เอกสารสิทธิ์ที่ดิน

• เกษตรกรย่างเข้าสู่วัยชราอายุมากแล้ว หมดกำลังวังชาที่จะทำมาหากินในที่ดิน
• เกษตรกรไม่มีความประสงค์จะทำการเกษตรต่อไป
• เกษตรกรไม่มีลูกหลานที่จะเป็นผู้สืบทอด หรือมีผู้สืบทอดแต่ไม่มีความประสงค์จะทำการเกษตรต่อไป

• ให้มีการจำหน่ายจ่ายโอน ที่ดิน สปก. ในกรณีชราภาพได้
• สร้างกติกาใหม่เพื่อให้สามารถนำที่ดิน สปก. มาใช้ประโยชน์ได้เต็มศักยภาพ ควบคู่การปลูกป่า ฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม
• จัดและพัฒนาที่ดินในรูปแบบ “นิคมเกษตรกรรม” โดยการวางผังแบ่งแปลง ลงทุนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานระบบน้ำเพื่อการเกษตร ถนน ไฟฟ้า ประปาชุมชน ฯลฯ และจัดแบ่งเป็นโซนต่าง ๆ

1. โซนที่ดินทำกิน ขนาดแปลง 5 – 10 ไร่ สำหรับปลูกบ้านพัก ขุดบ่อเก็บกักน้ำ ให้เกษตรกรเข้ามาอยู่อาศัย สามารถทำการเกษตรผสมผสาน หรือไร่นาสวนผสม สร้างผลผลิตได้ทันที เกษตรกรที่ได้รับจัดสรรต้องผ่อนชำระการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานคืนให้แก่รัฐ 2 โซนพื้นที่แปลงใหญ่ หรือแปลงรวมของนิคมฯ เพื่อใช้ผลิตพืชอุตสาหกรรม ที่ใช้เทคโนโลยีมาช่วยเพิ่มผลผลิต และผลผลิตที่ได้มาตรฐาน สามารถส่งขายได้ทั้งตลาดในประเทศและตลาดต่างประเทศ 3 โซนส่วนกลางที่เป็นสถานที่รวบรวมผลผลิตแปรรูป และรับซื้อผลผลิตของเกษตรกรที่ได้มาตรฐานตามที่ตกลงกัน เป็นสินค้าส่งออกสู่ตลาด เช่น ผักอินทรีย์ สมุนไพร อาหารเพื่อสุขภาพ ฯลฯ และเป็นพื้นที่เอนกประสงค์ เช่น การถ่ายทอดความรู้ การประชุม เป็นต้น 4 โซนปลูกป่าเพื่อฟื้นฟูธรรมชาติ เป็นป่าเศรษฐกิจ ที่จะมีรายได้เสริมจากการขายคาร์บอนเครดิตด้วย 5 โซนภาคบริการที่เกี่ยวเนื่องกับภาคเกษตร เช่น ที่พักรับรองการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติสุขภาพ (Health & Wellness Tourism) ที่ฟื้นฟูสุขภาพระยะยาว (Long Stay) หรือบ้านพักผู้สูงอายุ เป็นต้น

• ปรับการดำเนินงานจากรัฐ เป็น “บรรษัทวิสาหกิจเพื่อสังคมการเกษตรแห่งชาติ”

• สร้างรายได้ให้คนไทย
• เกษตรกรที่ได้รับจัดสรรต้องผ่อนชำระการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานคืนให้แก่รัฐ
• สามารถทำการเกษตรผสมผสาน หรือไร่นาสวนผสม สร้างผลผลิตได้ทันที
• ผลผลิตที่ได้มาตรฐาน สามารถส่งขายได้ทั้งตลาดในประเทศและตลาดต่างประเทศ
• มีรายได้เสริมจากการขายคาร์บอนเครดิต
• มีการปลูกป่า ฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม
• มีที่พักรับรองการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติสุขภาพ (Health & Wellness Tourism) ที่ฟื้นฟูสุขภาพระยะยาว (Long Stay) หรือบ้านพักผู้สูงอายุ

• เกษตรกร
• ผู้สูงอายุ

• ปัญหาที่ดินทับซ้อนระหว่างรัฐและประชาชนมีรากฐานมาจากความซับซ้อนทางประวัติศาสตร์ โดยเฉพาะการประกาศเขตหวงห้ามเพื่อความมั่นคงในช่วง พ.ศ. 2479–2484 ซึ่งครอบคลุมพื้นที่รวมกว่า 4.6 ล้านไร่ ทั่วประเทศ
• การประกาศในยุคนั้นใช้แผนที่มาตราส่วนหยาบที่ไม่สอดคล้องกับสภาพพื้นที่จริง ทำให้แนวเขตคลาดเคลื่อนและทับซ้อนกับชุมชนที่อยู่อาศัยมาก่อน
• ประชาชนกว่า 1.2 ล้านครัวเรือน ที่ไม่สามารถพิสูจน์สิทธิได้
• การขาดระบบข้อมูลกลางและการกำกับดูแลที่กระจายหลายหน่วยงาน
• รัฐไม่สามารถประเมินความจำเป็นในการถือครองที่ดินได้อย่างเป็นระบบ นำไปสู่ปัญหาความขัดแย้งเรื้อรัง
• ข้อจำกัดด้านบุคลากร

