ระบบการศึกษา

• เด็กไทยหลายล้านคนที่ยากจนต้องกู้เงิน “กองทุนให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา” หรือ “กยศ.”
• ชีวิตครอบครัวคนตัวเล็กทั้งหลายมีจุดเริ่มต้นชีวิตในวัยทำงานด้วยการเป็นหนี้สินตั้งแต่วัยหนุ่มสาว
• เด็กไทยต้องใช้เวลาเรียนนานมาก กว่าจะจบก็จะมีอายุประมาณ 22 ปี
• ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา

• เด็กไทยเรียนฟรีจนจบปริญญาตรี
• ลดเวลาเรียนในทุกช่วงการศึกษาอย่างน้อย 3 ปี
• ปฏิวัติการศึกษาเพื่อมุ่งเน้นคุณภาพที่ตรงกับความต้องการของตลาดและโลกสมัยใหม่มากกว่าเน้นที่ใบปริญญา
• ให้เด็กได้เรียนในวิชาที่เด็กต้องการเรียน
• ได้เรียนจากผู้มีความรู้และมีความเชี่ยวชาญโดยตรงผ่านการสื่อสารทางไกลด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่
• ทำการปฏิวัติการใช้งบประมาณด้านการศึกษา
• ให้อำนาจผู้ปกครองนักเรียนในการเลือกสถานศึกษาด้วยตนเอง
• ออกคูปองเพื่อซื้ออุปกรณ์การเรียน

• เด็กไม่มีความจำเป็นที่ต้องมีการกู้เงิน กยศ. อีกต่อไป
• เด็กสามารถเรียนจบปริญญาตรีได้ในช่วงอายุ 18 -19 ปี

• เด็กไทย
• ผู้ปกครองนักเรียน

• ระบบการศึกษาไทยกำลังเผชิญวิกฤตเชิงโครงสร้างที่ฝังรากลึก
• โครงสร้างแบบรวมศูนย์: อำนาจการตัดสินใจถูกยึดไว้ที่ส่วนกลาง ทำให้คำสั่งและโครงการต่างๆ กลายเป็นภาระของครูและโรงเรียน แทนที่จะเป็นการสนับสนุนการเรียนรู้
• สิทธิและสวัสดิการที่ไม่เพียงพอ: แม้จะมีนโยบายเรียนฟรี แต่ผู้ปกครองยังแบกรับค่าใช้จ่ายแฝงมหาศาล ขณะที่นักเรียนเผชิญกับสภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัยและหลักสูตรที่ไม่เท่าทันโลก
• ภาวะครูแบกภาระงาน: ครูต้องดึงเวลาจากการสอนไปทำหน้าที่ธุรการ การเงิน และพัสดุ รวมถึงต้องคอยตอบสนองตัวชี้วัดจากหน่วยงานภายนอกที่ไม่ได้ช่วยให้เด็กเก่งขึ้นจริง

• ออก พ.ร.บ. การศึกษาใหม่
• กระจายอำนาจให้โรงเรียนอิสระ
• รับประกันเรียนฟรีจริง
• คืนครูสู่ห้องเรียน
• เสนอ "พ.ร.บ. การศึกษาฉบับใหม่" ที่มุ่งรับรองสิทธิ สวัสดิการ และกระจายอำนาจให้ทุกกลุ่มที่เกี่ยวข้อง (ผู้เรียน ผู้ปกครอง บุคลากรทางการศึกษา ท้องถิ่น) มีส่วนร่วมในการออกแบบระบบการศึกษา
• รับประกันสิทธิและสวัสดิการผู้เรียน ครอบคลุม-รัดกุม
• เปิดโอกาสให้ ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการกำหนดกฎระเบียบและกิจกรรมในโรงเรียน ที่ไม่ละเมิดสิทธิผู้เรียน
• ลดภาระงานที่ไม่เกี่ยวข้องกับการสอน รวมถึงภาระงานจากหน่วยงานภายนอก
• จัดให้ครูมี โอกาสเติบโตในวิชาชีพที่เชื่อมโยงกับผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักเรียน
• รับประกันค่าตอบแทนและสวัสดิการที่เป็นธรรม
• ปลดล็อกการให้สิทธิประโยชน์เพิ่มเติมสําหรับครูที่ปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่ที่ขาดแคลนทรัพยากรหรือเผชิญความท้าทายเป็นพิเศษ
• จัดให้ ครูได้รับการสนับสนุนจากบุคลากรเฉพาะด้านอย่างเพียงพอ ตามความต้องการเฉพาะ เช่น นักจิตวิทยา นักการภารโรง นักธุรการ นักการเงิน นักพัสดุ นักโภชนาการ นักเทคโนโลยีการศึกษา
• เปิดโอกาสให้ครู มีส่วนร่วมในการสรรหาและประเมินการทําหน้าที่ของผู้บริหาร
• สร้าง ระบบผลิตครูที่มีทักษะและสาขาที่ตรงความต้องการ
• ส่งเสริมให้ มีการพัฒนาสมรรถนะของครูที่อยู่ในระบบอย่างสม่ำเสมอ
• สนับสนุนผู้ปกครองในการพัฒนาการเรียนรู้ของลูก
• เปิดโอกาสให้ผู้ปกครอง เข้าถึงแหล่งเรียนรู้และพัฒนาสมรรถนะ เพื่อส่งเสริมพัฒนาการของลูก
• เปิดโอกาสให้ผู้ปกครอง เข้าถึงข้อมูล สถิติ สารสนเทศ ที่เป็นประโยชน์ต่อการร่วมวางแผน-ติดตามการเรียนรู้ของลูก
• เปิดโอกาสให้ผู้ปกครอง เข้าถึงสิทธิประโยชน์จากการลดหย่อนหรือยกเว้นภาษีสําหรับค่าใช้จ่ายการศึกษา
• กระจายอำนาจ เพิ่มการมีส่วนร่วมให้ท้องถิ่นและชุมชน
• ปลดล็อกท้องถิ่นให้สามารถสนับสนุนงบประมาณและทรัพยากรให้กับผู้เรียนหรือสถานศึกษาทุกสังกัดทุกแห่งในท้องถิ่น
• เปิดโอกาสให้ท้องถิ่น มีส่วนร่วมในการออกแบบหลักสูตรที่ตอบโจทย์ความต้องการและเอกลักษณ์เชิงพื้นที่ในระดับจังหวัด
• ปลดล็อกโรงเรียนให้บริหารอิสระมากขึ้น
• เปิดโอกาสให้โรงเรียน ออกแบบหลักสูตรสถานศึกษาของตนเองได้ โดยใช้กรอบหลักสูตรระดับชาติ
• ปลดล็อกให้จัดสรรเงินอุดหนุนสถานศึกษาในรูปแบบวงเงินรวม (Block Grant) ให้อิสระในการบริหาร
• เปิดให้สถานศึกษามีส่วนร่วมได้มากขึ้น ในการสรรหา บรรจุ บุคลากรของตนเอง
• เปิดโอกาสให้สถานศึกษา มีอำนาจตัดสินใจหรือปฏิเสธโครงการจากส่วนกลางหรือหน่วยงานอื่นที่เพิ่มภาระงานให้ครูโดยไม่ตอบโจทย์ผู้เรียนในสถานศึกษา
• ปลดล็อกให้จัดการศึกษาได้หลายประเภท ทั้งในและนอกระบบโรงเรียน (เช่น บ้านเรียน ศูนย์การเรียน) สําหรับนักเรียนทุกประเภท
• คำนึงถึงความเสมอภาคในการอุดหนุนงบประมาณให้สถานศึกษาทุกสังกัดและทุกรูปแบบ
• ปฎิรูปกระทรวงศึกษาธิการให้ตอบโจทย์ผู้เรียนและสถานศึกษา
• กระทรวงศึกษาธิการ เน้นบทบาทในการกําหนดมาตรฐานสําหรับสถานศึกษา (regulator) มากกว่าการการดําเนินงานภายในสถานศึกษา (operator) ในระดับส่วนกลาง
• กระทรวงศึกษาธิการ เน้นบทบาทเรื่องการอํานวยความสะดวกและสนับสนุนสถานศึกษา (facilitate) มากกว่าเรื่องการสั่งการและบังคับบัญชาสถานศึกษา (command & control) ในระดับพื้นที่
• กําหนดให้มีการออกกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการฉบับใหม่

• คืนอำนาจสู่โรงเรียน
• คืนเวลาให้ครู
• คืนความสุขให้ผู้เรียน
• ผู้เรียน รับประกันเรียนฟรีจริงตั้งแต่แรกเกิดจนจบการศึกษาขั้นพื้นฐาน
• ผู้เรียน ใช้บริการแหล่งเรียนรู้ของรัฐได้ฟรี
• ผู้เรียนได้รับ สิ่งอำนวยความสะดวกที่จำเป็น อุปกรณ์การเรียนที่ครบถ้วน หนังสือเรียน อินเทอร์เน็ต รถรับส่ง อุปกรณ์และโครงสร้างพื้นฐานสำหรับผู้เรียนที่มีความจําเป็นเฉพาะ ความต้องการพิเศษ หรือความพิการ
• ผู้เรียน ได้รับการดูแลด้านสุขภาพกายและสุขภาพจิตในโรงเรียนมากขึ้น
• ผู้เรียนได้รับ อาหารถูกหลักโภชนาการ
• ผู้เรียนได้รับ การดูแลสุขภาพจิตทั่วถึง
• ผู้เรียนได้รับ เวลาพักผ่อนที่เพียงพอ
• หลักสูตร ที่ตอบโจทย์ผู้เรียน จะถูก ทบทวนทุก 5 ปี ตามการเปลี่ยนแปลงของโลกควบคู่กับการวิจัยผลการใช้กรอบหลักสูตรที่ใช้ข้อมูลจากผลการเรียนรู้ของผู้เรียน
• ครูมี แรงจูงใจในการจัดการเรียนการสอนที่มีคุณภาพ
• ครูมีเวลา โฟกัสที่ผู้เรียนมากขึ้น
• ครูมี โอกาสเติบโตในวิชาชีพที่เชื่อมโยงกับผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักเรียน
• ครูได้รับ ค่าตอบแทนและสวัสดิการที่เป็นธรรม
• ครูได้รับ สิทธิประโยชน์เพิ่มเติมสําหรับครูที่ปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่ที่ขาดแคลนทรัพยากรหรือเผชิญความท้าทายเป็นพิเศษ
• ครูได้รับ การสนับสนุนจากบุคลากรเฉพาะด้านอย่างเพียงพอ
• ครูมี ส่วนร่วมในการสรรหาและประเมินการทําหน้าที่ของผู้บริหาร
• ระบบผลิตครูมี ทักษะและสาขาที่ตรงความต้องการ
• ครูในระบบได้รับการ พัฒนาสมรรถนะอย่างสม่ำเสมอ
• ผู้ปกครอง เข้าถึงแหล่งเรียนรู้และพัฒนาสมรรถนะ
• ผู้ปกครอง เข้าถึงข้อมูล สถิติ สารสนเทศ
• ผู้ปกครอง เข้าถึงสิทธิประโยชน์จากการลดหย่อนหรือยกเว้นภาษีสําหรับค่าใช้จ่ายการศึกษา
• ท้องถิ่น สามารถสนับสนุนงบประมาณและทรัพยากรให้กับผู้เรียนหรือสถานศึกษาทุกสังกัดทุกแห่งในท้องถิ่น
• ท้องถิ่น มีส่วนร่วมในการออกแบบหลักสูตรที่ตอบโจทย์ความต้องการและเอกลักษณ์เชิงพื้นที่ในระดับจังหวัด
• โรงเรียน บริหารอิสระมากขึ้น
• สถานศึกษา ออกแบบหลักสูตรของตนเองได้
• สถานศึกษาได้รับ เงินอุดหนุนในรูปแบบวงเงินรวม (Block Grant) พร้อม อิสระในการบริหาร
• สถานศึกษา มีส่วนร่วมได้มากขึ้น ในการสรรหา บรรจุ บุคลากรของตนเอง
• สถานศึกษามี อำนาจตัดสินใจหรือปฏิเสธโครงการจากส่วนกลางหรือหน่วยงานอื่นที่เพิ่มภาระงานให้ครูโดยไม่ตอบโจทย์ผู้เรียนในสถานศึกษา
• สถานศึกษา จัดการศึกษาได้หลายประเภท ทั้งในและนอกระบบโรงเรียน
• การอุดหนุนงบประมาณให้สถานศึกษา คำนึงถึงความเสมอภาค
• กระทรวงศึกษาธิการ ตอบโจทย์ผู้เรียนและสถานศึกษา
• การบริหารการศึกษา เปลี่ยนทิศทางจากระบบรวมศูนย์ ให้เน้นตอบโจทย์ผู้เรียน ลดความเหลื่อมล้ำ กระจายอำนาจและทรัพยากรให้ทุกภาคส่วน

• ครู
• ผู้เรียน
• ผู้ปกครอง
• ผู้เรียนที่มีความจําเป็นเฉพาะ ความต้องการพิเศษ หรือความพิการ
• ผู้บริหาร
• ชุมชน
• สถานศึกษา

• มีการออกกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการฉบับใหม่ ภายใน 2 ปี

• ในยุคสมัยที่ข้อมูลข่าวสารหลั่งไหลอย่างรวดเร็วและความไม่แน่นอนกลายเป็นมาตรฐานใหม่ของสังคม ผู้คนจำนวนมากกำลังเผชิญกับ "ความเหนื่อยล้าทางอารมณ์" (Emotional Exhaustion) และความแปลกแยก
• การเปลี่ยนแปลงของนิยามความเชื่อของคนรุ่นใหม่: ข้อมูลจากการสำรวจเยาวชนอายุ 15-25 ปี โดย 101 Public Policy Think Tank พบว่า ปี 2568 เยาวชนไม่ระบุศาสนาในบัตรประชาชน มีเพียง 1.7% ในขณะที่ชีวิตจริง ผลสำรวจพบเยาวชนที่ไม่นับถือศาสนาสูงถึง 16.1% และจะเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในกลุ่มนิสิตนักศึกษาปริญญาตรี (22.8%)
• คุณธรรมที่ไม่ยึดติดกับศรัทธา: ผลการสำรวจของ 101 Public Policy Think Tank ยืนยันว่า กลุ่มเยาวชนที่ไม่ได้น้อมนำหลักศาสนามาใช้ ไม่ได้มีความหย่อนยานทางคุณธรรม น้อยไปกว่ากลุ่มที่นับถือศาสนา ซึ่งสะท้อนว่าการพัฒนาคุณธรรมและ "สุขภาวะทางจิตวิญญาณ" (Spiritual Well-being) สามารถเกิดขึ้นได้นอกพื้นที่ศาสนา

• สร้างระบบนิเวศดูแลจิตใจรองรับสังคมรุ่นใหม่ที่มีความเชื่อหลากหลาย ผ่านพื้นที่ถกเถียงเชิงปรัชญา และกิจกรรมสะท้อนคิด
• ส่งเสริมกิจกรรมฟื้นฟูสติและการสะท้อนคิด (Self-reflection) ในพื้นที่สาธารณะ
• สนับสนุนการถกเถียงเชิงปรัชญาเพื่อตั้งคำถามถึง "ความดีที่ตั้งคำถามได้" ผ่านช่องทางต่างๆ เช่น การบูรณาการในหลักสูตรสถานศึกษา นิทรรศการและพิพิธภัณฑ์ที่เน้นการทำความเข้าใจความต่าง สื่อสมัยใหม่ เช่น เกม เพลง และชุมชนเรียนรู้ออนไลน์
• พัฒนาพื้นที่สีเขียวและพื้นที่สงบใจ เช่น "ชุมชนพร้อมฮัก" (พื้นที่โอบรับความผิดหวังในชีวิต) และพื้นที่ปฏิบัติทางจิตวิญญาณที่เข้าถึงง่าย
• คุ้มครองเสรีภาพของบุคคลที่มีมุมมองคุณธรรมแตกต่างกัน บนพื้นฐานของการไม่ละเมิดสิทธิผู้อื่นและการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ
• ผนึกกำลังภาคประชาสังคมและเยาวชน: รวบรวมองค์กรและกลุ่มตัวแทนเด็กและเยาวชนที่มีความสนใจด้านปรัชญาและคุณธรรม มาร่วมหารือเพื่อกำหนดแนวทางและบ่มเพาะกิจกรรมที่เหมาะสมกับยุคสมัย
• จัดตั้งกลไกสนับสนุนเงินอุดหนุนขนาดเล็ก (Micro-grant)
• บูรณาการสื่อการเรียนรู้ด้านทักษะชีวิต ทักษะทางสังคม และทักษะทางคุณธรรมเข้าสู่ระบบการเรียนรู้หลักของประเทศ
• พัฒนาบุคลากรทางการศึกษา: จัดฝึกอบรมครูและอาจารย์ให้นำวิธีการทางปรัชญา (Philosophical Inquiry) มาใช้ในห้องเรียน
• ร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และภาคเอกชน พัฒนาพื้นที่สาธารณะให้เป็น "พื้นที่ผ่อนคลายและฟื้นฟูจิตใจ" เช่น โครงการ "ชุมชนพร้อมฮัก" เพื่อกระจายตัวไปตามเมืองต่างๆ
• สนับสนุนการพัฒนาพิพิธภัณฑ์หรือพื้นที่การเรียนรู้ที่สร้างความเข้าใจในความแตกต่างทางความคิด และจัดการกับบาดแผลทางความรู้สึกร่วมกันในสังคมผ่านแนวคิดเรื่องการให้อภัย
• สนับสนุนการวิจัยทั้งในและต่างประเทศเกี่ยวกับรูปแบบการพัฒนาคุณธรรมและสุขภาวะทางจิตวิญญาณที่ไม่ยึดอิงศาสนา

• พัฒนาสุขภาวะทางจิตวิญญาณและจริยธรรมที่เท่าทันโลก
• พัฒนาทักษะทางอารมณ์และสังคมของพลเมือง
• เพื่อให้ กลุ่มคนรุ่นใหม่หรือองค์กรขนาดเล็กสามารถริเริ่มกิจกรรมและสื่อการเรียนรู้ด้านทักษะทางอารมณ์และคุณธรรมได้อย่างคล่องตัว
• เพื่อกระตุ้นให้ ผู้เรียนเกิดการสะท้อนคิด (Reflection) และตั้งคำถามเชิงจริยธรรมที่เชื่อมโยงกับปัญหาสังคมจริง
• ผู้เรียน สามารถพัฒนาเป็นวิชาหรือหลักสูตรเฉพาะทางได้
• เพื่อให้ ประชาชนเข้าถึงการเยียวยาจากความเหนื่อยล้าได้ง่าย
• นำมาปรับปรุง นโยบายให้ทันสมัยและมีหลักฐานทางวิชาการรองรับ (Evidence-based Policy)

• สังคมรุ่นใหม่ที่มีความเชื่อหลากหลาย
• กลุ่มเยาวชนที่ไม่ได้น้อมนำหลักศาสนามาใช้
• กลุ่มที่นับถือศาสนา
• พลเมือง
• บุคคลที่มีมุมมองคุณธรรมแตกต่างกัน
• ภาคประชาสังคมและเยาวชน
• องค์กรและกลุ่มตัวแทนเด็กและเยาวชนที่มีความสนใจด้านปรัชญาและคุณธรรม
• ครูและอาจารย์
• ผู้เรียน
• ประชาชน

• การพัฒนาระบบจัดการเรียนรู้แห่งชาติ (NDLP) หรือการแจกแท็บเล็ตในอดีต ขาดการวางยุทธศาสตร์ที่ชัดเจนและเกิดความล่าช้า ทำให้ "เมกะโปรเจกต์" เหล่านี้ยังไม่สามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงในการศึกษาไทยได้จริง
• ขาดฐานข้อมูลกลางที่มีคุณภาพ (Big Data) ทำให้กระทรวงฯ และสถานศึกษาประเมินผลสัมฤทธิ์และออกแบบนโยบายได้ไม่ตรงจุด ส่งผลให้การจัดสรรงบประมาณกระจายไปไม่ถึงพื้นที่ที่ต้องการความช่วยเหลือจริง

• ผลักดันให้เกิดการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีทางการศึกษาในทุกห้องเรียนใน 4 กลุ่มเป้าหมาย นักเรียน เข้าถึงช่องทางในการเรียนรู้ผ่านระบบดิจิทัล เข้าถึงคลังเนื้อหา ทุกวิชา ทุกระดับชั้น และระบบ AI Personalised Learning ครู เข้าถึงตัวช่วยในการออกแบบแผนการสอนให้กับนักเรียนในห้องเรียน วิเคราะห์จุดแข็ง-จุดอ่อนของนักเรียนรายบุคคล ช่องทางออนไลน์ในการแลกเปลี่ยนแผนการสอน องค์ความรู้ ระหว่างครูทั่วประเทศ สถานศึกษาเข้าถึงระบบในการบริหารจัดการทรัพยากรของสถานศึกษาระบบบริหารจัดการงบประมาณของสถานศึกษา กระทรวง เข้าถึงฐานข้อมูลทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้ของเด็กทั่วประเทศ
• ลงทุนในการพัฒนา “ระบบการเรียนรู้แห่งชาติ” โดยส่วนกลาง เพื่อเป็นระบบขั้นพื้นฐาน ที่นักเรียนและครูในทุกสถานศึกษาเข้าถึงและใช้ประโยชน์ได้
• ออกแบบระบบให้รองรับการให้บริการและการเข้าถึงข้อมูล โดยพิจารณาต่อยอดจากระบบจัดการเรียนรู้แห่งชาติ (NDLP) ที่มีการลงทุนไปแล้ว
• จัดสรรอุปกรณ์ (เช่น แท็บเล็ต โน้ตบุ๊ก) เริ่มต้นจากการนำร่องและประเมินผล ก่อนขยายผลไปทั่วประเทศ
• กำหนดให้ทุกสถานศึกษามีบุคลากรด้านเทคโนโลยีอย่างน้อย 1 คน (Digital Champion) ทำหน้าที่อบรมครูภายในสถานศึกษาให้ใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยี
• ปลดล็อกและจัดสรรงบประมาณให้สถานศึกษา ลงทุนในเทคโนโลยีด้านการศึกษาที่เหมาะสมกับความต้องการของสถานศึกษา
• ปลดล็อกให้สถานศึกษามีความยืดหยุ่นมากขึ้นในการนำงบรายหัว (ที่ปัจจุบันแบ่งออกเป็น 5 ด้าน) มาใช้ในการจัดซื้อบริการเทคโนโลยีด้านการศึกษาสำหรับแต่ละสถานศึกษา (เช่น โปรแกรมเพื่อการเรียนการสอน สื่อการสอนออนไลน์ อุปกรณ์ดิจิทัลเสริม)
• ปรับปรุงและใช้ประโยชน์จาก “กองทุนพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา” ที่มีอยู่แล้ว

• โรงเรียนซื้อ EdTech เองได้
• นักเรียนทุกคนเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพ
• ลดภาระงานธุรการและคืนครูสู่ห้องเรียน
• ลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา
• สถานศึกษา เข้าถึงระบบในการบริหารจัดการทรัพยากร
• กระทรวง เข้าถึงฐานข้อมูลทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้ของเด็กทั่วประเทศ

• นักเรียน
• ครู
• สถานศึกษา
• กระทรวง

• งบรายหัว
• กองทุนพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา

• การศึกษาในเรือนจำไม่ทั่วถึงและจำกัด
• ระบบการศึกษาในเรือนจำปัจจุบันจำกัดอยู่เฉพาะหลักสูตรพื้นฐาน หรือโครงการเฉพาะจากสถาบันบางแห่ง (เช่น กศน. หรือมหาวิทยาลัยบางแห่ง) เท่านั้น ทำให้ผู้ต้องขังจำนวนมาก ขาดโอกาสในการพัฒนาทักษะอาชีพ หรือเรียนต่อในสาขาใหม่ ๆ อย่างทั่วถึง
• ทักษะผู้ต้องขังไม่สอดคล้องกับตลาดแรงงานยุคใหม่
• ผู้ต้องขังที่ขาดโอกาสในการเรียนรู้ทักษะเหล่านี้มักประสบปัญหา ไม่สามารถหางานได้เมื่อพ้นโทษ หรือมีโอกาสกลับไปอยู่ในวงจรเดิม นำไปสู่การ “กระทำผิดซ้ำ” สูง

• สร้างห้องเรียนออนไลน์เพื่อคืนคนสู่สังคมในเรือนจำทุกแห่ง
• จัดซื้ออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ (โทรทัศน์ และคอมพิวเตอร์) ของส่วนกลางในแต่ละเรือนจำให้เพียงพอ
• ระบบการเรียนออนไลน์ต้องปลอดภัย โดยไม่เปิดให้เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตภายนอก เพื่อรักษาความปลอดภัยของข้อมูลและการควบคุม
• แก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ. ราชทัณฑ์ พ.ศ. 2560 มาตรา 43 (สิทธิในการได้รับการศึกษา) โดยเพิ่มข้อความ “การเรียนรู้ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์และเทคโนโลยีสารสนเทศภายใต้การควบคุมของเจ้าหน้าที่”
• จัดทำ แพลตฟอร์มการเรียนออนไลน์ของประเทศ ที่เชื่อมต่อระบบ e-Learning ของกรมราชทัณฑ์ (ซึ่งมีระบบความปลอดภัย) เข้ากับ Thai MOOC ภายใต้กระทรวง อว. เพื่อให้ผู้ต้องขังเข้าถึงหลักสูตรจากมหาวิทยาลัย และ กศน. ที่หลากหลายขึ้น
• จัดให้มีแพลตฟอร์มออนไลน์ และออกแบบหลักสูตรร่วมกับเครือข่ายสถาบันการศึกษา รวมถึงออกใบรับรอง โดย Thai MOOC สังกัด กระทรวง อว.
• พัฒนาและรับรองการเรียนเพื่อ เทียบโอนผลการเรียนสู่การจ้างงานจริง โดย สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ
• จัดทำ ระบบล็อกอินเฉพาะรายบุคคล เพื่อเก็บข้อมูลการเรียนรู้ของผู้ต้องขังแบบต่อเนื่อง
• ยกระดับระบบ e-Learning เดิมให้สามารถรองรับวิดีโอสตรีมมิ่ง, การทดสอบออนไลน์ และระบบสะสมผลการเรียน (Credit Bank) เป็นต้น

• ผู้ต้องขัง เข้าถึงหลักสูตรมหาวิทยาลัยและทักษะดิจิทัล
• ยกระดับความรู้ให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงานยุคปัจจุบัน
• ส่งเสริมการลดการกระทำผิดซ้ำ
• ผู้ต้องขังมี ทางเลือกใหม่ ๆ ในการดำเนินชีวิตเมื่อกลับคืนสู่สังคมได้อย่างมีคุณภาพ
• ผู้ต้องขัง เข้าถึงหลักสูตรจากมหาวิทยาลัย และ กศน. ที่หลากหลายขึ้น
• เรือนจำสามารถใช้เครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย
• ผลการเรียน เทียบโอนสู่การจ้างงานจริง

• ผู้ต้องขัง

• ระบบการสอบเรียนต่อระดับอุดมศึกษา (TCAS) ของไทยในปัจจุบัน กำลังทำให้เด็กที่ฐานะยากจนเสียเปรียบตั้งแต่ไม่เริ่มสอบ
• ระบบ "ยิ่งจ่ายมาก ยิ่งมีสิทธิ์มาก" ซ้ำเติมความเหลื่อมล้ำ: ระบบ TCAS ในปัจจุบันมีค่าใช้จ่ายผันแปรตามจำนวนวิชาที่สอบและจำนวนอันดับที่เลือก ยิ่งนักเรียนต้องการเพิ่มโอกาสให้ตัวเองมากเท่าไหร่ ก็ยิ่งต้องแบกรับภาระค่าสมัครที่สูงขึ้นตามไปด้วย
• เด็กที่มีฐานะยากจนมักถูกบีบให้เลือกสอบเพียงไม่กี่วิชา หรือเลือกอันดับคณะได้จำกัดเพียงเพราะไม่มีเงินจ่ายค่าสมัคร ส่งผลให้พลาดโอกาสในการเข้าเรียนในคณะที่เหมาะสมกับศักยภาพที่แท้จริง
• ภาระค่าสอบสะสมที่มองไม่เห็น: แม้ปัจจุบันรัฐจะเริ่มอุดหนุนค่าสอบ TGAT/TPAT และค่าเลือกอันดับรอบ Admission (7 อันดับแรก) ไปบ้างแล้ว แต่ยังมีช่องว่างใหญ่คือ ค่าสอบ A-Level (วิชาละ 100 บาท) ซึ่งเด็กสายวิทย์ต้องสอบเฉลี่ย 7 วิชา และสายศิลป์ 5 วิชา ทำให้ครอบครัวยังต้องแบกภาระส่วนนี้เอง

• อุดหนุนค่าใช้จ่ายในการสอบ TCAS ของนักเรียนให้ “ฟรีจริง” โดยครอบคลุมค่าใช้จ่ายการสอบ A-level ตามสภาพจริงที่นักเรียนแต่ละคนต้องสอบ
• อุดหนุนงบประมาณผ่านสำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษาฯ (อว.) เพื่อดำเนินการให้นักเรียนสอบ TCAS ฟรี 200 ล้านบาท (ค่าสอบ TGAT/TPAT และการเลือกคณะ 7 อันดับ)
• เพิ่มงบอุดหนุนอีก 120 ล้านบาท ให้ครอบคลุมค่าสอบ A-Level (วิชาละ 100 บาท) ของนักเรียนกว่า 2 แสนคนทั่วประเทศ (ตามสถิติผู้สอบ)
• ปฏิรูปกลไกการจ่ายเงินระยะยาว: การอุดหนุนจะต้องเป็นไปตามต้นทุนจริงที่ที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทย (ทปอ.) จัดการสอบ ไม่ใช่การจ่ายตามค่าใช้จ่ายที่นักเรียนแต่ละคนต้องจ่ายในปัจจุบัน

• เด็กทุกคนมีโอกาสสอบมหาลัยได้อย่างเท่าเทียม
• นักเรียนสอบ TCAS ฟรี

• นักเรียน

• ทำทันที *สำหรับการอุดหนุนงบประมาณ TCAS ฟรี

• 320 ล้านบาทต่อปี

• งบประมาณผ่านสำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษาฯ
• งบอุดหนุน

• ภาคอุตสาหกรรมกลับขาดแคลนช่างฝีมืออย่างหนัก
• ระบบอาชีวศึกษาของไทยเผชิญกับความท้าทายเชิงโครงสร้าง 3 ประการ:
• ความไม่สอดคล้องของทักษะ (Job Mismatch): การผลิตกำลังคนยังยึดติดกับศักยภาพของสถานศึกษา (Supply-side) มากกว่าความต้องการจริงของธุรกิจ (Demand-side) โดยเฉพาะกลุ่มช่างฝีมือและผู้ควบคุมเครื่องจักรในกลุ่มอุตสาหกรรมใหม่ (New S-Curve)
• ระบบทวิภาคีที่ขาดความต่อเนื่อง
• การเรียนรู้ในสถานประกอบการมักขึ้นอยู่กับความสัมพันธ์ส่วนบุคคลระหว่างผู้ประกอบการกับผู้บริหารสถานศึกษา
• ขาดกลไกที่เข้มแข็งในการประสานความร่วมมือระหว่างฝ่ายผลิต (สถานศึกษา) และฝ่ายผู้ใช้ (ภาคเอกชน)
• ขาดฐานข้อมูลกำลังคนที่เชื่อมโยงกันทั้งระบบ
• ครูช่างในระบบมีจำนวนไม่เพียงพอที่จะดูแลคุณภาพการฝึกงานอย่างทั่วถึง
• ช่องว่างทักษะศตวรรษที่ 21: นายจ้างสะท้อนว่าบัณฑิตอาชีวะมีทักษะปฏิบัติที่ดี แต่ยังขาดทักษะด้านภาษาต่างประเทศ และทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัลและสารสนเทศ ซึ่งจำเป็นอย่างยิ่งในการทำงานยุคใหม่

• พลิกบทบาทวิทยาลัยอาชีวะให้เป็นศูนย์ Reskill/Upskill สำหรับคนทั่วไปที่ต้องการเปลี่ยนสายอาชีพ หรือเรียนรู้ทักษะใหม่ในระยะเวลาสั้น
• ประชาสัมพันธ์เส้นทางอาชีพ (Career Pathway) โดยนำเสนอเส้นทางความก้าวหน้าในอาชีพและอัตราผลตอบแทน
• มุ่งผลิตกำลังคนตามความต้องการจริงของภาคธุรกิจ (Demand-Based)
• เร่งแก้ปัญหาขาดแคลนครูช่าง
• สร้างความร่วมมือกับภาคเอกชนอย่างเป็นระบบ
• เร่งปรับเกลี่ยอัตรากำลังและเพิ่มอัตราครูจ้างอาชีวศึกษา
• ส่งเสริมให้ครูพัฒนาสมรรถนะด้านการวิจัยและออกแบบหลักสูตรร่วมกับภาคเอกชนอย่างสม่ำเสมอ
• สนับสนุนค่าครองชีพและทุนการศึกษา โดยการเรียนฟรี
• จัดสรรทุนการศึกษา
• ส่งเสริมรายได้ระหว่างเรียน โดยเฉพาะในสาขาที่ประเทศขาดแคลน
• ยกระดับทักษะดิจิทัลและ AI: นำเทคโนโลยี AI เข้ามาใช้ในหลักสูตร ปวส. ทุกหลักสูตร
• จัดสรรเงินทุน (เช่น 1-3 ล้านบาทต่อหลักสูตร สำหรับแต่ละสถานศึกษา) เพื่อจัดซื้ออุปกรณ์และเทคโนโลยีใหม่สำหรับสาขาที่ขาดแคลนหรือต้องปรับเปลี่ยนเทคโนโลยี
• จัดตั้งศูนย์อาชีวศึกษาทวิภาคี: ให้เป็นหน่วยงานหลักที่มีภารกิจและทรัพยากรที่ชัดเจน ในโครงสร้างของสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.)
• พัฒนากลไกให้ภาคผู้ประกอบการเป็นผู้นำในการขับเคลื่อนหลักสูตร
• เพิ่มสิทธิประโยชน์ทางภาษีแบบ BOI: กำหนดกรอบระยะเวลาและความรับผิดชอบที่ชัดเจนของความร่วมมือระหว่างสถานศึกษาและสถานประกอบการ ในการจัดทำแผนการเรียนและแผนการฝึกอาชีพตลอดหลักสูตร
• จัดตั้งศูนย์ช่วยเหลือผู้เรียนรายภูมิภาค: จัดตั้งศูนย์ประสานงานติดตามและช่วยเหลือผู้เรียนในระบบทวิภาคีในแต่ละภูมิภาค
• สร้างฐานข้อมูลตลาดแรงงาน โดยเชื่อมโยงข้อมูลการผลิตกำลังคนของ สอศ. กับความต้องการจริงของตลาดแรงงานแบบ Real-time
• ส่งเสริมกิจกรรมศูนย์ซ่อมสร้างเพื่อชุมชน (Fix it Center)
• ส่งเสริมกิจกรรมอาชีวะอาสา เพื่อพัฒนาทักษะปฏิบัติจริงของผู้เรียน และสร้างความเชื่อมั่นให้กับสังคมผ่านการบริการสาธารณะ

