Token
• กำหนดให้ DCU เป็น Opt-in
• กำหนดให้ สูตรคำนวณ DCU: เปิดเผยต่อสาธารณะ แก้ไขได้เฉพาะโดยกฎหมาย/มติสภา
• กำหนดให้ น้ำหนักคะแนน: ต้องผ่านการรับฟังความคิดเห็น ทบทวนเป็นรอบ
• ตั้ง “คณะกรรมการกำกับ DCU อิสระ” แยกจากฝ่ายบริหาร
• มอบอำนาจให้คณะกรรมการฯ ตรวจสอบการใช้งาน DCU, สั่งระงับระบบบางส่วน, เปิดเผยรายงานสาธารณะประจำปี
• กำหนดให้งบ “เท่าเดิม” (ประมาณ 2.6 แสนล้าน/ปี) แต่เปลี่ยนวิธีใช้: ย้ายงบจาก “วงเงินซื้อสินค้า/เดินทางแบบกระจาย” ไปเป็น “จ่ายตรง Fixed Cost” มากขึ้น, ใช้ส่วนหนึ่งเป็น Top-up จากพฤติกรรม (Skill/Health) เฉพาะคนที่ทำจริง
• เพิ่มงบ “เฉพาะส่วน Fixed Cost Crusher” ให้ถึงเป้าประชาชนเหลือ 1,500–2,000/เดือน
• สำหรับการแลก DCU เพิ่ม ค่าไฟฟ้า:
  • 5 DCU → +30 หน่วย
  • 10 DCU → +60 หน่วย
  • 20 DCU → +100 หน่วย
• สำหรับการแลก DCU อินเทอร์เน็ตและโทรศัพท์พื้นฐาน:
  • 5 DCU → เพิ่มเป็น 30 Mbps
  • 10 DCU → 50 Mbps
  • 15 DCU → 100 Mbps (เฉพาะผู้เรียน/ทำงานออนไลน์)
• สำหรับการแลก DCU ค่าเดินทางสาธารณะ:
  • 5 DCU → +10 เที่ยว
  • 10 DCU → +25 เที่ยว
• สำหรับการแลก DCU ตรวจสุขภาพเชิงลึก:
  • 10 DCU สำหรับ ตรวจเลือด/ไขมัน/น้ำตาลเชิงลึก
  • 20 DCU สำหรับ ตรวจสุขภาพแรงงาน/ออฟฟิศซินโดรม
• สำหรับการแลก DCU สุขภาพจิตและฟื้นฟูแรงงาน:
  • 10 DCU สำหรับ ปรึกษานักจิตวิทยา 1 ครั้ง
  • 20 DCU สำหรับ โปรแกรมดูแลต่อเนื่อง 3–5 ครั้ง
• สำหรับการแลก DCU Voucher เครื่องมือทำมาหากิน:
  • 20 DCU → Voucher 3,000 บาท
  • 40 DCU → Voucher 7,000 บาท
  • 60 DCU → Voucher 12,000 บาท
• สำหรับการแลก DCU ซอฟต์แวร์และแพลตฟอร์มทำงาน:
  • 5 DCU: ใช้เครื่องมือออกแบบ/บัญชี/AI ฟรี 1 เดือน
  • 10 DCU: ฟรี 3 เดือน
• สำหรับการแลก DCU ลดดอกเบี้ยไมโครเครดิต: ทุก 10 DCU → ลดดอกเบี้ย 0.5% ต่อปี
• สำหรับการแลก DCU ลดค่าธรรมเนียมการเงิน:
  • 5 DCU: ฟรีค่าธรรมเนียมโอน/ชำระ
  • 10 DCU: ฟรีค่าธรรมเนียมรายเดือนบัญชีธุรกิจรายย่อย
• สำหรับ Matching Fund การออม: ออม 1,000 บาท/เดือน ใช้ 10 DCU: รัฐสมทบ 200 บาท, ใช้ 20 DCU: รัฐสมทบ 500 บาท
• สำหรับการแลก DCU ลงทุน SME / ชุมชน:
  • 20 DCU: สิทธิลงทุนกองทุน SME ไทยขั้นต่ำต่ำ