• จัดสรรที่ดินของกองทัพ
• เปลี่ยนการถือครองที่ดินของกองทัพที่ไม่ใช้ประโยชน์
• จัดระเบียบข้อมูล
• สร้างกระบวนการพิสูจน์สิทธิที่เป็นธรรม
• ปฏิรูประบบการถือครอง
• ใช้ระบบสัญญาเช่าแบบกำหนดระยะเวลา
• ให้ บริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด (ธพส.) เข้ามาเป็นผู้บริหารจัดการอสังหาริมทรัพย์ของหน่วยงานรัฐ
• เปลี่ยนเป็นระบบเช่าใช้จาก ธพส. แทน
• คืนที่ดิน
• นำที่ดินราชพัสดุที่ กรมธนารักษ์ ได้รับคืนจากกองทัพไปใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆ เช่น ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ใช้เพื่อสาธารณประโยชน์, จัดสรรให้ประชาชนรายย่อยประกอบอาชีพ, และพัฒนาเชิงพาณิชย์หรืออุตสาหกรรมตามความเหมาะสมของพื้นที่
• ยกระดับศูนย์สารสนเทศของ กรมธนารักษ์ ให้เป็นฐานข้อมูลกลางตามมาตรฐานข้อมูลภูมิสารสนเทศ
• จัดเก็บพิกัดแปลงที่ดิน
• จัดเก็บข้อมูลเอกสารที่ดินที่เกี่ยวข้อง
• จัดเก็บประวัติการใช้ประโยชน์อย่างละเอียด
• เผยแพร่ในรูปแบบ ข้อมูลเปิด (Open Data)
• เปิดให้เอกชนที่มีความเชี่ยวชาญเข้ามาสำรวจที่ดินราชพัสดุภายใต้มาตรฐานเดียวกับศูนย์สารสนเทศ
• บริหารการใช้ประโยชน์ผ่านสัญญาเช่า 2 ประเภท สัญญาประเภท 1: สำหรับหน่วยงานรัฐที่ใช้ประโยชน์ในภารกิจราชการโดยตรง (ไม่เก็บค่าเช่า) สัญญาประเภท 2: สำหรับหน่วยงานรัฐที่ใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ รวมถึงภาคเอกชนและประชาชน (เก็บค่าเช่าเข้ากรมธนารักษ์)
• แบ่งสัญญาเช่าเพื่อการกำกับดูแลที่ชัดเจน (ต่อสัญญาทุก 5 ปี)
• เปลี่ยนจากการของบประมาณก่อสร้างอาคารสำนักงานของหน่วยงานรัฐ เป็นการให้ ธพส. เป็นผู้จัดหาและให้บริการเช่าใช้อาคารแทน
• จัดการพื้นที่คืนจากหน่วยงานรัฐ
• ส่งคืนพื้นที่ที่หมดความจำเป็นต่อภารกิจกองทัพเพื่อพัฒนาตามศักยภาพ เช่น เป็นพื้นที่บริการสาธารณะ หรือโครงการเศรษฐกิจท้องถิ่น
• วางระบบพิสูจน์สิทธิด้วยวิธีทางวิทยาศาสตร์
• เพิ่มกระบวนการพิสูจน์สิทธินอกเหนือจากภาพถ่ายทางอากาศ
• ใช้ 4 วิธีประกอบกัน: 1) พฤกษศาสตร์ 2) โบราณคดี 3) วิธีทางเอกสาร และ 4) ธรณีวิทยา
• เปิดให้ภาคเอกชนและภาคประชาสังคมในพื้นที่เข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการ

• ที่ดินราชพัสดุตอบสนองต่อประโยชน์สาธารณะอย่างแท้จริง
• การใช้ประโยชน์ที่ดินราชพัสดุมีความเท่าเทียม
• การใช้ประโยชน์ที่ดินราชพัสดุมีความเป็นธรรม
• การใช้ประโยชน์ที่ดินราชพัสดุมีความมีประสิทธิภาพ
• เพิ่มประสิทธิภาพการจัดการ
• จัดระเบียบผู้ใช้ประโยชน์
• จำกัดงบประมาณการก่อสร้างอาคารสำนักงาน
• ความโปร่งใส
• ใช้เป็นฐานในการตัดสินใจเชิงนโยบายที่แม่นยำ
• มีความเที่ยงตรง
• ลดความล่าช้าทั่วประเทศ
• ลดพื้นที่รกร้าง
• นำประชาชนเข้าสู่ระบบที่ถูกต้องด้วยอัตราค่าเช่าที่เหมาะสม
• ลดภาระงานจัดซื้อจัดจ้างด้านโยธาของภาครัฐ
• เพิ่มประสิทธิภาพในการใช้งบประมาณ
• ลดข้อโต้แย้ง

• ประชาชน
• ชุมชนที่อยู่อาศัยมาก่อน
• รัฐ
• หน่วยงานรัฐ
• ผู้ใช้ประโยชน์บนที่ดินราชพัสดุ
• องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
• ภาคเอกชน

• ประเทศไทยเผชิญวิกฤต แนวเขตที่ดินทับซ้อน (Overlapping Land Claims) ระหว่างหน่วยงานรัฐด้วยกันเองกว่า 40 ล้านไร่
• วิกฤต ส่งผลให้ประชาชนสับสนในกรรมสิทธิ์
• ประชาชน ขาดความมั่นคงในที่ดินทำกิน
• วิกฤต เกิดความขัดแย้งที่ไม่สามารถหาข้อยุติได้
• การดำเนินการ โครงการ One Map กลับล่าช้าและติดขัดในทางปฏิบัติ
• โครงการ One Map ดำเนินการเสร็จเพียง 4 จาก 7 กลุ่มจังหวัด ใน 10 ปี
• โครงการ One Map ไร้ผลบังคับใช้: พื้นที่ที่ผ่านมติ ครม. แล้ว กลับนำมาใช้จริงไม่ได้ เพราะหน่วยงานต้นสังกัดยังไม่ได้แก้กฎกระทรวงหรือพระราชกฤษฎีกาของตนเองให้สอดคล้องกับแผนที่ใหม่