• ระบบอาชีวศึกษาเปลี่ยนจาก "ทางเลือกที่สอง" (Second Choice) ให้เป็น "ทางเลือกหลักที่ยืดหยุ่น" (Primary & Flexible Pathway) ที่คนทุกช่วงวัยเข้าถึงได้
• เปลี่ยนสู่ภาพจำใหม่ว่า “สายอาชีพ” คือเส้นทางของงานที่มีคุณภาพ เป็นกำลังหลักในการแก้ปัญหาของสังคม
• มีผู้ถ่ายทอดทักษะเพียงพอต่อการขับเคลื่อนหลักสูตรฐานสมรรถนะและระบบทวิภาคี
• ปิดช่องว่างทักษะดิจิทัลตามความต้องการของตลาดแรงงาน
• การปรับเปลี่ยนหลักสูตรเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพมากขึ้น
• ระบบทวิภาคีเกิดความยั่งยืน
• ป้องกันการหลุดออกจากระบบ
• พัฒนาทักษะปฏิบัติจริงของผู้เรียน
• สร้างความเชื่อมั่นให้กับสังคมผ่านการบริการสาธารณะ

• ครูช่าง
• ผู้เรียนอาชีวศึกษา
• ผู้เรียนในระบบทวิภาคี
• คนทั่วไปที่ต้องการเปลี่ยนสายอาชีพ หรือเรียนรู้ทักษะใหม่ในระยะเวลาสั้น
• ภาคผู้ประกอบการ
• ภาคเอกชน
• ชุมชน
• สังคม

• เกือบครึ่งของโรงเรียนทั่วประเทศไทยเป็น “โรงเรียนขนาดเล็ก” และจำนวนมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามอัตราการเกิดที่ลดลง แต่ระบบปัจจุบันไม่สามารถสนับสนุนให้โรงเรียนกลุ่มนี้มีคุณภาพอย่างทั่วถึง
• การจัดสรรงบประมาณแบบ "รายหัวนักเรียน" ทำให้โรงเรียนขนาดเล็ก (นักเรียนน้อยกว่า 120 คน) ได้รับงบน้อยเกินกว่าจะบริหารจัดการขั้นพื้นฐานได้ (เช่น ค่าไฟ, ซ่อมแซมอาคาร, สื่อการสอน)
• เกณฑ์การจัดสรรครูที่ยึดตามจำนวนนักเรียน ทำให้โรงเรียนเหล่านี้มีครูเพียงไม่กี่คน ไม่เพียงพอที่จะสอนครบทุกวิชาหรือทุกระดับชั้น
• การควบรวมโรงเรียนที่ผ่านมามักทำได้ช้าและเผชิญแรงต้าน เพราะขาดการมีส่วนร่วมจากชุมชน และขาดสวัสดิการรองรับภาระค่าเดินทางที่เพิ่มขึ้นของผู้ปกครอง

• บริหารจัดการปัญหาโรงเรียนขนาดเล็ก เปลี่ยนวิธีคิดจากการ "บีบให้ยุบ" โรงเรียน เป็นการ "วิเคราะห์ตามความจำเป็นและสนับสนุนอย่างตรงจุด"
• คัดกรองโรงเรียนด้วยระยะทาง (Protected Schools)
• กำหนดเป้าหมายจำนวนโรงเรียนทั่วประเทศให้ชัดเจน
• กำหนดหลักเกณฑ์เพื่อจำแนกโรงเรียนขนาดเล็กที่ “ต้องไม่ควบรวม” (เช่น อยู่ห่างไกลเกิน 6-10 กิโลเมตร) กับ “ควบรวมได้หากจำเป็น” เพื่อรับประกันว่านักเรียนมีที่เรียนใกล้บ้านเสมอ
• ปรับสูตรจัดสรรทรัพยากรใหม่ คำนึงถึงรายหัวนักเรียนควบคู่กับขนาดของโรงเรียน
• คำนวณ งบประมาณ จากจำนวนเงินขั้นต้นที่ต้องใช้ในการจัดการศึกษาให้มีคุณภาพสำหรับสถานศึกษาแต่ละขนาด และ/หรือ ปรับสูตรการอุดหนุนเงินรายหัวให้ใช้อัตราที่ก้าวหน้า (อัตราต่อหัวสูงขึ้นสำหรับโรงเรียนขนาดเล็ก)
• คำนวณจำนวนครูขั้นต่ำที่ต้องใช้ในการจัดการศึกษาให้มีคุณภาพสำหรับสถานศึกษาแต่ละขนาด (เช่น กี่คนต่อระดับชั้นเป็นขั้นต่ำ) ยุติการยุบอัตราครูเกษียณอายุราชการในโรงเรียนขนาดเล็กโดยไม่เติมอัตราครูใหม่ให้
• ปลดล็อกระเบียบที่เป็นอุปสรรคหรือเพิ่มภาระทางธุรการต่อโรงเรียนขนาดเล็กในการแบ่งปันทรัพยากร (เช่น บุคลากร อาคาร-สถานที่ อุปกรณ์ของสถานศึกษา)
• รัฐจะ ถ่ายโอนโรงเรียนและงบประมาณสนับสนุน ไปให้ท้องถิ่นบริหารจัดการต่อ หากโรงเรียนใดเข้าเกณฑ์ต้องควบรวม แต่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีความพร้อมและต้องการบริหารเอง
• จัดสวัสดิการ "รถรับส่ง" แทนเงินค่าเดินทาง
• นำร่องให้นักเรียนได้เรียนที่โรงเรียนใหม่ พร้อมกับการสนับสนุนเรื่องการเดินทาง
• ให้ชุมชนมีสิทธิกำหนดร่วมกับท้องถิ่นเพื่อเปลี่ยนอาคารและที่ดิน ของโรงเรียนที่ถูกควบรวมไปแล้ว ให้กลายเป็นประโยชน์ด้านอื่น เช่น ศูนย์เรียนรู้ชุมชน ศูนย์ฝึกอาชีพ หรือศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ
• จัดทำแผนให้ชัดเจน เช่น เป้าหมายจำนวนโรงเรียน การจำแนกโรงเรียนขนาดเล็กรายโรงเรียน และกรอบเวลาในการดำเนินการ
• ปรับปรุงเกณฑ์ของกระทรวงศึกษาธิการเรื่องการจัดสรรงบประมาณให้โรงเรียน การคำนวณอัตรากำลังครูในแต่ละโรงเรียน การสนับสนุนเรื่องการเดินทางสำหรับนักเรียนและผู้ปกครองในโรงเรียนที่ถูกควบรวม
• ปรับปรุง เกณฑ์ของกรมธนารักษ์เรื่องการใช้ประโยชน์จากที่ดินและอาคารของโรงเรียนที่ถูกควบรวม
• จัดสรรงบประมาณสนับสนุนโรงเรียนขนาดเล็ก แบ่งเป็น 2 ส่วน คืองบประมาณที่ต้องใช้เพิ่มเติมในการจัดสรรทรัพยากร และ งบประมาณที่ต้องใช้เพิ่มเติมในการสนับสนุนนักเรียนและผู้ปกครองในโรงเรียนที่ถูกควบรวม

• นักเรียนทุกคนเข้าถึง “โรงเรียนคุณภาพใกล้บ้าน”
• ปัญหาโรงเรียนขนาดเล็ก ได้รับการบริหารจัดการ ด้วยการเปลี่ยนวิธีคิดจากการ "บีบให้ยุบ" เป็นการ "วิเคราะห์ตามความจำเป็นและสนับสนุนอย่างตรงจุด"
• นักเรียนจะไม่ต้องเดินทางไกลเกินไปและมีที่เรียนใกล้บ้านเสมอ
• โรงเรียนขนาดเล็กเดินหน้าต่อได้โดยมีทรัพยากรเพียงพอในการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพ
• งบประมาณ "อัตราต่อหัวสูงขึ้นสำหรับโรงเรียนขนาดเล็ก"
• *โรงเรียนขนาดเล็กมีทรัพยากรเพียงพอในการจัดการศึกษาให้มีคุณภาพ
• ลดต้นทุนในการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพ
• รถรับส่งนักเรียนที่ได้มาตรฐาน เพื่อความปลอดภัยและลดภาระค่าใช้จ่ายของผู้ปกครองอย่างแท้จริง
• อาคารและที่ดิน ของโรงเรียนที่ถูกควบรวมไปแล้ว กลายเป็นประโยชน์ด้านอื่น เช่น ศูนย์เรียนรู้ชุมชน ศูนย์ฝึกอาชีพ หรือศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ

• โรงเรียนขนาดเล็ก
• นักเรียน
• ผู้ปกครอง
• ชุมชน

• ระบบการศึกษาไทยกำลังเผชิญกับภาวะ "คอขวด" จากการบริหารจัดการที่รวมศูนย์ไว้ที่ส่วนกลาง
• การจัดสรรงบประมาณถูกกำหนดวัตถุประสงค์จากส่วนกลางและมีปริมาณไม่เพียงพอ
• โรงเรียนขาดอำนาจในการบริหารจัดการทรัพยากร ทำให้ไม่สามารถปรับเปลี่ยนงบประมาณเพื่อแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าหรือวิกฤตที่เกิดขึ้นในพื้นที่ได้
• ระบบการสรรหาและบรรจุครูถูกกำหนดโดยส่วนกลาง ทำให้โรงเรียนไม่มีส่วนร่วมในการคัดเลือกบุคลากรที่ตรงกับความต้องการจริง นำไปสู่ปัญหาครูสอนไม่ตรงสาขาวิชา อัตราการโยกย้ายที่สูง และขาดความต่อเนื่องในการพัฒนาผู้เรียน
• หลักสูตรและการรายงานผลถูกควบคุมอย่างเข้มงวดจากส่วนกลาง บั่นทอนเวลาของครูในการพัฒนาการสอน จำกัดพื้นที่ในการออกแบบการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับศักยภาพและบริบทชีวิตของผู้เรียน

• ปรับปรุงหลักเกณฑ์และกฎหมายเพื่อสร้าง "อิสระ" ให้กับโรงเรียน
• ปรับรูปแบบการจัดสรรเงินอุดหนุนให้เป็นวงเงินก้อนเดียวที่โรงเรียนสามารถบริหารจัดการและ "ถัวจ่าย" ได้ทุกรายการ (รวมถึงค่าหนังสือ อุปกรณ์ เครื่องแต่งกาย และงบฉุกเฉิน)
• ปรับสูตรการคำนวณรายหัวโดยใช้ อัตราก้าวหน้า (โรงเรียนขนาดเล็กได้รับเงินอุดหนุนต่อหัวสูงกว่า)
• กำหนดจำนวนบุคลากรสายผู้สอนขั้นต่ำที่จำเป็นต้องมีในแต่ละขนาดโรงเรียน
• เปิดโอกาสให้สถานศึกษามีส่วนร่วมมากขึ้นในการคัดเลือกและบรรจุบุคลากรให้เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียนตนเอง
• แก้ไขกฎหมายที่เป็นอุปสรรคต่อการจัดการทรัพยากร โดยเฉพาะในโรงเรียนขนาดเล็ก
• ปรับปรุงระเบียบและข้อบังคับของกระทรวงศึกษาธิการ เกี่ยวกับการจัดสรรงบประมาณรายหัว ให้อิสระแก่โรงเรียนในการถัวจ่ายงบประมาณได้ทันที
• ผลักดันการแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้อง (เช่น พ.ร.บ. การศึกษาแห่งชาติ) เพื่อยกระดับสถานศึกษาให้มีฐานะเป็น "นิติบุคคล" อย่างเต็มรูปแบบ

• งบประมาณถูกใช้อย่างตรงจุด
• คุณภาพการเรียนรู้ที่ดีขึ้น
• เพิ่ม ความคล่องตัวให้โรงเรียน บริหารจัดการงบประมาณ
• โรงเรียนทุกขนาดมีทรัพยากรขั้นต้นเพียงพอต่อการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพ
• โรงเรียนสามารถ เลือกและบรรจุบุคลากรให้เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียนตนเอง
• โรงเรียน สามารถบริหารจัดการอาคาร สถานที่ และอุปกรณ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• ลดภาระ โรงเรียน ในการการทำรายงานที่ไม่จำเป็นสู่ส่วนกลาง
• โรงเรียนมีอิสระในการถัวจ่ายงบประมาณได้ เพิ่มขึ้น
• ยกระดับสถานศึกษาให้มีฐานะเป็น "นิติบุคคล"

• โรงเรียน
• ครู

• การศึกษาไทยกำลังเผชิญกับปัญหาเชิงโครงสร้างที่ซับซ้อนและเรื้อรัง
• ความเหลื่อมล้ำทางโอกาส โรงเรียนในเมืองและชนบทเข้าถึงทรัพยากรไม่เท่าเทียมกัน นักเรียนยากจนพิเศษมักขาดอุปกรณ์และอินเทอร์เน็ตที่เสถียรสำหรับการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล โรงเรียนขนาดเล็กขาดแคลนห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์และครูวิชาเฉพาะทาง ส่งผลให้ทักษะด้าน STEM ตกต่ำลง
• การศึกษาไม่เท่าทันโลก หลักสูตรปัจจุบันยังเน้นการท่องจำ ขาดการบูรณาการทักษะแห่งศตวรรษที่ 21
• เครื่องมืออาชีวะที่ล้าสมัย ทำให้ทักษะของบัณฑิตไม่สอดคล้องกับความต้องการของ อุตสาหกรรมยุค 4.0 (Industry 4.0) เช่น ระบบอัตโนมัติ (Automation) และยานยนต์ไฟฟ้า (EV)
• ระบบการศึกษามักละเลยด้านสังคมศาสตร์ ศิลปะ และกีฬา ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างพลเมืองที่สมบูรณ์ทั้งทางอารมณ์และสังคม

• จัดสรรงบประมาณ 50,000 ล้านบาท อัปเกรดอุปกรณ์วิทยาศาสตร์ในโรงเรียน อัปเกรดเครื่องมืออาชีวะให้ทันสมัย
• ยกระดับคุณภาพและความเสมอภาคทางการศึกษาทั่วประเทศ
• จัดหาชุดอุปกรณ์ทดลองวิทยาศาสตร์มาตรฐานที่ใช้งานได้จริงให้แก่ทุกโรงเรียน
• สร้างศูนย์เรียนรู้ Coding และพื้นที่สร้างสรรค์ในโรงเรียนแกนนำประจำอำเภอ
• ปรับปรุงห้องสมุดให้เป็นศูนย์เรียนรู้ที่ทันสมัย
• จัดสร้างลานกีฬามาตรฐานและห้องสตูดิโอศิลปะที่มีอุปกรณ์ครบครัน พร้อมกองทุนสนับสนุนกิจกรรมนอกห้องเรียน
• ลงทุนจัดซื้อเครื่องมือและเครื่องจักรอุตสาหกรรมสมัยใหม่ เช่น เครื่องจักรกลงานไม้และโลหะระบบคอมพิวเตอร์, หุ่นยนต์อุตสาหกรรม, ชุดฝึกระบบ Internet of Things (IoT) และชุดฝึกระบบอัตโนมัติ เพื่อผลิตบุคลากรที่ตอบโจทย์อุตสาหกรรมที่มีมูลค่าสูงได้ทันที
• จัดทำบัญชีอุปกรณ์การเรียนการสอนมาตรฐานสำหรับโรงเรียนในโครงการ "เรียนฟรีจริง" โดยไม่มีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมอื่นเพิ่มเติมจากผู้ปกครอง เพื่อประกันคุณภาพการศึกษาแม้ในพื้นที่ห่างไกล
• สถาบันอาชีวะที่ขาดแคลนเครื่องมือพื้นฐาน สามารถขอรับงบลงทุนเพื่อจัดหาอุปกรณ์ให้ครบตามมาตรฐานได้ทันที
• ตรวจสอบและประเมินผลการใช้งานอุปกรณ์อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้มั่นใจว่างบประมาณทุกบาทถูกนำไปใช้เพื่อประโยชน์ของผู้เรียนอย่างแท้จริง และส่งเสริมระบบนิเวศการเรียนรู้ที่เท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลก

• สร้างโอกาสที่เท่าเทียมและทักษะแห่งอนาคตให้เด็กไทยทุกคน
• เด็กทุกคนเข้าถึงนวัตกรรมและเทคโนโลยีไอที
• ผลิตบุคลากรที่ตอบโจทย์อุตสาหกรรมที่มีมูลค่าสูงได้ทันที

• นักเรียน
• โรงเรียน
• สถาบันอาชีวะ

• ภายใน 4 ปี

• 50,000 ล้านบาท

• ระบบการศึกษาไทยไม่เท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมและเศรษฐกิจ ซึ่งมีสาเหตุหลัก 3 ประการ:
• การเรียนรู้แบบ “แยกโลก": ผู้เรียนต้องใช้ชีวิตอยู่ในสองโลกที่แทบไม่เชื่อมโยงกัน คือโลกในห้องเรียนที่เน้นวิชาการตามตำรา และโลกนอกห้องเรียนที่เต็มไปด้วยประสบการณ์จริง ความแยกส่วนนี้ทำให้ผู้เรียนรู้สึกอึดอัดและไม่สามารถดึงศักยภาพออกมาใช้ได้อย่างเต็มที่
• กับดักความเหลื่อมล้ำข้ามรุ่น: ในรอบ 10 ปีที่ผ่านมา ภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัวทำให้เยาวชนจำนวนมากต้องหลุดออกจากระบบการศึกษา เมื่อพวกเขาเข้าไม่ถึงการเรียนรู้ที่มีคุณภาพ โอกาสในการยกระดับฐานะก็หายไป เกิดความเสี่ยงที่จะส่งต่อ "ความยากจนข้ามรุ่น" ต่อไปไม่รู้จบ
• ทรัพยากรที่ถูกมองข้าม: สังคมไทยมี "ครู" ที่อยู่นอกโรงเรียนมากมาย ไม่ว่าจะเป็นผู้เชี่ยวชาญในวิชาชีพ ปราชญ์ชาวบ้าน หรือกลุ่มภาคประชาสังคมที่จัดเทศกาลการเรียนรู้อยู่เสมอ แต่ความรู้เหล่านี้กลับไม่เคยถูกนับรวมหรือให้ค่าในระบบการศึกษาหลัก

• จัดทำระบบการศึกษาไร้รอยต่อ
• ให้คูปอง 2,000 บาทต่อปี
• ดึงผู้เชี่ยวชาญท้องถิ่นร่วมสอนเพื่อการศึกษาที่ไร้รอยต่อ
• สร้าง "ระบบการศึกษาแบบไร้รอยต่อ" (Seamless Education System) ที่เชื่อมโยงความรู้จากทุกแหล่งเข้าด้วยกัน
• สร้าง แพลตฟอร์มการเรียนรู้แห่งชาติ: ฐานข้อมูลดิจิทัลที่รวบรวมหลักฐานและผลงานการเรียนรู้ของผู้เรียนแต่ละคน เพื่อนำมาวิเคราะห์และออกแบบเส้นทางการเรียนรู้ (Learning Path) ที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคลและแต่ละพื้นที่
• จัดให้มี ผู้แนะนำหลักสูตร (Curriculum Navigator): ผู้ดูแลการเรียนรู้ที่ไม่จำกัดแค่ในโรงเรียน แต่รวมถึงศูนย์การเรียนรู้หรือบ้านเรียน (Home School) ที่คอยวางแผนการเรียนให้สอดคล้องกับชีวิตจริงของผู้เรียน
• เปิดกว้างให้ผู้เชี่ยวชาญภายนอกและสถานประกอบการสามารถเสนอตนเป็นผู้จัดหลักสูตร (Course Organizers) เทียบเคียงเป็นหนึ่งวิชาที่ผู้เรียนสามารถนำไปประกอบเครดิตในหลักสูตรที่ผู้แนะนำหลักสูตรวางไว้ได้
• จัดตั้งหน่วยงานที่ทำหน้าที่ประเมินและรับรองผลการเรียนรู้จากประสบการณ์จริงให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน เพื่อบันทึกลงในแพลตฟอร์มการเรียนรู้แห่งชาติ โดยเน้นผลลัพธ์เชิงประจักษ์มากกว่าการยึดติดกับคุณค่าหรือทัศนคติรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง
• พัฒนาแพลตฟอร์มการเรียนรู้แห่งชาติและหน่วยเทียบเคียงประสบการณ์ให้พร้อมใช้งานเต็มรูปแบบ
• รัฐบาลสนับสนุนงบประมาณให้มีการจัดหลักสูตรเฉพาะทาง เช่น สุขภาพจิตเยาวชน, การป้องกันอาชญากรรมไซเบอร์ และภาษาต่างประเทศ
• นำสื่อการเรียนรู้จากต่างประเทศ มาให้ผู้สอนและผู้เรียนใช้งานผ่านแพลตฟอร์มนี้ได้
• จัดทำระบบพัฒนาเทคนิคการจัดการศึกษาและการจัดการเรียนรู้ใหม่ๆ ให้แก่ผู้แนะนำหลักสูตร (Curriculum Navigator) ผู้จัดหลักสูตร (Course Organizers) ครูในระบบ และผู้สนใจนอกระบบ
• จัดสรร "คูปองการเรียนรู้" (เช่น 2,000 บาท/คน/ปี)
• รัฐบาลสนับสนุนให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยเฉพาะ อบจ. และเทศบาล มีส่วนร่วมในการจัดหลักสูตรและกิจกรรมการเรียนรู้ตามความเหมาะสมของแต่ละพื้นที่/กลุ่มวัฒนธรรม/กลุ่มกิจกรรม

• การศึกษาไร้รอยต่อ
• เยาวชนเลือกเรียนอิสระ
• สะสมเครดิตผ่านแพลตฟอร์มแห่งชาติ
• ผู้เรียน สามารถดึงศักยภาพออกมาใช้ได้อย่างเต็มที่
• เยาวชนมี โอกาสในการยกระดับฐานะ
• ลด ความเสี่ยงที่จะส่งต่อ "ความยากจนข้ามรุ่น"
• ความรู้เหล่านี้ถูกนับรวมหรือให้ค่าในระบบการศึกษาหลัก
• ระบบเชื่อมโยงความรู้จากทุกแหล่งเข้าด้วยกัน
• แพลตฟอร์มนำมาวิเคราะห์และออกแบบเส้นทางการเรียนรู้ (Learning Path) ที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคลและแต่ละพื้นที่
• ผู้เรียน สามารถนำไปประกอบเครดิตในหลักสูตรที่ผู้แนะนำหลักสูตรวางไว้ได้
• ผลการเรียนรู้จากประสบการณ์จริงถูกประเมินและรับรองให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน
• ผลการเรียนรู้จากประสบการณ์จริงถูกบันทึกลงในแพลตฟอร์มการเรียนรู้แห่งชาติ โดยเน้นผลลัพธ์เชิงประจักษ์
• แพลตฟอร์มการเรียนรู้แห่งชาติและหน่วยเทียบเคียงประสบการณ์พร้อมใช้งานเต็มรูปแบบ
• มีการจัดหลักสูตรเฉพาะทาง เช่น สุขภาพจิตเยาวชน, การป้องกันอาชญากรรมไซเบอร์ และภาษาต่างประเทศ
• ผู้สอนและผู้เรียนใช้งานสื่อการเรียนรู้จากต่างประเทศผ่านแพลตฟอร์มนี้ได้
• บุคลากรได้รับการพัฒนาเทคนิคการจัดการศึกษาและการจัดการเรียนรู้ใหม่ๆ
• การจัดการศึกษา ยกระดับ
• เยาวชนสามารถเลือกเรียนวิชาหรือกิจกรรมที่ตนเองสนใจได้อย่างอิสระ
• องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยเฉพาะ อบจ. และเทศบาล มีส่วนร่วมในการจัดหลักสูตรและกิจกรรมการเรียนรู้ตามความเหมาะสมของแต่ละพื้นที่/กลุ่มวัฒนธรรม/กลุ่มกิจกรรม

• เยาวชน
• ผู้เรียน
• ผู้เชี่ยวชาญท้องถิ่น
• ผู้แนะนำหลักสูตรส่วนตัว
• ผู้เชี่ยวชาญภายนอก
• สถานประกอบการ
• บุคลากรในหน่วยงานนี้
• ผู้สอน
• ผู้แนะนำหลักสูตร (Curriculum Navigator)
• ผู้จัดหลักสูตร (Course Organizers)
• ครูในระบบ
• ผู้สนใจนอกระบบ
• องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยเฉพาะ อบจ. และเทศบาล

• พัฒนาแพลตฟอร์มการเรียนรู้แห่งชาติและหน่วยเทียบเคียงประสบการณ์ให้พร้อมใช้งานเต็มรูปแบบ ภายในปีการศึกษา 2570

• รัฐบาลสนับสนุนงบประมาณ
• รัฐบาลสนับสนุน

• “เรียนฟรี" ยังไม่ฟรีจริง มี "ค่าใช้จ่ายแฝง" จำนวนมาก ที่กลายเป็นภาระหนักอึ้งของผู้ปกครอง
• ช่องว่างของกฎหมาย: ประกาศกระทรวงศึกษาธิการเรื่องการเก็บเงินบำรุงการศึกษาฯ ปี 2554 เปิดช่องให้โรงเรียนใช้ “ดุลพินิจ” เรียกเก็บค่าบำรุงการศึกษาเพิ่มเติมได้หลายรายการ เช่น ค่าห้องแอร์ ค่าจ้างบุคลากรเพิ่ม หรือค่าสอนคอมพิวเตอร์ โดยไม่มีการกำหนด "เพดาน" ที่ชัดเจน
• การขยายตัวของห้องเรียนพิเศษ: ปัจจุบันโรงเรียนรัฐหันมาเปิดห้องเรียนพิเศษ (เช่น EP หรือ Mini EP) มากขึ้น เพราะเก็บค่าเทอมได้สูงถึง 20,000 - 40,000 บาท แม้จะมีการกำหนดสัดส่วนห้องเรียนปกติกับพิเศษไว้ที่ 80:20 แต่กฎหมายกลับเปิดช่องให้ขยายเป็น 60:40 ได้
• การกีดกันทางเศรษฐกิจ: เมื่อห้องเรียนพิเศษในโรงเรียนรัฐที่มีคุณภาพสูงมีสัดส่วนมากขึ้น แต่ต้องจ่ายเงินแพง โรงเรียนเหล่านี้จึงกลายเป็นพื้นที่สำหรับครอบครัวที่มีฐานะเท่านั้น

• กำหนดเพดานค่าเทอม ไม่ให้เก็บเงินเกินที่กำหนด
• จำกัดสัดส่วนห้องเรียนพิเศษไม่เกินร้อยละ 30
• กำหนดโควตา "เรียนฟรี" ในห้องเรียนพิเศษ 25% ของจำนวนนักเรียน
• อุดหนุนงบประมาณส่วนที่ขาดให้เพียงพอ
• สนับสนุนงบประมาณอุดหนุนรายหัวและงบลงทุนโครงสร้างพื้นฐานเพิ่มเติมเป็นพิเศษให้แก่ โรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการเรียนฟรีต้นแบบ
• แก้ไขประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง การเก็บเงินบำรุงการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
• ปรับหลักเกณฑ์การเก็บเงินบำรุงการศึกษาของสถานศึกษา
• ปรับเกณฑ์การรับนักเรียน แก้ไขประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง แนวนโยบายและแนวปฎิบัติเกี่ยวกับการรับนักเรียน ที่กำหนดสัดส่วนห้องเรียนปกติและห้องเรียนพิเศษ
• กำหนดโครงการสนับสนุนโรงเรียนเรียนฟรี

• เรียนฟรี ไม่มีบิลเพิ่ม
• โรงเรียนไม่สามารถเก็บเงินเกินที่กำหนด
• ลดการผลักภาระค่าใช้จ่ายไปที่ผู้เรียน
• สัดส่วนห้องเรียนพิเศษในโรงเรียนรัฐไม่เกินร้อยละ 30 ของห้องเรียนทั้งหมด
• เด็กที่มีความสามารถแต่ขาดแคลนทุนทรัพย์เข้าเรียนห้องเรียนพิเศษได้
• โรงเรียนรัฐเป็นพื้นที่ที่ทุกคนเข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม

• ผู้ปกครอง
• นักเรียน
• เด็กที่มีความสามารถแต่ขาดแคลนทุนทรัพย์
• โรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการ

• งบประมาณรายจ่ายประจำปี

• ระบบการศึกษาสำหรับเด็กพิเศษในปัจจุบันยังไม่สามารถให้บริการได้อย่างครอบคลุมและมีคุณภาพ ทำให้เด็กพิการจำนวนมากยังไม่สามารถเข้าถึง "การศึกษาที่มีคุณภาพใกล้บ้าน" ตามสิทธิที่กฎหมายกำหนดได้จริง
• ศูนย์ฯ จำนวนน้อย: ศูนย์การศึกษาพิเศษมีเพียงจังหวัดละ 1 แห่ง ทำให้ครอบครัวในพื้นที่ชนบทและห่างไกลไม่สามารถพาเด็กเข้ามารับบริการแบบไปกลับหรือประจำได้
• บุคลากรไม่พอ โครงสร้างไม่พร้อม: ปัจจุบันครู 1 คน ต้องดูแลเด็กพิการกว่า 8 คน ซึ่งสูงกว่าอัตราที่เหมาะสมที่ควรอยู่ที่ 1:5 ขณะที่อาคารเรียนปัจจุบันไม่ได้ออกแบบสำหรับการเรียนรู้เฉพาะทาง เช่น ห้องฝึกพูด ห้องบำบัด ทำให้ศูนย์การศึกษาพิเศษต้องหางบประมาณมาปรับปรุงเอง รวมถึงยังขาดแคลนอุปกรณ์และสื่อการเรียนรู้เฉพาะด้าน
• งบประมาณไม่สอดคล้องภารกิจจริง: ศูนย์การศึกษาพิเศษได้รับงบอุดหนุนรายหัวเพียง 4 หมวด ไม่ได้ค่าจัดการเรียนการสอนแบบโรงเรียน ทั้งที่เป็นบทบาทสำคัญของศูนย์ฯ และงบอุดหนุนเองไม่สอดคล้องกับภารกิจที่ซับซ้อนของการดูแลเด็กพิการที่มีความหลากหลาย

• ลงทุนขยายศูนย์และเพิ่มงบรายหัว: จัดสรรงบลงทุนรวมประมาณ 200 ล้านบาท เพื่อปรับปรุงศูนย์ฯ ในทุกจังหวัด และขยายศูนย์ย่อยในอำเภอที่มีความพร้อม
• เพิ่มจำนวนเด็กที่ดูแลได้จาก 9,300 คน เป็น 20,000 คน
• ออก มติคณะรัฐมนตรี เพื่อปรับหลักเกณฑ์เงินอุดหนุนรายหัวสำหรับศูนย์การศึกษาพิเศษ ให้สามารถรับค่าจัดการเรียนการสอนเพิ่มได้
• เพิ่มบุคลากรอีกประมาณ 2,000 ตำแหน่ง เพื่อให้ได้อัตราส่วน ที่เหมาะสมคือ 1:5
• สนับสนุนการเรียนรวมในระดับอำเภอ: จัดตั้งงบอุดหนุนสำหรับโรงเรียนระดับอำเภอเพื่อให้จัดการเรียนรวมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• เพิ่มงบลงทุนปรับสภาพแวดล้อม สื่อการเรียนรู้ และเทคโนโลยีช่วยสอน
• เพิ่มงบประมาณเพื่อพัฒนาศักยภาพครูให้สามารถจัดการเรียนการสอนแบบเรียนรวมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• เพิ่มงบจ้างบุคลากรสนับสนุนเฉพาะทาง เช่น ครูการศึกษาพิเศษ ผู้ช่วยครู นักกิจกรรมบำบัด และนักจิตวิทยา

• เพิ่มครูพิเศษ 2,000 ตำแหน่ง
• ยกระดับงบรายหัว
• เด็กพิการ เข้าถึง "การศึกษาที่มีคุณภาพใกล้บ้าน" ตามสิทธิที่กฎหมายกำหนดได้จริง
• เด็กพิการ ที่มีความยากลำบากด้านการเรียนรู้ การควบคุมพฤติกรรม และการจดจำ เข้าถึงการเรียนในศูนย์ฯ จาก 9,000 คนในปัจจุบัน เพิ่มเป็น 20,000 คน
• ศูนย์การศึกษาพิเศษ สามารถรับค่าจัดการเรียนการสอนเพิ่มได้
• โรงเรียนระดับอำเภอ จัดการเรียนรวมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• ครู สามารถจัดการเรียนการสอนแบบเรียนรวมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• โรงเรียน สามารถรองรับผู้เรียนที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษได้อย่างเหมาะสม

• เด็กพิเศษ
• เด็กพิการ
• ครอบครัวในพื้นที่ชนบทและห่างไกล
• ผู้เรียนที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ

• ภายใน 4 ปี (relating to เข้าถึงการเรียนในศูนย์ฯ จาก 9,000 คนในปัจจุบัน เพิ่มเป็น 20,000 คน)
• ภายใน 4 ปี (relating to เพิ่มบุคลากรอีกประมาณ 2,000 ตำแหน่ง)

• ประมาณ 200 ล้านบาท (งบลงทุนรวม เพื่อปรับปรุงศูนย์ฯ ในทุกจังหวัด และขยายศูนย์ย่อย)
• ประมาณ 400 ล้านบาท (งบลงทุน เพื่อให้เด็กพิการเข้าถึงการเรียนในศูนย์ฯ เพิ่มเป็น 20,000 คน)
• ปีละไม่เกิน 80 ล้านบาท (งบประมาณเพิ่มเติม สำหรับค่าจัดการเรียนการสอน)
• ไม่เกินปีละ 500 ล้านบาท (งบประมาณเพิ่มขึ้น สำหรับเพิ่มบุคลากร)

• ความล้าสมัย: เรายังคงใช้หลักสูตรแกนกลางปี พ.ศ. 2551 เป็นหลัก ซึ่งไม่เท่าทันกับการเปลี่ยนแปลงของโลกที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีและ AI
• โครงสร้างที่รวมศูนย์และตายตัว: หลักสูตรส่วนกลางกำหนดรายละเอียดมากเกินไป จนขาดความยืดหยุ่นให้สอดคล้องกับบริบทของแต่ละท้องถิ่น
• เนื้อหาแยกส่วน ไม่เชื่อมโยง: วิชาต่างๆ ถูกสอนแยกขาดจากกัน ไม่เน้นการบูรณาการความรู้มาใช้ในชีวิตจริง
• มุ่งเน้นการวัดผล มากกว่าการพัฒนา: การสอบกลายเป็นเป้าหมายหลักแทนที่จะเป็นการเติบโตของผู้เรียน
• การตีกรอบทางวัฒนธรรม: หลักสูตรมักสะท้อนเพียงวัฒนธรรมกระแสหลัก จนอาจมองข้ามความหลากหลายและความนึกคิดที่แตกต่างในชุมชน