  • 30 DCU: รับผลตอบแทนภาษีพิเศษ
• สำหรับการแลก DCU รายได้ต่างประเทศ:
  • 10 DCU: ลดค่าธรรมเนียมโอนเงิน 1–2%
  • 20 DCU: บริการบัญชีหลายสกุลเงินฟรี
• สำหรับการแลก DCU ลงทุนต่างประเทศ:
  • รัฐค้ำประกันบางส่วน (ไม่เกิน 30%)
  • ลงทุนผ่านกองทุน/โครงการที่รัฐรับรอง

• ทำให้ รายได้สุทธิหลังหักต้นทุนชีวิต (Net Disposable Income) เป็น KPI ของรัฐ
• แก้หนี้ครัวเรือนโดยไม่เติมหนี้ใหม่
• เพิ่มสภาพคล่อง โดยไม่สร้างหนี้ และ ไม่แจกเงินสด
• ในชั้นที่ 1 Fixed Cost Crusher Credit จะทำให้เกิดผลลัพธ์เชิงโครงสร้างดังนี้:
  • ค่าไฟฟ้าฟรี 120–150 หน่วย/เดือน มูลค่า ~450–600 บาท
  • ค่าน้ำประปาฟรีตามโควตาครัวเรือน~100–150 บาท
  • อินเทอร์เน็ตพื้นฐาน 10–20 Mbps~300–400 บาท
  • ค่าเดินทางสาธารณะ (พื้นที่เมือง) โควตาเที่ยว/เดือน~300–500 บาท
  • เงินเหลือในกระเป๋าทันที: 1,500–2,000 บาท/เดือน
  • ลดแรงกดดันก่อหนี้ระยะสั้น
  • ไม่มีการรั่วไหลไปใช้ผิดวัตถุประสงค์
• ในชั้นที่ 2 Skill-Based Top-up Credit จะทำให้เกิดผลลัพธ์ดังนี้:
  • เพิ่มมูลค่าสิทธิ
  • DCU ไม่สะสมเป็นเงินสด แต่แปลงเป็น: โควตาฟรีเพิ่ม, ส่วนลด, สิทธิปลดล็อกบริการรัฐ
  • เพดาน DCU: 60–80 DCU/ปี
  • ไม่อนุญาต “ปั๊มคะแนน”
  • คะแนนหมดอายุหากไม่ใช้งาน (เพื่อกระตุ้นการใช้จริง)
• ในชั้นที่ 3 Opportunity & Investment Credit จะทำให้เกิดผลลัพธ์ดังนี้:
  • วงเงินค้ำ = 5,000 + (DCU × 300)
  • สัดส่วนค้ำ = 30% + (DCU ÷ 200)
  • ตัวอย่าง: มี 40 DCU รัฐค้ำ ~50% ทำให้กู้ได้ ~34,000 บาท
  • ยกระดับรายได้–ลงทุน–เชื่อมโลก
  • ลดความเสี่ยงเชิงกติกา
• DCU ไม่ได้วัดว่าใครเป็นคนดี แต่รัฐเลือกให้รางวัลกับพฤติกรรมที่ลดต้นทุนสังคมและเพิ่มศักยภาพประเทศ
• DCU ไม่มีคะแนนติดลบ ไม่มีการหักคะแนนย้อนหลัง
• ไม่ทำอะไร = ไม่ได้เพิ่ม แต่ ไม่เสีย คะแนน
• ไม่เคยมีสถานะ “คะแนนต่ำ = ถูกลงโทษ”
• ไม่สามารถใช้ DCU เพื่อควบคุมพฤติกรรม
• DCU เป็นเพียง “สิทธิพิเศษเสริม” (Optional Benefit)
• ระบบสิทธิพลเมือง: ห้ามเชื่อมกับ DCU โดยเด็ดขาด
• ระบบกฎหมายและความมั่นคง: เข้าถึง DCU ไม่ได้
• ระบบ DCU (สิทธิส่งเสริม): เป็นระบบ “สมัครใจ”
• ระบบเอกชน/ตลาด: ห้ามเห็นคะแนน DCU ดิบ, เห็นได้แค่ “สิทธิที่รัฐอนุญาตให้ใช้”