• ดัน One Map ให้จบ
• บังคับใช้ One Map ได้จริง
• เร่งกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ One Map
• ใช้กฎหมาย Fast-track แก้แผนที่ทุกฉบับพร้อมกัน
• เปิดข้อมูล One Map ให้ประชาชนตรวจสอบได้ทันที
• พรรคประชาชนจะเร่งรัดกระบวนการ One Map ให้เสร็จสมบูรณ์
• เร่งรัดให้ สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (สคทช.) (ONLB) รับรองแนวเขต 3 กลุ่มจังหวัดที่เหลือ
• ปลดล็อกให้แผนที่ One Map มีผลบังคับใช้ได้จริง
• ใช้อำนาจฝ่ายบริหารสั่งการให้ สคทช. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เร่งจัดทำแผนที่ใน 3 กลุ่มจังหวัดที่เหลือ
• เปิดข้อมูล One Map ในพื้นที่นำร่องที่ ครม. เห็นชอบแล้วให้เป็น “ชุดข้อมูลที่ประชาชนต้องรู้”
• แสดงรายละเอียดสำคัญ: แนวเขตที่ดินรัฐ, ระดับความเชื่อมั่นของเส้น, ที่มาของข้อมูล, เวอร์ชันการปรับปรุง และช่องทางสำหรับการคัดค้าน
• ออกมติ ครม. กำหนดให้แผนที่ One Map ที่ผ่านความเห็นชอบแล้ว มีผลบังคับใช้ทันที กับหน่วยงานรัฐ รัฐวิสาหกิจ และคู่สัญญาภาครัฐ
• ใช้กลไก การแก้ไขกฎหมายแบบมัดรวม (Omnibus Law / Fast-track) เพื่อแก้ไขแผนที่แนบท้ายกฎกระทรวงหรือพระราชกฤษฎีกาของทุกหน่วยงานพร้อมกันในคราวเดียว

• One Map บังคับใช้ได้จริง
• กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ One Map จบ
• แก้แผนที่ทุกฉบับพร้อมกัน
• ข้อมูล ประชาชนตรวจสอบได้ทันที
• กระบวนการ One Map เสร็จสมบูรณ์
• One Map มีผลทางกฎหมายทันที
• สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (สคทช.) (ONLB) รับรองแนวเขต 3 กลุ่มจังหวัดที่เหลือให้เสร็จ
• แผนที่ One Map มีผลบังคับใช้ได้จริง โดยไม่ต้องรอการแก้กฎหมายรายฉบับของแต่ละหน่วยงานที่ใช้เวลานาน
• แผนที่ใน 3 กลุ่มจังหวัดที่เหลือ แล้วเสร็จ
• ประชาชนตรวจสอบสิทธิ์ของตนเองได้ง่าย
• แผนที่ One Map มีผลบังคับใช้ทันที
• การทำงานเดินหน้าไปได้
• แก้ไขแผนที่แนบท้ายกฎกระทรวงหรือพระราชกฤษฎีกาของทุกหน่วยงาน พร้อมกันในคราวเดียว แทนการให้แต่ละกระทรวงแยกกันแก้ซึ่ง ใช้เวลานานและขาดเอกภาพ

• ประชาชน
• หน่วยงานรัฐ
• รัฐวิสาหกิจ
• คู่สัญญาภาครัฐ

• ให้แผนที่ One Map มีผลบังคับใช้ได้จริง ทันที
• ให้ สคทช. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เร่งจัดทำแผนที่ใน 3 กลุ่มจังหวัดที่เหลือให้แล้วเสร็จตามกรอบเวลา 1 ปี

• ประเทศไทยมีเอกสารสิทธิที่ดินหลากหลายประเภท (เช่น โฉนด, น.ส.3, ส.ป.ก., น.ค.) ซึ่งออกโดยหน่วยงานและกฎหมายที่ต่างกัน ก่อให้เกิดปัญหาความเหลื่อมล้ำอย่างมหาศาล
• ความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ: ที่ดินบางประเภทไม่สามารถนำไปเป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันหรือซื้อขายเปลี่ยนมือได้ตามปกติ ทำให้กลายเป็น "ทุนตาย" (Dead Capital) ประชาชนเสียโอกาสในการเข้าถึงแหล่งเงินทุน
• ความซับซ้อนของระบบ: ความหลากหลายของเอกสารทำให้เกิดความสับสน ทับซ้อน และช่องว่างในการทุจริต
• ความล่าช้าของระบบราชการ: กระบวนการพิสูจน์สิทธิและการออกเอกสารในปัจจุบันมีความล่าช้า ประชาชนจำนวนมากยังตกหล่นจากระบบรัฐ

• ปรับเอกสารสิทธิ์ทุกประเภทเป็น “โฉนดมาตรฐานเดียว“
• เปลี่ยนเอกสารสิทธิ์ทุกประเภทเป็นโฉนดที่ดินมาตรฐานเดียว
• แก้กฎหมายปลดล็อกที่ดินทำกิน
• ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเร่งรัดการออกโฉนด
• เปลี่ยนเอกสารสิทธิครอบครองที่ดินทั้งหมด (ที่ไม่ทับซ้อนที่ดินรัฐและอยู่ในเงื่อนไขที่เหมาะสม) ให้เป็น "โฉนดที่ดิน" ตามประมวลกฎหมายที่ดินเพียงมาตรฐานเดียว
• ปฏิรูประบบเดินสำรวจ โดยกระจายอำนาจให้ สำนักงานที่ดินจังหวัด/สาขา เป็นผู้ดำเนินการหลัก แทนศูนย์เดินสำรวจส่วนกลาง
• จัดสรรงบประมาณตามปริมาณงานจริงในพื้นที่
• แก้ไข ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 3 ให้รับรองกรรมสิทธิ์ที่ได้มาจากการปฏิรูปที่ดิน
• แก้ไข พ.ร.บ.การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (เพิ่มมาตรา 39/1) ให้ผู้ได้รับจัดสรรที่ดินและทำประโยชน์ต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 5 ปี สามารถขอออกโฉนดที่ดินได้
• ใช้คำสั่งฝ่ายบริหารเร่งรัดรังวัดและตรวจสอบคุณสมบัติ (สำหรับ กลุ่มที่ยังไม่จัดที่ดินนิคมสร้างตนเองและนิคมสหกรณ์)
• แก้ไขกฎหมายเพื่อปลดล็อกเงื่อนไขที่เป็นอุปสรรค (สำหรับ กลุ่มติดล็อกข้อกฎหมาย (น.ค.1 / น.ค.3) เช่น กรณีเปลี่ยนมือสู่ทายาทที่ไม่ได้ทำเกษตรกรรม)
• ออกพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเขตนิคมสหกรณ์ให้ครบถ้วนตามมติ ครม. เดิม (ปี 2513 และ 2517) (สำหรับ กลุ่ม "13 นิคม 14 ป่า")
• เร่งรัดกระบวนการของคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (คทช.) (สำหรับ ที่ดินที่มีการครอบครองก่อนประกาศเป็นที่ดินรัฐ แต่ติดปัญหาทับซ้อน)
• เพิ่มความถี่การประชุมคณะอนุกรรมการจังหวัด (คพร.จว.)
• กระจายอำนาจการอ่านแปลภาพถ่ายทางอากาศ ไม่ให้กระจุกตัวอยู่ส่วนกลาง
• ถ่ายโอนอำนาจให้จังหวัด: ใช้คำสั่งฝ่ายบริหาร ปรับโครงสร้างอำนาจการออกโฉนด โดยกำหนดให้อำนาจการออกโฉนดทั้งหมดอยู่ที่สำนักงานที่ดินจังหวัดหรือสาขา รวมทั้งกำลังคนและงบประมาณ
• พัฒนาเครื่องมือเทคโนโลยีให้ทันสมัย สำหรับใช้ทำงานธุรการ ทะเบียน นิติกรรม และงานบริการประชาชนด้านที่ดิน เช่น งานทะเบียนออนไลน์ ทำทุกอย่างผ่านแพลตฟอร์มกลาง / สาระบบที่ดินดิจิตอล E- land deed document / การพิสูจน์สิทธิ์ ด้วยเทคโนโลยีดาวเทียมและ AI / Base map / One map / Application
• พัฒนาระบบฐานข้อมูลที่ดินและศูนย์ข้อมูลที่ดิน Online ทั่วประเทศ ให้ข้อมูลที่ดินทั้งประเทศเป็น Open data
• ตรวจสอบพื้นที่กันคืนกรมป่าไม้ หากมีคนอยู่และไม่ใช่ป่า ให้นำมาจัดสรรต่อ
• นำร่องเปลี่ยน ส.ป.ก. เป็นโฉนด ใน 12 จังหวัด (ภาคละ 2 จังหวัด)
• รวบรวมข้อมูลทำแผนปฏิบัติการรายแปลง (สำหรับ พื้นที่นิคม)
• นำร่องจัดที่ดินตกค้าง ภาคละ 1 แห่ง ให้แล้วเสร็จ