• ออกแบบหลักสูตรการศึกษาใหม่
• พัฒนา "แพลตฟอร์มการเรียนรู้แห่งชาติ"
• เปลี่ยนระบบการศึกษาให้เป็นพื้นที่ที่เปิดกว้างและปลอดภัย
• สร้างระบบการเรียนรู้แบบยืดหยุ่น: พัฒนา "แพลตฟอร์มการเรียนรู้แห่งชาติ" หรือระบบธนาคารเครดิต (Credit Bank) เพื่อเชื่อมต่อการเรียนรู้จากหลากหลายช่องทาง ไม่จำกัดอยู่แค่ในห้องเรียน
• เน้นการลงมือทำจริงเพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ดีต่อตนเองและสังคม
• เปิดโอกาสให้ อบจ. ภาคประชาชน และผู้ประกอบการท้องถิ่น ร่วมออกแบบหลักสูตรที่สอดคล้องกับโอกาสในแต่ละพื้นที่
• สนับสนุนให้ผู้เรียนตั้งคำถาม เรียนรู้แบบวิพากษ์ (Critical Thinking) และมีส่วนร่วมในการออกแบบเส้นทางการเรียนของตนเอง
• นำ AI Tutor และ Skill Portfolio มาใช้เพื่อเปิดโลกการเรียนรู้และติดตามความก้าวหน้าตามความถนัดเฉพาะบุคคล
• ดำเนินการตามขั้นตอน: จัดตั้งคณะกรรมการและเวทีร่วมออกแบบหลักสูตรการศึกษาใหม่ ที่เน้นให้ผู้เรียน "คิดเป็น ทำได้ สื่อสารดี" ในทุกระดับชั้น
• ดำเนินการตามขั้นตอน: เปิดตัว แพลตฟอร์มการเรียนรู้แห่งชาติ : เพื่อเป็นฐานข้อมูลและเป็นฐานการเชื่อมต่อการเรียนรู้ของผู้เรียนแต่ละคนได้อย่างคล่องตัว เปิดกว้าง และมีประสิทธิภาพ โดยระดมความรู้ ประสบการณ์ เนื้อหาสร้างสรรค์ ในทุกพื้นที่และทุกระดับ ผ่านแพลตฟอร์มนี้
• เสริมพลังครู: สนับสนุนการเรียนรู้ของครูและบุคลากรทางการศึกษา เพื่อเพิ่มพูนทักษะให้สามารถเปลี่ยนบทบาทของครูจากการเป็น “ผู้ถ่ายทอดความรู้” ไปเป็น “ผู้อำนวยการเรียนรู้” (Facilitator) โดยใช้เทคโนโลยีและสะท้อนผลการเรียนรู้ของผู้เรียน
• วิจัยและพัฒนาต่อเนื่อง: จัดตั้ง "สถาบันวิจัยและพัฒนาหลักสูตร" ที่เป็นมืออาชีพ เพื่อติดตาม ประเมินผล ศึกษาวิจัยหลักสูตรใหม่
• วิจัยและพัฒนาต่อเนื่อง: ใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์จากการศึกษาวิจัยแบบสหวิทยาการ เพื่อให้เห็นมุมมองในการพัฒนาหลักสูตรอย่างครบถ้วน

• ผู้เรียนออกแบบเส้นทางชีวิตและอาชีพได้ตามความสนใจจริง
• เยาวชน "กล้าฝัน กล้าคิด"
• มี หลักสูตรการศึกษา ที่เป็น "หลักสูตรที่มีชีวิต" (Living Curriculum) ที่ปรับเปลี่ยนได้ตามความสนใจและประสบการณ์จริงของผู้เรียน
• เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ดีต่อตนเองและสังคม
• มี หลักสูตรที่สอดคล้องกับโอกาสในแต่ละพื้นที่
• เปิดโลกการเรียนรู้และติดตามความก้าวหน้าตามความถนัดเฉพาะบุคคล
• ได้ ข้อสรุปอย่างเป็นรูปธรรม
• ผู้เรียน แต่ละคนเชื่อมต่อการเรียนรู้ได้อย่างคล่องตัว เปิดกว้าง และมีประสิทธิภาพ
• ครู สามารถเปลี่ยนบทบาทของครูจากการเป็น “ผู้ถ่ายทอดความรู้” ไปเป็น “ผู้อำนวยการเรียนรู้” (Facilitator)
• ยกระดับการวิจัยและพัฒนาหลักสูตรของไทยได้อย่างต่อเนื่อง
• สามารถ เห็นมุมมองในการพัฒนาหลักสูตรอย่างครบถ้วน

• ผู้เรียน
• เยาวชน
• อบจ.
• ภาคประชาชน
• ผู้ประกอบการท้องถิ่น
• ครู
• บุคลากรทางการศึกษา

• ภายในปีงบประมาณ 2569: จัดตั้งคณะกรรมการและเวทีร่วมออกแบบหลักสูตรการศึกษาใหม่ ที่เน้นให้ผู้เรียน "คิดเป็น ทำได้ สื่อสารดี" ในทุกระดับชั้น เพื่อให้ได้ข้อสรุปอย่างเป็นรูปธรรม
• ปี 2570 เปิดตัว แพลตฟอร์มการเรียนรู้แห่งชา

• แม้ประเทศไทยเริ่มนำแนวคิด STEM/STEAM มาใช้ตั้งแต่ปี 2556 แต่ในทางปฏิบัติยังพบอุปสรรคที่ทำให้การเรียนการสอนแบบนี้ไม่คืบหน้าในประเทศไทยเท่าที่ควร
• ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน: งานวิจัยพบว่าครูกว่า 85.5% ยังไม่เคยได้ยินชื่อ และหลายคนเข้าใจผิดว่า STEAM คือแค่ "การทำโครงงานวิทยาศาสตร์" หรือ "กิจกรรมพิเศษ" ที่จัดขึ้นเป็นครั้งคราว แทนที่จะเห็นว่าเป็น “แนวทางการสอนแบบบูรณาการ” ในระบบปกติ
• จำกัดอยู่แค่อีเวนต์: การจัดกิจกรรมมักเน้นไปที่การแข่งหุ่นยนต์หรือการแสดงผลงาน แต่ขาดการนำมาใช้ร่วมกับวิชาเรียนในชีวิตประจำวัน
• ระบบสอบที่เน้นท่องจำ: ข้อสอบเข้ามหาวิทยาลัยส่วนใหญ่ยังเป็นแบบปรนัย (กากบาท) ทำให้นักเรียนและครูไม่กล้าใช้เวลาไปกับกิจกรรมที่ใช้กระบวนการ STEAM ซึ่งกินเวลามากกว่าและประเมินยากกว่า
• ขาดทรัพยากรและระบบสนับสนุน: โรงเรียนในต่างจังหวัดขาดทั้งอุปกรณ์และเวลา ครูต้องแบกภาระสอนหลายวิชาโดยไม่มี "โค้ช" หรือระบบติดตามผลที่ช่วยให้ครูพัฒนาได้อย่างต่อเนื่อง ไม่มีระบบให้รางวัลครูที่พัฒนา STEAM อย่างแท้จริง ครูที่เน้นคะแนนสอบกลับได้รับการยอมรับมากกว่า

• ปฏิรูปการศึกษา
• เลิกสอบท่องจำ
• ใช้การบูรณาการข้ามศาสตร์แก้โจทย์ท้องถิ่น
• มีโค้ชประจำโรงเรียน
• ประเมินสมรรถนะผ่านพอร์ตโฟลิโอ
• พัฒนาการเรียนการสอน STEAM ในระบบการศึกษาไทย
• ปรับหลักสูตรแกนกลางให้เน้นสมรรถนะ (Competency-based curriculum) เช่น การคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร การแก้ปัญหา การทำงานเป็นทีม
• ใช้การประเมินจากผลงานจริง (Performance-based) เช่น แฟ้มสะสมงาน โครงงาน และการนำเสนอ
• มี “เกณฑ์การประเมินสมรรถนะ” (rubrics) ที่ชัดเจน ที่วัดกระบวนการคิดและการทำงานร่วมกัน
• สร้างระบบสะสมผลงาน (Portfolio-based Learning) ให้ผู้เรียนเก็บผลงานสะสมทั้งภาพถ่าย คลิปวิดีโอ แบบจำลอง รายงาน ใช้เป็นฐานข้อมูลสำหรับการประเมินต่อเนื่อง
• คืนเสรีภาพให้โรงเรียน: ให้โรงเรียนสามารถออกแบบหลักสูตรย่อยที่เชื่อมโยง STEAM (Integrated STEAM Unit)
• เปลี่ยนบทบาทครูสู่ "ผู้อำนวยการเรียนรู้": ครูจะไม่ใช่ผู้เฉลยคำตอบ แต่เป็นคนคอยตั้งคำถามกระตุ้นความคิด สร้างบรรยากาศให้ “ความผิดพลาด” เป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้
• เรียนรู้ผ่านการแก้ปัญหาจริงในท้องถิ่น: ใช้ปัญหาในท้องถิ่นเป็นจุดเริ่มต้น (เช่น น้ำท่วม ขยะ พลังงาน เกษตรกรรม) โดยให้เด็กได้บูรณาการ STEAM หรือความรู้ข้ามศาสตร์เพื่อสร้างนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ชุมชน
• ชวนหน่วยงานท้องถิ่นหรือภูมิปัญญาชาวบ้าน เข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการเรียนรู้และประเมินผล
• มี "โค้ช STEAM" ประจำโรงเรียน: สนับสนุนให้มีพี่เลี้ยงทางวิชาชีพ (Instructional coach) ที่คอยช่วยครูออกแบบการสอน สังเกตชั้นเรียน และสะท้อนผลร่วมกัน
• จัดตั้งเครือข่ายครู STEM (Professional Learning Community)
• จัดให้มีระบบฝึกอบรมแบบขั้นบันได (Micro-credential)
• พัฒนาแพลตฟอร์ม AI ช่วยครู: แพลตฟอร์มที่ช่วยครูออกแบบคำถามเพื่อสร้างการเรียนรู้ สร้างเกณฑ์การประเมิน หรือจำลองบทเรียนก่อนนำไปสอนจริง
• เชื่อมโยงภูมิปัญญาท้องถิ่น: สนับสนุนหลักสูตร STEAM เฉพาะพื้นที่ เช่น การทำเกษตรปลอดภัยในภาคเหนือ หรือการอนุรักษ์พลังงานในเขตอุตสาหกรรมภาคตะวันออก
• สร้างระบบ "พี่เลี้ยงนักเรียน STEAM": สร้างเครือข่ายรุ่นพี่ที่เคยผ่านการเรียนแบบ STEAM มาช่วยแนะนำรุ่นน้อง
• สนับสนุนให้มีการสะท้อนผล: ให้ครูแต่ละโรงเรียนนำข้อมูลความสำเร็จและปัญหาจากการใช้หน่วย STEAM เข้าสู่ระบบฐานกลาง เช่น สิ่งที่ได้ผล สิ่งที่ยังติดขัด การตอบสนองของผู้เรียน เพื่อปรับปรุงหน่วยการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง
• เน้นการพัฒนาเชิงลึก: สนับสนุนให้ครูทำโครงการศึกษาพิเศษด้าน STEAM เพื่อให้เกิดความเข้าใจอย่างลึกซึ้งทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ โดยต้องเป็นไปในลักษณะการ “เปิดโอกาส” ไม่ใช่การบังคับ หรือกดดันให้ต้องทำ

• สร้างนักคิด นักแก้ปัญหา
• สร้างเด็กไทยที่คิดเป็น ทำได้ สื่อสารดี
• เพิ่มทักษะของผู้เรียน
• ผู้เรียนเห็นพัฒนาการของตนเอง
• ครูและนักเรียนเข้าใจว่าความสำเร็จไม่ได้วัดจากคำตอบที่ถูกต้องเพียงอย่างเดียว แต่ประเมินจากกระบวนการในการทำงานทุกช่วง
• โรงเรียนสามารถออกแบบหลักสูตรย่อยที่เชื่อมโยง STEAM (Integrated STEAM Unit) ได้
• เด็กกล้าลองผิดลองถูก
• สร้างนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ชุมชน
• ครูพัฒนาได้อย่างต่อเนื่อง
• ครูเห็นว่าไม่ได้อยู่ลำพัง สามารถช่วยกันคิดหน่วยเรียนรู้ หรือสร้างเกณฑ์การประเมินสมรรถนะเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ร่วมกันในการพัฒนาคุณภาพการสอน
• ครูสามารถสะสม "เข็มกลัด" (Badges) ตามระดับทักษะ ตั้งแต่ระดับต้น (เข้าใจแนวคิด STEAM), ระดับกลาง (ออกแบบหน่วยการเรียนรู้), ระดับสูง (เป็นครูโค้ช STEAM)
• แพลตฟอร์มเองจะพัฒนาให้มี “คลังสื่อ/ตัวอย่างชั้นเรียนจริง” ที่เป็นบริบทของโรงเรียนไทย
• สามารถดึง “ครูในพื้นที่” มาเพิ่มหน่วยเรียนรู้ (Module) ใหม่เข้ามาได้เรื่อยๆ กลายเป็นคลัง STEAM ของประเทศ
• เกิดการฝึกทักษะการสื่อสารและการสอนให้กับตัวรุ่นพี่เอง
• เกิดการปรับปรุงหน่วยการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง
• “นโยบาย–การปฏิบัติ” เชื่อมกันได้จริง
• ครูเกิดความเข้าใจอย่างลึกซึ้งทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ

• เด็กไทย
• นักเรียน
• ครู
• ผู้เรียน
• โรงเรียน
• หน่วยงานท้องถิ่น
• ภูมิปัญญาชาวบ้าน
• ชุมชน
• พี่เลี้ยงทางวิชาชีพ (Instructional coach)
• รุ่นพี่ที่เคยผ่านการเรียนแบบ STEAM
• รุ่นน้อง

• วิกฤตครูไทยเรื่อง “การกระจายตัว” ที่ผิดเพี้ยนจากความต้องการจริง รวมถึงคุณภาพการสอนที่ไม่ตอบโจทย์โลกยุคใหม่
• ระบบการผลิตครูปัจจุบันที่มีปัญหา เปรียบเสมือน “โรงงานที่ผลิตสินค้าผิดสเปกและส่งไปผิดที่”
• มหาวิทยาลัยเน้นเปิดรับนักศึกษาจำนวนมากเพื่อหารายได้ โดยไม่ได้ดูความต้องการของตลาดงาน ทำให้เกิดภาวะครูเฟ้อและสาขาวิชาไม่ตรงความต้องการ บัณฑิตล้นตลาดในบางวิชา แต่กลับขาดแคลนวิชาสำคัญ เช่น STEM และภาษาอังกฤษ
• หลักสูตรที่เน้นเนื้อหา มุ่งเน้นการเรียนในห้องเรียน มากกว่าการลงมือปฏิบัติ ทำให้ครูจบใหม่มีความรู้ทางวิชาการแต่ขาดทักษะการจัดการชั้นเรียนและการแก้ปัญหาหน้างานจริง
• ระยะเวลาฝึกสอนนาน แต่ขาดระบบพี่เลี้ยง (Mentoring) และการสะท้อนผลที่มีคุณภาพ
• ระบบการคัดเลือกผู้เข้าเรียนเน้นการรับเข้าจำนวนมาก โดยขาดการคัดกรองทัศนคติและความสามารถแบบเข้มข้น (Top Talent) ทำให้ขาดแรงจูงใจในวิชาชีพ ผู้เรียนที่ไม่พร้อมจะเป็นครู หรือเลือกเรียนครูเป็นเพียงทางเลือกสำรอง
• เยาวชนไทยและวัยแรงงานกว่า 64% มีทักษะการอ่านต่ำกว่าเกณฑ์ และขาดทักษะดิจิทัล เนื่องจากระบบการเรียนการสอนยังเน้นการท่องจำทฤษฎีมากกว่าการคิดวิเคราะห์
• ประเทศไทยต้องการแรงงานทักษะสูง (High-skilled labor) เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจ แต่ระบบการศึกษากลับผลิตบัณฑิตที่ขาดทักษะที่นายจ้างต้องการ
• ความเหลื่อมล้ำในการกระจายตัว: โรงเรียนขนาดเล็กและโรงเรียนในชนบทกว่า 64% ขาดแคลนครูขั้นวิกฤต เพราะครูเก่งๆ กระจุกตัวอยู่ในเมืองใหญ่

• เปลี่ยนระบบการผลิตเป็น "ระบบปิด" เพิ่มสัดส่วนการผลิตครูที่เชื่อมโยงกับความต้องการจริง
• ปฏิรูปงบประมาณมหาวิทยาลัย (University Funding Reform) ให้งบตาม "คุณภาพผลสัมฤทธิ์ของครู" และ "อัตราการมีงานทำตรงสาย"
• ปรับบทบาทมหาวิทยาลัย: ให้เน้นการติดตาม ฝึกอบรม และเพิ่มเติมความรู้สำหรับครูที่ทำหน้าที่อยู่แล้ว
• เพิ่มบทบาทของครูที่สอนอยู่หน้างานจริง: ในการเข้ามามีส่วนในการถ่ายทอดประสบการณ์ในการจัดการห้องเรียน การประยุกต์สื่อสมัยใหม่ รวมถึงให้คำแนะนำกับนักศึกษาครูรุ่นน้อง
• ใช้ Big Data เชื่อมโยงสถิติเด็กเกิดใหม่กับอัตราการเกษียณของครู
• คุรุสภาออกมาตรฐานกำหนดโควตาการผลิตตามความต้องการของพื้นที่ และกำหนดเงื่อนไขการรับนักศึกษาโดยเน้น "ประสิทธิภาพ" มากกว่าปริมาณ
• อว. ออกแนวทางการปฏิบัติในการคัดเลือกบุคคลเข้ามาเรียนวิชาชีพครู
• สร้างระบบจับคู่โรงเรียนร่วมพัฒนากับมหาวิทยาลัยในพื้นที่ ที่ทำหน้าที่ผลิตครู
• คุรุสภาออกข้อกำหนด จำกัดปริมาณการรับนักศึกษาครูของแต่ละมหาวิทยาลัย ให้สัดส่วนสอดคล้องกับจำนวนที่ตลาดต้องการและบรรจุงานได้จริง
• อว. ออกคำสั่งให้มหาวิทยาลัยต้องรับนักศึกษาบนเงื่อนไขของประสิทธิภาพการผลิตเป็นสำคัญ ไม่ใช่เน้นปริมาณเพื่อหารายได้
• สร้างความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยในพื้นที่กับโรงเรียน เพื่อใช้เป็นพื้นที่ฝึกปฏิบัติการสอนจริงที่มีคุณภาพ
• อว. จัดทำกรอบงบประมาณการผลิตครู 1 คนให้เพิ่มขึ้น สะท้อนการลงทุนเชิงคุณภาพ (เทียบกับแนวทางการผลิตแพทย์)
• รัฐมนตรีเสนอ ครม. อนุมัติกรอบงบประมาณใหม่
• กระทรวงศึกษาธิการ และ อว. เป็นเจ้าภาพร่วมในการตั้งคณะกรรมการเพื่อพิจารณาสร้างฐานข้อมูล การผลิตครู การใช้ครู และการพัฒนาครู
• คณะกรรมการประกอบด้วย คุรุสภา กคศ. ตัวแทน อว. ตัวแทนมหาวิทยาลัยที่ผลิตครู คปร. โดยอาจให้คุรุสภาเป็นผู้ดูแลฐานข้อมูล
• ตั้งงบประมาณเป็นงบบูรณาการ
• คุรุสภาออกคำสั่งให้ครูทั่วประเทศ (รัฐและเอกชน) ลงทะเบียนตนเองในฐานข้อมูลกลาง

• เปลี่ยนระบบจาก "ผลิตตามความถนัดของมหาวิทยาลัย" (Supply-driven) เป็น "ผลิตตามความต้องการจริง" (Demand-driven)
• เพิ่มสัดส่วนการผลิตครู อัตราการบรรจุจริง จาก 30% เป็น 70-100%
• นักศึกษาครู เรียนจบแล้วมีที่ทำงาน และตรงกับสาขาที่ขาดแคลน
• งบประมาณ เป็นไปตาม คุณภาพผลสัมฤทธิ์ของครู และอัตราการมีงานทำตรงสาย
• ครู มีทักษะและขีดความสามารถมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง
• ปริมาณการรับนักศึกษาครูของแต่ละมหาวิทยาลัยมีสัดส่วนสอดคล้องกับจำนวนที่ตลาดต้องการและบรรจุงาน
• กรอบงบประมาณการผลิตครู 1 คนให้เพิ่มขึ้น สะท้อนการลงทุนเชิงคุณภาพ (เทียบกับแนวทางการผลิตแพทย์)

• ครู
• นักศึกษา ครู
• มหาวิทยาลัย

• การอบรมแบบ "เสื้อโหล" (One Size Fits All) หรือ คำสั่งจากส่วนกลางที่กำหนดหัวข้ออบรมแบบเดียวกันทั้งประเทศ โดยไม่สนใจบริบทที่ต่างกันระหว่างโรงเรียน
• ระบบการประเมินวิทยฐานะเน้นการ "สะสมชั่วโมงและเกียรติบัตร" ทำให้การเข้าอบรมเพียงเพื่อผลการประเมิน แต่ไม่ได้นำความรู้มาใช้พัฒนาเด็กจริง
• การดึงครูออกจากห้องเรียนไปอบรมตามสถานที่ต่างๆ
• ความล้มเหลวของระบบติดตาม ขาดระบบพี่เลี้ยง (Coaching) ในห้องเรียนจริง ความรู้ที่เรียนมาไม่ได้ถูกนำไปปฏิบัติหรือต่อยอดอย่างต่อเนื่อง
• ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) ถูกทำให้กลายเป็นการทำเอกสารเท็จย้อนหลังเพียงเพื่อให้ครบตามเกณฑ์

• แจกงบพัฒนาครูคนละ 5,000 บาทส่งถึงโรงเรียนให้เลือกอบรมเองตามปัญหาพื้นที่
• ปฏิรูปการพัฒนาครูโดยใช้ "โรงเรียนเป็นฐาน" (School-Based Training) ให้ครูและผู้บริหารกำหนดหัวข้ออบรมตามปัญหาจริงที่เจอในห้องเรียน หรือตามสิ่งที่ต้องการพัฒนา
• เลิกนับชั่วโมงอบรมและนับใบประกาศ ใช้ "การเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการของนักเรียน" เป็นตัวชี้วัดความสำเร็จของการอบรม
• จัดสรรงบประมาณพัฒนาครูเป็นเงินก้อน (Grant) ส่งตรงถึงโรงเรียน ให้โรงเรียนบริหารจัดการจัดซื้อคอร์สหรือจ้างวิทยากรที่ตอบโจทย์พื้นที่ได้เอง
• กระทรวงศึกษาธิการออกแบบคู่มือแนวทางการดำเนินงานโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน
• สมศ. กำหนดมาตรฐานการปฏิบัติงานในโรงเรียน ให้สอดคล้องกับแนวทางการดำเนินงานโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน
• ออกประกาศกระทรวงถึงแนวทางในการดำเนินงานภายในสถานศึกษาและซักซ้อมความเข้าใจในการดำเนินงานร่วมกับเขตพื้นที่อย่างใกล้ชิด
• รมว.ศึกษาธิการ สื่อสารสาธารณะถึงแนวปฏิบัติของกระทรวงที่จะดำเนินการภายใต้วัฒนธรรมรับผิดรับชอบ (Accountability)
• กำหนดให้ กคศ. ออกแบบแนวทางการประเมินวิทยฐานะที่สอดคล้องกับผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียน
• รมว.ศึกษาธิการ มอบหมายให้ตั้งกรอบงบประมาณในการพัฒนาครู คนละไม่ต่ำกว่า 5,000 บาท
• รมว.ศึกษาธิการ นำกรอบงบประมาณเข้าสู่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีเพื่อเสนออนุมัติ
• กระทรวงออกแบบแนวทางการใช้งบประมาณเพื่อซักซ้อมความเข้าใจกับหน่วยปฏิบัติ
• ตั้งคณะกรรมการติดตามและประเมินโครงการ

• คืนครูสู่ห้องเรียนอย่างมีคุณภาพ
• ครูและผู้บริหารกำหนดหัวข้ออบรมตามปัญหาจริงที่เจอในห้องเรียน หรือตามสิ่งที่ต้องการพัฒนา
• โรงเรียนบริหารจัดการจัดซื้อคอร์สหรือจ้างวิทยากรที่ตอบโจทย์พื้นที่ได้เอง
• โรงเรียนสามารถสร้างกระบวนการพัฒนาครูภายในโรงเรียนได้เอง

• ครู
• โรงเรียน
• ผู้บริหาร
• นักเรียน

• "อยากสอนแต่ไม่ได้สอน" คือระบบบริหารจัดการที่ผลักภาระงานสนับสนุนไปให้ครูผู้สอน ทำให้ครูมีภาระงานล้นเกิน กลายเป็นแผลเรื้อรังของการศึกษาไทย
• ครูต้องรับบทบาทที่ตนเองไม่ถนัด ทั้งนักบัญชีและฝ่ายจัดซื้อจัดจ้าง ซึ่งมีความเสี่ยงทางกฎหมายสูง ทำให้แทนที่จะได้ใช้เวลาเพื่อเตรียมการสอน กลับต้องจมอยู่กับกองเอกสารจัดซื้อจัดจ้าง
• ระบบการประเมินวิทยฐานะหรือการประเมินโรงเรียน ที่เน้น "เล่มรายงาน" และ "การจัดบอร์ดนิทรรศการ" เพื่อต้อนรับคณะกรรมการ คือการทำผักชีโรยหน้าที่ขโมยเวลาคุณภาพที่ครูควรจะได้อยู่กับเด็ก
• งานนโยบายรายวันและงานจิปาถะ (เช่น รายงานโครงการ งานประชาสัมพันธ์ งานอาคารสถานที่) ที่สั่งการแบบบนลงล่าง (Top-down) บีบให้ครูต้องเตรียมพร้อมตลอด 24 ชั่วโมง จนสูญเสียสมดุลชีวิต
• ครูขาดเวลาเตรียมการสอนและดูแลเด็กเป็นรายบุคคล ทำให้การเรียนการสอนขาดประสิทธิภาพและเข้าไม่ถึงเด็กกลุ่มเปราะบาง
• ครูรุ่นใหม่เกิดภาวะหมดไฟ (Burnout) และปัญหาสุขภาพจิตสะสมจากการทำงานที่ไม่ถนัดและความกดดันจากการถูกตรวจสอบ นำไปสู่การลาออกหรือย้ายสายงาน

• วัดผลที่ตัวเด็ก คืนครูสู่ห้องเรียน
• กระทรวงศึกษาธิการจัดสรรงบประมาณจ้างเจ้าหน้าที่ธุรการ การเงิน และนักการภารโรงให้ครบทุกโรงเรียน ด้วยรูปแบบและอัตราค่าจ้างที่เหมาะสมและเป็นธรรมกับภาระและทักษะที่ใช้ในการทำงาน
• ลดเอกสาร เปลี่ยนจากการตรวจเล่มรายงาน เป็นการดูพัฒนาการจริงของผู้เรียน
• ลดพิธีกรรม ยกเลิกการจัดตั้งนิทรรศการต้อนรับกรรมการที่สิ้นเปลืองงบประมาณและเวลา
• ใช้ Big Data เชื่อมโยงข้อมูลจากส่วนกลาง ไม่ต้องกรอกข้อมูลซ้ำซ้อนในหลายแพลตฟอร์ม
• ปฏิรูประบบงบประมาณและแก้กฏหมายให้สามารถทำงานเอกสารที่จำเป็นผ่านระบบดิจิทัลได้
• จัดทำแผนอัตรากำลังใหม่: รมว.ศึกษาธิการ ร่วมกับ สำนักพัฒนาระบบบริหารงานบุคคลและนิติการ จัดทำแผนที่เปลี่ยนภาระงานจาก "ครู" ไปสู่ "พนักงานสายสนับสนุน" อย่างเป็นระบบ
• ระบุรายละเอียดความต้องการ: ในเอกสารต้องระบุจำนวนบุคลากรที่ต้องการในแต่ละตำแหน่ง (ธุรการ, การเงิน, ภารโรง) และประเมินงบประมาณผูกพันต่อเนื่องให้ชัดเจน
• นำเสนอแผนดังกล่าวต่อ "คณะกรรมการกำหนดเป้าหมายและนโยบายกำลังคนภาครัฐ" (คปร.) เพื่อขออนุมัติกรอบอัตรากำลังและงบประมาณในภาพรวมของประเทศ
• เปลี่ยนเกณฑ์การประเมิน มอบหมายให้ กคศ. ออกหนังสือเวียนกำหนดแนวทางการประเมินครูใหม่ โดยพิจารณาจาก "ความก้าวหน้าของผู้เรียนในชั้นเรียน" ที่เกิดขึ้นจริง โดยใช้กลไกการนิเทศภายในตามแนวคิดการใช้โรงเรียนเป็นฐาน
• สร้างความเข้าใจเชิงนโยบาย จัดประชุมซักซ้อมความเข้าใจร่วมกับเขตพื้นที่การศึกษา และกองการเจ้าหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) เพื่อให้การปฏิบัติงานเป็นไปในทิศทางเดียวกัน
• แก้ไข พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560 เพื่อรองรับลายเซ็นดิจิทัลเป็นหลักฐานการเบิกจ่าย การรับรองได้
• กระจายอำนาจ: มอบอำนาจให้พนักงานราชการหรือผู้ได้รับมอบหมาย เซ็นรับรองได้ ไม่จำกัดเฉพาะข้าราชการเท่านั้น
• ปรับปรุงบทบัญญัติในกรณีที่สินค้าไม่ตรงตาม TOR ให้เป็นความผิดของผู้รับจ้างด้วย
• ออกประกาศกระทรวงและหนังสือเวียน: เพื่อซักซ้อมแนวทางการทำงาน การเก็บเอกสารทางราชการแบบอิเล็กทรอนิกส์
• สร้าง Marketplace เพื่อการศึกษา พัฒนาแพลตฟอร์มจัดซื้อจัดจ้าง ให้ครูสามารถเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ตามความต้องการ ตามกรอบงบประมาณที่ได้รับจัดสรร โดยไม่ต้องทำเอกสาร

• งานครู ลดลง
• ครูสามารถทำหน้าที่ "สอน" เพียงอย่างเดียว
• ระบบประเมินมีเอกสาร ลดลง
• ไม่มีการจัดตั้งนิทรรศการต้อนรับกรรมการ
• ไม่มีการกรอกข้อมูลซ้ำซ้อนในหลายแพลตฟอร์ม
• การทำงานเอกสารที่จำเป็นสามารถทำผ่านระบบดิจิทัลได้
• การปฏิบัติงานเชิงนโยบายเป็นไปในทิศทางเดียวกัน
• เอกสารการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐสามารถทำบนระบบอิเล็กทรอนิกส์
• สามารถใช้ลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์เพื่อแสดงเป็นหลักฐานการเบิกจ่าย การรับรองได้
• พนักงานราชการหรือผู้ได้รับมอบหมาย เซ็นรับรองได้ ไม่จำกัดเฉพาะข้าราชการเท่านั้น
• ลดภาระทางกฎหมายของครู
• ครูสามารถเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ตามความต้องการ ตามกรอบงบประมาณที่ได้รับจัดสรร โดยไม่ต้องทำเอกสาร

• ครู
• นักเรียน
• โรงเรียน

• เงินเดือนเริ่มต้นไม่เพียงพอต่อการดำรงชีพอย่างมีคุณภาพ
• ครูจำนวนมากติดอยู่ในวงจรหนี้สินสะสม เนื่องจากรายได้ไม่พอกับรายจ่าย
• งบประมาณจากส่วนกลางจัดสรรมาไม่เพียงพอหรือล่าช้า ทำให้ครูต้องกู้ยืมเพื่อซื้อสื่อการสอนหรือซ่อมแซมห้องเรียน
• บุคลากรสนับสนุน เช่น ธุรการและภารโรง รวมถึงครูอัตราจ้างจำนวนมาก ถูกจ้างในรูปแบบ "จ้างเหมาบริการ" ที่ไม่มีสวัสดิการเหมือนข้าราชการ และค่าจ้างต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำ
• ความไม่มั่นคง ของการจ้างงานแบบจ้างเหมาบริการ ทำให้เกิดการลาออกบ่อยครั้งจนขาดความต่อเนื่องในการดูแลโรงเรียนและนักเรียน
• ครูไทยต้องแบกรับงานที่ไม่ใช่การสอน (Non-teaching tasks) ทำให้ค่าตอบแทนต่อชั่วโมงทำงานจริงต่ำกว่ามาตรฐานวิชาชีพชั้นสูงอื่น ๆ อย่างมาก

• เพิ่มทางเลือกบรรจุครูแบบ "ฐานเงินเดือนสูง" เริ่มต้นที่ 22,000 บาท/เดือน เพื่อแข่งขันกับภาคเอกชนและดึงดูดคนเก่งเข้าสู่ระบบ โดยแลกกับการไม่มีสิทธิบำนาญ เป็นทางเลือกสำหรับ “ผู้สมัครใจ” ไม่มีผลต่อข้าราชการครูเดิมที่บรรจุอยู่แล้ว
• สร้างวิทยฐานะสายบริหารควบคู่วิทยฐานะสายวิชาการ กำหนดให้หัวหน้าฝ่ายงานในโรงเรียน (เช่น ฝ่ายวิชาการ ฝ่ายแผนงาน) เป็นตำแหน่งที่ครองวิทยฐานะ คศ.3 สายบริหาร
• เลื่อนวิทยฐานะยึดโยงประสิทธิภาพการสอนของครู และผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียน มีวงจรการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน
• จัดสรรเงินสนับสนุนพิเศษให้กับครูและบุคลากรที่ปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่เสี่ยงภัย พื้นที่ห่างไกล หรือพื้นที่เข้าถึงยาก
• กำหนดให้แต่ละโรงเรียนได้อัตราบุคลากรที่จำเป็น เช่น ภารโรง ธุรการ
• ผลักดันให้เปลี่ยนรูปแบบการจ้างงานจาก "จ้างเหมาบริการ" เป็น "ลูกจ้างชั่วคราว” (เป็นอย่างน้อย)
• แก้ไขกฎหมายเงินเดือน: ปรับปรุง พ.ร.บ.เงินเดือน เงินวิทยฐานะ และเงินประจำตำแหน่งข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา เพื่อกำหนดบัญชีเงินเดือนขั้นตํ่าและขั้นสูงแบบใหม่ของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ
• มอบหมาย กคศ. ออกแนวทางการรับสมัครสอบบรรจุข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา เข้าสู่ตำแหน่งแบบใหม่
• ออกแบบวิธีการสลับเส้นทางอาชีพของข้าราชการครู จากแบบเดิมสู่แบบใหม่โดยสมัครใจ
• แก้ไขกฎหมายสร้างวิทยฐานะสายบริหารควบคู่วิทยฐานะสายวิชาการ: ปรับปรุง พ.ร.บ.เงินเดือน เงินวิทยฐานะ และเงินประจำตำแหน่งข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา เพื่อกำหนดผู้ที่ดำรงตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายต่าง ๆ ให้ครองวิทยฐานะ คศ.3 พร้อมกำหนดค่าตอบแทน
• กคศ. ออกหลักเกณฑ์ วิธีพิจารณา เลื่อนวิทยฐานะข้าราชการครูบรรจุเข้ารับตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายต่าง ๆ
• แก้ไขกฎหมายให้เงินพิเศษ (Incentive) แก่ครู: ปรับปรุง พ.ร.บ.เงินเดือน เงินวิทยฐานะ และเงินประจำตำแหน่งข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ที่รัฐต้องจ่ายค่าตอบแทนพิเศษให้กับผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่เสี่ยงภัยห่างไกล
• ปฏิรูปการประเมินวิทยฐานะโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน: กคศ. ออกเกณฑ์ใหม่ที่เปิดให้กลุ่มโรงเรียนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย มีส่วนร่วมในการประเมิน เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทจริงของแต่ละพื้นที่
• กำหนดให้เกณฑ์การตัดสินพิจารณาจากประสิทธิภาพการสอนของครู พัฒนาการของนักเรียน ความต่อเนื่องในการปฏิบัติงาน และการสร้างสรรค์นวัตกรรมการสอนของครูเป็นสำคัญ
• ทำหนังสือซักซ้อมและสื่อสารร่วมกับศึกษานิเทศก์ ทั้งในระดับเขตพื้นที่และหน่วยงานต้นสังกัด เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ตรงกันในการสนับสนุนการเลื่อนวิทยฐานะแบบใหม่
• ปรับสัดส่วนงบประมาณจ้างงาน: ผลักดันให้สำนักงาน ก.พ. กำหนดอัตราลูกจ้างชั่วคราว พนักงานราชการ เท่าที่จำเป็นต่อการปฎิบัติงาน เพื่อเปลี่ยนสัญญาจากจ้างเหมา เป็นลูกจ้างที่ได้ค่าตอบแทนและสวัสดิการที่เป็นธรรม