• ไม่ยินยอม = ไม่ได้สิทธิพิเศษ แต่ไม่เสียสิทธิใด ๆ
• ผู้ให้สิทธิ: เห็นแค่ว่า “ใช้ได้ ใช้ไม่ได้” ไม่เห็นเหตุผลเชิงพฤติกรรม
• ธนาคาร: เห็นว่า “รัฐค้ำ 40%” ไม่เห็นว่าคนนี้ได้คะแนนจากอะไร
• ไม่เข้าร่วม DCU: ยังได้สิทธิพื้นฐาน Fixed Cost Crusher, ยังได้สวัสดิการตามกฎหมาย, ไม่มีสถานะ “คนนอกระบบ DCU = เสียโอกาสชีวิต”
• ผลลัพธ์รวมต่อ “เงินเหลือจริง”:
  • ค่าไฟ–น้ำ–เน็ต ประหยัด/เดือน: 800–1,200 บาท
  • เดินทาง ประหยัด/เดือน: 300–600 บาท
  • สุขภาพ ประหยัด/เดือน: 200–400 บาท
  • ดอกเบี้ย/ค่าธรรมเนียม ประหยัด/เดือน: 100–300 บาท
  • รวม 1,500–2,500 บาท/เดือน
  • เทียบเท่าการ “เพิ่มรายได้” ปีละ 18,000–30,000 บาท โดยไม่ต้องแจกเงินสด และไม่เพิ่มหนี้
• สำหรับกลุ่มผู้มีรายได้น้อย/บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ: เงินเหลือเพิ่ม 2,000–2,500 บาท/เดือน, ไม่ต้องก่อหนี้ใหม่, ค่อย ๆ ไต่ขึ้นสู่แรงงานรายได้ประจำ
• สำหรับแรงงานรายวัน / นอกระบบ: ลดต้นทุนทำงาน 1,500–2,000 บาท/เดือน, เพิ่มรายได้จากเครื่องมือ, เข้าสู่เครดิตในระบบโดยไม่ใช้คนค้ำ
• สำหรับแรงงานเงินเดือน (รายได้น้อย–กลาง): เงินออมเพิ่ม 2,000–4,000 บาท/เดือน, ลดหนี้บริโภค, ขยับรายได้ใน 1–2 ปี
• สำหรับนักเรียน / นักศึกษา / บัณฑิตใหม่: ลดค่าใช้จ่ายเรียน 1,000–2,000 บาท/เดือน, ได้งานเร็วขึ้น, ไม่เริ่มชีวิตด้วยหนี้เสีย
• สำหรับแรงงานในระบบภาษี (รายได้กลาง–สูง): ภาษี “คุ้มค่า”, เงินไหลกลับเศรษฐกิจไทย, สร้างฐานนักลงทุนรายย่อย
• สำหรับผู้ประกอบการ / SME / ฟรีแลนซ์ขั้นสูง: ธุรกิจโตโดยไม่พึ่งทุนใหญ่, เงินไทยออกไปสร้างรายได้แล้วกลับประเทศ, เกิด Thai Capital Abroad
• ผลลัพธ์ของอินเทอร์เน็ตและโทรศัพท์พื้นฐาน: ลดรายจ่ายครัวเรือน เพิ่มศักยภาพหารายได้ทันที
• ผลลัพธ์ของการลดดอกเบี้ยไมโครเครดิต: ประหยัด ~800 บาท/ปี
• ผลลัพธ์ของซอฟต์แวร์และแพลตฟอร์มทำงาน: เพิ่มรายได้ผู้ใช้ได้หลายเท่า
• เพดานค่าไฟฟ้า: ไม่เกิน 250 หน่วย/เดือน/ครัวเรือน
• เพดาน Matching Fund: ไม่เกิน 6,000 บาท/ปี/คน
• วงเงินที่เป็นไปได้สำหรับการลงทุนต่างประเทศ: 50,000 – 200,000 บาท/ราย (เริ่มต้น)

• ประชาชน

• รัฐ จากการจ่ายตรงให้ผู้ให้บริการ
• รัฐ สำหรับการค้ำประกัน