• ลดความเหลื่อมล้ำ
• คืนมูลค่าให้ที่ดินประชาชน
• แก้ปัญหาคอขวดของการออกโฉนดที่ล่าช้า
• ปลดล็อกที่ดินเพื่อเกษตรกรรมให้มีมูลค่าทางเศรษฐกิจทัดเทียมที่ดินทั่วไป
• สามารถออกเอกสารสิทธิ์ น.ค.3 และนำไปสู่การออกโฉนดได้
• แก้ปัญหาความล่าช้า (ของกระบวนการพิสูจน์สิทธิ์ในที่ดินทับซ้อน)
• ดำเนินการจัดที่ดินในพื้นที่เป้าหมายให้ได้ 80%
• เปลี่ยนเอกสารสิทธิ์ทุกประเภท (ส.ป.ก./น.ค.3/กสน.5) ให้เป็นโฉนดมาตรฐานเดียวทั่วประเทศ

• ประชาชน
• ผู้ถือครอง น.ส.3, น.ส.3 ก., น.ส.2, ส.ค.1 และที่ดินในโครงการ "บอกดิน"
• ผู้ได้รับจัดสรรที่ดินและทำประโยชน์ต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 5 ปี
• กลุ่มที่ยังไม่จัดที่ดิน (นิคมสร้างตนเองและนิคมสหกรณ์)
• กลุ่มติดล็อกข้อกฎหมาย (น.ค.1 / น.ค.3)
• กลุ่ม "13 นิคม 14 ป่า"
• ที่ดินที่มีการครอบครองก่อนประกาศเป็นที่ดินรัฐ แต่ติดปัญหาทับซ้อน
• ผู้ใช้บริการงานบริการประชาชนด้านที่ดิน

• ผู้ได้รับจัดสรรที่ดินและทำประโยชน์ต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 5 ปี (เงื่อนไขสำหรับการขอออกโฉนดที่ดิน)
• สามารถออกเอกสารสิทธิ์ น.ค.3 และนำไปสู่การออกโฉนดได้ทันที
• เป้าหมายระยะยาว: ดำเนินการจัดที่ดินในพื้นที่เป้าหมายให้ได้ 80% และเปลี่ยนเอกสารสิทธิ์ทุกประเภท

• มีประชาชนอาศัยและทำกินในที่ดินที่ไม่มีเอกสารสิทธิทับซ้อนกับเขตป่าหรือที่ดินของรัฐ รวมพื้นที่กว่า 20 ล้านไร่ ซึ่งถูกรัฐตีตราว่าเป็น "ผู้บุกรุก" อย่างเหมารวม ก่อให้เกิดปัญหาความมั่นคงในชีวิตและข้อพิพาททางกฎหมายที่รุนแรง
• วิกฤตที่ดินทับซ้อนเขตป่า (16.7 ล้านไร่) เกิดจากการออกกฎหมายป่าไม้ 3 ฉบับ (พ.ศ. 2504, 2507, 2535) ที่รวมศูนย์อำนาจไว้ส่วนกลางและประกาศทับที่ดินชุมชนดั้งเดิมแม้จะมีมติ ครม. แก้ไขปัญหามานานกว่า 46 ปี (ตั้งแต่ปี 2522) แต่ความขัดแย้งยังไม่จบสิ้น นำไปสู่การขับไล่และดำเนินคดี โดยเฉพาะช่วงปี 2552–2562 มีการจับกุมถึง 60,000 ราย และฟ้องแพ่งเรียกค่าเสียหายโลกร้อนที่ชาวบ้านไม่มีกำลังจ่าย
• ที่ดินทับซ้อนสาธารณประโยชน์ (8 ล้านไร่) ประชาชนเข้าทำกินจนหมดสภาพการใช้ประโยชน์ร่วมกันแล้ว แต่ติดล็อกทางกฎหมายที่ต้องเพิกถอนด้วยการออกเป็นพระราชบัญญัติเท่านั้น ทำให้การเปลี่ยนสภาพที่ดินเพื่อจัดสรรให้ประชาชนทำได้ยาก
• ที่ดินทับซ้อนที่ราชพัสดุ (1.1 ล้านไร่) ราษฎรกว่า 83.7% ต้องการพิสูจน์สิทธิเพื่อยืนยันว่าอยู่มาก่อน แต่กระบวนการยุ่งยาก ซับซ้อน และขาดแคลนบุคลากร ทำให้ในทางปฏิบัติไม่สามารถพิสูจน์สิทธิได้จริง
• การที่รัฐมองประชาชนเป็นผู้บุกรุกแบบเหมารวม ไม่ว่าจะเป็นผู้อยู่มาก่อนหรือหลังการประกาศเขตป่า ทำให้ขาดสิทธิในการพัฒนาเศรษฐกิจและเข้าถึงสวัสดิการรัฐ
• ประชาชนเสี่ยงต่อการถูกแย่งยึดที่ดินและถูกดำเนินคดีอาญาได้ทุกเมื่อ
• การบริหารจัดการ ที่ดินราชพัสดุและที่สาธารณประโยชน์ "ไม่มีเอกภาพ" เนื่องจากอยู่ภายใต้กฎหมายคนละฉบับ ทำให้หน่วยงานรัฐทำงานซ้ำซ้อนหรืออำนาจไม่ชัดเจน