• ครูบรรจุใหม่เงินเดือนเริ่มต้น 22,000 บาท โดยแลกกับการไม่มีสิทธิบำนาญ
• การเลื่อนวิทยฐานะ สัมพันธ์กับประสิทธิภาพการสอนของครู และผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียน มีวงจรการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
• บุคลากรสนับสนุน เช่น ภารโรง ธุรการ มีสวัสดิการตามกฎหมาย มีเงินเดือนที่เติบโตตามอายุงาน มีความมั่นคงในอาชีพ
• บัญชีเงินเดือนขั้นตํ่าและขั้นสูงแบบใหม่ของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ
• ผู้ที่ดำรงตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายต่าง ๆ ครองวิทยฐานะ คศ.3 พร้อมกำหนดค่าตอบแทน
• รัฐจ่ายค่าตอบแทนพิเศษให้กับผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่เสี่ยงภัยห่างไกล
• เกณฑ์การประเมินวิทยฐานะ สอดคล้องกับบริบทจริงของแต่ละพื้นที่
• เปลี่ยนสัญญาจากจ้างเหมา เป็นลูกจ้างที่ได้ค่าตอบแทนและสวัสดิการที่เป็นธรรม

• ครู
• ธุรการ
• ภารโรง
• บุคลากร (ทั่วไปและสนับสนุน)
• ครูอัตราจ้าง
• ครูและบุคลากรที่ปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่เสี่ยงภัย พื้นที่ห่างไกล หรือพื้นที่เข้าถึงยาก
• ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ
• นักเรียน
• ลูกจ้างชั่วคราว

• การเรียนรู้นอกห้องเรียนเป็นสิทธิพิเศษที่มีเพียงเด็กจากครอบครัวฐานะดีที่เข้าถึงได้
• ความเหลื่อมล้ำของ "ต้นทุนการเรียนรู้": ครอบครัวรายได้น้อยต้องแบกรับค่าใช้จ่ายทางการศึกษาสูงถึง 20% ของรายได้ ทำให้แทบไม่เหลือเงินสำหรับการซื้อหนังสือ หรือพาบุตรหลานไปแหล่งเรียนรู้
• แหล่งเรียนรู้กระจุกตัว: เยาวชนไทยกว่า 40% ไม่เคยไปพิพิธภัณฑ์หรือหอศิลป์ โดยเฉพาะเด็กในต่างจังหวัดที่เผชิญกับข้อจำกัดทั้งด้านค่าเดินทางและระยะทาง เพราะแหล่งเรียนรู้ในประเทศไทยมีการกระจายตัวอย่างไม่ทั่วถึง กระจุกตัวในบางพื้นที่
• ระบบการศึกษาที่ไม่ยืดหยุ่น: การศึกษาไทยยังไม่สามารถนำแนวคิดที่ยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง (Learner-Centric) มาปรับใช้ให้เกิดผลในทางปฏิบัติได้อย่างเป็นรูปธรรม ส่งผลให้ผู้เรียนขาดแรงจูงใจในการเรียนรู้ด้วยตนเอง

• เสนอ "คูปองเปิดโลกการเรียนรู้ 2,000 บาท/คน/ปี" เปลี่ยนการสนับสนุนงบประมาณจากรัฐไปสู่มือผู้เรียนโดยตรง (Demand-side Financing)
• ผู้เรียนสามารถใช้คูปองนี้กับกิจกรรมการเรียนรู้ที่ตนเองสนใจ เชื่อมโยงผลการเรียนรู้นอกห้องเรียนเข้ากับระบบการศึกษาแบบไร้รอยต่อ ผ่านแพลตฟอร์มการเรียนรู้แห่งชาติ
• พัฒนา ระบบแพลตฟอร์มการเรียนรู้แห่งชาติ เป็นแพลตฟอร์มกลาง
• ดึงท้องถิ่นร่วมจัดการ ระดมผู้สนใจในการจัดหลักสูตรและกิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลาย สนับสนุนให้ อบจ. และเทศบาล ออกแบบกิจกรรมที่สอดคล้องกับวัฒนธรรมและโจทย์ของแต่ละพื้นที่
• คัดกรองคุณภาพผู้ให้บริการ:เพื่อป้องกันผู้ให้บริการคุณภาพต่ำที่เข้ามาหาประโยชน์จากโครงการและรับประกันว่าเงินทุกบาทจะถูกใช้เพื่อคุณภาพการเรียนรู้จริง
• กำหนดเกณฑ์และกลไกในการรับรองผู้ให้บริการและกิจกรรมที่เข้าร่วมโครงการ (เช่น สถาบันดนตรี, ศูนย์ฝึกอาชีพ, ค่ายวิชาการ)
• จัดทำรายชื่อผู้ให้บริการและกิจกรรมที่ได้การรับรอง (Accredited Providers)
• จัด "นิทรรศการการเรียนรู้สัญจร" ในประเด็นต่างๆ (เช่น ดาราศาสตร์, บอร์ดเกม, นิเวศวิทยา)
• จัดทั่วประเทศประมาณ 2,000 ครั้ง/ปี เฉลี่ยอย่างน้อยอำเภอละ 2 ครั้ง/ปี
• จัดทำระบบแนะนำคู่มือเลือกเรียนรู้ (Information Literacy) ให้แก่ผู้ปกครองและเยาวชนในกลุ่มที่ขาดโอกาส เพื่อช่วยในการตัดสินใจเลือกกิจกรรมที่เหมาะสมและเป็นประโยชน์สูงสุด

• เยาวชนเลือกเรียนตามความสนใจ
• เชื่อมโยงผลการเรียนรู้นอกห้องเรียนเข้ากับระบบการศึกษาแบบไร้รอยต่อ
• ช่วยผู้เรียนตัดสินใจเลือกกิจกรรมที่เหมาะสมและเป็นประโยชน์สูงสุด

• ครอบครัวรายได้น้อย
• เยาวชนไทย
• ผู้ปกครองและเยาวชนในกลุ่มที่ขาดโอกาส

• ภายในปีการศึกษา 2570 (เกี่ยวกับ Action)

• 200 ล้านบาท

• แหล่งเรียนรู้คือระบบนิเวศที่ช่วยให้เยาวชนค้นพบศักยภาพของตนเอง แต่ปัจจุบันพื้นที่เหล่านี้กระจุกตัวอยู่ในเมืองใหญ่ เด็กไทยจำนวนมากเข้าไม่ถึงเพราะอุปสรรคเชิงพื้นที่และค่าเดินทาง
• ความเหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่อย่างรุนแรง: การกระจายตัวของแหล่งเรียนรู้ในไทยมีความแตกต่างกันมหาศาล ส่งผลต่อความยากง่ายในการเข้าถึงของประชาชนแต่ละพื้นที่ เช่น ห้องสมุด จังหวัดที่มีมากที่สุดกับจังหวัดที่ขาดแคลน ต่างกันถึง 14 เท่า หรือ พื้นที่นันทนาการที่ความเหลื่อมล้ำสูงถึง 33 เท่า
• เยาวชนเกือบ 50% ไม่ได้ไปแหล่งเรียนรู้เพราะ "การเดินทาง" โดยเฉลี่ยต้องเดินทางไกลถึง 12-26 กิโลเมตร เพื่อเข้าถึงห้องสมุดหรือพิพิธภัณฑ์ ทำให้การเรียนรู้กลายเป็นภาระค่าใช้จ่าย
• แหล่งเรียนรู้ไม่ตอบโจทย์ความต้องการ: มีไม่เพียงพอและไม่ตรงตามความสนใจของคนในพื้นที่ (เยาวชนแต่ละช่วงวัยต้องการพื้นที่ที่ต่างกัน)

• สนับสนุนงบประมาณ 1,000 ล้านบาท/ปี ร่วมกับท้องถิ่นและภาคประชาสังคม เพื่อสร้างแหล่งเรียนรู้ใหม่ 200 แห่ง และปรับปรุงของเดิม 500 แห่งทั่วประเทศ
• เปิดทางให้เอกชนมีส่วนร่วม โดยลดหย่อนภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง หากนำพื้นที่มาเปิดเป็นแหล่งเรียนรู้สาธารณะ
• เพิ่มแหล่งเรียนรู้หรือนิทรรศการการเรียนรู้ “แบบสัญจร” ในประเด็นต่างๆ จำนวนประมาณ 2,000 ครั้ง/ปี ทั่วประเทศ เฉลี่ยอย่างน้อยอำเภอละ 2 ครั้ง/ปี
• จัดตั้งงบอุดหนุนเฉพาะกิจ สร้างช่องทางงบประมาณที่ท้องถิ่นสามารถขอรับการสนับสนุนเพื่อพัฒนาแหล่งเรียนรู้ในพื้นที่ของตนเองได้อย่างรวดเร็ว
• ปรับกฎหมายภาษี แก้ไขระเบียบที่เกี่ยวข้องกับภาษีที่ดินฯ เพื่อจูงใจด้วยมาตรการลดหย่อนภาษี ให้เอกชนปรับเปลี่ยน “พื้นที่ของเอกชน” เป็น “แหล่งเรียนรู้ของสาธารณะ”
• ผนึกกำลังผู้เชี่ยวชาญ: ร่วมมือกับสถาบันเฉพาะทาง (เช่น อพวช., สถาบันดาราศาสตร์ฯ, สมาคมบอร์ดเกม) จัดนิทรรศการสัญจร
• เชื่อมโยงกับนโยบาย "คูปองเปิดโลก" อุดหนุนฝั่งผู้เรียน (Demand-side) กระตุ้นให้แหล่งเรียนรู้เกิดการพัฒนาคุณภาพเพื่อดึงดูดผู้ใช้งาน

• เพิ่มพื้นที่เรียนรู้ 700 แห่ง
• เอกชน มีส่วนร่วมในการพัฒนาที่ดินเพื่อการเรียนรู้
• นิทรรศการสัญจรถึงทุกอำเภอ เพื่อการเรียนรู้ใกล้บ้านที่เท่าเทียม
• สร้างแหล่งเรียนรู้ใหม่ 200 แห่ง และปรับปรุงของเดิม 500 แห่งทั่วประเทศ
• ลดหย่อนภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง สำหรับเอกชนที่นำพื้นที่มาเปิดเป็นแหล่งเรียนรู้สาธารณะ)
• เพิ่มแหล่งเรียนรู้หรือนิทรรศการการเรียนรู้แบบสัญจร จำนวนประมาณ 2,000 ครั้ง/ปี ทั่วประเทศ เฉลี่ยอย่างน้อยอำเภอละ 2 ครั้ง/ปี
• เด็กทุกอำเภอได้สัมผัสประสบการณ์จริงอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง
• เด็กๆ มีกำลังทรัพย์ในการเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ที่มีค่าใช้จ่าย

• เอกชน
• เยาวชน / เด็กไทย

• สำหรับการจัดตั้งงบอุดหนุนเฉพาะกิจ: ภายในปีงบประมาณ 2570
• สำหรับการดำเนินการจัดนิทรรศการสัญจร (พร้อมผนึกกำลังผู้เชี่ยวชาญ): เริ่มตั้งแต่ ภาคการศึกษาปลายของปีการศึกษา 2569

• 1,000 ล้านบาท/ปี (กองทุนร่วมลงทุน)
• 200 ล้านบาท (แหล่งเรียนรู้สัญจร)

• งบอุดหนุนเฉพาะกิจ

• ความเหลื่อมล้ำรุนแรง: เด็กจากครอบครัวที่รวยที่สุด 10% มีโอกาสเรียนต่อปริญญาตรีถึง 71% ในขณะที่เด็กจากครอบครัวที่จนที่สุด 10% มีโอกาสเข้าถึงเพียง 6% เท่านั้น
• วิกฤตสภาพคล่อง: ปัจจุบัน กยศ. ปล่อยกู้ปีละกว่า 40,000 ล้านบาท แต่ได้รับเงินคืนเพียง 25,000 ล้านบาท ทำให้ต้องพึ่งพางบประมาณแผ่นดินมากขึ้นเรื่อยๆ ภายใต้การบริหารจัดการที่ยังขาดประสิทธิภาพในบางจุด
• หลักสูตรไม่ตอบโจทย์: มีเพียงครึ่งหนึ่งของหลักสูตรอุดมศึกษาที่สร้างทักษะจำเป็นสำหรับอนาคต ทำให้ผู้กู้ยืม กยศ. จำนวนมากเรียนจบมาแล้วไม่มีงานทำ หรือมีรายได้ไม่เพียงพอจะใช้หนี้

• ปฏิรูปและยกระดับบทบาทของ กยศ. เพื่อลดความเหลื่อมล้ำและวางหลักประกันให้เด็กทุกคนมีโอกาสเข้าถึงการศึกษาระดับอุดมศึกษาอย่างเสมอภาค
• กำหนดบทบาทรัฐต่อการเรียนในระดับอุดมศึกษาให้ชัดเจน
• กำหนดสัดส่วนรายได้ของ กยศ. ระหว่างการอุดหนุนจากงบประมาณแผ่นดิน กับการบริหารกองทุนโดย กยศ.
• ส่งเสริมให้ผู้กู้ยืม กยศ. เข้าถึงการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่มีคุณภาพโดยการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับผลลัพธ์ของผู้กู้ยืมที่ผ่านมาในแต่ละหลักสูตร (เช่น อัตราการจ้างงาน รายได้เฉลี่ยหลังเรียนจบ)
• แนะแนวหรือเพิ่มแรงจูงใจให้ผู้กู้ยืมตัดสินใจเลือกเรียนในหลักสูตรที่มีแนวโน้มจะนำไปสู่การมีงานที่รายได้สูงและมั่นคง
• ยกเลิกการบังคับกิจกรรมจิตสาธาณะ ที่บังคับเฉพาะกับนักศึกษาที่กู้ยืม กยศ. (เช่น ปลูกต้นไม้ บริจาคเลือด) หรือกิจกรรมอื่นที่ทำให้เกิดการเลือกปฏิบัติระหว่างนักศึกษาที่กู้ กยศ. กับนักศึกษาที่ไม่ได้กู้
• ปรับปรุงเกณฑ์การใช้คืนหนี้ ยึดหลัก “จ่ายคืนเมื่อจ่ายไหว” (Income-Contingent Loan)
• ปรับยอดชำระหนี้ให้แปรผันตามรายได้และความสามารถในการชำระหนี้
• หากรายได้ต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนด: กำหนดให้ผู้กู้ยืมยังไม่ต้องชำระหนี้ หรือขยายช่วงปลอดหนี้ให้ยาวนานขึ้น
• หากรายได้สูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด: กำหนดให้ผู้กู้ยืมชำระหนี้ โดยการคำนวณยอดชำระหนี้ที่คิดเป็น % ของรายได้ที่เกินเกณฑ์
• ปรับโครงสร้าง-แผน-ยอดชำระหนี้ ให้สอดคล้องกับกลุ่มอาชีพของผู้กู้ยืม
• ปรับตารางการชำระหนี้ของเกษตรตามฤดูกาลผลิตของพืชผลทางการเกษตรต่างๆ
• ยกระดับบทบาท กยศ. ในการช่วยหางานและยกระดับทักษะให้กับผู้กู้ยืม ร่วมกับกรมจัดหางาน
• เชื่อมโยงข้อมูลเกี่ยวกับผู้กู้ยืมที่กำลังจะเรียนจบให้กับผู้จ้าง
• ลดภาระทางธุรการและลดหย่อนภาษีให้กับบริษัทที่จ้างผู้กู้ยืม กยศ. มาทำงาน
• ออกแบบเงินกู้ประเภทพิเศษเพื่อนำผู้กู้ยืม กยศ. ที่ยังว่างงานไปยกระดับทักษะในด้านที่มีผู้ประกอบการพร้อมจ้างงานเมื่ออบรมจบ
• ปรับโครงสร้างการทำงานของ กยศ. เพื่อเพิ่มความเชี่ยวชาญเฉพาะทางและประสิทธิภาพในการทำงาน
• ทบทวนองค์ประกอบของคณะกรรมการ กยศ. เพื่อเพิ่มผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางและเพิ่มกลไกรับผิดรับชอบทางการเมือง
• ปลดล็อกความเป็นไปได้ในการจ้างเหมาภาคเอกชน (outsource) ในการดำเนินการงานสนับสนุนบางประเภท (เช่น การติดต่อหาผู้กู้ยืมเพื่อแจ้งเตือนให้ชำระหนี้) ทั้งนี้โดยเปิดให้มีการแข่งขันของเอกชน
• แก้ไข พ.ร.บ. กยศ. โดยการ เพิ่มสภาพบังคับและประสิทธิภาพในการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงานรัฐ ปรับปรุงเกณฑ์เรื่องการปลอดหนี้ที่ถูกกำหนดใน พ.ร.บ. และ ทบทวนองค์ประกอบของคณะกรรมการ กยศ.
• ขับเคลื่อนให้บอร์ด กยศ. ออกหลักเกณฑ์ตาม พ.ร.บ. กยศ.
• ออกมาตรการส่งเสริมหรือจูงใจให้เกิดการจ้างงานผู้กู้ยืม กยศ.
• วางแผนงบประมาณในการอุดหนุน กยศ. เพิ่มเติมจากรายรับของ กยศ. จากการชำระหนี้ของผู้กู้ยืม

• เพิ่มโอกาสให้กับผู้เรียนในการเข้าถึงการศึกษาระดับอุดมศึกษา
• เพิ่มขีดความสามารถในการสร้างรายได้และการใช้คืนหนี้ ให้ผู้กู้ยืม
• ลดความเหลื่อมล้ำ
• วางหลักประกันให้เด็กทุกคนมีโอกาสเข้าถึงการศึกษาระดับอุดมศึกษาอย่างเสมอภาค
• ผู้กู้ยืมรายใหม่มีข้อมูลประกอบการตัดสินใจที่รอบด้าน
• นักศึกษาที่กู้ยืม กยศ. มีเวลาและความยืดหยุ่นในการเลือกทำกิจกรรมนอกห้องเรียน เท่าเทียมกับนักศึกษากลุ่มอื่น
• เพิ่มประสิทธิภาพในการชำระหนี้
• เพิ่มความเชี่ยวชาญเฉพาะทางและประสิทธิภาพในการทำงาน ของ กยศ.
• เพิ่มผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางและเพิ่มกลไกรับผิดรับชอบทางการเมือง ในคณะกรรมการ กยศ.
• เพิ่มสภาพบังคับและประสิทธิภาพในการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงานรัฐ
• กยศ. มีสภาพคล่องเพียงพอในการปล่อยกู้

• สถานประกอบการ/ ผู้ประกอบการ
• ผู้กู้ยืม กยศ. / นักศึกษาที่กู้ยืม กยศ.
• บอร์ด กยศ.

• งบประมาณแผ่นดิน
• รายรับของ กยศ. จากการชำระหนี้ของผู้กู้ยืม

• ความยากจนและหนี้สินภาคประชาชน
• ความยากจนกลุ่มครัวเรือนรากหญ้า
• ลูกหนี้ที่ไม่ได้รับความเป็นธรรมหรือไม่อาจช่วยตัวเองได้
• ผลการประเมินไม่เป็นไปตามวัตถุประสงค์หรือไม่คุ้มค่า ของกองทุนที่ตั้งงบประมาณรายจ่ายประจำปี
• นักเรียน นักศึกษาที่ขาดแคลนทุนทรัพย์
• หนี้มีปัญหาหรือหนี้เสีย

• ให้ความสำคัญกับแก้ไขปัญหาความยากจนกลุ่มครัวเรือนรากหญ้าด้วยการให้ความรู้ ทักษะ
• เปิดโอกาสให้สามารถเข้าถึงแหล่งทุน ปัจจัยการผลิตต่างๆ โดยเฉพาะที่ดินทำกิน และตลาด
• ช่วยเหลือผู้ยากจนข้นแค้นด้วยการสังคมสงเคราะห์ เช่น จัดหาที่พักอาศัย และให้เงินสงเคราะห์รายเดือน
• ให้ความสำคัญกับการช่วยเหลือและแก้ปัญหาลูกหนี้ที่ไม่ได้รับความเป็นธรรมหรือไม่อาจช่วยตัวเองได้
• จัดตั้งสถาบันช่วยเหลือลูกหนี้ เช่น การจัดตั้งธนาคารเพื่อสังคม (Social Bank)
• ธนาคารเพื่อสังคม ซื้อหนี้เสียและหลักทรัพย์ค้ำประกันหลักทรัพย์ค้ำประกันของลูกหนี้
• นำลูกหนี้และหลักทรัพย์ค้ำประกัน เข้าสู่กระบวนการช่วยเหลือโดยยึดแนวทาง “ทุกฝ่ายต้องได้ประโยชน์ร่วมกัน”
• ธนาคารเพื่อสังคม ขายหนี้คืนให้กับลูกหนี้ในราคาเท่าทุน
• พักชำระหนี้
• มีมาตรการหรือวิธีการฟื้นฟูอาชีพลูกหนี้ให้มีรายได้เพียงพอในการชำระหนี้คืน
• จัดให้มีการสอบทานและทบทวนการบริหารจัดการกองทุนที่ตั้งงบประมาณรายจ่ายประจำปีในรูปองค์การมหาชน องค์การของรัฐที่เป็นอิสระ หรือ กองทุนที่เป็นนิติบุคคลอื่น เพื่อการพัฒนาหรือที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาและการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลและบริหารจัดการของกระทรวง ทบวง กรม หรือ หน่วยงานที่เรียกเป็นอย่างอื่น
• ปฏิรูปและส่งเสริมให้จัดตั้งบรรษัทบริหารจัดการกองทุนเพื่อการพัฒนาแห่งชาติ (National Development and Management Fund/ NDMF)
• สำหรับ กองทุนให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.) จะมีการตั้งกองทุนในลักษณะเดียวกัน
• ชะลอหรือเจรจาไกล่เกลี่ยให้มีการชำระหนี้แบบผ่อนปรนโดยหลีกเลี่ยงการฟ้องร้องดำเนินคดี
• ปรับเปลี่ยนรูปแบบการกู้ยืม การเจรจา การปรับโครงสร้างหนี้ ที่เหมาะสม
• นำมาตรการหรือมาตรฐานสิทธิมนุษยชนมาปฏิบัติ
• จัดตั้ง “บรรษัทบริหารจัดการกองทุนเพื่อคนรากหญ้า” (Wealth Management Fund for the Grassroots/WMFG) หรือ “บริษัทบริหารจัดการสินทรัพย์แห่งชาติเพื่อคนรากหญ้า” (National Assets Management Company for the Grassroots/NAMCG)
• บรรษัทบริหารจัดการกองทุนเพื่อคนรากหญ้า หรือ บริษัทบริหารจัดการสินทรัพย์แห่งชาติเพื่อคนรากหญ้า รับซื้อหรือโอนหนี้มีปัญหาหรือหนี้เสียมาบริหารจัดการโดยไม่ทำลายวิธีปฏิบัติของธุรกรรมการกู้ยืมเงิน

• ครัวเรือนรากหญ้า สามารถเข้าถึงแหล่งทุน ปัจจัยการผลิตต่างๆ โดยเฉพาะที่ดินทำกิน และตลาด
• ลูกหนี้จะไม่ถูกฟ้องร้องและจะได้ทรัพย์คืน
• เจ้าหนี้จะได้รับการชำระหนี้
• รัฐบาลจะไม่เสียหาย
• ลูกหนี้ กลับมาเป็นลูกหนี้ปกติ
• ลูกหนี้ มีรายได้เพียงพอในการชำระหนี้คืน
• กองทุนที่ตั้งงบประมาณรายจ่ายประจำปี มีผลการประเมินเป็นไปตามวัตถุประสงค์และคุ้มค่า
• เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผล ของทุนการศึกษา
• สร้างความเข็มแข็งให้กับคนรากหญ้า ตลอดจนผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

• กลุ่มครัวเรือนรากหญ้า
• ผู้ยากจนข้นแค้น
• ลูกหนี้ที่ไม่ได้รับความเป็นธรรมหรือไม่อาจช่วยตัวเองได้
• นักเรียน นักศึกษาที่ขาดแคลนทุนทรัพย์

• สนับสนุนการอบรมเลี้ยงดูและให้การศึกษาปฐมวัย
• พัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการจัดการศึกษาในทุกระดับและ ทุกรูปแบบ
• พัฒนาความคิด สติปัญญา และศักยภาพของผู้เรียน
• จัดให้มี หลักสูตรและกิจกรรมที่สร้างความรับผิดชอบ มีคุณธรรม ยึดมั่นในแนวทางสันติวิธี เสียสละ และมีจิตใจที่เป็นมิตรภาพบนความแตกต่างหลากหลาย
• ส่งเสริมและสนับสนุนการกระจายอำนาจให้สถานศึกษาทุกระดับ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ชุมชน องค์การทางศาสนา ตลอดจน เอกชน
• พัฒนาครูให้มีคุณภาพและมีความรับผิดชอบ
• ใช้เทคโนโลยีในการพัฒนาการศึกษา
• จัดตั้งกองทุนกู้ยืมเพื่อการศึกษาที่เสมอภาคและเป็นธรรม
• พัฒนาระบบสวัสดิการเพื่อการศึกษาแบบถ้วนหน้าจนถึงระดับปริญญาตรี
• ส่งเสริมสนับสนุนนักเรียน นักศึกษาที่ศึกษาในต่างประเทศ
• สนับสนุนการจัดตั้งกองทุนช่วยเหลือการศึกษาที่ท้องถิ่นหรือชุมชนเป็นฝ่ายบริหารและดำเนินการ
• ยกระดับคุณภาพ มาตรฐาน และอุดหนุนการจัดการศึกษาทุกระดับในโรงเรียนเอกชนสามัญ และโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม (ในกรณีจังหวัดชายแดนภาคใต้)
• ส่งเสริมการเรียนการสอนทางศาสนาของทุกศาสนาในสถาบันการศึกษารูปแบบต่างๆ
• ส่งเสริมให้มีค่าตอบแทนครูสอนศาสนา
• ส่งเสริมระบบการศึกษาบนฐานของความแตกต่างทางวัฒนธรรม ศาสนา และชาติพันธุ์
• พัฒนาความคิด สติปัญญา และศักยภาพของทุกชาติพันธุ์โดยเริ่มต้นจากภาษาแม่ อาทิ ภาษามลายู
• เพิ่มสิทธิและบทบาทของระบบการศึกษาทางเลือกและการศึกษาด้วยตัวเองของประชาชนในทุกช่วงวัย
• ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตและการศึกษาตามอัธยาศัย
• สนับสนุนสถาบันอุดมศึกษาให้สามารถทำหน้าที่จัดการเรียนการสอน วิจัย และบริการวิชาการแก่สังคมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• จัดให้มี เสรีภาพทางวิชาการ ในสถาบันอุดมศึกษา
• สร้างความร่วมมือกับสถาบันอุดมศึกษาทั้งในและต่างประเทศ
• ส่งเสริมให้มีกองทุนสนับสนุนการวิจัยที่ท้องถิ่น นักวิจัย นักวิชาการ และสถาบันอุดมศึกษาต่างๆ สามารถเข้าถึงทุนการวิจัยได้อย่างเท่าเทียมกัน
• ส่งเสริมและสนับสนุนระบบการวิจัยของประเทศให้สามารถตอบสนอง ต่อความจำเป็นของสังคม ประชาชน และภาคธุรกิจ
• จัดให้มี การเผยแพร่ผลการศึกษาวิจัย
• พัฒนาและจัดให้มีองค์กรด้านเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในระดับชาติและระดับต่างๆ
• ประมวลผลข้อมูลจากงานวิจัยมาใช้ให้เกิดประโยชน์กับประเทศในทุกด้าน

• การจัดการศึกษา เท่าเทียมกัน
• การจัดการศึกษา ได้มาตรฐานนานาประเทศ
• ผู้เรียน มีการบูรณาการทั้งทางสติปัญญา จิตวิญญาณ วุฒิภาวะทางอารมณ์ และความสมบูรณ์ของร่างกาย
• เป็นประชากรคุณภาพของประเทศและประชาคมโลก
• ครูมีคุณภาพและมีความรับผิดชอบ
• มี กองทุนกู้ยืมเพื่อการศึกษาที่เสมอภาคและเป็นธรรม
• มี ระบบสวัสดิการเพื่อการศึกษาแบบถ้วนหน้าจนถึงระดับปริญญาตรี
• สร้างโอกาสทางการศึกษาของผู้มีข้อจำกัดด้านเงินทุน
• การจัดการศึกษาทุกระดับในโรงเรียนเอกชนสามัญ และโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม มี คุณภาพ มาตรฐาน สูงขึ้น
• มีค่าตอบแทนครูสอนศาสนา
• ความคิด สติปัญญา และศักยภาพของทุกชาติพันธุ์ พัฒนา
• การเรียนรู้ตลอดชีวิตและการศึกษาตามอัธยาศัย เท่าทันการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและของโลก
• สถาบันอุดมศึกษา สามารถทำหน้าที่จัดการเรียนการสอน วิจัย และบริการวิชาการแก่สังคมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• สถาบันอุดมศึกษา มีเสรีภาพทางวิชาการ
• ท้องถิ่น นักวิจัย นักวิชาการ และสถาบันอุดมศึกษาต่างๆ สามารถเข้าถึงทุนการวิจัยได้อย่างเท่าเทียมกัน
• ระบบการวิจัยของประเทศสามารถตอบสนอง ต่อความจำเป็นของสังคม ประชาชน และภาคธุรกิจ
• ใช้ข้อมูลจากงานวิจัยให้เกิดประโยชน์กับประเทศในทุกด้าน
• มี องค์กรด้านเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในระดับชาติและระดับต่างๆ

• นักเรียน นักศึกษา
• สถานศึกษา
• องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
• ชุมชน
• องค์การทางศาสนา
• เอกชน
• ครู
• ผู้มีข้อจำกัดด้านเงินทุน
• จังหวัดชายแดนภาคใต้
• โรงเรียนเอกชนสามัญ
• โรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม
• ครูสอนศาสนา
• นักวิจัย
• นักวิชาการ

• หนี้ กยศ. สะสมจากปัญหาเชิงโครงสร้าง: ลูกหนี้จำนวนมากไม่สามารถชำระหนี้ได้ ไม่ใช่เพราะขาดวินัย แต่เพราะระบบการศึกษาไม่เชื่อมโยงกับตลาดงาน ทำให้รายได้ไม่สอดคล้องกับภาระหนี้
• แรงกดดันจากการบังคับชำระหนี้: การทวงหนี้และมาตรการทางกฎหมายสร้างภาระทางจิตใจ โดยไม่ช่วยแก้ปัญหารายได้หรือทักษะการทำงานของลูกหนี้
• ทักษะที่เรียนมาไม่ถูกนำไปใช้: ลูกหนี้จำนวนมากมีความรู้และทักษะ แต่ขาดโอกาสนำไปใช้สร้างรายได้หรือประสบการณ์ทำงานจริง

ปรับระบบชำระหนี้ กยศ. ให้เชื่อมการทำงาน การพัฒนาทักษะ และการลดหนี้ไปพร้อมกัน

• ชำระหนี้ด้วยการทำงาน: แก้ไขระเบียบ กยศ. เปิดช่องให้ลูกหนี้สมัครใจชำระหนี้ด้วยการทำงานบริการสาธารณะหรือใช้ทักษะวิชาชีพ โดยกำหนดอัตราแลกหนี้ชัดเจน (เช่น ชั่วโมงงานเทียบมูลค่าเงิน) ผูกกับค่าแรงขั้นต่ำหรือวุฒิการศึกษา
• แพลตฟอร์มจับคู่งาน–ทักษะ: ลูกหนี้ลงทะเบียนผ่านแพลตฟอร์มกลาง เพื่อประเมินสถานะหนี้ ทักษะ และความสนใจ แล้วจับคู่กับหน่วยงานรัฐหรือท้องถิ่นที่เหมาะสม
• สัญญา 3 ฝ่าย ทำงานจริง: ทำสัญญาระหว่างลูกหนี้–กยศ.–หน่วยงานที่รับเข้าทำงาน มีการบันทึกชั่วโมงทำงานแบบดิจิทัล และประเมินผลงานเป็นระยะ
• หักลดยอดหนี้ตามผลงาน: หักลบยอดหนี้จากชั่วโมงงานที่ทำจริง พร้อมระบบติดตามความก้าวหน้าอย่างโปร่งใส
• ต่อยอดสู่การมีงานทำถาวร: ออกเอกสารรับรองประสบการณ์ทำงาน (Certificate) เพื่อใช้สมัครงานประจำ หรือเข้าสู่ระบบชำระหนี้ปกติในเงื่อนไขที่ดีขึ้น

• ลดหนี้
• การมีงานทำถาวร

• ลูกหนี้ กยศ.