• แก้ไขปัญหาทับซ้อนกับ "เขตป่า" ด้วยรูปแบบ "แปลงรวม" โดย
• ใช้ประกาศ คทช.: กำหนดหลักเกณฑ์การจัดที่ดินแบบ แปลงรวม (โฉนดชุมชน หรือ เขตคุ้มครองวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์)
• หน่วยงานเจ้าของที่ดิน (เช่น กรมป่าไม้/กรมอุทยาน) ส่งมอบที่ดินให้ ท้องถิ่น (อปท.)
• อปท. สำรวจ: ตรวจสอบแนวเขตรอบนอกและแนวเขตรายแปลง รวมถึงคุณสมบัติผู้ถือครอง (ห้ามขยายพื้นที่รุกป่าเพิ่ม)
• ออกหนังสืออนุญาตให้ "ชุมชน" (ตามแนวเขตหมู่บ้าน) แล้วท้องถิ่นจึงออกเอกสารรับรองสิทธิ์รายแปลงให้ชาวบ้านอีกที
• ชุมชนร่วมกับท้องถิ่นดูแลพื้นที่ให้เป็นไปตามเงื่อนไขของ คทช.
• รวมกฎหมายบริหารจัดการที่ดินของรัฐ (ที่ราชพัสดุ และที่สาธารณประโยชน์) โดย
• แก้ไข พ.ร.บ.ที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2562 ให้ครอบคลุมทั้งสองประเภท
• กรมธนารักษ์: ดูแลที่ดินที่รัฐใช้ประโยชน์ หรือที่ดินที่เอกชนเช่าระยะยาว
• องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.): ดูแลที่ดินที่เป็นที่สาธารณะจริงๆ (เช่น สุสาน, หนองน้ำ, ตลาด)
• จัดการพื้นที่ทับซ้อนและที่ดินที่ไม่มีหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง (นสล.) โดย
• กรณีชาวบ้านอยู่มานานและรัฐไม่ใช้ประโยชน์แล้ว: กันออกและดำเนินการจัดที่ดินตามแนวทางของ คณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (คทช.)
• กรณีรัฐยังต้องใช้ประโยชน์: เร่งรัดรังวัดและออก นสล.
• หยุดวงจรคดีความ: ยุติการจับกุมและดำเนินคดีเกี่ยวกับป่าไม้กับประชาชนที่อยู่เดิม (ยกเว้นกรณีบุกรุกใหม่)
• คัดกรองทุนข้ามชาติ: ตรวจสอบการถือครองที่ดินของชาวต่างชาติหรือนอมินีอย่างเข้มงวด
• X-Ray พื้นที่ทับซ้อน: เร่งรัดสำรวจรายชื่อสมาชิกชุมชน แผนที่แนวเขตรายแปลง และลักษณะการใช้ประโยชน์ที่ดินในเขตป่าและที่ดินรัฐทั่วประเทศ
• ออกเอกสารรับรองสิทธิชุมชน: ออกหนังสือรับรองสิทธิแบบกลุ่มหรือชุมชน โดยบูรณาการความร่วมมือระหว่าง ชุมชน, อปท., เจ้าหน้าที่ป่าไม้ และภาคประชาสังคม
• ให้อำนาจท้องถิ่น: สนับสนุนให้ อปท. ออกข้อบัญญัติรองรับการบริหารจัดการที่ดินและแผนพัฒนาการใช้ที่ดิน
• ปรับสถานะทางกฎหมายเพื่อคืนสิทธิโฉนด:
• เพิกถอนที่ดินรัฐที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์: ออก พ.ร.บ. เพิกถอนสภาพที่ราชพัสดุหรือที่สาธารณประโยชน์ ในพื้นที่ที่ประชาชนครอบครองมานาน (ก่อน พ.ศ. 2530) เพื่อส่งมอบให้กรมที่ดินออกโฉนด
• ล้างแนวเขตป่าทับซ้อน: ออกกฎกระทรวงหรือพระราชกฤษฎีกาเพิกถอนแนวเขตป่าที่ประกาศทับพื้นที่กรรมสิทธิ์เดิม หรือที่ดินที่มีสิทธิออกโฉนดตามกฎหมาย (เช่น พื้นที่นิคมสร้างตนเอง/สหกรณ์)

• แก้ปมพื้นที่ทับซ้อนรัฐ-ป่า
• การเปลี่ยนสภาพที่ดินเพื่อจัดสรรให้ประชาชนทำได้ ง่ายขึ้น
• ประชาชน ลดความเสี่ยงต่อการถูกแย่งยึดที่ดินและถูกดำเนินคดีอาญา
• การบริหารจัดการ ที่ดินราชพัสดุและที่สาธารณประโยชน์ มีเอกภาพ
• หน่วยงานรัฐทำงาน ลดความซ้ำซ้อนหรือ อำนาจ ชัดเจนขึ้น
• ชาวบ้านได้รับ สิทธิการอยู่อาศัย/ทำกินอย่างถูกต้อง
• แสดง แนวเขตที่ชัดเจน ป้องกันการบุกรุกเพิ่ม
• ที่ดินรัฐที่ถูกเพิกถอน ส่งมอบให้กรมที่ดินออกโฉนด
• ประชาชนได้รับ สิทธิเช่าซื้อในราคาที่เป็นธรรม
• คืนความเป็นธรรมให้เจ้าของที่ดินดั้งเดิม