• เรียนภาษาอังกฤษแต่ใช้ไม่ได้จริง: เด็กไทยจำนวนมากเรียนภาษาอังกฤษในห้องเรียน แต่ขาดโอกาสฝึกใช้จริง ทำให้สื่อสารไม่ได้และไม่มั่นใจ
• ความเหลื่อมล้ำด้านคุณภาพการสอน: โรงเรียนรัฐ โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกล ขาดครูเจ้าของภาษา ทำให้โอกาสพัฒนาทักษะภาษาไม่เท่าเทียม
• ขีดความสามารถแข่งขันของประเทศต่ำ: ทักษะภาษาอังกฤษที่อ่อนแอส่งผลต่อโอกาสการศึกษา การทำงาน และการแข่งขันในเศรษฐกิจโลกของเด็กไทยในระยะยาว

• สร้างโอกาสให้เด็กไทยได้ใช้ภาษาอังกฤษจริงอย่างสม่ำเสมอในโรงเรียน
• จัดให้มีครูเจ้าของภาษาในโรงเรียนของรัฐทุกแห่ง
• โรงเรียนขนาดเล็กสามารถใช้ครูเจ้าของภาษาร่วมกัน เพื่อลดข้อจำกัดด้านบุคลากรและงบประมาณ
• ให้เด็กได้ใช้ภาษาอังกฤษในกิจกรรมต่าง ๆ ภายในโรงเรียน ไม่จำกัดเฉพาะในห้องเรียน
• ทำให้เด็กไทยทุกพื้นที่มีโอกาสเข้าถึงการเรียนภาษาอังกฤษคุณภาพใกล้เคียงกัน
• สร้างพื้นฐานการสื่อสารภาษาอังกฤษที่มั่นคง

• ครูเจ้าของภาษาในทุกโรงเรียนรัฐ
• ลดความเหลื่อมล้ำด้านภาษา: ทำให้เด็กไทยทุกพื้นที่มีโอกาสเข้าถึงการเรียนภาษาอังกฤษคุณภาพใกล้เคียงกัน
• ยกระดับทักษะระยะยาว
• เด็กมีโอกาสทางการศึกษาและการทำงานในอนาคต

• เด็กไทยทุกพื้นที่
• โรงเรียนรัฐ โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกล

• ค่าใช้จ่ายแฝงสูงกว่าที่คิด: แม้การศึกษาเป็น “เรียนฟรี” แต่ผู้ปกครองยังแบกรับภาระค่าอาหาร ค่าเดินทาง และค่าใช้จ่ายจำเป็นอื่น ๆ โดยเฉพาะครอบครัวรายได้น้อย
• ความเหลื่อมล้ำต้นทุนชีวิตเด็ก: เด็กด้อยโอกาส เด็กโรงเรียนขนาดเล็ก หรือเด็กที่มีความต้องการพิเศษ ต้องเผชิญต้นทุนชีวิตสูงกว่า แต่ได้รับการสนับสนุนเท่ากัน
• ภาระตกกับครอบครัวมากเกินไป: การดูแลเรื่องอาหารและการเดินทางของเด็กยังไม่เชื่อมโยงกับชุมชน ทำให้ผู้ปกครองต้องรับภาระเอง

ลดค่าใช้จ่ายแฝงการศึกษา พร้อมเชื่อมโรงเรียน–ชุมชนให้เติบโตไปด้วยกัน

• เงินอุดหนุนขั้นบันได: ให้เด็กด้อยโอกาส เด็กโรงเรียนขนาดเล็ก และเด็กที่มีความต้องการพิเศษ ได้รับเงินอุดหนุนมากกว่า เพื่อชดเชยต้นทุนชีวิตที่แตกต่างกัน
• อาหารครบถ้วนเพื่อพัฒนาการ: เด็กได้รับสารอาหารครบทั้งมื้อเช้าและมื้อกลางวัน ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อสมอง สุขภาพ และการเรียนรู้
• ท้องถิ่นดูแลการเดินทาง: ส่งเสริมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นดูแลรถรับส่งนักเรียน โดยรัฐสนับสนุนระบบข้อมูลเพื่อออกแบบเส้นทางที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ
• กระตุ้นเศรษฐกิจชุมชน: จ้างรถรับส่งในพื้นที่ และจัดซื้อวัตถุดิบอาหารจากชุมชนในราคาที่เป็นธรรม สร้างรายได้หมุนเวียนในท้องถิ่น
• จัดระเบียบค่าใช้จ่ายเด็กต่างด้าว: จัดการค่าใช้จ่ายด้านการศึกษาของเด็กต่างด้าวในลักษณะร่วมจ่ายกับผู้ปกครองอย่างเหมาะสม

• ลดค่าใช้จ่ายแฝงการศึกษา
• เด็กด้อยโอกาส เด็กโรงเรียนขนาดเล็ก และเด็กที่มีความต้องการพิเศษ ได้รับเงินอุดหนุนมากกว่า เพื่อชดเชยต้นทุนชีวิตที่แตกต่างกัน
• เด็กได้รับสารอาหารครบทั้งมื้อเช้าและมื้อกลางวัน ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อสมอง สุขภาพ และการเรียนรู้
• มี เส้นทางที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ (สำหรับการเดินทางของนักเรียน)
• สร้างรายได้หมุนเวียนในท้องถิ่น

• ผู้ปกครอง
• ครอบครัวรายได้น้อย
• เด็กด้อยโอกาส
• เด็กโรงเรียนขนาดเล็ก
• เด็กที่มีความต้องการพิเศษ
• องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
• ชุมชน
• ท้องถิ่น
• เด็กต่างด้าว

• ระบบการศึกษาแข็งตัว ไม่ตอบโจทย์งานจริง: หลักสูตรถูกจำกัดด้วยคณะและสถาบัน ทำให้ผู้เรียนไม่สามารถผสมผสานทักษะข้ามสาขา ทั้งที่ตลาดแรงงานต้องการทักษะแบบสหวิทยาการมากขึ้น
• ต้นทุนการศึกษาและการพัฒนาตนเองสูง: ผู้เรียนและคนทำงานจำนวนมากต้องแบกรับค่าใช้จ่ายในการเรียนทักษะใหม่ ขาดโอกาสอัปสกิล–รีสกิลอย่างต่อเนื่อง
• ทักษะจากการทำงานจริงไม่ถูกยอมรับ: ประสบการณ์ทำงานและการเรียนรู้นอกระบบไม่สามารถนำมาเทียบเป็นวุฒิหรือหน่วยกิตได้ ทำให้โอกาสก้าวหน้าในอาชีพถูกจำกัด

• ธนาคารหน่วยกิตแห่งชาติ (National Credit Bank): เปิดให้สะสมหน่วยกิตจากการเรียนในสถาบัน การฝึกอบรมภาคอุตสาหกรรม และแพลตฟอร์มออนไลน์ โดยใช้เกณฑ์เทียบโอนประสบการณ์และทักษะ (Recognition of Prior Learning) เพื่อรับวุฒิการศึกษาตามมาตรฐาน
• Skill Wallet ออกแบบการเรียนรู้ของตนเอง: ผู้เรียนสะสมหน่วยกิตและประสบการณ์ได้ตามความพร้อม เชื่อมโยงความรู้ข้ามสาขา สร้างความเชี่ยวชาญเฉพาะทางที่ตรงกับตลาดแรงงานรายได้สูง
• เชื่อมการศึกษานอกระบบเข้าสู่ระบบ: รัฐส่งเสริมแพลตฟอร์มการเรียนรู้ของเอกชนให้เป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรการศึกษา เพิ่มทางเลือกนอกเหนือจากระบบเดิม
• ผูกหลักสูตรกับมาตรฐานอาชีพ: เชื่อมหลักสูตรสมรรถนะสายวิชาชีพกับมาตรฐานอาชีพและคุณวุฒิวิชาชีพ เพื่อให้ผู้จบได้รับค่าจ้างตามมาตรฐานที่ได้รับรอง
• Edu Coupon ลดภาระค่าเรียน: สนับสนุนคูปองการศึกษาให้ประชาชนเลือกเรียนหลักสูตรระยะสั้นที่ผ่านการรับรอง เพื่อเพิ่มทักษะและรายได้ ลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงการเรียนรู้คุณภาพ

• การศึกษายืดหยุ่น
• เปิดทางการเรียนรู้ตลอดชีวิต
• เชื่อมตรงกับตลาดแรงงาน

• ผู้เรียน
• คนทำงาน
• เอกชน

• ค่าอินเทอร์เน็ตแพงเกินความจำเป็น: อินเทอร์เน็ตกลายเป็นปัจจัยพื้นฐานของการทำงาน การเรียน การเงิน และการหางาน แต่ประชาชนจำนวนมากต้องจ่ายค่าบริการในราคาสูงเมื่อเทียบกับรายได้
• ทางเลือกจำกัดจากโครงสร้างตลาด: ตลาดกระจุกตัว ผู้ใช้บริการมีตัวเลือกน้อย ทำให้ต่อรองราคาไม่ได้ โดยเฉพาะกลุ่มรายได้น้อย นักเรียน และพื้นที่ห่างไกล
• ความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล: ผู้ที่เข้าถึงอินเทอร์เน็ตคุณภาพในราคาที่จ่ายไหวมีจำกัด ส่งผลต่อโอกาสทางการศึกษา งาน และรายได้

• แพ็กเกจพื้นฐาน 100 บาท (USO): กำหนดให้ผู้รับใบอนุญาตทุกรายต้องมีแพ็กเกจมาตรฐานราคา 100 บาท ความเร็วเพียงพอต่อการใช้งานทั้งเดือน เพื่อการเงิน การศึกษา และการหางาน
• ใช้กองทุน USO อุดหนุนอย่างตรงจุด: นำเงินจากกองทุน USO ที่เก็บจากผู้ให้บริการอยู่แล้ว มาอุดหนุนส่วนต่าง โดยเน้นพื้นที่ห่างไกล กลุ่มเปราะบาง และนักเรียน
• ปลุกชีพค่ายมือถือรายย่อย (MVNOs): สนับสนุนค่ายเฉพาะกลุ่มให้ขายแพ็กเกจ 100 บาทได้อย่างยั่งยืน สร้าง “ทางเลือก” ใหม่ให้ผู้บริโภค
• ขายส่งในราคายุติธรรม (Cost-plus): ส่งเสริมให้เจ้าของโครงข่ายรายใหญ่ขายส่งปริมาณอินเทอร์เน็ตให้ MVNO ในราคาต้นทุนบวกกำไรเล็กน้อย ตามเกณฑ์ กสทช.
• ความโปร่งใสของต้นทุน: กำหนดให้ผู้ให้บริการเปิดเผยต้นทุนต่อกิกะไบต์ (Cost per GB) ต่อ กสทช. และสาธารณะ เพื่อป้องกันการผูกขาดและกำหนดราคาที่เป็นธรรม

• อินเทอร์เน็ตเป็น “สิทธิขั้นพื้นฐาน” ที่ทุกคนเข้าถึงได้
• อินเทอร์เน็ตมีแพ็กเกจมาตรฐานราคา 100 บาท ความเร็วเพียงพอต่อการใช้งานทั้งเดือน
• ป้องกันการผูกขาดและกำหนดราคาที่เป็นธรรม

• กลุ่มรายได้น้อย
• นักเรียน
• ประชาชนในพื้นที่ห่างไกล
• กลุ่มเปราะบาง
• ค่ายมือถือรายย่อย (MVNOs)
• ผู้บริโภค

• กองทุน USO ที่เก็บเงินจากผู้ให้บริการอยู่แล้ว

• เทคโนโลยี AI มาเร็ว แต่คนตามไม่ทัน
• คนทำงานจำนวนมากรู้สึกว่า AI เป็นเรื่องไกลตัว เรียนแล้วไม่รู้จะเอาไปใช้กับงานจริงอย่างไร เสี่ยงต่อการถูกทดแทนหรือรายได้หยุดนิ่ง
• ผู้สูงอายุและประชาชนบางกลุ่มขาดทักษะดิจิทัลพื้นฐาน ทำให้เข้าถึงบริการ เทคโนโลยี และโอกาสทางเศรษฐกิจใหม่ได้ยาก
• ระบบการศึกษาไม่เชื่อมกับตลาดแรงงาน AI: การสอน AI ยังเน้นเชิงทฤษฎี
• ขาดภาพรวมว่าประเทศต้องการทักษะ AI แบบใด ทำให้การพัฒนาคนไม่ตรงกับความต้องการจริงของภาคเศรษฐกิจ

• พัฒนาทักษะดิจิทัลและ AI ขั้นพื้นฐานสำหรับผู้สูงอายุ
• เปลี่ยนจากการ “เรียน AI” เป็น “ใช้ AI ได้จริงในงาน” โดยสนับสนุน AI Toolkit ตามสายอาชีพ
• เชื่อมกับ AI Upskill Voucher ที่ใช้ได้กับคอร์สซึ่งผูกกับงานจริง
• เพิ่มหลักสูตร AI Literacy ให้กับนักเรียนและนักศึกษา
• จัดทำแผนที่ทักษะ AI ของประเทศ

ยกระดับทักษะ AI ของคนไทยทั้งประเทศ ให้ “ใช้ได้จริงในชีวิตและการทำงาน” ไม่ใช่แค่รู้จักเทคโนโลยี

• คนไทยทุกช่วงวัย
• คนทำงานจำนวนมาก
• ผู้สูงอายุ
• ครู
• SME/ร้านค้า
• เกษตรกร
• ข้าราชการ
• นักเรียน
• นักศึกษา

• ตั้งแต่ก่อน เข้าสู่ตลาดแรงงาน

• งบประมาณไม่ถึงเด็กและโรงเรียนที่ขาดแคลนจริง: ระบบจัดสรรงบแบบรายหัวและระเบียบการเงินที่ตายตัว ทำให้โรงเรียนที่ต้องการความช่วยเหลือเร่งด่วนไม่สามารถใช้งบได้ทันเวลาและตรงจุด
• การตัดสินใจรวมศูนย์เกินไป: โรงเรียนและท้องถิ่นมีบทบาทจำกัด ไม่สามารถออกแบบการจัดการศึกษาให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่และความต้องการของผู้เรียน
• เด็กตกหล่นจากระบบการศึกษา: การเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานไม่ครบถ้วน ทำให้ติดตามเด็กหลุดจากระบบได้ยาก และจัดสรรทรัพยากรไม่แม่นยำ

• กระจายอำนาจการตัดสินใจ
• ปรับระบบงบประมาณให้ยืดหยุ่นและเน้นผลลัพธ์จริง
• เปลี่ยนจากระบบจ่ายรายหัว เป็นการจัดสรรงบที่เน้นผลลัพธ์
• ปลดล็อกระเบียบการเงินให้ยืดหยุ่น
• ตรวจสอบ งบประมาณ ที่ปลายทาง
• ใช้ Big Data และ AI วิเคราะห์ความขาดแคลนของโรงเรียน
• ปรับโครงสร้างกระทรวงศึกษาฯ ให้ส่วนกลางทำหน้าที่เป็นผู้สนับสนุน (Supporter)
• โอนอำนาจบริหารให้คณะกรรมการการศึกษาจังหวัด (กสจ.)
• แก้ไขกฎการเบิกจ่ายขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ให้ยืดหยุ่นแบบ Outcome-Based
• เชื่อมโยงฐานข้อมูลทะเบียนราษฎร์กับกระทรวงศึกษาฯ เพื่อติดตามเด็กตกหล่น
• ปรับปรุงระเบียบการแต่งตั้งผู้บริหาร ให้สามารถใช้ระบบสรรหา และเปิดโอกาสให้ผู้บริหารที่ไม่จำเป็นต้องมาจากข้าราชการกระทรวงศึกษาฯ เข้ามาบริหารโรงเรียนได้

• เงินถึงตัวเด็กเร็วและตรงจุด
• โรงเรียนที่ต้องการความช่วยเหลือได้รับงบก่อนอย่างแม่นยำ

• เด็ก
• โรงเรียนที่ขาดแคลนจริง
• ท้องถิ่น

• ครูแบกภาระงานเอกสารมากเกินไป: ครูจำนวนมากต้องใช้เวลากับงานรายงานและงานธุรการ จนไม่มีเวลาทุ่มเทให้การสอนและดูแลนักเรียนอย่างเต็มที่
• เส้นทางความก้าวหน้าไม่สะท้อนผลงานจริง: การประเมินวิทยฐานะยังเน้นเอกสารมากกว่าผลลัพธ์การสอน ทำให้ครูขาดแรงจูงใจและความสุขในการทำงาน
• ความเหลื่อมล้ำด้านคุณภาพครู: โรงเรียนในพื้นที่ขาดโอกาสมีครูไม่เพียงพอและเข้าถึงการพัฒนาทักษะได้จำกัด กระทบคุณภาพการเรียนรู้ของเด็ก

• ปรับบทบาทครูจาก “ผู้สอน” เป็น “ผู้ออกแบบการเรียนรู้ (Learning Designer)” ลดงานเอกสาร ไม่เน้นรายงาน และต่อยอดโครงการ “คืนครูให้นักเรียน” ด้วยการจ้างเจ้าหน้าที่ประจำโรงเรียนมาทำงานแทนครู
• ปรับเกณฑ์ความก้าวหน้าวิชาชีพให้สะท้อนผลสัมฤทธิ์หน้างาน ใช้เทคโนโลยีช่วยประเมิน และระบบครูพี่เลี้ยง (Mentor System) ดูแลครูใหม่อย่างเป็นระบบ
• จัดตั้งกองทุนเฉพาะเพื่อพัฒนาทักษะครูระยะยาว 5–10 ปี
• ส่งเสริมการ Upskill ครู และการใช้ AI Tutor เพื่อช่วยวิเคราะห์จุดอ่อน–จุดแข็งของผู้เรียน

• ครู มีแรงจูงใจระยะยาว
• ภาระงานครู ลดลง
• *การสอนซ่อมเสริมตรงจุดมากขึ้น
• ครูสามารถโฟกัสการสอนและพัฒนาศักยภาพผู้เรียนได้อย่างเต็มที่

• ครู
• นักเรียน

• เรียนจบแต่ไม่การันตีงาน: ผู้เรียนอาชีวะจำนวนมากยังไม่มั่นใจว่าจะมีงานทำหลังเรียนจบ เพราะระบบการเรียนไม่เชื่อมกับความต้องการจริงของสถานประกอบการ
• หลักสูตรไม่ทันตลาดแรงงาน: หลักสูตรอาชีวะปรับตัวช้า ไม่สอดคล้องกับทักษะที่นายจ้างต้องการ ทำให้ผู้เรียนต้องไปฝึกใหม่หลังจบการศึกษา
• โอกาสของผู้เรียนไม่เท่ากัน: การเข้าถึงระบบทวิภาคีและการทำงานระหว่างเรียนยังไม่ครอบคลุม ทำให้ผู้เรียนบางส่วนขาดประสบการณ์ทำงานจริง

• ปรับระบบอาชีวะให้ยึด “การมีงานทำจริง” เป็นเป้าหมายหลัก
• เชื่อมสถานศึกษาเข้ากับสถานประกอบการอย่างเป็นระบบ
• ปรับตัวชี้วัดของสถานศึกษาอาชีวะให้เน้นผลลัพธ์การมีงานทำของผู้เรียนเป็นหลัก
• ส่งเสริมการเรียนไปด้วยทำงานไปด้วย
• ให้ สถานศึกษา–สถานประกอบการร่วมกำหนดมาตรฐาน โดย กำหนดเงื่อนไข ทักษะ และเกณฑ์การจ้างงานร่วมกันอย่างชัดเจน
• พัฒนาหลักสูตรอาชีวะตามความต้องการของผู้ประกอบการที่จะรับนักเรียนเข้าทำงาน
• อนุญาตให้สถานศึกษาอาชีวะปรับเปลี่ยนหลักสูตรได้คล่องตัว

• ระบบอาชีวะยึด “การมีงานทำจริง” เป็นเป้าหมายหลัก
• ผู้เรียนได้ฝึกงานจริง
• ผู้เรียน มีโอกาสได้รับสัญญาจ้างเมื่อผ่านเกณฑ์ที่ตกลงร่วมกัน
• หลักสูตรอาชีวะ ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงาน

• ผู้เรียนอาชีวะ
• สถานประกอบการ
• นายจ้าง

• หลักสูตรตายตัว ไม่ตอบโจทย์ผู้เรียน: เด็กต้องเรียนเนื้อหาที่ไม่สอดคล้องกับความถนัดและความสนใจ ทำให้แรงจูงใจต่ำและศักยภาพถูกจำกัด
• โรงเรียนขาดอิสระในการออกแบบการเรียนรู้: หลักสูตรส่วนกลางกำหนดละเอียด ทำให้ปรับตามบริบทท้องถิ่น ผู้เรียน และทรัพยากรของโรงเรียนได้ยาก
• ความสามารถแข่งขันระดับสากลยังไม่ชัด: หลักสูตรไม่เชื่อมโยงมาตรฐานโลกอย่าง PISA และ SAT อย่างเป็นระบบ ส่งผลต่อความพร้อมในการแข่งขันของเด็กไทย

• ปรับโครงสร้างหลักสูตรให้ยืดหยุ่น ทันสมัย และยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง
• ส่วนกลางกำหนดเพียง Key Competencies ขณะที่โรงเรียนมีอิสระออกแบบหลักสูตรให้เหมาะกับผู้เรียน ท้องถิ่น และทรัพยากรของตน
• ลดเวลาเรียนวิชาการที่ไม่จำเป็น เพิ่มทางเลือกวิชาและเส้นทางการเรียนที่สอดคล้องกับความสนใจของผู้เรียน
• จัดตั้งคณะกรรมการออกแบบกรอบนโยบายหลักสูตรระดับชาติ พร้อมคณะกรรมการหลักสูตรสถานศึกษาที่เปิดให้ผู้เชี่ยวชาญภายนอกร่วมออกแบบเพื่อนำไปใช้จริง
• ปรับหลักสูตรให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล เช่น PISA และ SAT

• หลักสูตรยืดหยุ่น ทันสมัย และยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง
• เกิดการเรียนตามความถนัดแบบ Personalized Learning
• ยกระดับความสามารถแข่งขันของเด็กไทย

• เด็ก
• ผู้เรียน
• โรงเรียน

• ความไม่ปลอดภัยในโรงเรียน: นักเรียนและครูเผชิญความเสี่ยงจากบูลลี่ ความรุนแรง และปัญหาสุขภาพจิต โดยระบบป้องกันมักเข้ามาหลังเกิดเหตุแล้ว
• ครูถูกดึงเวลาออกจากการสอน: ระบบประเมินคุณภาพโรงเรียนเน้นเอกสาร ทำให้ครูเสียเวลาไปกับงานธุรการมากกว่าการดูแลนักเรียน
• สมาธิการเรียนถูกรบกวน: การใช้โทรศัพท์มือถือและเนื้อหาในโซเชียลมีเดียที่ไม่เหมาะสม ส่งผลต่อสมาธิ สุขภาพจิต และพฤติกรรมของเด็ก

• ใช้ AI Early Warning System และกล้อง CCTV วิเคราะห์พฤติกรรมเสี่ยง
• จัดตั้ง Rapid Response Team ในโรงเรียน ประกอบด้วยครูแนะแนว ครูประจำชั้น และนักจิตวิทยา
• เสริมทักษะ Psychological First Aid และดูแลสุขภาพกาย–ใจด้วยทีมสหวิชาชีพ
• ใช้ Big Data ติดตามภาวะโภชนาการและสุขภาพนักเรียน
• ปรับระบบประเมินของ สมศ. ให้เน้นข้อมูลที่ผู้ปกครองใช้ได้จริง และเชื่อมกับการจัดสรรงบประมาณ
• ลดการประเมินเชิงเอกสารที่เพิ่มภาระครู
• กำหนด No Mobile Zone ในบางพื้นที่และช่วงเวลาในโรงเรียน
• ประสานแพลตฟอร์มออนไลน์ควบคุมเนื้อหาสำหรับเด็กและเยาวชน
• ส่งเสริมการกำกับตนเองของผู้สร้างเนื้อหา

• ยกระดับความปลอดภัยเชิงรุก
• ลดภาระครู
• สร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่สมดุล

• นักเรียน
• ครู
• ผู้ปกครอง
• เด็กและเยาวชน

• เรียนเต็มเวลาแต่รายได้ไม่พอใช้: ผู้เรียนจำนวนมากต้องแบกรับค่าครองชีพระหว่างเรียน แต่ไม่สามารถทำงานได้อย่างถูกกฎหมายหรือทำได้จำกัด ทำให้ต้องพึ่งพาครอบครัวหรือก่อหนี้เพิ่ม
• การทำงานไม่ปลอดภัยและไม่เป็นธรรม: นักเรียน–นักศึกษาที่ทำงานพิเศษมักอยู่ในสภาพไม่คุ้มครอง ถูกเอาเปรียบเรื่องค่าแรง เวลาทำงาน หรือสภาพการจ้าง
• ทักษะไม่เชื่อมตลาดแรงงานจริง: งานระหว่างเรียนจำนวนมากไม่สอดคล้องกับทักษะหรือสาขาที่เรียน ทำให้ไม่เกิดการพัฒนาศักยภาพระยะยาว

• เปิดทางให้ผู้เรียนทำงานได้อย่างถูกกฎหมาย ปลอดภัย และใช้ทักษะสร้างรายได้จริง
• แก้กฎหมายรองรับงาน Part-time: ปรับกฎหมายให้ผู้เรียนสามารถทำงานพาร์ทไทม์ได้อย่างถูกต้อง มีกรอบเวลาทำงานและการคุ้มครองด้านแรงงานที่เหมาะสมกับสถานะผู้เรียน
• คุ้มครองความปลอดภัยในการทำงาน: กำหนดมาตรฐานการจ้างงานสำหรับผู้เรียน เพื่อป้องกันการเอาเปรียบและความเสี่ยงด้านสุขภาพและความปลอดภัย
• ส่งเสริมงานรับมาทำที่บ้าน: เปิดโอกาสให้เกิดการจ้างงานรูปแบบรับมาทำที่บ้านหรือทำงานทางไกล เพื่อลดข้อจำกัดด้านเวลาและการเดินทาง
• แพลตฟอร์มจับคู่ทักษะกับงาน: สร้างแพลตฟอร์มกลางเชื่อมทักษะของผู้เรียนกับความต้องการของตลาดแรงงาน ให้ได้งานที่สอดคล้องกับความรู้และความถนัด
• สร้างรายได้พร้อมพัฒนาศักยภาพ: ทำให้งานระหว่างเรียนเป็นทั้งแหล่งรายได้และพื้นที่ฝึกทักษะจริง เพื่อเตรียมความพร้อมสู่การทำงานหลังเรียนจบ

• ผู้เรียนสามารถทำงานพาร์ทไทม์ได้อย่างถูกต้อง
• มีกรอบเวลาทำงานและการคุ้มครองด้านแรงงานที่เหมาะสมกับสถานะผู้เรียน
• ป้องกันการเอาเปรียบและความเสี่ยงด้านสุขภาพและความปลอดภัย
• ลดข้อจำกัดด้านเวลาและการเดินทาง
• ได้งานที่สอดคล้องกับความรู้และความถนัด
• งานระหว่างเรียนเป็นทั้งแหล่งรายได้และพื้นที่ฝึกทักษะจริง
• เตรียมความพร้อมสู่การทำงานหลังเรียนจบ

• ผู้เรียน
• นักเรียน–นักศึกษา

โลกกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เทคโนโลยีได้เข้ามามีบทบาทในทุกมิติของชีวิต

• การศึกษาไทยจึงต้องก้าวให้ทันยุคดิจิทัล เรามุ่งผลักดันระบบการเรียนรู้แบบ “อาชีวะดิจิทัล” (Digital Vocational Education) เชื่อมโยงทักษะใหม่เข้ากับตลาดแรงงานจริง เช่น
• ทักษะเทคโนโลยีสารสนเทศและ AI
• การตลาดออนไลน์และสื่อดิจิทัล
• การบริหารธุรกิจยุคใหม่และเศรษฐกิจสร้างสรรค์

คนไทยทุกคนมี “โอกาสเรียนรู้ตลอดชีวิต” (Lifelong Learning) และนำความรู้ไปต่อยอดในการประกอบอาชีพจริง

คนไทยทุกคน

• เปิดหลักสูตรฝึกอบรมทักษะดิจิทัลฟรีในทุกจังหวัด
• จัดตั้ง “ศูนย์เรียนรู้ชุมชน” เพื่อถ่ายทอดความรู้ด้านอาชีพ
• สนับสนุนการเรียนรู้ระหว่างวัย สร้างพื้นที่ที่ผู้สูงวัยสอนคนรุ่นใหม่ และคนรุ่นใหม่ช่วยผู้สูงวัยเรียนรู้เทคโนโลยี

• ระบบการเรียนรู้ที่เปิดกว้างให้คนทุกวัย ไม่ว่าจะเป็นเยาวชน คนทำงาน หรือผู้สูงอายุ สามารถเข้าถึงองค์ความรู้ผ่านทั้งระบบออนไลน์และการเรียนรู้ในชุมชน
• สร้าง “ความผูกพันระหว่างคนในสังคม” ให้มีความเข้าใจและเห็นอกเห็นใจกันมากขึ้น

• เยาวชน
• คนทำงาน
• คนรุ่นใหม่
• ผู้สูงวัยสอน

• จัดสวัสดิการและโอกาสฝึกอบรมครูอย่างต่อเนื่อง

• ครูกลายเป็นผู้นำทางปัญญา
• สร้างเยาวชนที่มีคุณภาพและมีจิตสาธารณะต่อสังคม

• ครู
• บุคลากรทางการศึกษา

• โอกาสทางการศึกษาที่มีคุณภาพยังกระจุกตัวในเมืองใหญ่
• เด็กต่างจังหวัดจำนวนมากเก่ง เรียนดี แต่ไม่มีทุนและไม่มีโอกาสแข่งขันได้โชว์ศักยภาพ
• ระบบการศึกษาไทยยังมีช่องว่างระหว่างเด็กเก่งแต่จน กับเด็กที่มีฐานะพร้อมกว่า
• เราขาดแรงงานระดับโลกที่สามารถดึงดูดการลงทุนและยกระดับความสามารถประเทศไทย
• เราขาดบุคลากรคุณภาพในสาขาวิชาที่โลกกำลังให้ความสนใจ เช่น STEM, AI, Health, Global Business, Creative Economy
• การพัฒนาคนไม่เชื่อมกับการพัฒนาศักยภาพท้องถิ่น
• พื้นที่ชนบทขาดบุคลากรคุณภาพ ทั้งครู แพทย์ วิศวกร นักบริหารท้องถิ่น และนักเทคโนโลยี
• คนที่เรียนเก่งมักย้ายเข้าสู่เมือง ทำให้ต่างจังหวัดเติบโตช้ากว่าอย่างต่อเนื่อง

• สร้างโอกาสให้ “เด็กเรียนดีแต่ขาดโอกาส” ด้วยข้อจำกัดทางเศรษฐกิจ 2,400 ทุนต่อปี
• 1,200 ทุน สำหรับเรียนต่อมัธยมปลายในประเทศ
• 1,100 ทุน สำหรับเรียนต่อมหาวิทยาลัยในประเทศ
• 100 ทุน สำหรับเรียนเรียนต่อต่างประเทศ
• เลือกผู้สมัครด้วยเกณฑ์โปร่งใส ด้วยความสามารถทางการเรียน
• หลังเรียนจบ ผู้ได้รับทุนจะกลับมาทำงานในพื้นที่เดิมหรือสาขาที่ประเทศต้องการ
• รัฐให้การสนับสนุนตำแหน่งงานและเส้นทางอาชีพในภาครัฐ เอกชน และท้องถิ่น
• จัดโปรแกรมเสริม เช่น ภาษาอังกฤษ เทคโนโลยี การเป็นผู้นำ Global Mindset
• เชื่อม ODOS กับระบบเศรษฐกิจใหม่ของจังหวัด ให้เด็กทุนทำโครงงานพัฒนาท้องถิ่น
• จับคู่กับสาขาที่จังหวัดต้องการ เช่น แพทย์ โรงเรียน วิศวกรเกษตร ดิจิทัล เทคโนโลยีท่องเที่ยว
• ฝึกงานกับภาคเอกชนและองค์กรนานาชาติ

• เด็กเก่งทุกอำเภอทั่วประเทศมีโอกาสเรียนต่อในมหาวิทยาลัยชั้นนำ
• ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาลดลงอย่างเป็นรูปธรรม
• เด็กในชนบทมีโอกาสเท่าเด็กในเมือง
• ผู้ได้รับทุนกลับมาพัฒนาบ้านเกิด ช่วยยกระดับเศรษฐกิจฐานราก อุตสาหกรรม และบริการสาธารณะในทุกจังหวัด

• นักเรียน

• ประเทศไทยมีอัตราเติบโตทางเศรษฐกิจต่ำกว่า 3%
• แรงงานทักษะระดับกลางถูกแทนที่ด้วยเทคโนโลยีใหม่
• แรงงานไทยจำนวนมากไม่รู้ว่าควรเรียนทักษะใหม่ด้านไหน
• ไม่มีข้อมูลตลาดแรงงานที่เชื่อมกับอุตสาหกรรมจริง
• ตลาดแรงงานไม่มีระบบในการรับรองผลการเรียนรู้
• คนมีประสบการณ์ไม่สามารถนำมานับเป็นวุฒิหรือทักษะได้
• คนที่มีรายได้น้อยไม่มีเวลาฝึกหรือขณะฝึกก็ไม่มีรายได้
• ปัญหาภาคอุตสาหกรรมไม่เชื่อมั่นคุณภาพแรงงานใหม่ เพราะไม่มีมาตรฐานกลางในการจัดฝึกอบรม
• ผู้ประกอบการรายเล็ก–กลางไม่อยากลงทุนในเมืองรอง แม้ว่าเมืองรองมีศักยภาพโตมากกว่ากรุงเทพฯ, EEC ถึง 15 เท่า
• เมืองรองไม่มีแรงงานทักษะมารองรับ

• ตั้ง “ธนาคารหน่วยกิตแห่งชาติ” และออกกฎหมายรองรับ
• แก้ไข พ.ร.บ.การศึกษา
• จัดตั้ง “คณะกรรมการส่งเสริมผลิตภาพแห่งชาติ”
• ให้ทุกคนสะสมทักษะเป็นหน่วยกิตตลอดชีวิต และพัฒนาไปสู่ พาสปอร์ตทักษะมาตรฐานเดียวทั้งประเทศ
• สนับสนุนทุนให้แรงงาน 10,000 บาท/คน
• สนับสนุนทุนในการเลือกหลักสูตรเรียน 10,000 บาท/คน ปีละ 1 ล้านคน รวม 4 ปี = 4 ล้านคน
• เรียนทักษะยุคใหม่ เช่น AI, EV, หุ่นยนต์, Automation, Digital, Logistics
• เรียนจบได้ใบประกาศ มีนายจ้างจองตัวล่วงหน้า
• ให้ค่าจ้างระหว่างฝึก พร้อมการันตีงานหลังจบ
• ผ่านระบบ Skill Loan (เงินยืมเพื่อทักษะ)
• ผู้ประกอบการทำสัญญาฝึกทักษะกับแรงงาน
• แรงงานมีเงินเดือนระหว่างฝึก และ ได้งานจริงเมื่อจบหลักสูตร
• เปิดระบบรับรองประสบการณ์ (RPL)
• คืนคุณค่าให้แรงงานที่ทำงานเป็นอยู่แล้ว ด้วยการนำประสบการณ์มานับเป็นหน่วยกิตในกระเป๋าหน่วยกิต (Credit Pocket)
• พัฒนา “แพลตฟอร์มจับคู่ทักษะ (Skill Platform Matching)”
• จับคู่พาสปอร์ตทักษะกับตำแหน่งงานที่ต้องการ
• ตั้งเป้า อัตราการจับคู่สำเร็จ > 70%
• ดึงเอกชนร่วมสร้างหลักสูตรยุคใหม่
• ออกมาตรการ Skill Tax Credit ให้บริษัทลดหย่อนภาษีเมื่อร่วมฝึกอบรม
• BOI และอุตสาหกรรมเป้าหมาย ร่วมออกแบบหลักสูตรตามความต้องการตลาดจริง

• แรงงานไทยทุกกลุ่ม โดยเฉพาะคนรายได้น้อย นักเรียนอาชีวะ มหาวิทยาลัย แรงงานนอกระบบ และผู้เปลี่ยนอาชีพ สามารถ upskill–reskill เพื่อพร้อมเข้าสู่งานรายได้
• มี “ธนาคารหน่วยกิตแห่งชาติ” ที่สะสมทักษะได้ตลอดชีวิต
• มี พาสปอร์ตทักษะ ที่นายจ้างทั่วประเทศยอมรับ
• การฝึกอบรมไม่ใช่ค่าใช้จ่ายของลูกจ้างอีกต่อไป แต่เป็นการลงทุนที่รัฐสนับสนุน
• มีระบบจับคู่ทักษะ–งานแบบเรียลไทม์ ผ่าน Skill Platform Matching
• มีงานดีมากขึ้นในเมืองรอง
• แรงงานมีเงินเดือนระหว่างฝึก
• ได้งานจริงเมื่อจบหลักสูตร