• ชาวบ้าน
• ชุมชน
• เจ้าของที่ดินดั้งเดิม

• ประเทศไทยมีที่ดินของรัฐจำนวนมหาศาลแต่ขาดการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ
• เกิดปัญหาการถือครองกระจุกตัว
• ที่ดินทับซ้อนกับประชาชน
• ที่ราชพัสดุ: มีปัญหา หน่วยงานที่ถือครองมากที่สุดคือ กระทรวงกลาโหม (ประมาณ 6.25 ล้านไร่ หรือ 50% ของทั้งหมด)
• ที่สาธารณประโยชน์: กว่า 58% (ประมาณ 11.98 ล้านไร่) ยังไม่สามารถออกหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง (นสล.) ได้
• ที่สาธารณประโยชน์: ไม่ทราบแนวเขตชัดเจน ทับซ้อนกับพื้นที่ทำกินของประชาชน ทำให้การบริหารจัดการจริงล้มเหลว
• ความลักลั่นระหว่างกฎหมายที่ดินเอกชนกับที่ดินรัฐ

• แก้ไข พ.ร.บ.ที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2562 ให้ครอบคลุมการบริหารจัดการทั้ง "ที่ราชพัสดุ" และ "ที่สาธารณประโยชน์" อยู่ภายใต้มาตรฐานกฎหมายเดียวกัน
• กำหนดให้ กรมธนารักษ์: ดูแลที่ดินที่หน่วยงานรัฐใช้ประโยชน์ หรือที่ดินที่รัฐให้เอกชนเช่าระยะยาว
• กำหนดให้ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.): ดูแลที่ดินที่เป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินที่ประชาชนใช้ร่วมกันจริง เช่น สุสาน, หนองน้ำ, ตลาดชุมชน
• กันพื้นที่ออก สำหรับที่ดินที่ยังไม่ออก นสล. และมีประชาชนอยู่อาศัย หรือหน่วยงานรัฐเลิกใช้ประโยชน์แล้ว
• อนุญาตให้ประชาชนอยู่อาศัย/ทำกิน ตามกฎหมาย คณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (คทช.)
• เร่งรัดรังวัด สำหรับพื้นที่ที่รัฐมีความจำเป็นต้องใช้ หรือเป็นที่สาธารณะที่ใช้ร่วมกันจริง
• ออก นสล. สำหรับพื้นที่ที่รัฐมีความจำเป็นต้องใช้ หรือเป็นที่สาธารณะที่ใช้ร่วมกันจริง ให้ถูกต้อง
• สำรวจและตรวจสอบแนวเขตที่ราชพัสดุและที่สาธารณประโยชน์ใหม่ทั้งหมด
• ดำเนินการ ร่วมกับ ชุมชนและ อปท.
• รวบรวมข้อมูลการบุกรุกและการถือครองที่ดินรัฐทั่วประเทศ
• จำแนกประเภทกลุ่มเป้าหมาย (อยู่ก่อน/อยู่หลัง/นายทุน/คนจน) สำหรับวางแผนจัดการ
• เร่งออก หนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง (นสล.) ในส่วนที่เป็นที่ดินรัฐชัดเจนและกันพื้นที่ทับซ้อนกับประชาชนออกไปแล้ว
• ทำสัญญาเช่าให้ถูกต้องเป็นธรรมกับผู้ที่ใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ในปัจจุบัน (เช่น ตลาด, ร้านอาหาร)

• ที่สาธารณะ ได้รับการดูแล โดย ท้องถิ่น
• ที่ดินบุกรุก ถูกเปลี่ยนให้เป็นการ เช่าใช้ประโยชน์อย่างถูกต้อง
• ลดความซ้ำซ้อน ในการบริหารจัดการที่ดินรัฐ
• ใช้ประโยชน์ ที่ดินรัฐ ให้คุ้มค่าที่สุด
• พ.ร.บ.ที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2562 ครอบคลุมการบริหารจัดการทั้ง "ที่ราชพัสดุ" และ "ที่สาธารณประโยชน์" อยู่ภายใต้มาตรฐานกฎหมายเดียวกัน
• ที่ดินที่ยังไม่ออก นสล. และมีประชาชนอยู่อาศัย หรือหน่วยงานรัฐเลิกใช้ประโยชน์แล้ว ได้รับการ กันพื้นที่ออก
• ประชาชน อยู่อาศัย/ทำกิน ในที่ดินที่กันออก ตามกฎหมาย
• พื้นที่ที่รัฐมีความจำเป็นต้องใช้ หรือเป็นที่สาธารณะที่ใช้ร่วมกันจริง ได้รับการ รังวัด
• พื้นที่ที่รัฐมีความจำเป็นต้องใช้ หรือเป็นที่สาธารณะที่ใช้ร่วมกันจริง ได้รับการ ออก นสล. ให้ถูกต้อง
• ได้ข้อมูล แนวเขตที่ราชพัสดุและที่สาธารณประโยชน์ ที่ตรงกับความเป็นจริง
• ผู้ที่ใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ในปัจจุบัน ได้รับ สัญญาเช่าที่ถูกต้องเป็นธรรม
• นำรายได้กลับมาพัฒนาประเทศและท้องถิ่น

• ท้องถิ่น
• องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.)