• แรงงานไทยทุกกลุ่ม
• คนรายได้น้อย
• นักเรียนอาชีวะ
• นักเรียนมหาวิทยาลัย
• แรงงานนอกระบบ
• ผู้เปลี่ยนอาชีพ
• ผู้ประกอบการ

• หลักสูตรการเรียนอาชีวะไม่เชื่อมโยงกับตลาดงานของภาคอุตสาหกรรม
• ขาดข้อมูลตลาดแรงงาน
• ไม่มีระบบฝึกงานแบบมีสัญญาระหว่างสถาบันอาชีวะและนายจ้าง
• ครูยังขาดโอกาสเพิ่มทักษะและไม่มีแรงจูงใจจากภาคอุตสาหกรรม
• ตลาดแรงงานเริ่มขาดแรงงานที่มีศักยภาพ

• ปรับหลักสูตรอาชีวะให้ตรงตลาดงาน
• ใช้ข้อมูลตลาดแรงงาน (Labor Market Information:LMI)
• ภาคเอกชนร่วมพัฒนาหลักสูตรใหม่ทุกสาขา
• ออกกฎหมายกำหนดมาตรฐานการฝึกงาน
• ตั้งคณะกรรมการผลิตภาพแห่งชาติ (Productivity Board)
• บูรณาการข้อมูลแรงงาน
• เชื่อมระบบฝึกงาน–หลักสูตร–การจ้างงาน
• เป็นกลไกกำกับหลักสูตรและมาตรฐานฝีมือแห่งชาติ
• สร้างระบบเรียนควบทำงาน Work–Study ที่มีสัญญามาตรฐานระดับชาติ
• ผู้เรียนอาชีวะ เข้า Work–Study ไม่ต่ำกว่า 50,000 คน
• ได้ค่าตอบแทนตามสัญญา
• ฝึกงานเน้นทักษะจริง
• พัฒนาครูอาชีวะอย่างเป็นระบบ
• ใช้ Credit Bank และการพัฒนาวิชาชีพอย่างต่อเนื่องกับครู
• ครู 50% ของแต่ละสาขาต้องผ่านการฝึกงานด้านอุตสาหกรรม

• เด็กอาชีวะสามารถทำงานมีรายได้ดี
• เด็กอาชีวะเรียนจบได้งาน
• ครูอาชีวะมีทักษะที่ทันสมัย

• เด็กอาชีวะ
• ครูอาชีวะ
• ภาคอุตสาหกรรม

• ระบบการศึกษายังไม่ตอบโจทย์เศรษฐกิจยุค AI
• คนไทยส่วนใหญ่ยังขาดทักษะในการนำ AI มาใช้ในการพัฒนาศักยภาพของตัวเองเพื่อให้อยู่รอดและมีรายได้

• ตั้ง AI Learning Platform แห่งชาติ
• รัฐแจกแพลตฟอร์มเรียนออนไลน์ด้าน AI ฟรีอย่างทั่วถึง
• เมื่อเรียนจบหลักสูตรจะได้รับ Digital Certificate และ Token เพื่อใช้เข้าถึง AI Engines ระดับโลก

• คนไทยทุกคนสามารถเรียนรู้ได้ตลอดชีวิตผ่าน AI Learning Platform
• โรงเรียนกว่า 1,000 แห่งใช้ AI เพื่อยกระดับคุณภาพการเรียนรู้
• แรงงานวัยทำงานสามารถ Upskill-Reskill ให้เท่าทันโลกสมัยใหม่ และสามารถสร้างรายได้ในอนาคต

• ประชาชน
• ครู
• นักเรียน
• นักศึกษา
• แรงงานวัยทำงาน

• ผลักดันให้มีมาตรการทางกฎหมายป้องกันมิให้สถานการศึกษาเรียกเก็บค่าใช้จ่าย ในส่วนที่รัฐมีหน้าที่จะต้องจัดให้มีในการเรียนการสอนโดยตรง
• จัดให้มีสถานเลี้ยงดูและการเรียนรู้ของเด็กเล็ก

• เด็กทุกคนได้รับการศึกษาเป็นเวลาสิบสองปี
• การเรียนฟรีตั้งแต่ระดับอนุบาลถึงปริญญาตรี
• เด็กเล็ก ได้รับการดูแลและพัฒนาก่อนเข้ารับการศึกษา

• เด็ก

• เศรษฐกิจไทยหลุดพ้นจากหล่มในไตรมาสสุดท้ายของปี 2568 แล้ว จะไปต่ออย่างไร
• เศรษฐกิจปากท้อง ของ คนตัวเล็ก ตัวน้อย เป็นปัญหา
• ผู้สูงวัยยังขาด ทักษะดี, งาน, เงิน, คนดูแล
• ชุมชนยังไม่สามารถ ผลิตของที่ใช่, ขายของที่ชอบ และยังไม่ ตอบโจทย์ทุกคน
• การศึกษา ยังไม่ เท่าเทียม, ยังไม่ เรียนฟรีมีจริง, ยังไม่มี เรียนฟรีมีงาน, ยังไม่มีการเรียนฟรี ทุกที่ ทุกเวลา
• SME ไทยยังขาด ทุน และ ค้ำประกัน ในการ สู้ได้ทุกแวทีเวที
• ยังขาด การลงทุน
• ยังไม่มีการส่งเสริม เศรษฐกิจ สีเขียว เพื่อ รักษ์โลก ให้เป็น ทางรอด และทางรวยยั่งยืน
• AI ยังไม่ ถึงมือ, งานยังไม่ ถึงตัว, เงินยังไม่ ถึงบ้าน
• การค้าขายยังไม่ ฉลาด, การผลิตยังไม่ อัปเกรด, ยังไม่สามารถ ยึดตลาดโลก
• รัฐ ยังไม่ ฉับไว, อนุมิติไว, ยังมี กั๊ก

• เสนอแนวทางดำเนินนโยบายเศรษฐกิจ จากมาตรการ 10 พลัส
• แก้เศรษฐกิจปากท้อง
• เพิ่มการลงทุน
• รัฐร่วมทุน
• เติมทุนให้ SME ไทย
• ค้ำประกันไว้ SME ไทย
• อัปเกรด การผลิต
• ยึดตลาดโลก ด้วยพันธมิตร
• รัฐฉับไว อนุมิติไว ไม่มีกั๊ก

• อัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจจะเป็น 3 % พลัส
• เป็นห้วงเวลาแห่งการพลิกฟื้น Potential Growth
• เศรษฐกิจไปสู่การเติบโตทั่วถึง มีคุณภาพ และเต็มศักยภาพ
• ผู้สูงวัยมี ทักษะดี
• ผู้สูงวัยมี งาน
• ผู้สูงวัยมี เงิน
• ผู้สูงวัยมี คนดูแล
• การศึกษา เท่าเทียม
• เรียนฟรีมีจริง
• เรียนฟรีมีงาน
• เรียนฟรีทุกที่ ทุกเวลา
• SME ไทย สู้ได้ทุกเวที
• รักษ์โลก คือทางรอด และทางรวยยั่งยืน
• AI ถึงมือ
• งานถึงตัว
• เงินถึงบ้าน
• ค้าขายฉลาด
• ยึดตลาดโลก
• รัฐฉับไว

• เศรษฐกิจไทย
• ผู้สูงวัย
• ชุมชน
• ทุกคน
• SME ไทย
• พันธมิตร

• เสนอโครงการ 1 หมู่บ้าน 1 พยาบาลอาสา
• มีการจ้างงานจากผู้จบการศึกษาด้าน พยาบาล ผู้ช่วยพยาบาล เทคนิกการแพทย์ เข้ามาอบรมเพิ่มเติม
• ทำงานเชิงรุก เคาะประตู ทุกหมู่บ้านทั่วประเทศ
• ช่วยเหลือพี่น้องประชาชน ผู้สูงอายุ และครอบครัวผู้สูงอายุ รวมทั้งสตรีตั้งครรภ์

• มีการจ้างงาน จำนวนเกือบ 100,000 อัตรา
• ผู้ที่ได้รับการจ้างงานมี เงินเดือน 15,000 บาท สัญญาจ้างงาน ขั้นต่ำ 4 ปี
• พี่น้องประชาชน ผู้สูงอายุ และครอบครัวผู้สูงอายุ รวมทั้งสตรีตั้งครรภ์ ได้รับการช่วยเหลือ

• ผู้สูงอายุ
• หญิงตั้งครรภ์
• ผู้จบการศึกษาด้าน พยาบาล ผู้ช่วยพยาบาล เทคนิกการแพทย์
• พี่น้องประชาชน
• ครอบครัวผู้สูงอายุ

• แม้ประเทศไทยจะมีนโยบายเรียนฟรี 15 ปี แต่ยังไม่ใช่การเรียนฟรีที่แท้จริง
• ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษายังคงปรากฎให้เห็นอยู่
• พบว่ามีเด็กกว่า 1 ล้านคน ถูกผลักออกจากระบบการศึกษา

• เสนอนโยบาย “การศึกษาเท่าเทียม พลัส”
• สร้างแพลตฟอร์มการเรียนออนไลน์ฟรี รวมคลังความรู้ครอบคลุมการศึกษาทุกระดับ ตั้งแต่ระดับอนุบาล จนถึงมหาวิทยาลัย และวัยทำงาน
• ดึงดูดบริษัทเอกชน บริษัทจะเป็นผู้เขียนหลักสูตรวิชาที่มีเนื้อหาตรงกับตำแหน่งงานที่บริษัทต้องการรับสมัคร บริษัทจะนำหลักสูตรวิชาดังกล่าวบรรจุในแพลตฟอร์มการเรียนออนไลน์
• เปิดโอกาสให้เด็กไทย ได้เรียนรู้ในหลากหลายสาขาวิชา เมื่อเก็บเครดิตครบตามที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนด จะมีการออกปริญญาบัตรให้

• ทำให้การเรียนฟรีมีจริง
• เรียนฟรีมีงานทำ
• เรียนได้ทุกที่ ทุกเวลา
• ทำให้แรงงานสามารถพัฒนาความรู้ ความสามารถให้ตรงกับความต้องการทางการตลาดได้
• ลดอัตราการว่างงาน
• เพิ่มโอกาสการเข้าทำงานมากยิ่งขึ้น
• เปิดโอกาสให้เด็กไทย ได้เรียนรู้ในหลากหลายสาขาวิชา
• จะมีการออกปริญญาบัตรให้

• คนไทย
• ผู้ที่อยู่ในระดับอนุบาล จนถึงมหาวิทยาลัย และวัยทำงาน

เปลี่ยนสอบเข้าเป็นสอบจบ

อยากเรียนอะไร ต้องได้เรียน

นักเรียน/นักศึกษา

• การหลุดจากระบบการศึกษาไม่ได้เกิดจากความสามารถของผู้เรียนเพียงลำพัง แต่เกิดจากต้นทุนชีวิต ค่าใช้จ่ายแฝง และความไม่สอดคล้องระหว่างระบบงบประมาณกับความเปราะบางเชิงพื้นที่ของโรงเรียนจำนวนมาก โดยเฉพาะโรงเรียนขนาดเล็กและโรงเรียนในชนบท
• ประเทศไทยยังมีเด็กและเยาวชนที่ไม่มีข้อมูลอยู่ในระบบการศึกษามากกว่าหนึ่งล้านคน และในจำนวนนี้เป็นเด็กวัยภาคบังคับหลายแสนคน สะท้อนว่าปัญหาการหลุดจากระบบยังคงเป็นปัญหาเชิงระบบ ไม่ใช่กรณีเฉพาะราย
• ความยากจนและต้นทุนชีวิตเป็นปัจจัยหลักของการออกกลางคันในสัดส่วนเกือบครึ่งหนึ่งของทั้งหมด ซึ่งทำให้มาตรการที่เน้นเพียงคุณภาพการเรียนการสอนโดยไม่แตะต้นทุนชีวิตไม่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างยั่งยืน
• การขาดแคลนรายได้และค่าใช้จ่ายจำเป็น เช่น ค่าเดินทาง ค่าอุปกรณ์การเรียน ค่าอินเทอร์เน็ต และค่าอาหาร เป็นปัจจัยสำคัญที่ผลักดันให้เด็กออกกลางคัน โดยเฉพาะในช่วงรอยต่อของชีวิตการศึกษา
• เนื่องจากโครงสร้างโรงเรียนไทยมีความหลากหลายของระดับชั้นที่เปิดสอนอย่างมีนัยสำคัญ ทำให้ระบบการศึกษาจึงเริ่มต้นจากฐานที่ไม่เท่ากัน
• ระบบงบประมาณและทุนการศึกษาที่ผ่านมาใช้หลักการจัดสรรแบบมาตรฐานเดียว (uniform allocation) เป็นหลัก โดยอิงสูตรรายหัวหรือโครงการส่วนกลาง ซึ่งไม่สามารถชดเชยความเปราะบางเชิงพื้นที่และความแตกต่างด้านต้นทุนชีวิตของผู้เรียนได้อย่างเพียงพอ ทำให้โรงเรียนที่มีนักเรียนต่อชั้นน้อยได้รับงบรวมต่ำ ขณะที่ต้นทุนจริงต่อหัวกลับสูงกว่า ส่งผลให้ทรัพยากรต่อเด็กยิ่งจำกัด
• ทุนการศึกษาจำนวนมากในระบบการศึกษาขั้นพื้นฐานยังใช้กลไกการแข่งขันระดับประเทศหรือระดับเขต เช่น การคัดเลือกจากคะแนนสอบหรือผลงานเชิงวิชาการ ซึ่งโดยโครงสร้างเอื้อให้โรงเรียนขนาดใหญ่และโรงเรียนเมืองที่มีครูและบุคลากรพร้อมกว่าเข้าถึงได้ง่ายกว่า ขณะที่โรงเรียนขนาดเล็กและโรงเรียนขยายโอกาสซึ่งมีภาระงานครูสูงและทรัพยากรจำกัด มักไม่สามารถส่งนักเรียนเข้าแข่งขันได้อย่างต่อเนื่อง ทำให้โอกาสทางการศึกษาจึงกระจุกตัวในโรงเรียนบางกลุ่ม
• เด็กในโรงเรียนเล็ก โรงเรียนชนบท และโรงเรียนขยายโอกาส แม้มีวินัยในการเรียนและมีศักยภาพ กลับไม่สามารถเข้าถึงเงินสนับสนุนหรือทุนแข่งขันระดับชาติได้อย่างเป็นธรรม ปัญหานี้จึงไม่ใช่ปัญหาความสามารถรายบุคคล หากแต่เป็นปัญหาการจัดสรรทรัพยากรที่ไม่สอดคล้องกับโครงสร้างชั้นปีและบริบทจริงของสถานศึกษา
• การออกแบบนโยบายที่ยังคงใช้กลไกงบประมาณแบบเดียวสำหรับโรงเรียนทุกประเภทย่อมไม่สามารถลดการหลุดจากระบบได้อย่างมีประสิทธิผล

• รัฐนำ (Active State) ใช้งบประมาณสาธารณะเพื่อสร้างผลลัพธ์ที่จับต้องได้จริงในชีวิตนักเรียนและครอบครัว
• ลงทุนตรงในทุนมนุษย์ช่วงวัยเรียน และให้เงินถึงผู้เรียนเป็นรายคนตามชั้นปีที่โรงเรียนเปิดสอนจริง
• รัฐกำหนดสิทธิขั้นต่ำเชิงพื้นที่ผ่านโควตาต่อโรงเรียน และโอนเงินตรงถึงนักเรียนหรือผู้ปกครอง
• ใช้โรงเรียนเป็นหน่วยกระจายโอกาส แทนการจัดสรรแบบแข่งขันระดับประเทศ เพื่อชดเชยความเสียเปรียบเชิงโครงสร้างของโรงเรียนขนาดเล็ก โรงเรียนชนบท และโรงเรียนขยายโอกาส
• ออกแบบเป็นมาตรการเชิงป้องกัน ไม่ใช่มาตรการเยียวยาภายหลัง โดยมุ่งอุดช่องว่างต้นทุนขั้นต่ำที่จำเป็นต่อการคงอยู่ในระบบ
• ทำให้ทุกโรงเรียนมีโควตาโอกาสจากรัฐอย่างเป็นธรรมตามชั้นปีที่เปิดสอนจริง โดยใช้โรงเรียนเป็นหน่วยกระจายสิทธิขั้นพื้นฐานแทนการจัดสรรแบบแข่งขัน
• ลดอัตราการหลุดจากระบบการศึกษาในทุกช่วงชั้น โดยเฉพาะช่วงรอยต่อที่มีความเสี่ยงสูง เช่น ป.6–ม.1 และ ม.3–ม.4 ด้วยเงินรางวัลการเรียนรู้ที่จ่ายต่อเนื่องรายปี เพื่อทำหน้าที่เป็นเงินพยุง (retention incentive)
• แปลงความพยายามในการเรียนรู้ให้เป็นหลักประกันทางเศรษฐกิจที่จับต้องได้ ผ่านการให้เงินรางวัลที่ผูกกับพฤติกรรมเชิงบวก เช่น การเข้าเรียนสม่ำเสมอ ความรับผิดชอบ และพัฒนาการจากฐานเดิม แทนการพึ่งพาคะแนนสอบเพียงมิติเดียว
• ลดความเหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่โดยไม่สร้างการแข่งขันข้ามโรงเรียน ผ่านการคัดเลือกภายในโรงเรียนและการไม่จัดอันดับระดับประเทศ
• กำหนดสิทธิขั้นพื้นฐานเชิงพื้นที่ โดยใช้โรงเรียนเป็นหน่วยกระจายโอกาส และใช้ชั้นปีที่เปิดสอนจริงเป็นฐานการคำนวณโควตา ครอบคลุมตั้งแต่ระดับประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงมัธยมศึกษาปีที่ 6
• ให้กำหนดตัวแปร q_i = จำนวนผู้ได้รับสิทธิของโรงเรียน i ต่อปี, g_i = จำนวนชั้นปีที่โรงเรียน i เปิดสอนจริงในช่วง ป.1–ม.6, โดย q_i = g_i
• กำหนดงบรวมต่อปี B = 3,000 ล้านบาท และสัดส่วนงบบริหาร a = 5% เพื่อคำนวณงบถึงนักเรียนโดยตรง B_net = B×(1−a) = 2,850 ล้านบาท
• ให้จำนวนผู้ได้รับสิทธิรวมต่อปีเป็น Q เพื่อคำนวณเงินรางวัลเฉลี่ยต่อหัว S = B_net ÷ Q
• โรงเรียนแต่ละแห่งจะได้รับโควตานักเรียน 1 คน ต่อ 1 ชั้นปีที่เปิดสอนจริง โดยไม่ต้องแข่งขันข้ามโรงเรียน
• การคัดเลือกผู้ได้รับสิทธิจะดำเนินการในระดับโรงเรียน ภายใต้เกณฑ์กลางระดับชาติ และไม่จัดอันดับข้ามโรงเรียน
• กำหนดเกณฑ์การพิจารณาที่มุ่งเน้นพฤติกรรมและสมรรถนะขั้นต่ำที่จำเป็นต่อการอยู่ในระบบ ได้แก่:
• การเข้าเรียนสม่ำเสมอ
• ความรับผิดชอบต่อการเรียน
• พัฒนาการจากฐานเดิม
• การมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนรู้
• กำหนดโครงสร้างคะแนนรวม 100 คะแนน เพื่อความโปร่งใสในการคัดเลือก
• กำหนดเกณฑ์ขั้นต่ำ เช่น ต้องได้คะแนนรวมไม่น้อยกว่า 70 และไม่มีประวัติขาดเรียนต่อเนื่องเกินเกณฑ์ที่กำหนด ยกเว้นกรณีเหตุจำเป็นที่มีหลักฐาน
• ห้ามคัดเลือกซ้ำคนเดิมใน 2 ปีติดในชั้นปีเดียวกัน เว้นแต่โรงเรียนมีผู้ผ่านเกณฑ์ไม่เพียงพอ
• หากผู้เรียนได้รับทุนซ้ำซ้อนจากโครงการอื่น สามารถกำหนดหลัก “stacking rule” ให้รับได้บางส่วน หรือให้โรงเรียนพิจารณาเลื่อนไปยังผู้มีความจำเป็นมากกว่า ภายใต้เกณฑ์กลาง
• ผูกการรายงานผลกับตัวเลขที่คำนวณได้ เช่น Q (จำนวนผู้ได้รับสิทธิรวม) รายไตรมาสและรายปี, S (เงินรางวัลเฉลี่ยต่อหัว) และส่วนเบี่ยงเบนระหว่างพื้นที่, อัตราการใช้สิทธิจริง (take-up rate) = ผู้รับเงินจริง ÷ Q
• กำหนดกรอบความยืดหยุ่นของ Q เช่น ±5% ต่อปี หาก Q เพิ่มขึ้นเกินกรอบ ให้ปรับ S ลงตามสูตร S = B_net ÷ Q โดยประกาศล่วงหน้าเพื่อความโปร่งใส หรือใช้มาตรการชั่วคราว เช่น ลดงบบริหารจาก 5% เหลือ 4% ในปีที่ Q สูงผิดปกติ เพื่อรักษาเงินถึงนักเรียน
• ในปีที่ 1 เน้นทำให้ระบบคัดเลือก โปร่งใส และโอนเงินตรงสำเร็จครบ 95%
• ในปีที่ 2 ปรับเกณฑ์คะแนนให้สะท้อนพัฒนาการมากขึ้น และเพิ่มความเข้มของการสุ่มตรวจ
• ในปีที่ 3 ประเมินผลกระทบต่อการอยู่ต่อในระบบและปรับถ่วงน้ำหนักช่วงชั้นภายใต้งบเดิม
• กำหนดวงเงินรวมต่อปี B = 3,000 ล้านบาท เป็นงบประมาณประจำปีที่สามารถคุมเพดานได้ชัด และยืนยันหลักการ ไม่กู้ ไม่เพิ่มหนี้ และไม่สร้างภาระผูกพันระยะยาว โดยใช้การจัดสรรใหม่จากงบเงินอุดหนุนเพื่อการศึกษาเดิม
• กำหนดสัดส่วนงบบริหารจัดการโครงการ a = 5% (เพดาน) และ งบสุทธิถึงนักเรียน B_net = B×(1−a) = 2,850 ล้านบาท
• แยกงบบริหารออกเป็นหมวดงานที่จำเป็นและวัดผลได้
• คำนวณเงินรางวัลเฉลี่ยต่อหัว S = B_net ÷ Q
• กำหนดกติกาการใช้เงินคงเหลือ เช่น โอนเข้า “กองทุนกันชน” สำหรับปีถัดไป หรือใช้เพิ่มน้ำหนักช่วงชั้นที่เสี่ยงสูงภายใต้งบเท่าเดิม
• ปรับโครงสร้างงบเงินอุดหนุนเพื่อการศึกษาเดิม โดยยึดหลักย้ายงบจากรายการอุดหนุนที่ไม่ผูกกับผลลัพธ์ ไปสู่รายการที่ผูกกับการคงอยู่ในระบบและความเสมอภาคเชิงพื้นที่
• ดำเนินการให้ไม่ซ้ำซ้อนกับทุนแข่งขันเดิม แต่ทำหน้าที่เป็นสิทธิขั้นต่ำเชิงพื้นที่
• ใช้ระบบโอนเงินตรงเพื่อลดการรั่วไหลและลดต้นทุนธุรกรรมของรัฐ
• โรงเรียนดำเนินการคัดเลือกนักเรียนภายใต้เกณฑ์กลางระดับชาติ โดยใช้ตัวชี้วัดหลักที่สะท้อนพฤติกรรมและสมรรถนะที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการคงอยู่ในระบบ ได้แก่ การเข้าเรียนสม่ำเสมอ ความรับผิดชอบต่อการเรียน และพัฒนาการจากฐานเดิมของผู้เรียน
• กำหนดเกณฑ์ขั้นต่ำเชิงตัวเลข เช่น อัตราการเข้าเรียน ≥ 90% ของวันเรียนทั้งหมด ต่อปีการศึกษา, ไม่มีประวัติขาดเรียนต่อเนื่องเกิน 5 วันทำการโดยไม่มีเหตุอันควร, คะแนนพัฒนาการจากฐานเดิม (ΔScore) เป็นบวก หรือไม่ต่ำกว่าค่ากลางของชั้นปีเดียวกัน
• โรงเรียนสามารถใช้สูตรคะแนนรวม 100 คะแนน เพื่อจัดลำดับผู้ผ่านเกณฑ์ในกรณีที่มีผู้มีคุณสมบัติเกินโควตา โดยกำหนดเกณฑ์ผ่านขั้นต่ำ เช่น คะแนนรวม ≥ 70 คะแนน
• เงินรางวัลการเรียนรู้โอนตรงถึงบัญชีนักเรียนหรือผู้ปกครองผ่านระบบการเงินภาครัฐ
• ใช้กฎหมายและระบบงบประมาณเดิมเป็นหลัก เช่น ระเบียบเงินอุดหนุนและระบบฐานข้อมูลนักเรียน เพื่อลดต้นทุนการออกกฎหมายใหม่และเร่งการนำไปใช้ โดยเพิ่มเพียงระเบียบรองเพื่อกำหนดหลักเกณฑ์การคัดเลือกและการรายงานผล
• กำหนดให้มีการรายงานผลเป็นรายไตรมาสในตัวชี้วัดหลัก ได้แก่ จำนวนผู้ได้รับสิทธิ (Q) เงินที่จ่ายจริง และอัตราการใช้สิทธิ พร้อมกลไกสุ่มตรวจโรงเรียนไม่น้อยกว่า 10% ต่อปี โดยใช้การสุ่มแบบถ่วงน้ำหนักความเสี่ยง
• การสื่อสารเชิงนโยบายจึงต้องย้ำว่าเงินดังกล่าวเป็น “รางวัลการเรียนรู้” ที่แลกมาด้วยการเข้าเรียนสม่ำเสมอและพัฒนาการจริง ไม่ใช่สวัสดิการถ้วนหน้า
• กำหนดให้มีการเผยแพร่รายงานผลประจำปีในรูปแบบข้อมูลเปิด (open data) เพื่อให้สาธารณะ นักวิชาการ และสื่อมวลชนสามารถตรวจสอบแนวโน้มตัวชี้วัดได้อย่างอิสระ พร้อมการประเมินผลอิสระทุกปีที่เชื่อมโยง KPIs เข้ากับการตัดสินใจเชิงนโยบาย เช่น การคง ปรับ หรือยุติโครงการในระยะต่อไป

• สร้างผลลัพธ์ที่จับต้องได้จริงในชีวิตนักเรียนและครอบครัว
• ช่วยให้เกิดการคงอยู่ในระบบการศึกษา
• ลดการหลุดจากระบบ
• ยกระดับเส้นทางชีวิตหลังจบการศึกษา
• เด็กที่มีความพยายาม เข้าเรียนสม่ำเสมอ และมีพัฒนาการจากฐานเดิม จะไม่ถูกตัดโอกาสทางชีวิตเพียงเพราะข้อจำกัดทางเศรษฐกิจของครัวเรือนหรือพื้นที่
• เกิดอัตราการอยู่ต่อในระบบ
• เกิดอัตราการจบช่วงชั้น
• เกิดสัดส่วนผู้เรียนที่สามารถเรียนต่อหรือมีงานทำ ภายในระยะเวลาที่กำหนด
• ลดการรั่วไหล
• ลดความซับซ้อนเชิงราชการ
• ลดอำนาจต่อรองที่ไม่จำเป็นในระดับสถานศึกษา
• ชดเชยความเสียเปรียบเชิงโครงสร้างของโรงเรียนขนาดเล็ก โรงเรียนชนบท และโรงเรียนขยายโอกาส
• อุดช่องว่างต้นทุนขั้นต่ำที่จำเป็นต่อการคงอยู่ในระบบ
• สร้างแรงจูงใจเชิงบวกให้ทั้งผู้เรียน ครอบครัว และโรงเรียน
• ลดความเหลื่อมล้ำเชิงสถาบัน
• เปิดพื้นที่ให้เด็กกลุ่มกลางและกลุ่มเปราะบางที่มีความพยายามได้รับโอกาสอย่างเป็นธรรม
• ลดอัตราการหลุดจากระบบในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อ
• เพิ่มอัตราการจบช่วงชั้น
• เพิ่มสัดส่วนผู้เรียนที่สามารถเรียนต่อหรือมีงานทำ ภายในระยะเวลาที่กำหนด
• ยืนยันว่าการใช้จ่ายดังกล่าวเป็นการลงทุนในทุนมนุษย์ที่ตรวจสอบได้
• ทุกโรงเรียนมีโควตาโอกาสจากรัฐอย่างเป็นธรรมตามชั้นปีที่เปิดสอนจริง ซึ่งทำให้โอกาสไม่กระจุกตัวอยู่ในโรงเรียนขนาดใหญ่หรือพื้นที่เมือง
• ลดแรงกดดันค่าใช้จ่ายด้วยเงินรางวัลการเรียนรู้ที่จ่ายต่อเนื่องรายปี เพื่อทำหน้าที่เป็นเงินพยุง (retention incentive) ช่วยให้ครัวเรือนสามารถตัดสินใจให้บุตรหลานอยู่ต่อในระบบได้
• แปลงความพยายามในการเรียนรู้ให้เป็นหลักประกันทางเศรษฐกิจที่จับต้องได้
• ลดความเหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่โดยไม่สร้างการแข่งขันข้ามโรงเรียน โดยทำให้การกระจายทรัพยากรด้านการศึกษาเป็นไปในลักษณะถ่วงดุลเชิงพื้นที่ มากกว่าการเร่งความเหลื่อมล้ำในระบบ
• โอกาสของรัฐเข้าถึงพื้นที่ที่เปราะบางได้โดยตรง และลดการกระจุกตัวของทรัพยากรในโรงเรียนบางกลุ่ม
• ทุกโรงเรียนมีเด็กที่ได้รับการลงทุนจากรัฐอย่างน้อยตามจำนวนชั้นปีที่เปิดสอนจริง ซึ่งทำให้โอกาสทางการศึกษาไม่กระจุกตัว ลดความเหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่ และทำให้งบประมาณด้านการศึกษาทำหน้าที่เป็นเครื่องมือรักษาเด็กให้อยู่ในระบบมากกว่าการแข่งขันเพื่อคัดคนเก่ง
• ระบบใช้งานได้ 99% uptime
• โอนเงินสำเร็จ ≥95%
• ค่าใช้จ่ายต่อธุรกรรมไม่เกินเพดานที่กำหนด
• งานตรวจสอบครอบคลุม ≥10% โรงเรียน/ต่อปี
• มีรายงานความผิดปกติ
• มีรายงานผลประจำปี
• มีข้อเสนอปรับเกณฑ์
• เงินระดับประมาณ 14,600–15,000 บาท/ต่อปี ทำหน้าที่เป็นเงินพยุง (retention incentive) ที่ไม่มากพอจะบิดเบือนแรงจูงใจของระบบโรงเรียน แต่เพียงพอที่จะลดแรงกดดันของต้นทุนจำเป็นรายปี
• ทราบต้นทุนต่อการกันเด็กหลุด 1 คน (Cost per dropout prevented) ที่ประมาณการได้:
• หากกันเด็กหลุดได้ ΔDropout = 10,000 คน/ต่อปี → C_prevent = 285,000 บาท/คน
• หากกันเด็กหลุดได้ ΔDropout = 20,000 คน/ต่อปี → C_prevent = 142,500 บาท/คน
• หากกันเด็กหลุดได้ ΔDropout = 30,000 คน/ต่อปี → C_prevent = 95,000 บาท/คน
• ลดการหลุดจากระบบในพื้นที่เสี่ยง ทำให้แรงงานมีทักษะและรายได้สูงขึ้น ลดความเหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่ และเปลี่ยนงบการศึกษาให้ทำหน้าที่เป็น “การลงทุนในทุนมนุษย์ที่วัดผลได้”
• อัตราโรงเรียนเข้าร่วมโครงการ ≥ 95% ของโรงเรียนที่มีคุณสมบัติเข้าร่วมทั้งหมด
• อัตราการโอนเงินตรงถึงนักเรียนหรือผู้ปกครองตรงเวลา ≥ 95% ของผู้ได้รับสิทธิทั้งหมด
• อัตราการหลุดจากระบบของผู้ได้รับสิทธิ ต้องต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของโรงเรียนเดียวกันและต่ำกว่าค่าเฉลี่ยระดับเขตพื้นที่
• ส่วนต่างอัตราหลุด ระหว่าง ชนบท − เมือง ลดลงต่อเนื่อง
• รายงานประจำปีครบทุกระดับ

• นักเรียน
• เด็กกลุ่มกลางและกลุ่มเปราะบาง
• ครัวเรือนรายได้น้อย

• วงเงินรวมต่อปี = 3,000 ล้านบาท
• สัดส่วนงบบริหาร = 5%
• งบถึงนักเรียนโดยตรง = 2,850 ล้านบาท
• งบบริหารและระบบ = 150 ล้านบาท
• เงินรางวัลเฉลี่ยต่อหัว = 14,615 – 15,000 บาท/คน/ต่อปี
• เงินรางวัลเฉลี่ยต่อเดือน = 1,218 – 1,250 บาท/ต่อเดือน
• ต้นทุนเฉลี่ยต่อธุรกรรม = 316 บาท/ต่อราย/ต่อปี
• งบสำหรับระบบโอนเงินและฐานข้อมูลผู้รับสิทธิ = 60 ล้านบาท
• งบสำหรับงานปฏิบัติการจ่ายเงิน (Payment Operations) = 40 ล้านบาท
• งบสำหรับงานตรวจสอบและสุ่มตรวจ (Audit & Inspection) = 30 ล้านบาท
• งบสำหรับงานประเมินผลอิสระ (Impact Evaluation) = 20 ล้านบาท

• งบประมาณสาธารณะ
• การจัดสรรใหม่จากงบเงินอุดหนุนเพื่อการศึกษาเดิม
• ย้ายงบจากรายการอุดหนุนที่ไม่ผูกกับผลลัพธ์ ไปสู่รายการที่ผูกกับการคงอยู่ในระบบและความเสมอภาคเชิงพื้นที่

• ปัญหาเชิงโครงสร้างของการศึกษานานาชาติไทย: มาตรฐานโลกที่ยังเป็นอภิสิทธิ์
• ปัญหาหลักของระบบการศึกษานานาชาติในประเทศไทยไม่ใช่การขาดหลักสูตรหรือองค์ความรู้ระดับสากล แต่เป็นปัญหาเชิงโครงสร้างของการเข้าถึง
• การเรียนการสอนที่ใช้ภาษาอังกฤษเข้มข้น การเรียนแบบคิดวิเคราะห์ และทักษะโลกยุคใหม่กลับกระจุกตัวอยู่ในโรงเรียนเอกชนราคาแพงในเมืองใหญ่ จนการศึกษานานาชาติกลายเป็นทุนทางสังคมแบบสืบทอดมากกว่ากลไกสร้างโอกาส
• เด็กต่างจังหวัดจำนวนมาก โดยเฉพาะครอบครัวรายได้น้อย แม้มีศักยภาพสูง แต่ถูกตัดออกจากเส้นทางการเรียนรู้แบบสากลตั้งแต่ต้น ไม่ใช่เพราะความสามารถ แต่เพราะข้อจำกัดด้านภาษา ทรัพยากร คุณภาพครู และต้นทุนการเดินทาง
• ประเทศสูญเสีย “ทุนมนุษย์คุณภาพ” จำนวนมากโดยไม่รู้ตัว และความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาถูกแปลงเป็นความเหลื่อมล้ำทางรายได้ ความสามารถแข่งขัน และสถานะทางสังคมในระยะยาว
• สมรรถนะภาษาอังกฤษของประเทศซึ่งยังอยู่ในกลุ่มระดับต่ำมากเมื่อเทียบสากล โดยดัชนี EF English Proficiency Index จัดให้ไทยอยู่ในกลุ่ม Very Low Proficiency และได้คะแนนราว 402 ในรายงานฉบับล่าสุดของ EF EPI ซึ่งเป็นสัญญาณว่าทักษะภาษาอังกฤษของคนส่วนใหญ่ยังไม่เพียงพอสำหรับการเรียนรู้เชิงวิชาการและการทำงานในบริบทโลกที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษากลาง
• สมรรถนะการเรียนรู้พื้นฐานตามมาตรฐานสากลของนักเรียนไทย ซึ่งปรากฏชัดจาก PISA 2022 ที่คะแนนเฉลี่ยของไทยในคณิตศาสตร์ การอ่าน และวิทยาศาสตร์อยู่ต่ำกว่าค่าเฉลี่ย OECD อย่างมีนัยสำคัญ (รายงานสรุปผลที่เผยแพร่ในไทยอ้างคะแนนไทยราว คณิตศาสตร์ 394 การอ่าน 379 วิทยาศาสตร์ 409)
• ปัญหา “ฐานทักษะ” ที่ยังไม่แข็งแรงพอสำหรับการก้าวสู่การเรียนแบบคิดวิเคราะห์เข้มข้นหรือการใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อกลาง (English-medium / bilingual academic learning) ในวงกว้าง
• ความเหลื่อมล้ำที่ยิ่งหนาขึ้น เพราะฝั่งที่มีทุนทรัพย์สามารถ “ซื้อ” สภาพแวดล้อมการเรียนรู้แบบสากลได้ทันที ขณะที่ฝั่งรายได้น้อยต้องพึ่งระบบโรงเรียนรัฐที่มีข้อจำกัด
• โรงเรียนนานาชาติในไทยมีไม่น้อยและเพิ่มขึ้นตามแรงซื้อ แต่กระจุกตัวสูงในเมืองใหญ่ โดยข้อมูลที่ถูกอ้างในสื่อชี้ว่ามีโรงเรียนนานาชาติเป็นหลักร้อย และจำนวนสถานศึกษาประเภทนี้เพิ่มต่อเนื่องในทศวรรษหลัง โดยกระจุกในกรุงเทพฯ และปริมณฑลมากที่สุด กล่าวอีกแบบคือ “มาตรฐานโลก” มีอยู่ในประเทศนี้แล้ว แต่ถูกออกแบบให้บริการคนส่วนน้อย ไม่ได้ถูกออกแบบให้เป็นโครงสร้างพื้นฐานโอกาสของคนส่วนใหญ่
• มาตรฐานโลกจึงต้องเป็นของคนเมืองหรือคนมีฐานะเท่านั้น
• โรงเรียนรัฐจึงไม่สามารถเป็นพื้นที่สร้างพลเมืองโลกคุณภาพได้
• ความเหลื่อมล้ำจะสูงขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
• ตัวชี้วัด Learning Poverty ของไทยอยู่ที่ประมาณ 23% (สัดส่วนเด็กอายุราว 10 ปีที่อ่านไม่เข้าใจข้อความง่าย ๆ) ซึ่งสะท้อนปัญหาพื้นฐานด้านการอ่านที่เป็นรากของทุกวิชา และเป็นสัญญาณความเสี่ยงที่ความเหลื่อมล้ำจะถูกขยายผ่านระบบการเรียนรู้ที่ไม่เท่ากันตั้งแต่วัยต้นทาง
• คะแนน PISA 2022 ของไทยอยู่ที่ คณิตศาสตร์ 394 คะแนน การอ่าน 379 คะแนน และวิทยาศาสตร์ 409 คะแนน และยังลดลงจากปี 2018 (คณิตศาสตร์ -25 การอ่าน -14 วิทยาศาสตร์ -12)
• ความท้าทายไม่ได้อยู่แค่เรื่องความเหลื่อมล้ำ แต่รวมถึง “ความสามารถในการทำให้ทั้งระบบดีขึ้น” ด้วย
• เด็กเมืองหรือเด็กที่มีทรัพยากรจะยิ่งวิ่งนำ ขณะที่เด็กต่างจังหวัดและครัวเรือนรายได้น้อยจะถูกทิ้งไว้ข้างหลังในรูปแบบที่ย้อนกลับยากกว่าเดิม
• เด็กยากจน เด็กพื้นที่ห่างไกล เด็กที่ขาดโอกาสด้านภาษา
• ข้อจำกัดเชิงภูมิศาสตร์ที่มักทำให้เด็กต่างอำเภอหรือพื้นที่กระจายตัว “แพ้ตั้งแต่ยังไม่เริ่ม” เพราะต้นทุนการเดินทางและความเสี่ยงต่อการหลุดออกจากระบบ
• โรงเรียนจะกลายเป็นพื้นที่ที่เด็กเก่งอยู่แล้วรุ่งขึ้น ส่วนเด็กฐานอ่อนถูกทำให้รู้สึกว่าไม่เหมาะกับมาตรฐานสากล
• การเรียนแบบท่องจำ
• ภาษาอังกฤษสร้างชนชั้นทางภาษา
• การจัดการเรียนรู้ภาษาอังกฤษ... grammar-driven ทำให้ เด็กฐานอ่อนรู้สึกว่าภาษาอังกฤษคือวิชาที่มีไว้ตัดคนออกจากโอกาส
• หากไม่เปลี่ยนวิธีสอนภาษาและการอ่าน เด็กจำนวนมากจะไม่สามารถใช้ภาษาเป็นเครื่องมือเรียนรู้ศาสตร์อื่นได้จริง
• หากธรรมาภิบาลและแรงจูงใจของระบบยังวัดความสำเร็จแบบผิดทิศ
• ระบบจะถูกผลักให้ “เลือกเด็กเก่ง” เพื่อทำผลง่ายที่สุด ซึ่งสวนทางกับหลักคิดตั้งต้นโดยตรง
• ผลลัพธ์การเรียนรู้ที่เปราะบางและถดถอยตามที่สะท้อนทั้ง Learning Poverty และผล PISA 2022
• โรงเรียนอินเตอร์ภาครัฐต้องไม่เป็นโรงเรียนของคนที่พร้อมอยู่แล้ว
• ความล้มเหลวของนโยบายการศึกษาจำนวนมาก...เกิดจากการใช้ตัวชี้วัดผิดประเภท กล่าวคือรัฐมักวัด “สิ่งที่ทำได้ง่าย” เช่น จำนวนโรงเรียน จำนวนหลักสูตร จำนวนครูอบรม แทนที่จะวัด “สิ่งที่สำคัญจริง” คือการเปลี่ยนแปลงในศักยภาพและเส้นทางชีวิตของผู้เรียน โดยเฉพาะกลุ่มที่เริ่มต้นจากความเสียเปรียบ
• การวัดเฉพาะระดับสุดท้ายจะบิดเบือนความสำเร็จเชิงนโยบาย
• หากอัตราเข้าเรียนต่อสูง แต่กระจุกอยู่ในเด็กชนชั้นกลาง ระบบถือว่าล้มเหลวเชิงความเป็นธรรม
• หากเด็กยากจนเข้าเรียนได้ แต่หลุดออกกลางทางในสัดส่วนสูง ระบบต้องถือว่าเป็นสัญญาณเตือนเชิงนโยบายทันที
• ปล่อยให้ตัวเลขสอบติดบังความล้มเหลวที่แท้จริง
• โรงเรียนไม่สามารถมุ่งสร้างผลลัพธ์เชิงตัวเลขโดยละเลยความไว้วางใจของสังคม
• การบริหารความเหลื่อมล้ำ
• การกระจุกตัวของโอกาสในเมืองใหญ่ โดยเฉพาะกรุงเทพฯ และหัวเมืองไม่กี่แห่ง
• การศึกษาคุณภาพสูง โรงเรียนอินเตอร์ และหลักสูตรนานาชาติถูกผูกติดกับพื้นที่เมือง
• ครอบครัวที่มีศักยภาพต้องย้ายถิ่นฐานหรือแบกรับต้นทุนชีวิตสูงเพื่อให้ลูกเข้าถึงการศึกษาที่ดีกว่า
• ครอบครัวรายได้น้อยในต่างจังหวัดถูกจำกัดเส้นทางชีวิตตั้งแต่ต้นทาง
• โลกเศรษฐกิจในศตวรรษที่ 21 ไม่ได้ต้องการแรงงานจำนวนมาก แต่ต้องการแรงงานที่มีทักษะสูง สื่อสารได้หลายภาษา คิดเชิงวิพากษ์ และทำงานข้ามวัฒนธรรมได้
• การศึกษาที่ไม่เท่าเทียมเป็นหนึ่งในรากเหง้าของความรู้สึกถูกทอดทิ้ง ความไม่ไว้วางใจรัฐ และความเปราะบางทางสังคม
• การปล่อยให้เด็กจำนวนมากรู้สึกว่า “ที่เกิดกำหนดชะตาชีวิต” เป็นการบ่มเพาะความขัดแย้งเชิงโครงสร้างในระยะยาว
• ประเทศไทยไม่มองการศึกษานานาชาติเป็นสินค้าเฉพาะกลุ่ม
• เติบโตบนความเหลื่อมล้ำ
• ระบบคัดเลือกที่ตอกย้ำความเหลื่อมล้ำ
• ความเท่าเทียมทางการศึกษาไม่สามารถเกิดขึ้นได้หากรัฐไม่ลงทุน “มากกว่า” ให้กับผู้ที่เริ่มต้นจากจุดที่เสียเปรียบกว่า
• ระบบรับนักเรียนยังคงอิงการแข่งขันแบบเสรีที่ให้รางวัลกับผู้มีทุนเดิมสูงกว่า
• ความสามารถไม่ได้กระจายอย่างเท่าเทียมกับโอกาส และหากไม่ชดเชยตั้งแต่ต้น ความเหลื่อมล้ำจะถูกทำให้ “ถูกต้องตามกติกา” อย่างแนบเนียน
• การสอบภาษาอังกฤษหรือการสอบวิชาการแบบเข้มข้นในช่วงต้น เป็นการวัด “ทุนสะสมจากครอบครัว” มากกว่าศักยภาพการเรียนรู้ของเด็ก
• หากระบบยังปฏิบัติต่อเด็กทุกคนราวกับเริ่มต้นจากจุดเดียวกัน ความเหลื่อมล้ำก็จะยังทำงานอยู่ใต้ดิน
• โรงเรียนอินเตอร์ภาครัฐกลายเป็นโรงเรียนที่ “เลือกเด็กเก่งที่สุดในระบบเดิม” ซ้ำแล้วซ้ำเล่า
• เด็กยากจนจำนวนมาก “เข้าได้แต่เรียนไม่รอด” เพราะต้นทุนชีวิตและช่องว่างทักษะยังไม่ได้รับการแก้ไข
• ระยะทางและความยากจน...ข้อจำกัดเชิงโครงสร้างที่รัฐต้องรับผิดชอบ
• เด็กกลุ่มเปราะบางหลุดออกจากระบบอย่างเงียบ ๆ โดยไม่มีใครรับรู้
• โรงเรียนที่มีคะแนนสูงแต่ทำให้เด็กยากจนหลุดออกจำนวนมาก คือโรงเรียนที่ล้มเหลวเชิงนโยบาย
• ระบบโควตาความเหลื่อมล้ำจะมีความหมายก็ต่อเมื่อได้รับการคุ้มครองจากการแทรกแซงเชิงอำนาจ
• การแทรกแซงการรับนักเรียนในโรงเรียนอินเตอร์ภาครัฐ...ทำลายความเชื่อมั่นของระบบทั้งหมด และทำให้โรงเรียนกลับไปเป็นพื้นที่ของอภิสิทธิ์ในรูปแบบใหม่
• รูปแบบการบริหารที่รวมศูนย์สูง ขาดอิสระเชิงวิชาการ และผูกการตัดสินใจไว้กับสายบังคับบัญชามากกว่าผลลัพธ์การเรียนรู้จริง
• โรงเรียนขาดความคล่องตัวในการพัฒนาหลักสูตร การบริหารบุคลากร และการจัดสรรทรัพยากรให้ตอบโจทย์ผู้เรียนจริง
• หากยังอยู่ภายใต้ระบบรวมศูนย์ที่ตัดสินใจช้า โรงเรียนจะไม่สามารถรักษามาตรฐานสากลที่ต้องการความยืดหยุ่นสูง ทั้งด้านหลักสูตร ภาษา ครู และความร่วมมือกับภาคีภายนอก
• อิสระโดยไม่มีกลไกตรวจสอบจะนำไปสู่ปัญหาใหม่
• โรงเรียนอินเตอร์ภาครัฐไม่ควรถูกวัดความสำเร็จจากการปฏิบัติตามขั้นตอนราชการเท่านั้น

• เสนอ “การยกระดับโรงเรียนรัฐสู่มาตรฐานสากลแบบเข้าถึงได้”
• สร้างโรงเรียนต้นแบบในทุกจังหวัด
• เริ่มจากการนำร่องแบบเข้มข้น 8 แห่ง เพื่อพิสูจน์โมเดล ทั้งในมิติคุณภาพการสอน ธรรมาภิบาล การคัดเลือกแบบลดเหลื่อมล้ำ และความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจสังคม
• ขยายผลอย่างเป็นขั้นตอนจนครบ 77 จังหวัด
• “เปลี่ยนสถานะของมาตรฐานสากล” จากสินค้าการศึกษาราคาแพงของคนส่วนน้อย ให้กลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานสาธารณะของรัฐที่ทุกจังหวัดเข้าถึงได้จริง
• รัฐยกระดับคุณภาพด้วยการออกแบบระบบให้เป็นธรรมตั้งแต่ต้นทาง (equity-by-design)
• รับประกัน เด็กยากจน เด็กพื้นที่ห่างไกล เด็กที่ขาดโอกาสด้านภาษา จะสามารถเข้าเรียนได้จริง ไม่ใช่แค่มีสิทธิ์สมัคร
• ใช้กลไกโควตาความเหลื่อมล้ำที่ผูกกับเกณฑ์รายได้/สวัสดิการรัฐ/ดัชนีความเปราะบางของพื้นที่
• จัดให้มี ทุนค่าพาหนะ หอพัก หรือระบบรถรับส่ง เพื่อแก้ข้อจำกัดเชิงภูมิศาสตร์
• มีกลไกการสอนแบบเร่งฐาน (accelerated foundational support) โดยเฉพาะการอ่านและภาษาอังกฤษแบบสื่อสารจริง
• ออกแบบ ห้องเรียนต้องรองรับความต่างโดยไม่ลดมาตรฐาน
• สอนให้มีหลายทางขึ้นเขาในเวลาเดียวกัน
• จัดให้ เด็กที่เร็วต้องมีโจทย์ที่ท้าทาย
• จัดให้ เด็กที่ฐานอ่อนต้องได้การเสริมฐานแบบเข้มข้น
• จัดให้ ทั้งสองกลุ่มต้องได้ทำงานร่วมกันเพื่อสร้างทักษะสังคมและการทำงานจริงตามมาตรฐานโลก
• ใช้ การเรียนแบบโครงงานและการประเมินแบบสมรรถนะ
• โรงเรียนต้องเป็นสองภาษาในแบบที่ไม่สร้างชนชั้นทางภาษา
• การจัดการเรียนรู้ภาษาอังกฤษต้องย้ายจาก grammar-driven ไปสู่ communication-driven
• โรงเรียนอินเตอร์ภาครัฐต้องถูกกำกับด้วย KPI ที่ย้ำความเป็นธรรม เช่น สัดส่วนและอัตราความอยู่รอดของเด็กด้อยโอกาสในระบบ (retention) ความก้าวหน้าของผลสัมฤทธิ์รายกลุ่ม (growth model) ช่องว่างคะแนนระหว่างกลุ่มที่ลดลง การยกระดับภาษาอังกฤษตามกรอบมาตรฐานแบบวัดการสื่อสารจริง และความพึงพอใจของผู้ปกครอง/ชุมชนควบคู่กับความโปร่งใสในการคัดเลือกและใช้งบประมาณ
• ออกแบบให้ลดความเหลื่อมล้ำพร้อมกัน
• ออกแบบหลักสูตร...โดยยึดแนวคิดการเรียนรู้เชิงสมรรถนะเป็นแกนกลาง (competency-based education)
• โรงเรียนอินเตอร์ภาครัฐต้องใช้ภาษาอังกฤษเป็น “ภาษาการเรียนรู้” ในรายวิชาสากลที่เหมาะสม โดยไม่ทำให้ภาษาอังกฤษกลายเป็นตัวกรองเด็กออกจากระบบ
• แบ่งรายวิชาออกเป็น 3 กลุ่มการใช้ภาษาอย่างชัดเจน
• กลุ่มแรกคือรายวิชาสากลแกนกลาง เช่น วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และสังคมโลก ซึ่งใช้ภาษาอังกฤษเป็นหลักในการสอน (English-Medium Instruction) แต่ต้องใช้รูปแบบ scaffolded learning คือมีสื่อช่วย คำศัพท์สำคัญ ภาพ อินโฟกราฟิก และกิจกรรมปฏิบัติ
• กลุ่มที่สองคือรายวิชาอัตลักษณ์ไทยและชุมชน เช่น ภาษาไทย ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ท้องถิ่นศึกษา ซึ่งใช้สองภาษาอย่างมีเป้าหมาย โดยเนื้อหาหลักยังคงความลึกซึ้งในภาษาไทย แต่เปิดพื้นที่ให้เด็กนำเสนอ อภิปราย หรือเขียนสรุปบางส่วนเป็นภาษาอังกฤษ เพื่อฝึกการเชื่อมโลกกับรากของตนเอง
• กลุ่มที่สามคือรายวิชาทักษะข้ามศาสตร์ (cross-cutting skills) เช่น debate, coding, financial literacy, civic literacy ซึ่งใช้ภาษาอังกฤษและภาษาไทยแบบยืดหยุ่นตามระดับช่วงชั้น โดยเน้นการสื่อสารจริงมากกว่าความถูกต้องทางไวยากรณ์
• การเรียนรู้แบบโครงงาน...เป็น “โครงสร้างหลักของการเรียนรู้” อย่างน้อย 30–40% ของเวลาเรียนในรายวิชาสากลและทักษะโลกยุคใหม่
• โรงเรียนต้องกำหนด “กรอบโครงงานกลางต่อช่วงชั้น” (core project themes) ที่เชื่อมกับโลกจริงและบริบทพื้นที่
• ครูไม่ทำหน้าที่ “สอนคำตอบ” แต่ทำหน้าที่ออกแบบโจทย์ คำถามนำ และ milestones ของโครงงาน
• โครงงานต้องถูกออกแบบให้ “มีหลายระดับความสำเร็จ”
• โรงเรียนอินเตอร์ 77 จังหวัดต้องยกระดับทักษะอย่าง debate, coding, financial literacy และ civic literacy จากกิจกรรมหลังเลิกเรียน มาเป็นส่วนหนึ่งของตารางเรียนปกติ
• การจัด debate ต้องออกแบบเป็นกระบวนการเรียนรู้ต่อเนื่อง เริ่มจากการฝึกตั้งประเด็น การฟังอย่างมีวิจารณญาณ การให้เหตุผล และการเคารพความเห็นต่าง
• การเรียน coding ต้องเน้น computational thinking และการแก้ปัญหา มากกว่าการท่องจำภาษาโปรแกรม โดยใช้โจทย์ที่เชื่อมกับโครงงานหรือชีวิตจริง
• Financial literacy ต้องเชื่อมกับชีวิตจริงของครอบครัวและชุมชน
• Civic literacy ต้องสอนผ่านสถานการณ์จริง
• ใช้ระบบประเมินแบบผสม โดยลดน้ำหนักการสอบปลายภาคลง และเพิ่มน้ำหนักของแฟ้มสะสมงาน (portfolio) ที่รวบรวมผลงานจริงของนักเรียน การนำเสนอผลงานโครงงานต่อสาธารณะ การประเมินกระบวนการเรียนรู้ เช่น การทำงานเป็นทีม การวางแผน การสะท้อนตนเอง การประเมินภาษาอังกฤษตามกรอบมาตรฐานที่วัดการสื่อสารจริง ไม่ใช่แค่ไวยากรณ์
• โรงเรียนต้องมี rubric กลางที่ชัดเจน
• โรงเรียนต้นแบบต้องใช้รูปแบบการสอนร่วม (co-teaching) ระหว่างครูภาษา ครูเนื้อหา และครูพี่เลี้ยง
• มีคลังสื่อกลางระดับชาติที่ลดภาระครูรายบุคคล
• มีเวลาพัฒนาวิชาชีพในตารางงานจริง
• การประเมินครูควรยึดผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักเรียนในเชิงความก้าวหน้า (growth) ไม่ใช่แค่คะแนนเฉลี่ย
• ใช้แนวคิด “โควตาความเหลื่อมล้ำ” โดยกันสัดส่วนที่ชัดเจนสำหรับเด็กจากครอบครัวยากจน เด็กในพื้นที่ห่างไกล และเด็กที่ขาดโอกาสทางสังคม
• การคัดเลือกจะไม่ยึดคะแนนสอบภาษาอังกฤษเป็นตัวตั้ง
• ใช้การประเมินศักยภาพการเรียนรู้ ความตั้งใจ และความสามารถในการพัฒนา
• โรงเรียนจะจัดระบบสนับสนุน เช่น ทุนค่าพาหนะ หอพัก หรือความร่วมมือกับชุมชน
• รัฐไม่ลงทุน “มากกว่า” ให้กับผู้ที่เริ่มต้นจากจุดที่เสียเปรียบกว่า
• โครงสร้างโควตาความเหลื่อมล้ำ...เป็นกลไกที่ทำให้รัฐ “บังคับใช้ความเป็นธรรมเชิงโครงสร้าง” แทนการฝากความหวังไว้กับความเมตตาหรือดุลพินิจรายกรณี
• โรงเรียนอินเตอร์ภาครัฐต้องกำหนดสัดส่วนที่นั่งรับนักเรียนอย่างชัดเจน โดยกันที่นั่งอย่างน้อยกึ่งหนึ่งสำหรับเด็กจากครอบครัวรายได้น้อย เด็กในพื้นที่ห่างไกล หรือเด็กจากโรงเรียนเดิมที่มีทรัพยากรต่ำ
• โควตาจะต้องประกาศอย่างเป็นทางการ โปร่งใส และไม่สามารถโอนย้ายที่นั่งระหว่างกลุ่มได้ เพื่อป้องกันการแทรกแซงจากกลุ่มที่มีอำนาจต่อรองสูงกว่า
• ใช้เครื่องมือที่มองไปข้างหน้า ไม่ใช่มองย้อนกลับ
• การประเมินความสามารถในการให้เหตุผล การแก้ปัญหาใหม่ และการอธิบายความคิดของตนเอง โดยไม่ตั้งภาษาอังกฤษเป็นด่านแรก
• เด็กสามารถใช้ภาษาไทยอธิบายวิธีคิดได้
• การสัมภาษณ์...เปลี่ยนจากการถามคำถามเชิงความฝันสวยงาม ไปสู่การสำรวจแรงจูงใจจริง ความพยายามในบริบทจำกัด และความพร้อมในการทำงานหนัก
• ใช้คะแนนเชิงบริบทเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการตัดสินใจ เพื่อสะท้อนเงื่อนไขชีวิตที่แตกต่างกันของผู้สมัคร
• คะแนนเชิงบริบทจะถ่วงน้ำหนักให้กับเด็กที่มาจากครอบครัวรายได้น้อย โรงเรียนเดิมที่มีทรัพยากรต่ำ หรือพื้นที่ที่เข้าถึงการศึกษาเชิงคุณภาพได้จำกัด
• โรงเรียนต้องมีงบประมาณและระบบรองรับด้านการเดินทาง ที่พัก และค่าใช้จ่ายพื้นฐานสำหรับเด็กที่อยู่ไกลหรือครอบครัวไม่สามารถแบกรับภาระได้
• โรงเรียนต้องจัดโปรแกรมเร่งฐานทักษะในช่วงปีแรก โดยเฉพาะด้านการอ่าน การเขียน และภาษาอังกฤษเชิงสื่อสาร เพื่อปิดช่องว่างจากโรงเรียนเดิมที่ทรัพยากรต่ำ
• การเร่งฐานนี้ต้องถูกออกแบบให้เป็นส่วนหนึ่งของระบบปกติ ไม่ใช่การแยกเด็กออกไปติวพิเศษแบบตีตรา
• โรงเรียนอินเตอร์ภาครัฐต้องมีระบบติดตามนักเรียนอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะกลุ่มโควตาความเหลื่อมล้ำ
• ต้องมีครูที่ปรึกษาที่รับผิดชอบนักเรียนเป็นรายบุคคล
• ระบบเตือนภัยเมื่อผลการเรียนหรือการเข้าเรียนเริ่มถดถอย
• กลไกประสานกับครอบครัวและชุมชนอย่างต่อเนื่อง
• การวัดความสำเร็จของโรงเรียน...รวมอัตราการคงอยู่ของนักเรียนกลุ่มด้อยโอกาสไว้เป็น KPI สำคัญ
• กระบวนการรับนักเรียนต้องมีคณะกรรมการที่มีผู้แทนภายนอก หลักเกณฑ์เปิดเผยต่อสาธารณะ และช่องทางร้องเรียนที่ตรวจสอบได้จริง
• ออกแบบ “โครงสร้างธรรมาภิบาลใหม่” ที่เปลี่ยนโรงเรียนจากหน่วยปฏิบัติตามคำสั่ง ไปสู่สถาบันสาธารณะที่มีความรับผิดชอบต่อผลลัพธ์ (accountable autonomy)
• จัดตั้งคณะกรรมการบริหารโรงเรียน (School Governing Board) ที่มีอำนาจจริง ไม่ใช่เพียงที่ปรึกษาเชิงพิธีการ
• โครงสร้างคณะกรรมการต้องสะท้อนหลักการถ่วงดุลและความหลากหลาย โดยประกอบด้วยตัวแทนภาครัฐที่ทำหน้าที่เชื่อมโยงนโยบายระดับชาติ ตัวแทนชุมชนและผู้ปกครองที่สะท้อนความต้องการและบริบทพื้นที่ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการศึกษาและภาษาอังกฤษที่ค้ำประกันมาตรฐานวิชาการ และผู้แทนภาคเอกชนหรือภาควิชาชีพในพื้นที่ที่เข้าใจความต้องการกำลังคนและทักษะในโลกจริง
• คณะกรรมการชุดนี้ต้องมีอำนาจตัดสินใจในเรื่องเชิงยุทธศาสตร์ที่กระทบคุณภาพโรงเรียนโดยตรง ไม่ว่าจะเป็นการรับรองแผนพัฒนาระยะกลาง–ยาว การอนุมัติกรอบหลักสูตรเฉพาะของโรงเรียน การกำหนดนโยบายบุคลากรภายใต้กรอบรัฐ การพิจารณางบประมาณเชิงกลยุทธ์ และการกำกับการรับนักเรียนตามโควตาความเหลื่อมล้ำ
• การประเมินคุณภาพโรงเรียนอินเตอร์ภาครัฐต้องดำเนินการโดยหน่วยงานภายนอกอย่างสม่ำเสมอ
• หน่วยงานภายนอกควรมีความเป็นอิสระจากสายบังคับบัญชาของโรงเรียนและกระทรวง เพื่อหลีกเลี่ยงผลประโยชน์ทับซ้อน
• ใช้กรอบประเมินที่สะท้อนสมรรถนะผู้เรียน ความเป็นธรรมในการเข้าถึง และคุณภาพการจัดการเรียนรู้
• รายงานผลต้องถูกเปิดเผยต่อสาธารณะในรูปแบบที่ประชาชนเข้าใจได้
• โรงเรียนต้องพัฒนาระบบความโปร่งใสภายในอย่างเป็นระบบ โดยจัดให้มีการเปิดเผยข้อมูลงบประมาณ ผลการดำเนินงาน และแผนพัฒนาในรูปแบบดิจิทัลที่ประชาชนเข้าถึงได้ง่าย
• โรงเรียนอินเตอร์ภาครัฐ...ถูกประเมินจากผลลัพธ์การเรียนรู้และความเป็นธรรมเชิงโอกาส
• การเลื่อนตำแหน่งหรือการต่อสัญญาของผู้บริหารโรงเรียนควรผูกกับตัวชี้วัดเชิงคุณภาพ เช่น ความก้าวหน้าของนักเรียนกลุ่มด้อยโอกาส ความพึงพอใจของผู้ปกครอง และผลการประเมินภายนอก มากกว่าการทำเอกสารครบถ้วนเพียงอย่างเดียว
• ไม่ใช้ KPI เชิงปริมาณเชิงกิจกรรมเป็นตัวตัดสินความสำเร็จ
• ใช้กรอบการวัดผลแบบ Outcome-based และ Equity-sensitive คือวัดทั้งผลลัพธ์รวม และวัดการลดช่องว่างระหว่างกลุ่มไปพร้อมกัน
• วัดความก้าวหน้าของนักเรียนตามกรอบมาตรฐานสากล เช่น CEFR โดยเน้นการประเมินแบบ progress-based คือดูการพัฒนาเป็นรายปี ไม่ใช่ตัดสินจากจุดปลายอย่างเดียว
• โรงเรียนต้องรายงานทั้ง ค่าเฉลี่ยระดับภาษา อัตราการขยับระดับ (เช่น จาก A1 ไป A2) และ “ช่องว่างระหว่างกลุ่ม” เช่น เด็กโควตาความเหลื่อมล้ำเทียบกับโควตาทั่วไป
• ติดตามผู้เรียนหลังจบอย่างเป็นระบบ โดยแยกเส้นทางเป็น อุดมศึกษาในประเทศ อุดมศึกษาต่างประเทศ สายอาชีพคุณภาพ/เทคโนโลยีขั้นสูง การทำงานที่ใช้ทักษะภาษาและดิจิทัล
• ใช้ตัวชี้วัด 3 ชั้น ได้แก่ อัตราการรับเข้าเรียนตามโควตาความเหลื่อมล้ำ อัตราการคงอยู่ (retention) รายปี อัตราการสำเร็จการศึกษาเทียบกับโควตาทั่วไป
• บังคับให้โรงเรียนปรับระบบสนับสนุน
• ใช้แบบสำรวจมาตรฐานรายปี ครอบคลุม การรับรู้ความเป็นธรรมของระบบรับนักเรียน คุณภาพการสื่อสารของโรงเรียน ความรู้สึกว่าลูกหลานได้รับโอกาสจริง ระดับการมีส่วนร่วมของชุมชน
• คะแนนส่วนนี้ต้องถูกใช้เป็น KPI ของผู้บริหารโรงเรียนโดยตรง ไม่ใช่เพียงข้อมูลประกอบ
• ติดตามว่า เด็กจากต่างจังหวัดสามารถเข้าถึงการศึกษาคุณภาพโดยไม่ต้องย้ายถิ่นหรือแบกรับต้นทุนหรือไม่ สัดส่วนเด็กที่เรียนและทำงานในภูมิภาคตนเองเพิ่มขึ้นหรือไม่ ช่องว่างผลลัพธ์ระหว่างเมืองใหญ่กับจังหวัดลดลงหรือไม่
• ลงทุนใน “การศึกษามาตรฐานสากลที่เข้าถึงได้ทั่วประเทศ”
• เปลี่ยนฐานคิดของรัฐจากการบริหารความเหลื่อมล้ำ ไปสู่การรื้อโครงสร้างความเหลื่อมล้ำตั้งแต่ต้นน้ำ
• สร้างโรงเรียนอินเตอร์ภาครัฐในทุกจังหวัด
• สร้างแรงงานคุณภาพในทุกภูมิภาค
• ประกาศว่ารัฐจะจัดการศึกษามาตรฐานสากลให้เข้าถึงได้ในทุกจังหวัด