• แนวคิดการจัดการป่าแบบ "อนุรักษ์ปลอดคน" และการรวมศูนย์อำนาจไว้ที่ส่วนกลางได้กลายเป็นรากฐานของความขัดแย้งระหว่างรัฐกับประชาชนมาอย่างยาวนาน
• ความซับซ้อนของกฎหมายและหน่วยงาน: ปัจจุบันพื้นที่ป่าอยู่ภายใต้กฎหมายหลายฉบับและหลายหน่วยงานกำกับดูแล ทำให้เกิดความลักลั่นในการบริหารจัดการ
• ปัญหาแนวคิดอำนาจนิยมแบบดั้งเดิม: หน่วยงานรัฐมักยึดถือว่าทรัพยากรเป็นของรัฐเพียงฝ่ายเดียว จึงตัดสิทธิชุมชนท้องถิ่นในการจัดการ ทำให้พื้นที่ที่อุดมสมบูรณ์ไม่สามารถถูกนำมาใช้สร้างงาน สร้างอาชีพ หรือป้องกันภัยพิบัติโดยคนในพื้นที่ได้
• ผลกระทบต่อสิทธิชุมชน: การเร่งประกาศเขตอุทยานแห่งชาติที่ทับซ้อนกับพื้นที่ทำกินเดิม ทำให้ชาวบ้านต้องขออนุญาตในทุกกิจกรรมพื้นฐาน นำไปสู่ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและการขาดส่วนร่วมในการวางแผนยั่งยืน

• เพิ่มพื้นที่ป่าอนุรักษ์จาก 20.1% เป็น 30% ของพื้นที่ประเทศ
• ยกระดับพื้นที่ป่าสงวนฯ และป่าไม้ถาวรที่ยังคงสภาพป่าจริงและไม่มีข้อพิพาทกับประชาชน ให้กลายเป็นป่าอนุรักษ์ภายใต้กฎหมายฉบับเดียวกัน
• มีหน่วยงานระดับกรมเพียงกรมเดียวดูแล
• เร่งประกาศรับรองป่าชุมชนที่ค้างอยู่ 760,000 ไร่
• แก้ไขโครงสร้างอำนาจโดยให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นหน่วยงานหลักในการกำกับดูแลและสนับสนุนชุมชน
• เปลี่ยนจากการอนุรักษ์แบบสกัดกั้น เป็นการบริหารจัดการป่าเพื่อการอนุรักษ์ควบคู่กับการใช้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจและสุขภาพ
• เร่งรัดการปรับปรุงแผนที่แนวเขตที่ดินของรัฐแบบบูรณาการ มาตราส่วน 1 : 4000 หรือ "วันแมป" (One Map)
• ใช้ ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และ การเรียนรู้เชิงลึก (Deep Learning) มาพัฒนาประสิทธิภาพในการพิสูจน์สิทธิที่ดินและตรวจสอบการบุกรุกพื้นที่ป่า
• ใช้โดรนถ่ายภาพและดาวเทียม เพื่อจัดทำแนวเขตป่าที่ประชาชนสามารถตรวจสอบได้ผ่านระบบออนไลน์
• นำระบบตั๋วอิเล็กทรอนิกส์ (E-Ticket) มาใช้ในการบริหารจัดการพื้นที่ท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์
• ส่งเสริมการใช้ป่าเพื่อธรรมชาติบำบัด กีฬาวิ่งเทรล และการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ
• บริหารจัดการระบบ "การเก็บหาของป่าอย่างยั่งยืน"
• สนับสนุนงานวิจัยด้านทรัพยากรธรรมชาติ
• ส่งเสริมให้ประชาชนสร้างพื้นที่สีเขียวในที่ดินกรรมสิทธิ์ของตนเอง

• สร้างเศรษฐกิจสีเขียว
• เพิ่มพื้นที่ป่าอนุรักษ์จาก 20.1% เป็น 30% ของพื้นที่ประเทศ (95.8 ล้านไร่)
• เพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการ
• เพิ่มพื้นที่ป่าชุมชนรวมเป็น 6.96 ล้านไร่
• คนในท้องถิ่นมีรายได้จากการดูแลทรัพยากร
• แยกแยะพื้นที่ป่าที่คงสภาพและไม่มีข้อพิพาทให้ชัดเจน
• พัฒนาประสิทธิภาพในการพิสูจน์สิทธิที่ดินและตรวจสอบการบุกรุกพื้นที่ป่าแบบทันท่วงที
• ประชาชนสามารถตรวจสอบ แนวเขตป่า ได้ผ่านระบบออนไลน์
• เพิ่มพื้นที่ปอดให้กับประเทศ

• ชุมชน
• องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

• ความขัดแย้งในกรณีที่รัฐได้ประกาศให้ที่ดินของประชาชนแต่เดิมเป็นพื้นที่ “ป่า”

• ปฏิรูปกฎหมายด้านที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมที่มีปัญหา โดยให้ผู้เกี่ยวข้องทุกภาคส่วน รวมถึง ประชาชนผู้ได้รับผลกระทบเป็นคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย
• กำหนดหลักเกณฑ์และมาตรฐานการใช้ที่ดินให้ครอบคลุมทั่วประเทศโดยคำนึงถึงความสอดคล้องกับระบบนิเวศ ความเป็นจริง วิถีชีวิตของชุมชนท้องถิ่น ประสิทธิภาพ และความยั่งยืน โดยต้องให้ประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากหลักเกณฑ์การใช้ที่ดินมีส่วนร่วมในการตัดสินใจด้วย
• กระจายการถือครองที่ดินอย่างเป็นธรรม
• การให้สัมปทานที่ส่งผลกระทบต่อชุมชน สิ่งแวดล้อม ระบบนิเวศ และสุขภาพของประชาชน ต้องให้ประชาชนรวมถึงชุมชนในท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องมีส่วนร่วมและได้รับประโยชน์
• จัดให้มีแผนการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ทรัพยากรธรรมชาติอื่นๆ และความหลากหลายทางชีวภาพอย่างเป็นระบบ
• สนับสนุนและปรับปรุงกิจการและอุตสาหกรรมต่อเนื่องที่ใช้ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ให้มีความยั่งยืน เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
• ปฏิรูปกฎหมายประมงเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมและยั่งยืน
• ปรับปรุงให้การประมงพาณิชย์และอุตสาหกรรมต่อเนื่องมีความยั่งยืน ไม่ทำลายล้าง ตลอดจน เป็นไปตามหลักการคุ้มครองสวัสดิการแรงงาน
• กระจายอำนาจในการเข้าถึงและจัดการทรัพยากรอย่างเป็นธรรมระหว่างชาวประมงทุกกลุ่ม
• ส่งเสริมการจัดการอย่างมีส่วนร่วมที่คำนึงถึงความสมดุลของระบบนิเวศที่เอื้อต่อเรือประมงในประเทศและเรือขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ
• ส่งเสริม บำรุงรักษา และคุ้มครองคุณภาพดินและสิ่งแวดล้อมตามหลักการพัฒนาที่ยั่งยืน
• ควบคุมและกำจัดมลพิษที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพอนามัย โดยประชาชน ชุมชนท้องถิ่น รวมถึง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องมีส่วนร่วมในการกำหนดแนวทางการดำเนินงาน
• จัดให้มีการวางผังเมืองที่ได้รับการดำเนินตามอย่างมีประสิทธิภาพ
• ส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานและการใช้พลังงานอย่างคุ้มค่าและยั่งยืน
• นำระบบเทคโนโลยีมาช่วยจัดการการกระจายพลังงานให้ทั่วถึงและมีประสิทธิภาพ

• เกษตรกรมีกรรมสิทธิ์หรือสิทธิในที่ดินเพื่อประกอบการเกษตรอย่างทั่วถึง
• คนจนเข้าถึง ตลอดจนมีความมั่นคงในที่ดินทำกิน
• มีกฎหมายรับรองและคุ้มครองสิทธิชุมชนท้องถิ่นในการดำรงชีวิตอยู่ในป่า รวมถึง ในเขตสงวนอื่นๆ ของรัฐ โดยให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ คุ้มครอง บํารุง รักษา ฟื้นฟู บริหารจัดการ ตลอดจน สามารถใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติได้อย่างสมดุลและยั่งยืน
• ชุมชนมีสิทธิและบทบาทในการจัดการ ตลอดจน ใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่น

• เกษตรกร
• คนจน
• ชุมชนในท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องกับสัมปทาน
• แรงงานประมง
• ชาวประมง

• ปัญหากรณี “ป่าทับคน – คนทับป่า” ที่ตกค้างมากว่า 60 ปี
• ปัญหาคดีความจำนวนมากจากการประกาศเขตกฎหมาย
• ปัญหาพื้นที่ ส.ป.ก. จำนวนมากกลายเป็นเมืองแต่กฎหมายยังจำกัด
• ปัญหาคดีบุกรุกป่ามากกว่า 12,563 คดี
• ความไม่เป็นธรรมต่อชาวบ้านที่ถูกดำเนินคดี
• ปัญหาความล่าช้าและซับซ้อนของระบบเอกสารสิทธิ

• เปลี่ยนที่ดิน ส.ป.ก. กว่า 33 ล้านไร่ ให้เป็นโฉนด
• แก้ปัญหา “ป่าทับคน – คนทับป่า” แบบรอบด้าน
• พิสูจน์สิทธิชุมชนและสิทธิประเพณีด้วยวิธีผสมผสาน
• จัดทำ “แนวเขตใหม่” ที่ยุติธรรม
• ยุติการฟ้องร้องที่ไม่เป็นธรรมต่อชาวบ้าน
• เร่งออกเอกสารสิทธิในพื้นที่พิสูจน์แล้วว่ามีสิทธิโดยสุจริต
• ออก พ.ร.บ. นิรโทษกรรมประชาชนผู้ได้รับผลกระทบ
• นิรโทษกรรมแก่ประชาชนที่ถูกกล่าวหา
• คืนสิทธิทางกฎหมายและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
• แก้ปัญหาคดีตกค้างจำนวนมาก
• ปฏิรูประบบข้อมูลและการสำรวจที่ดิน
• ตั้งระบบดิจิทัลที่ดินแห่งชาติ (One Map)
• รวมข้อมูลจากกรมที่ดิน – กรมป่าไม้ – อุทยาน – ส.ป.ก.
• เพิ่มความโปร่งใส ปิดช่องทุจริต

• มีเอกสารสิทธิ์ในที่ดิน อย่างถูกต้อง
• ยุติความขัดแย้งระหว่างรัฐ–ประชาชน
• สามารถยุติวัฒนธรรมการทุจริตด้านที่ดิน
• มีเอกสารสิทธิในพื้นที่พิสูจน์แล้วว่ามีสิทธิโดยสุจริต มากกว่า 10 ล้านไร่

• ประชาชน

• ใช้มาตรการผ่านทางกฎหมายในการควบคุมการผลิต การกำหนดราคาผลผลิตการจำหน่ายผลผลิต การแบ่งสันปันส่วนที่ควรจะได้ระหว่างผู้ที่เกี่ยวข้องกับการเกษตรอย่างเป็นธรรม
• ส่งเสริมการใช้ปุ๋ยธรรมชาติ เลิกใช้สารเคมีฆ่าแมลง
• ใช้มาตรการทางกฎหมายว่าด้วยการปฏิรูปที่ดิน

• เกษตรกรประกอบเกษตรกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• ได้ผลผลิตที่มีปริมาณและคุณภาพสูง
• มีความปลอดภัย
• ใช้ต้นทุนต่ำ
• สามารถแข่งขันในตลาดภายในประเทศและตลาดโลกได้
• เกษตรกรมีที่ดินทำกินเป็นกรรมสิทธิ์ของตนเอง

• เกษตรกร
• เกษตรกรผู้ยากไร้
• เกษตรกรผู้ด้อยโอกาส
• เกษตรกรที่ไม่มีที่ดินทำกิน

ตั้งศาลที่ดิน แก้ข้อพิพาทชาวบ้านกับรัฐ จัดสรรที่ดินอยู่อาศัย/ทำกิน

ชาวบ้าน

• ผู้ยากไร้ไม่มีการศึกษา ไม่อาจประกอบอาชีพอื่นได้
• การหลีกเลี่ยงภาษีในทุกระดับ

• สร้างโอกาส ให้ผู้ยากไร้
• สร้างระบบภาษีที่เป็นธรรม
• ปิดโอกาสการหลีกเลี่ยงภาษีในทุกระดับ

• ผู้ยากไร้ ได้มีที่ดินทำกินหรือประกอบอาชีพเกษตรกรรมโดยแรงงานในครอบครัว
• งบประมาณให้มีประสิทธิภาพ (จากระบบภาษีที่เป็นธรรม)

• ผู้ยากไร้ไม่มีการศึกษา