• พิสูจน์โมเดล [เพื่อ] คุณภาพการสอน ธรรมาภิบาล การคัดเลือกแบบลดเหลื่อมล้ำ และความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจสังคม
• มาตรฐานสากลจะกลายเป็นเครื่องมือ “ลดช่องว่าง” ระหว่างเมืองกับชนบท ระหว่างครอบครัวรายได้สูงกับรายได้ต่ำ และระหว่างเด็กที่มีทุนทางภาษา/ทุนวัฒนธรรมกับเด็กที่ไม่มีทุนเหล่านี้อย่างเป็นรูปธรรม
• เด็กยากจน เด็กพื้นที่ห่างไกล เด็กที่ขาดโอกาสด้านภาษา จะสามารถเข้าเรียนได้จริง
• เด็กต่างอำเภอหรือพื้นที่กระจายตัว ไม่ต้อง “แพ้ตั้งแต่ยังไม่เริ่ม”
• เด็กที่ฐานอ่อนสามารถไต่ระดับได้จริง
• โรงเรียนอินเตอร์ภาครัฐต้องมีระบบยกระดับฐานที่ “เข้มกว่าโรงเรียนทั่วไป”
• วัดความสำเร็จ ไม่ใช่แค่คะแนนเฉลี่ยหรือจำนวนเด็กสอบติด แต่ต้องวัดว่าเด็กฐานอ่อนยกระดับขึ้นได้เท่าไร ช่องว่างระหว่างกลุ่มลดลงหรือไม่ และเด็กด้อยโอกาสสามารถไปต่อในเส้นทางการศึกษาหรืออาชีพคุณภาพได้จริงแค่ไหน
• เด็กที่ไม่ได้เด่นด้านการท่องจำยังมีพื้นที่โชว์ความสามารถในการสื่อสาร การแก้ปัญหา การนำเสนอ การทำงานเป็นทีม และการใช้เทคโนโลยี ซึ่งเป็นทักษะที่ตลาดแรงงานสากลให้คุณค่ามากขึ้นเรื่อย ๆ
• ภาษาไทยต้องยังเป็นรากฐานของการคิดเชิงลึก วัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ และอัตลักษณ์พื้นที่ ขณะที่ภาษาอังกฤษเป็นภาษาของการเชื่อมโลก การนำเสนอ การอภิปราย และการเข้าถึงองค์ความรู้สมัยใหม่
• ภาษาอังกฤษ...ไม่กลายเป็นกำแพงที่ทำให้เด็กที่ไม่มีทุนทางภาษาโดนตัดสิทธิ์โดยปริยาย
• เด็กจำนวนมากสามารถใช้ภาษาเป็นเครื่องมือเรียนรู้ศาสตร์อื่นได้จริง
• โรงเรียนอินเตอร์ภาครัฐต้องเป็นโรงเรียนที่ทำให้เด็กที่ยังไม่พร้อม “พร้อมขึ้นได้จริง” ภายใต้มาตรฐานเดียวกัน
• เด็กเรียนจบช่วงชั้นหนึ่งแล้ว เขาควรทำอะไรได้จริงในโลกจริงบ้าง ทั้งในมิติภาษา ความคิด เทคโนโลยี และการเป็นพลเมือง
• ภาษาอังกฤษ...ไม่เป็นตัวกรองเด็กออกจากระบบ
• เด็กฐานภาษาอ่อนยังเรียนรู้เนื้อหาได้ ไม่ใช่ฟังไม่รู้เรื่องแล้วหลุดทั้งวิชา
• เด็กนำเสนอ อภิปราย หรือเขียนสรุปบางส่วนเป็นภาษาอังกฤษ เพื่อฝึกการเชื่อมโลกกับรากของตนเอง
• ภาษาอังกฤษทำหน้าที่เป็นเครื่องมือเปิดโลก ไม่ใช่กำแพงของการเรียนรู้
• เด็กต้องเรียนรู้การตั้งคำถาม การค้นข้อมูล การทดลองหรือเก็บข้อมูลภาคสนาม การทำงานเป็นทีม และการนำเสนอผลงานต่อสาธารณะ
• โครงงานไม่กลายเป็นสนามของเด็กเก่งเท่านั้น และช่วยลดช่องว่างภายในห้องเรียน
• เด็กทุกคนเข้าถึง ทักษะอย่าง debate, coding, financial literacy และ civic literacy ไม่ใช่เฉพาะกลุ่มที่สมัครเพิ่ม
• เด็กเข้าใจบทบาทของตนเองในระบอบประชาธิปไตย ไม่ใช่ท่องจำโครงสร้างรัฐธรรมนูญ
• ระบบการสอนทั้งหมดไม่ถูกดึงกลับไปสู่รูปแบบเดิม
• การประเมินมีความเป็นธรรมและเทียบเคียงได้ระหว่างห้องเรียนและระหว่างจังหวัด
• ครูและนักเรียนเข้าใจเป้าหมายการเรียนรู้ร่วมกัน ไม่ใช่รอเฉลยข้อสอบปลายภาค
• คลังสื่อกลางระดับชาติที่ลดภาระครูรายบุคคล
• ครูที่ทำงานกับเด็กฐานอ่อนอย่างทุ่มเทไม่ถูกลงโทษโดยระบบประเมินที่ไม่เป็นธรรม
• เปลี่ยนโรงเรียนรัฐจากพื้นที่ถ่ายทอดความรู้ ไปสู่พื้นที่สร้างสมรรถนะชีวิตและสมรรถนะโลก
• ลดความเหลื่อมล้ำไปพร้อมกับยกระดับมาตรฐานได้จริง
• เด็กจากครอบครัวยากจน เด็กในพื้นที่ห่างไกล และเด็กที่ขาดโอกาสทางสังคม...สามารถเข้าถึงโรงเรียนเหล่านี้ได้จริง
• ความแตกต่างด้านภาษาและทักษะจะค่อย ๆ ลดลงตามเวลา
• ระยะทางไม่เป็นอุปสรรคเชิงโครงสร้าง
• โรงเรียนแห่งนี้ไม่ใช่พื้นที่แข่งขันของคนพร้อม แต่เป็นพื้นที่พัฒนาศักยภาพของประเทศในภาพรวม
• โควตา...ป้องกันการแทรกแซงจากกลุ่มที่มีอำนาจต่อรองสูงกว่า
• การคัดเลือก...วัดศักยภาพการเรียนรู้ของเด็ก
• ระบบคัดเลือกมองเห็น ทักษะความอดทนและการปรับตัวสูง ซึ่งเป็นทุนสำคัญของการเรียนรู้ระดับสากล
• ประเทศไม่สูญเสียศักยภาพจำนวนมากโดยไม่จำเป็น
• การเปรียบเทียบศักยภาพมีความหมายจริง
• ป้องกันไม่ให้โรงเรียนอินเตอร์ภาครัฐกลายเป็นโรงเรียนที่ “เลือกเด็กเก่งที่สุดในระบบเดิม” ซ้ำแล้วซ้ำเล่า
• เด็กยากจนจำนวนมาก “เข้าได้แต่เรียนรอด”
• ระยะทางและความยากจนไม่ถูกตีความเป็นปัญหาส่วนบุคคลของเด็ก
• ปิดช่องว่างจากโรงเรียนเดิมที่ทรัพยากรต่ำ
• เด็กทุกคนไต่ระดับได้ทันภายใต้มาตรฐานเดียวกัน
• เด็กไม่หลุดออกเพียงเพราะไม่มีใครสังเกตเห็นปัญหาในช่วงต้น
• โรงเรียนไม่เป็นพื้นที่ของอภิสิทธิ์ในรูปแบบใหม่
• ปกป้องเจตจำนงเชิงนโยบายของรัฐในการลดความเหลื่อมล้ำอย่างแท้จริง
• โรงเรียนมี “อิสระภายใต้ความรับผิด” กล่าวคือ โรงเรียนสามารถตัดสินใจให้เหมาะกับพื้นที่และผู้เรียน แต่ต้องรับผิดชอบต่อผลลัพธ์ที่วัดได้จริง ไม่ใช่เพียงการทำตามระเบียบให้ครบถ้วน
• การประเมินภายนอกควรเกิดขึ้นอย่างน้อยทุก 2–3 ปี
• รายงานควรแสดงข้อมูลด้านผลสัมฤทธิ์ภาษาอังกฤษตามกรอบมาตรฐานสากล ความก้าวหน้าของสมรรถนะการอ่านและเหตุผล อัตราการคงอยู่ของนักเรียนกลุ่มด้อยโอกาส และการใช้ทรัพยากรทางการเงินในเชิงเปรียบเทียบ
• ความร่วมมือและการสนับสนุนจากภายนอกจะเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
• สร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เน้นคุณภาพ ความเป็นธรรม และการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
• สามารถทำหน้าที่เป็นต้นแบบการกระจายอำนาจและยกระดับธรรมาภิบาลให้กับระบบการศึกษาไทยในภาพรวม
• ระบบการศึกษาไทยจะมีหลักฐานเชิงประจักษ์เพียงพอในการขยับออกจากกรอบรวมศูนย์แบบเดิมสู่ระบบที่ยืดหยุ่น เป็นธรรม และตอบโจทย์อนาคตของประเทศอย่างแท้จริง
• ความสำเร็จ...วัดจากผลลัพธ์ที่สะท้อนการเปลี่ยนแปลงจริง
• ระดับสมรรถนะภาษาอังกฤษของนักเรียนตามกรอบมาตรฐานสากล
• อัตราการเข้าเรียนต่อในระดับอุดมศึกษาและสายอาชีพคุณภาพ ทั้งในและต่างประเทศ
• สัดส่วนของเด็กด้อยโอกาสที่สามารถเข้าถึงและสำเร็จการศึกษา
• ระดับความพึงพอใจของผู้ปกครองและชุมชนต่อโรงเรียน
• เด็กจากต่างจังหวัดและครอบครัวยากจนสามารถแข่งขันในเวทีเดียวกับเด็กเมืองใหญ่ได้อย่างมีศักดิ์ศรี โดยไม่ต้องย้ายถิ่นหรือแบกรับต้นทุนชีวิตที่สูงเกินจำเป็น
• ระบบ KPI...เป็นเข็มทิศเชิงนโยบาย ว่าโรงเรียนกำลังพาเด็กไปสู่ทิศทางที่ถูกต้องหรือไม่
• ระบบ KPI...เป็นเครื่องมือกำกับการบริหารและแรงจูงใจของผู้บริหาร–ครู
• ระบบ KPI...เป็นหลักฐานสาธารณะให้ประชาชนตรวจสอบได้ว่าโรงเรียน สร้างโอกาสจริงหรือไม่
• โรงเรียนไม่บิดเบือนความสำเร็จเชิงนโยบาย
• เด็กสามารถไปต่อในเส้นทางที่มีคุณภาพและเหมาะกับศักยภาพของตน
• เด็กด้อยโอกาสสามารถเข้าสู่เส้นทางเหล่านี้ได้จริง เทียบกับเด็กกลุ่มทั่วไป
• เด็กด้อยโอกาส “เข้าได้กี่คน” และ “อยู่รอดจนจบกี่คน”
• โรงเรียนไม่มุ่งสร้างผลลัพธ์เชิงตัวเลขโดยละเลยความไว้วางใจของสังคม
• การเปลี่ยนภูมิศาสตร์ของโอกาส
• เด็กจากต่างจังหวัดสามารถเข้าถึงการศึกษาคุณภาพโดยไม่ต้องย้ายถิ่นหรือแบกรับต้นทุน
• สัดส่วนเด็กที่เรียนและทำงานในภูมิภาคตนเองเพิ่มขึ้น
• ช่องว่างผลลัพธ์ระหว่างเมืองใหญ่กับจังหวัดลดลง
• โรงเรียนถูกนับว่าประสบความสำเร็จ แม้จะไม่ผลิตคะแนนสูงสุดของประเทศก็ตาม
• เปลี่ยนเกณฑ์ความสำเร็จของการศึกษา จาก “ใครสอบเก่งที่สุด” ไปสู่ “ใครถูกยกระดับมากที่สุด”
• การลงทุนในทุนมนุษย์...มีอัตราผลตอบแทนทางสังคม (social rate of return) สูงกว่าการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพในระยะยาว
• ธนาคารโลกประเมินว่าการเพิ่มคุณภาพการศึกษาขั้นพื้นฐานสามารถเพิ่ม GDP ต่อหัวในระยะยาวได้หลายสิบเปอร์เซ็นต์ผ่านการเพิ่มผลิตภาพแรงงาน นวัตกรรม และความสามารถในการปรับตัวต่อเทคโนโลยีใหม่
• การวางฐานการเติบโตของประเทศในอีก 20–30 ปีข้างหน้า
• ทำลายแรงดูดเชิงโครงสร้าง ที่ดึงคนเข้าสู่เมืองใหญ่
• ความจำเป็นในการย้ายถิ่นเพื่อการศึกษาจะลดลงอย่างมีนัยสำคัญ
• ลดต้นทุนชีวิตของครัวเรือน
• รักษาทุนมนุษย์ไว้ในภูมิภาค
• กระจายฐานแรงงานคุณภาพไปสู่ทุกพื้นที่ของประเทศ
• ลดช่องว่างระหว่างเมืองกับชนบท
• สร้าง “โครงสร้างโอกาสที่เท่าเทียม” ซึ่งเป็นวิธีแก้ความเหลื่อมล้ำที่ยั่งยืนที่สุดในทางนโยบายสาธารณะ
• นักลงทุน สถาบันการศึกษา และองค์กรระหว่างประเทศให้ความสำคัญกับคุณภาพระบบการศึกษาไม่น้อยไปกว่านโยบายเศรษฐกิจมหภาค
• ประเทศไทยไม่มองการศึกษานานาชาติเป็นสินค้าเฉพาะกลุ่ม แต่เป็น “โครงสร้างพื้นฐานของชาติ” ในลำดับเดียวกับถนน ท่าเรือ และโครงข่ายดิจิทัล
• ประเทศจะถูกมองว่าเป็นประเทศที่มีเสถียรภาพทางสังคม มีแรงงานคุณภาพ และมีความพร้อมต่อเศรษฐกิจโลก
• เด็กที่เติบโตจากระบบนี้จะสามารถ ทำงานกับบริษัทข้ามชาติจากจังหวัดบ้านเกิด ประกอบธุรกิจเชื่อมตลาดโลกโดยไม่จำเป็นต้องย้ายถิ่น หรือเป็นกำลังหลักของอุตสาหกรรมใหม่ในภูมิภาค เช่น เทคโนโลยีสีเขียว สุขภาพ ดิจิทัล และเศรษฐกิจสร้างสรรค์
• เปลี่ยนบทบาทของต่างจังหวัดจาก “แหล่งแรงงานราคาถูก” ไปสู่ “แหล่งทุนมนุษย์คุณภาพ”
• ลดความรู้สึกถูกทอดทิ้ง ความไม่ไว้วางใจรัฐ และความเปราะบางทางสังคม
• รัฐลงทุนในอนาคตของลูกหลานอย่างเป็นธรรม
• เพิ่มความชอบธรรมของรัฐ (state legitimacy) ในระยะยาว
• ประเทศไทยสามารถสร้างมาตรฐานสากลโดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลังได้จริง
• “โอกาสระดับโลกคือสิทธิพื้นฐานของเด็กไทยทุกคน” ไม่ใช่เพียงคำประกาศเชิงอุดมการณ์ แต่เป็นความจริงเชิงโครงสร้างของประเทศในศตวรรษที่ 21
• เปลี่ยนสมการอนาคตของประเทศจาก “เติบโตบนความเหลื่อมล้ำ” ไปสู่ “เติบโตบนการกระจายโอกาส”

• นักเรียน

• ความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลยังคงเป็นปัญหาจริงในสังคมไทย
• การเข้าถึงเชิงคุณภาพยังแตกต่างกันอย่างมาก โดยเฉพาะในครัวเรือนรายได้น้อยที่มักใช้แพ็กเกจแบบจำกัดปริมาณหรือความเร็วต่ำ ส่งผลให้การเรียนออนไลน์ วิดีโอการสอน หรือการใช้แพลตฟอร์มเชิงโต้ตอบไม่ต่อเนื่อง
• การไม่มีอินเทอร์เน็ตที่เพียงพอจึงไม่ต่างจากการไม่มีหนังสือเรียนหรือไม่มีครูในห้องเรียน
• ผู้เรียน ไม่ถูกตัดออกจากระบบเพียงเพราะข้อจำกัดด้านรายได้ของครอบครัว
• กองทุน USO ...ไม่สอดคล้องกับพฤติกรรมการเรียนรู้ของเยาวชนยุคใหม่ที่ใช้มือถือเป็นอุปกรณ์หลัก
• NT มีโครงข่าย เสาสัญญาณ และใยแก้วนำแสงจำนวนมากที่ถูกสร้างขึ้นด้วยเงินภาษีในอดีต แต่มีอัตราการใช้งานต่ำกว่าศักยภาพ
• ความเสี่ยงด้านการนำสิทธิไปใช้ผิดวัตถุประสงค์
• ความยุ่งยากในการตรวจสอบสิทธิ์และป้องกันการนำซิมการ์ดไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ (เช่น นำไปใช้เล่นเกมหรือความบันเทิงที่ไม่เกี่ยวกับการเรียน)
• คุณภาพสัญญาณ: พื้นที่ห่างไกลบางจุดสัญญาณ NT อาจยังไม่ครอบคลุมเท่าเอกชน
• การทำ DPI อาจกระทบเรื่อง Privacy
• หากมีผู้ใช้งานพร้อมกัน 8 ล้านคน ระบบ Gateway ของ NT อาจรับไม่ไหว

• รัฐเข้าไปค้ำประกันว่าผู้เรียนทุกคนจะมีช่องทางเชื่อมต่อการเรียนรู้ขั้นต่ำอย่างต่อเนื่อง
• ออกแบบให้จ่ายตามจำนวนผู้ใช้จริงในแต่ละเดือน
• ยกระดับการใช้กองทุน USO จากการสร้าง “สถานที่เข้าถึง” ไปสู่การสร้าง “สิทธิการเข้าถึงรายบุคคล”
• กำหนดให้ NT เป็นผู้ให้บริการหลัก และ นำโครงสร้างเหล่านี้มาใช้เพื่อการศึกษา
• คิดราคาส่งให้รัฐในระดับต้นทุนจริง
• ใช้ Zero-rating เฉพาะแพลตฟอร์มการศึกษาที่รัฐรับรอง
• ดำเนินการ การกระจายโหลด การใช้สถาปัตยกรรม Cloud-native และการขยาย Gateway แบบยืดหยุ่น
• มีการ สื่อสารว่าโครงการนี้ไม่ใช่การแจกซิม แต่เป็นการใช้เงินกองทุนสาธารณะตามวัตถุประสงค์เดิมเพื่อการศึกษาและความเสมอภาค
• สนับสนุนค่าอินเทอร์เน็ตและค่าโทรศัพท์จำนวน 50 บาทต่อคนต่อเดือน
• บริหารจัดการงบประมาณจากกองทุน USO ของ กสทช. ร่วมกับการปฏิรูปบทบาทของบริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ (NT) ให้เป็นโครงสร้างพื้นฐานหลักเพื่อบริการสาธารณะ
• ใช้เทคโนโลยี Zero-rating เพื่อให้เยาวชนสามารถเข้าถึงเว็บไซต์และแอปพลิเคชันเพื่อการศึกษาได้ฟรีโดยไม่หักปริมาณเน็ต
• เน้นความโปร่งใสและตรวจสอบได้ผ่านการลงทะเบียนยืนยันตัวตนบนแอปพลิเคชัน "ทางรัฐ" ซึ่งจะเชื่อมโยงฐานข้อมูลนักเรียนจากกระทรวงศึกษาธิการและกระทรวง อว. โดยตรง เพื่อป้องกันการสวมสิทธิ์และช่วยให้การเบิกจ่ายงบประมาณเป็นไปตามการใช้งานจริง (Pay-per-use)
• การจัดสวัสดิการอินเทอร์เน็ตและเครือข่ายมือถือเพื่อการเรียนรู้และลดความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลสำหรับเยาวชน
• ดึงงบประมาณในส่วนการสร้างโอกาสในการเข้าถึงบริการโทรคมนาคม (Universal Service Obligation) จาก กองทุนวิจัยและพัฒนากิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม เพื่อประโยชน์สาธารณะ (กองทุน USO)
• ปฏิรูป NT (National Telecom): ให้ NT เป็น "รัฐวิสาหกิจเพื่อบริการสาธารณะ" โดยนำโครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่ (เสาสัญญาณและ Fiber Optic) มาจัดทำแพ็กเกจต้นทุนต่ำ (Zero-rating) สำหรับแอปพลิเคชันเพื่อการศึกษาโดยเฉพาะ
• จัดตั้งคณะทำงานร่วม (NT, กสทช., สพร.) เพื่อเชื่อมโยงฐานข้อมูลนักเรียนและนิสิตนักศึกษา
• พัฒนาระบบ: เชื่อมต่อระบบลงทะเบียนเข้ากับแอปฯ "ทางรัฐ" และเซ็ตระบบเครือข่าย NT สำหรับ Zero-rating
• ทดสอบระบบ (Sandboxing): ทดลองใช้ในพื้นที่นำร่อง 3 จังหวัด (เน้นพื้นที่ห่างไกลที่ใช้เน็ต USO)
• เปิดใช้งานเต็มรูปแบบ: เปิดลงทะเบียนทั่วประเทศและติดตามผลผ่าน Dashboard แบบ Real-time
• ใช้เทคโนโลยี DPI เพื่อคัดกรอง Traffic หากเป็นการเรียกใช้งาน Domain ที่เกี่ยวข้องกับการศึกษา ...ระบบจะแยก Priority ให้เป็นฟรีทราฟฟิก
• Whitelisting IP/Domain: การทำรายการชื่อเว็บไซต์ (Domain Name) และ IP Address ของแหล่งการศึกษาที่รัฐรับรอง เพื่อให้ Gateway ของ NT ปล่อยผ่านข้อมูลส่วนนี้โดยไม่นำไปคำนวณเงินในระบบ Pre-paid หรือ Post-paid
• Speed Management: กำหนดความเร็วขั้นต่ำที่ 10-20 Mbps สำหรับการใช้งานใน Whitelist
• Identity Verification: นักเรียน/ผู้ปกครอง ยืนยันตัวตนผ่านแอปฯ "ทางรัฐ" (KYC ระดับสูงสุด) เพื่อป้องกันการสวมสิทธิ์
• API Integration: แอปฯ จะดึงข้อมูลจากกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) และกระทรวง อว. เพื่อตรวจสอบสถานะการเป็นนักเรียน/นักศึกษาปัจจุบัน
• Claim System: เมื่อตรวจสอบสิทธิ์ผ่าน ผู้ใช้จะสามารถเลือก "เบอร์มือถือ" (ซึ่งควรเป็นซิม NT หรือซิมเดิมที่ทำ Roaming กับ NT) เพื่อรับสิทธิ์ลดค่าบริการ 50 บาท/เดือน
• Digital Voucher: รัฐจะโอนเงินงบประมาณจากกองทุน USO ตรงไปยัง NT ตามจำนวนผู้ใช้ที่กดรับสิทธิ์จริงในแต่ละเดือน (Pay-per-use)
• กสทช. จะเป็นผู้อนุมัติกรอบวงเงิน 4,800 ล้านบาท/ปี โดยระบุเป็นงบสำหรับ "การเข้าถึงบริการโทรคมนาคมเพื่อการศึกษา"
• NT จะทำหน้าที่เป็น Provider หลัก โดยคิดราคาส่ง (Wholesale Rate) ให้กับรัฐบาลในราคาต้นทุน
• ประกาศนโยบายการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) ที่ชัดเจนว่าจะตรวจจับเฉพาะ "ประเภททราฟฟิก" ไม่ใช่ "เนื้อหาที่สื่อสาร"
• กระจาย Load Balancer และใช้ระบบ Cloud-native ในการจัดการฐานข้อมูลสมาชิก
• ปรับบทบาท NT จากรัฐวิสาหกิจที่แสวงหากำไร เป็น "Digital Infrastructure for All" โดยเน้นบริการกลุ่มนักเรียนนักศึกษาเป็นลำดับแรก
• USO Modernization: เปลี่ยนจากการสร้างศูนย์เน็ตประชารัฐเพียงอย่างเดียว เป็นการสนับสนุน "Mobile Data" รายบุคคลเพื่อให้สอดคล้องกับพฤติกรรมคนรุ่นใหม่
• ใช้แอปฯ "ทางรัฐ" เป็นตัวกลางในการแจกจ่ายสวัสดิการ เพื่อลดขั้นตอนเอกสารและป้องกันการคอร์รัปชัน
• ใช้ โครงข่ายของ NT ...ช่วยให้รัฐบาลสามารถบริหารจัดการต้นทุนในรูปแบบ "Wholesale Cost" (ราคาส่ง)
• ใช้ NT เป็นผู้เล่นหลัก เพื่อ รับประกันว่านักเรียนในถิ่นทุรกันดารหรือพื้นที่ขอบเขตชายแดน จะได้รับสิทธิ์และคุณภาพสัญญาณที่เท่าเทียมกับเด็กในเมือง
• เชื่อมโยงฐานข้อมูลนักเรียนจากแอปฯ "ทางรัฐ" เข้ากับระบบโครงข่ายของ NT
• ปรับเปลี่ยนบทบาทของ NT ให้เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะ (Public Service) แทนการแข่งขันทางธุรกิจที่เน้นกำไรเพียงอย่างเดียว

• ลดค่าใช้จ่ายด้านการสื่อสารของครัวเรือน
• การนิยามใหม่ของ “สิทธิการเรียนรู้” ในสังคมดิจิทัล
• ผู้เรียนทุกคนจะมีช่องทางเชื่อมต่อการเรียนรู้ขั้นต่ำอย่างต่อเนื่อง ไม่ถูกตัดออกจากระบบเพียงเพราะข้อจำกัดด้านรายได้ของครอบครัว
• มีการ ใช้ทรัพยากรที่มีอัตราความคุ้มค่าสูง
• ลดภาระรัฐ เพราะไม่ต้องแบกรับค่าอินเทอร์เน็ตทั้งหมด
• รัฐควบคุมงบประมาณได้แบบไดนามิก หากมีผู้ใช้ต่ำกว่าคาด งบก็ไม่ถูกใช้เกินความจำเป็น และหากผู้ใช้เพิ่มขึ้น ก็สะท้อนความต้องการจริงของระบบการศึกษา
• ลดความเสี่ยงด้านการรั่วไหล และทำให้ กองทุนถูกตรวจสอบได้ง่ายกว่า
• เพิ่ม Utilization Rate ของสินทรัพย์สาธารณะโดยไม่ต้องลงทุนใหม่จำนวนมาก
• เงิน 4,800 ล้านบาทสร้างปริมาณทราฟฟิกเพื่อการเรียนรู้ได้มากกว่าการนำเงินจำนวนเดียวกันไปซื้อแพ็กเกจเชิงพาณิชย์จากตลาดเสรีหลายเท่า
• ลดความเสี่ยงที่ข้อมูลพฤติกรรมการเรียนของเยาวชนจะถูกนำไปใช้เชิงพาณิชย์หรือโฆษณา
• การสะสมทุนมนุษย์ ในระยะยาว
• ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ทักษะการคิดวิเคราะห์ และความสามารถในการเรียนรู้ตลอดชีวิต ดีขึ้น
• คุณภาพแรงงานในอนาคต ดีขึ้น
• ผลิตภาพแรงงาน รายได้ และฐานภาษีของประเทศ เพิ่มขึ้น
• เกิด แรงกระเพื่อมทางการใช้จ่ายในชุมชน...ช่วยพยุงเศรษฐกิจระดับจุลภาคอย่างมีนัยสำคัญ
• ลดภาระค่าใช้จ่ายให้ครอบครัวได้สูงสุด 1,200 บาทต่อปีต่อคน
• ยกระดับการเข้าถึงคลังความรู้ดิจิทัลได้อย่างเท่าเทียม
• ป้องกันการสวมสิทธิ์และช่วยให้การเบิกจ่ายงบประมาณเป็นไปตามการใช้งานจริง (Pay-per-use)
• ลดภาระครัวเรือน: ช่วยลดค่าใช้จ่ายครอบครัวได้เฉลี่ย 600 - 1,200 บาท/ปี/ลูกหลาน 1 คน
• ความเท่าเทียม: นักเรียนในพื้นที่ห่างไกลสามารถเข้าถึงคลังความรู้ (e-Learning) ได้โดยไม่ต้องกังวลเรื่องค่าเน็ตหมด
• เพิ่ม Utilization Rate ของโครงข่าย NT ที่ปัจจุบันมีช่องสัญญาณว่าง ให้กลับมาสร้างประโยชน์เชิงสังคม
• ยกระดับทักษะดิจิทัล (Digital Literacy) ของเยาวชนไทยอย่างก้าวกระโดด
• เม็ดเงินที่ประหยัดได้จากค่าเน็ตจะถูกนำไปใช้จ่ายในสิ่งจำเป็นอื่น...กระตุ้นเศรษฐกิจฐานราก
• ลดช่องว่างระหว่างเด็กในเมืองและเด็กในชนบทในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร
• ลดแรงจูงใจในการใช้สิทธิไปกับความบันเทิงที่ไม่เกี่ยวข้อง
• ความต้านทานทางการเมืองจะลดลงอย่างมีนัยสำคัญ
• ลดขั้นตอนเอกสารและป้องกันการคอร์รัปชัน
• อัตราการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตของนักเรียนยากจนพิเศษเพิ่มขึ้นเป็น 100%
• ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยด้านการสื่อสารของครัวเรือนที่มีบุตรหลานลดลง 5-10%
• จำนวนทราฟฟิกการเข้าใช้งานแพลตฟอร์มการศึกษา...เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
• สามารถ บริหารจัดการต้นทุนในรูปแบบ "Wholesale Cost" (ราคาส่ง) ซึ่งต่ำกว่าการไปซื้อแพ็กเกจจากเอกชนในราคาปลีก (Retail) ได้มากกว่า 30-40%
• งบประมาณจากกองทุน USO ถูกใช้อย่างเต็มประสิทธิภาพ
• นักเรียนในถิ่นทุรกันดารหรือพื้นที่ขอบเขตชายแดน จะได้รับสิทธิ์และคุณภาพสัญญาณที่เท่าเทียมกับเด็กในเมือง
• ลดความเสี่ยงเรื่องข้อมูลส่วนบุคคลรั่วไหลสู่ภาคเอกชน หรือการนำข้อมูลพฤติกรรมการใช้งานไปใช้ในเชิงพาณิชย์
• สร้างความยั่งยืนให้กับองค์กร NT ในระยะยาว

• ครัวเรือนรายได้น้อย
• นักเรียน
• นักศึกษา

• เดือนที่ 1-2 ในการเตรียมความพร้อม
• เดือนที่ 3-4 ในการพัฒนาระบบ
• เดือนที่ 5 ในการทดสอบระบบ (Sandboxing)
• เดือนที่ 6 เป็นต้นไป ในการเปิดใช้งานเต็มรูปแบบ
• ภายใน 1 ปี สำหรับการเพิ่มอัตราการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตของนักเรียนยากจนพิเศษ

• วงเงิน 4,800 ล้านบาทต่อปี
• การสนับสนุน 50 บาทต่อคนต่อเดือน
• สนับสนุนค่าเน็ต/ค่าโทร 50 บาท/คน/เดือน

• งบประมาณจากกองทุน USO ของ กสทช.
• กองทุนวิจัยและพัฒนากิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม เพื่อประโยชน์สาธารณะ (กองทุน USO): ดึงงบประมาณในส่วนการสร้างโอกาสในการเข้าถึงบริการโทรคมนาคม (Universal Service Obligation)
• การปฏิรูป NT (National Telecom): โดยนำโครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่ (เสาสัญญาณและ Fiber Optic) มาจัดทำแพ็กเกจต้นทุนต่ำ

• "ภาระงานล้นของครู"
• "หลักสูตรที่ล้าหลัง"
• "การอนุรักษ์เพียง "ระเบียบวินัย" โดยไม่มี "ทักษะอนาคต" จะทำให้เด็กไทยเสียเปรียบในตลาดโลก"
• "การมีทักษะโดยขาด "วินัยและศีลธรรม" ก็จะทำให้สังคมวุ่นวาย"
• "ความแตกต่างของความเร็วอินเทอร์เน็ตในโรงเรียนเมืองและโรงเรียนชายขอบ"
• "ครูรุ่นเก่าอาจมีปัญหาในการปรับตัวเข้ากับเครื่องมือ AI และ Coding"

• "Upgrade ระบบนิเวศการศึกษา"
• "คืนครูสู่ห้องเรียน"
• "ลดภาระหนี้สินครู"
• "ปรับหลักสูตร" ให้เด็กไทย "เก่งวิชาการ เชี่ยวชาญเทคโนโลยี และมีมารยาททางสังคม"
• "พักหนี้ครูผ่านธนาคารรัฐ"
• "จัดตั้ง "ศูนย์สนับสนุนงานบริหาร" (Centralized Admin)"
• "ใช้ AI จัดการงานเอกสารและประเมินผล"
• "ปรับหลักสูตรเป็น 70/30 (70% วิชาหลัก+Tech เช่น AI, Coding, English / 30% กิจกรรมสร้างวินัย ศีลธรรม และศิลปวัฒนธรรม)"
• "เน้นการเรียนแบบ Project-based"
• "ให้โรงเรียนมีอำนาจบริหารงบประมาณ 30% ของตนเองเพื่อจัดจ้าง "ครูเชี่ยวชาญเฉพาะทาง" (เช่น โปรแกรมเมอร์ หรือเจ้าของภาษา) ได้โดยตรงตามบริบทพื้นที่"
• "ลดงบประมาณส่วนกลางและงบดูงานที่ไม่จำเป็นลง 20%"
• "เน้นการใช้เงินในส่วนของการยกระดับทักษะ (Up-skill)"
• "มาตรการจูงใจทางภาษีให้ภาคเอกชนสาย Tech (เช่น Google, Microsoft หรือ EdTech ไทย) เข้ามาลงทุนติดตั้งระบบ AI และสอน Coding ในโรงเรียนโดยตรง"

• "ครูมีความมั่นคง"
• "ส่งต่อความรู้ที่ทันโลกให้กับเด็ก"
• "เด็กไทย "เก่งวิชาการ เชี่ยวชาญเทคโนโลยี และมีมารยาททางสังคม""
• "ลดภาระงานเอกสารลง 70%"
• "ครู มีแผนจัดการหนี้สิน"
• "ครู มีสมาธิกับการสอน (Human-Centric)"
• "เด็กมีทักษะ Coding และ AI ที่เป็น "ภาษาที่สาม" และภาษาอังกฤษที่สื่อสารได้จริง"
• "เพิ่มโอกาสในการจ้างงานระดับสากล" สำหรับเด็ก
• "เด็กไทยยังคงมีสัมมาคารวะ มีระเบียบวินัย และรักความเป็นไทย"
• "ครูมีเวลาสอน 100%"
• "Employability Rate: อัตราการจ้างงานของนักศึกษาจบใหม่ในกลุ่มอุตสาหกรรม New S-Curve เพิ่มขึ้น"
• "Foreign Investment: ดึงดูดบริษัท Tech เข้ามาตั้งฐานในไทยเพราะมีแรงงานที่มีทักษะดิจิทัลพร้อม"
• "PISA Score: คะแนนในส่วนของคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ต้องขยับขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ"
• "Teacher Happiness Index: อัตราความเครียดและหนี้สินครูที่ลดลง"
• "Social Discipline Score: การวัดผลผ่านกิจกรรมบำเพ็ญประโยชน์และพฤติกรรมวินัยในสถานศึกษา (วัดผลเชิงคุณภาพผ่าน Community Feedback)"

• ครู
• นักเรียน

• "ประมาณ 15,000 - 20,000 ล้านบาท"

• "งบประมาณจากการปรับโครงสร้างกระทรวงศึกษาธิการ: ลดงบประมาณส่วนกลางและงบดูงานที่ไม่จำเป็นลง 20%"
• "กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.): เน้นการใช้เงินในส่วนของการยกระดับทักษะ (Up-skill)"

• สร้างความเสมอภาคทางการศึกษา
• สร้างโอกาสทางการศึกษาที่มีคุณภาพให้ประชาชนทุกช่วงวัย
• กระจายทรัพยากรทางการศึกษาให้ทั่วถึงเพื่อความเสมอภาค
• ผลักดันให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีอิสระ มีศักยภาพ ในการจัดการการศึกษาอย่างมีอิสระสอดคล้องกับความต้องการและบริบทของแต่ละท้องถิ่น

• ความเสมอภาคทางการศึกษา
• โอกาสทางการศึกษาที่มีคุณภาพ
• การเข้าถึง ทั่วถึงทั้งประเทศ
• ทรัพยากรทางการศึกษา จะถูก กระจาย...ให้ทั่วถึงเพื่อความเสมอภาค
• องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีอิสระ มีศักยภาพ ในการจัดการการศึกษาอย่างมีอิสระสอดคล้องกับความต้องการและบริบทของแต่ละท้องถิ่น

• ประชาชนทุกช่วงวัย
• องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

• เร่งรัดพัฒนาคุณภาพการศึกษาทุกระดับ
• ปฏิรูปการศึกษา
• พัฒนาครู
• พัฒนาการเรียนการสอน
• พัฒนา การทดสอบวัดผล
• พัฒนา การประเมินผล
• ยกระดับคุณภาพการศึกษา

• ยกระดับคุณภาพการศึกษา

• ผู้เรียนทุกระดับ
• ครู

• คุ้มครองผู้ด้อยโอกาสทางสังคม
• สร้างสวัสดิการถ้วนหน้า
• สร้างสวัสดิการรายได้พื้นฐาน
• สร้างโอกาสทางการศึกษาให้เข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม มีคุณภาพ
• เพิ่มสาขาการเรียนรู้ที่หลากหลายไม่จำกัดเฉพาะในสถานศึกษา
• สร้างโอกาสในการค้นหาตัวตน (มุ่งเน้นนักเรียนเป็นศูนย์กลาง)
• ส่งเสริมความหลากหลายทางเพศ

• คนไทยมีโอกาสในการใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพและเป็นธรรม
• ผู้ด้อยโอกาสทางสังคม ได้รับการคุ้มครอง
• มีสวัสดิการถ้วนหน้า
• มีสวัสดิการรายได้พื้นฐาน
• มีโอกาสทางการศึกษาที่เข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม มีคุณภาพ
• สาขาการเรียนรู้ที่หลากหลายไม่จำกัดเฉพาะในสถานศึกษา เพิ่มขึ้น
• มีโอกาสในการค้นหาตัวตน
• ความหลากหลายทางเพศ ได้รับการส่งเสริม

• ผู้ด้อยโอกาสทางสังคม
• นักเรียน